Dwór (Orzechowo)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 13:56, 17 kwi 2014 autorstwa Busol (dyskusja | edycje) (zamienił w treści „{{Autor|” na „{{AutorP|”)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwór w Orzechowie
Dwór w Orzechowie
Lokalizacja 72-200 Orzechowo
Projektant nieznany
Data budowy pocz. XIX w., przeb. koniec XIX w.

Geolokalizacja: 53.744143,15.133297

Dwór w Orzechowie (niem. Düsterberg, gmina Nowogard)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1274 roku, kiedy należała do rodu von Ebersteinów.

W 1491 roku właścicielem wsi był Ludwik von Eberstein. W 1590 roku do von Ebersteinów należało 10 łanów ziemi oraz 3 chłopów. We wsi istniały dwa majątki rycerskie: duży i mały.

Do połowy XVIII wieku właścicielami mniejszego majątku była rodzina von Schwannów. W 1732 roku właścicielem był Jerzy Krzysztof von Schwann, który przekazał majątek swojemu synowi Casparowi Fryderykowi Christophowi von Schwannowi.

W 1752 roku za cenę 3 600 talarów właścicielem majątku został Chrystian von Ramel. Po jego śmierci majątek został przyznany Casparowi Fryderykowi von Schwannowi. W 1780 roku właścicielem został kapitan, późniejszy major Johann Alexander von Normann. W tym samym roku Orzechowo zostało przekształcone w alodium.

W 1787 roku właścicielem majątku został dzierżawca domeny nowogardzkiej Gottlob Andreas von Waldemann, który skupił dwie sąsiednie posiadłości w Wołowcu i w Lestkowie. W 1806 roku dobra odziedziczył jego syn Friedrich Wilhelm von Waldemann. Następnie, w wyniku licytacji, majątek przejął Johann Friedrich Steffenhagen.

W 1847 roku właścicielem Orzechowa został rotmistrz Friedrich Johann Philip Victor Sigsmund von Eisenhardt-Roth. W 1867 roku wieś była zamieszkana przez 189 mieszkańców w 20 budynkach mieszkalnych. W 1892 roku majątek obejmował 403 ha ziemi, 9 budynków mieszkalnych oraz hodowlę złożoną z 600 owiec, 90 sztuk trzody chlewnej i 60 sztuk bydła. W latach 1890-1891 majątek został podzielony między spadkobierców rodziny von Eisenhardt-Roth, w rękach których pozostał do końca II wojny światowej. W 1914 roku właścicielem majątku liczącego 179 ha ziemi był Hermann Fredrich von Eisenhardt-Roth. Ostatnim właścicielem folwarku w 1939 roku liczącego 197 ha ziemi był Hans Friedrich von Eisenhardt-Roth.

Dwór

We wsi znajduje się dwór o powierzchni 680 m2 zbudowany na początku XIX wieku i przebudowany pod koniec XIX wieku. Jest to budynek zbudowany w stylu eklektycznym, z elementami neogotyku. Obiekt składa się z dwóch budynków połączonych ze sobą. Starszy budynek jest parterowy, założony na rzucie prostokąta, kryty dachem