Andreas Fromm: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Linia 1: Linia 1:
 +
__NOTOC__
 +
{{Osoba infobox
 +
|osoba=Andreas Fromm
 +
|grafika_osoba=
 +
|grafika_opis=
 +
|funkcja=kompozytor, teolog, kantor
 +
|urodziny_data=1621
 +
|urodziny_miejsce=Plänitz
 +
|smierc_data=1683
 +
|smierc_miejsce=Praga
 +
|miejsce_spoczynku=
 +
|lokalizacja_grobu=
 +
|lata_dzialalnosci=
 +
|tytuly=
 +
|narodowosc=niemiecka
 +
|pseudonim=
 +
|lokalizacja_grobu=
 +
}}
 
'''Andreas Fromm''' (ur. [[1621]] w Plänitz – zm. [[1683]] w Pradze) – kompozytor, teolog protestancki i katolicki, kantor książęcego [[Pedagogium]].
 
'''Andreas Fromm''' (ur. [[1621]] w Plänitz – zm. [[1683]] w Pradze) – kompozytor, teolog protestancki i katolicki, kantor książęcego [[Pedagogium]].
  

Wersja z 13:59, 7 wrz 2013

Andreas Fromm
kompozytor, teolog, kantor
Data urodzenia 1621
Miejsce urodzenia Plänitz
Data śmierci 1683
Miejsce śmierci Praga
Narodowość niemiecka


Andreas Fromm (ur. 1621 w Plänitz – zm. 1683 w Pradze) – kompozytor, teolog protestancki i katolicki, kantor książęcego Pedagogium.

Urodził się jako syn pastora w Plänitz (dziś część miasta Neustadt-Dosse w Brandenburgii), również Andreasa i jego żony Margerethe, córki superintendenta Daniela Michaelisa. Wcześnie utracił matkę. Rodzina poparła jego studia w dziedzinie teologii ewangelickiej we Frankfurcie nad Odrą i Wittenberdze, gdzie zyskał stopień magistra. Po krótkiej działalności w Dąbiu jako nauczyciel szkolny został od 1649 kantorem w kościele Mariackim oraz profesorem muzyki w Gimnazjum Mariackim w Szczecinie. Ustępuje ze stanowiska w 1651 po uzyskaniu stopnia licencjata na Uniwersytecie w Rostocku i obejmuje urząd prepozyta i radcy konsystorza w Brandenburskiej rezydencji Cölln.

Książę Fryderyk Wilhelm Brandenburski, wyznania reformowanego, miał nadzieję na dokonanie zjednoczenia między wyznaniem reformowanym i luterańskim. Podczas rozmów religijnych w latach 1662/1663 zwątpił w wiarę ewangelicką, zbliżył się do środowisk katolickich i wyraził swój dystans do obu wyznań ewangelickich, tak że w 1666 książę go zwolnił ze stanowiska. Fromm zwrócił się w 1668 do Wittenbergi, gdzie działał jako docent i gdzie miał nadzieję uzyskać stanowisko superintendenta w Altenburgu.

Na zlecenie księcia Fryderyka Wilhelma I (Wielkiego Elektora) stał się rozjemcą w sporze z kościołem reformowanym (kalwińskim), jednak jego zaangażowanie przeciw kalwinistom, spowodowała wydalenie go ze służby księcia. Po 1668 wyjechał do Wittenbergi, gdzie polecono mu stanowisko docenta i superintendenturę w Altenburgu. Wkrótce jednak Fromm wyjechał z rodziną do Pragi, gdzie przeszedł na katolicyzm. Został dziekanem, później kanonikiem. Zmarł w klasztorze norbertanów na Strahowie w Pradze. W Czechach znany był jako Ondřej Xaver Fromm.

Twórczość

Mimo względnie krótkiego kilkuletniego pobytu Andreasa Fromma w Dąbiu i w Szczecinie, jest to dla jego działalności muzycznej najważniejszy okres. Znana twórczość muzyczna Fromma obejmuje tylko okres do wyjazdu ze Szczecina. Później zaangażował się on w działalność religijną i prawdopodobnie zaniechał komponowania. Jego najważniejszym dziełem było oratorium Vom reichen Manne und Lazaro (O bogaczu i Łazarzu), znane też pod łacińskim tytułem Actus musicus de divite et Lazaro. Jest ono przez uważane niektórych historyków za pierwsze oratorium niemieckie (tak twierdził m.in. Rudolf Schwartz), choć pamiętać trzeba, że wcześniej istniały już niemieckie utwory pasyjne, mające pewne cechy oratoriów.

Oratorium Fromma wydane zostało w Szczecinie w 1649 i przeznaczone było na głosy wokalne oraz zespół instrumentalny, w którego skład wchodziły skrzypce, viole da gamba, flety, cynki, oboje oraz organy względnie inny instrument klawiszowy. W wydaniu oratorium Actus Musicus… znajdowały się szczegółowe wskazówki wydawcy dotyczące wykonania, a także wystawienia scenicznego dzieła (oratorium to forma muzyczna z akcją dramatyczną, możliwa do adaptacji scenicznej). Podobnie jak powstające w XVII wieku oratoria włoskie, oratorium Fromma zostało podzielone na fragmenty instrumentalne (Sinfonia), chóry i wokalne fragmenty solowe. Pełny tytuł utworu brzmi:

Actus musicus de divite et Lazaro Das ist musicalische Abbildung der Parabel vom Reichen Manne und Lazaro, Lucae 16. Mit gewissen Persohnen (derer Ausstheilung nebst einem unterrichte zu ende des General Basses zufinden) und allerley Instrumenten, alss Orgel, Clavicymbel, Laut, Violdigam, Trompeten, Paucken, Dulcian, Corneten, Posaunen, Geigen u. Flöten, in 14. Stimmen auff 2. Chore: wie auch Dialogus pentecostalis ... in 10 Stim. auff 2. Chore zum Generalb. zu musiciren ... Stettin 1649 gedr. b. Götzken, verl. v. Mamphrasen. 15 Stb. 40.


Andreas Fromm komponował także utwory okolicznościowe – z innych jego utworów w Szczecińskiej Bibliotece Miejskiej znajdowała się pieśń pogrzebowa na śmierć aptekarza książęcego Dethardingsa.


Bibliografia

  • Musik in Pommern, 1936, s. 53
  • Biographisch –Bibliographisches Quellen-Lexikon der Musiker und Musikgelehrten der christlichen Zeitrechnung bis zur Mitte des neunzehnten Jahrhunderts von Rob. Eitner. 4. Band. (Flixius – Haine.) Leipzig 1901.



IES64.png
Autor opracowania: Wojciech Kral