Bogusława Czosnowska

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 18:57, 22 gru 2018 autorstwa Andriusza (dyskusja | edycje) (→‎Teatr)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bogusława Czosnowska
aktorka, reżyserka
Data urodzenia 22 lutego 1926
Miejsce urodzenia Lwów


Bogusława Czosnowska (ur. 1926) – aktorka, reżyser teatralny, pedagog

Życiorys

Bogusława Czosnowska (właśc. Bogusława Michna) urodziła się 22 lutego 1926 roku we Lwowie. Tu uczęszczała do szkoły baletowej. W wieku 9 lat wystąpiła w Kopciuszku reżyserowanym przez Wilama Horzycę. Ukończyła Studio Aktorskie pod kierunkiem Aleksandra Bardiniego. W latach 1944-1945 była adeptką w Polskim Teatrze Dramatycznym we Lwowie. Na scenie tego teatru zadebiutowała 20 września 1944 roku w roli Zulmy w sztuce Ostrożnie, świeżo malowane Fauchois Rene w reż. Bronisława Dąbrowskiego. W sezonie 1945/46 należała do zespołu lwowskiego Teatru Małych Form „Miniatury”, powołanego do życia przez jej ówczesnego męża - dyrygenta i kompozytora Sylwestra Czosnowskiego (ślub w 1944) - przy poparciu Związku Patriotów Polskich.

W czerwcu 1946 roku wraz z zespołem Teatru „Miniatury” została repatriowana do Szczecina. Tam jej mąż objął dyrekcję Teatru Komedia Muzyczna, przemianowanego w październiku 1947 roku na Teatr Polski. Wkrótce po zagraniu Anetki w Rozkosznej dziewczynie Ralfa Benatzky'ego i Klary w Zemście Aleksandra Fredry stała się niekwestionowaną gwiazdą szczecińskiej sceny. Grała najczęściej główne role, zyskując przychylność krytyków i publiczności, mimo iż działalność samego teatru nie była oceniana najlepiej. Do najciekawszych kreacji z tego okresu zalicza się Elżbietę w Rozdrożu miłości Jerzego Zawieyskiego, Annę w Dwóch teatrach Jerzego Szaniawskiego i Hanię w Głupim Jakubie Tadeusza Rittnera. Po raz pierwszy w Szczecinie podjęła także próby reżyserowania, asystując Władysławowi Stomie przy realizacji Grubych ryb Michała Bałuckiego. W 1948 roku uzyskała uprawnienia zawodowe, zdając egzamin aktorski u prof. Bohdana Korzeniewskiego.

Po opuszczeniu Szczecina wyjechała do Warszawy. Tam grała w Teatrze Rozmaitości (1949), Ludowym Muzycznym (1949-1950) i Nowym (1950-1951). W latach 1951-1952 występowała gościnnie na scenie Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie. Przez dwa lata związana była z łódzkim Artosem (1952-1954). Później grała w Teatrze Dolnośląskim w Jeleniej Górze (1954-1955), Teatrze Satyry w Poznaniu (1955-56) i w Teatrze Satyryków w Łodzi (1956-1957).

Od 1957 roku była aktorką gdańskiego Teatru Wybrzeże. W Gdańsku zagrała ponad 200 pierwszoplanowych ról. Wybitne kreacje stworzyła we "Franku V" Friedricha Dürrenmatta oraz w Matce Courage Bertolda Brechta. Zajmowała się także pracą pedagogiczną. Wspólnie z reżyserem Ryszardem Majorem założyła Studium Aktorskie przy Teatrze Wybrzeże. W latach 1977–1985 prowadziła tam zajęcia (absolwentką Studium była m.in. związana później ze szczecińskimi scenami Danuta Stenka). Była także wykładowcą w Studium Wokalno-Aktorskim przy Teatrze Muzycznym im. Danuty Baduszkowej w Gdyni. W roku 1965 przebywała na stypendium artystycznym w Paryżu.

Mimo iż uprawnienia reżyserskie zdobyła dopiero w 1984 roku, to pierwszą sztukę, Jadzię wdowę, wyreżyserowała już w 1977 roku. Po przejściu na emeryturę w 1981 roku zajęła się reżyserią spektakli teatralnych, oper, operetek i przedstawień dla dzieci. Wyreżyserowała kilkadziesiąt przedstawień w Gdańsku i w innych teatrach w Polsce, także w Szczecinie, m.in. w Państwowym Teatrze Muzycznym i w Teatrze Polskim.

Wystąpiła w drugoplanowych rolach w filmach Ludzie z pociągu (1961), Pamiętnik pani Hanki (1963), Z tamtej strony tęczy (1972) i Mniejsze zło (2009). Grała także serialach telewizyjnych (m.in. Lokatorzy, Sąsiedzi) oraz w przedstawieniach Teatru Telewizji.

Od 1951 roku należy do Związku Artystów Scen Polskich (nr leg. 441). Była przewodniczącą koła przy Teatrze Wybrzeże w Gdańsku i wiceprzewodniczącą Związku Kultury. W latach 1961-1965 pełniła funkcję przewodniczącej gdańskiego Oddziału SPATiF-ZASP. Obecnie jest Zasłużonym Członkiem ZASP.

W 2000 roku opublikowała wspomnienia Ostatni gong, w których opisała swoją artystyczną drogę życiową.

W środowisku aktorskim zdrobniale nazywana jest Busią.



Twórczość artystyczna (Szczecin)

Teatr

Tytuł Autor Reżyseria Forma twórczości Postać Teatr Data premiery
Rozkoszna dziewczyna Ralf Benatzky Jerzy Śliwiński obsada aktorska Anetka Komedia Muzyczna 25 października 1946
Zemsta Aleksander Fredro Jerzy Śliwiński obsada aktorska Klara Komedia Muzyczna 11 stycznia 1947
Mąż pognębiony Molière Henryk Lotar obsada aktorska Klaudyna Komedia Muzyczna 20 marca 1947
Subretka Jacques Deval Zdzisław Karczewski obsada aktorska Komedia Muzyczna 12 kwietnia 1947
Jan Laszlo Bus-Fekete Artur Młodnicki obsada aktorska Komedia Muzyczna 26 kwietnia 1947
Moja żona Penelopa Zdzisław Gozdawa, Wacław Stępień Artur Młodnicki obsada aktorska Hera Komedia Muzyczna 31 maja 1947
Dwa teatry Jerzy Szaniawski Zdzisław Karczewski obsada aktorska Anna; Pani Komedia Muzyczna 24 czerwca 1947
Milionerka George Bernard Shaw Artur Młodnicki obsada aktorska Carla Valetti Komedia Muzyczna 19 lipca 1947
Rozdroże miłości Jerzy Zawieyski Artur Młodnicki obsada aktorska Elżbieta Komedia Muzyczna 20 września 1947
Głupi Jakub Tadeusz Rittner Franciszek Rychłowski obsada aktorska Hanka Teatr Polski 13 grudnia 1947
Krawiec w zamku Paul Armont, Leopold Marchand Artur Młodnicki obsada aktorska Artemiza d`Esclamare Teatr Polski 6 stycznia 1948
Przyjaciel nadejdzie wieczorem Jacques Companeez, Yvan Noe Henryk Lotar obsada aktorska Helena Teatr Polski 31 stycznia 1948
Ładna historia Gaston Armand de Caillavet, Robert de Flers, Étienne Rey Wacław Ścibor obsada aktorska Helena Teatr Polski 15 kwietnia 1948
Widowisko Sartre`owskie Jean-Paul Sartre Henryk Lotar obsada aktorska Lizzie Mac Kay Teatr Polski 5 maja 1948
Grube ryby Michał Bałucki Władysław Stoma asystent reżysera Teatr Polski 14 września 1948
Błękitny zamek Roman Czubaty Bogusława Czosnowska reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 28 października 1982
O dwóch takich, co ukradli księżyc Kornel Makuszyński Bogusława Czosnowska reżyseria Teatr Polski 25 września 1983
Porwanie Sabinek Paul von Schonthan, Julian Tuwim (adaptacja) Bogusława Czosnowska reżyseria Teatr Polski 18 grudnia 1983
Boccaccio Franz von Suppé Bogusława Czosnowska reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 22 listopada 1984
Dom otwarty Michał Bałucki Ewa Kołogórska teksty piosenek Teatr Polski 8 marca 1985
Zemsta nietoperza Johann Strauss syn Bogusława Czosnowska opracowanie tekstu, inscenizacja, reżyseria Państwowy Teatr Muzyczny 14 maja 1987
Czarujący łajdak Pierre Chesnot Bogusława Czosnowska reżyseria Teatr Polski 31 maja 1987



Telewizja

Tytuł Autor Reżyseria Teatr Data premiery
Porwanie Sabinek Paul von Schonthan, Julian Tuwim (adaptacja) Bogusława Czosnowska Teatr Telewizji (cykl: Wieczór w teatrze) - przeniesienie z Teatru Polskiego 18 grudnia 1983



Nagrody i wyróżnienia

  • 1962 – nagroda aktorska za rolę Otylii w przedstawieniu Frank V w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku na IV Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu
  • 1964 – Order Stańczyka - nagroda pisma „Litery” za rolę Matyldy von Zahnd w przedstawieniu Fizycy Friedricha Dűrrenmatta w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku
  • 1964 – nagroda aktorska za rolę Pilar w przedstawieniu Komu bije dzwon w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku na VI Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu
  • 1986 – pamiątkowy medal z okazji czterdziestolecia Teatru Wybrzeże
  • 2001 – Nagroda Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki w kategorii pamiętnikarstwa, za książkę Ostatni gong
  • 2014 – Nagroda Prezydenta Gdańska z okazji jubileuszu siedemdziesięciolecia pracy artystycznej



Odznaczenia

  • 1967 – Złoty Krzyż Zasługi
  • 1967 – Odznaka za zasługi dla Ziemi Gdańskiej
  • 2008 – Brązowy Medal Gloria Artis - Zasłużony Kulturze
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski



O Bogusławie Czosnowskiej

  • (...) B. Michna-Czosnowska jest bezwzględnie największą nadzieją zespołu i dlatego też powinna pamiętać, że nie wszystkie nadzieje przeobrażają się w dojrzały owoc – a najmniej już po mocnym, w tym może być konieczność grania w każdej sztuce Ryszard Stachnik o roli Hanki w Głupim Jakubie (1947)
  • (...) Entuzjastyczne i spontaniczne brawa powitały wejście na scenę po zakończonym przedstawieniu premierowym Bogusławy Czosnowskiej, która potrafiła nadać trudnej do realizacji operetce Suppégo kształt sceniczny urzekający naturalnością, ekspresją i dowcipem. Wyrazista gra aktorska, dynamiczny ruch sceniczny i wartki tok akcji są jej niewątpliwa zasługą. Bogusława Czosnowska zaprezentowała nie tyle sprawność reżyserską, ile prawdziwą sztukę reżyserii, o którą w polskich teatrach muzycznych nie jest przecież najłatwiej Mikołaj Szczęsny (1984)



Bibliografia





Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz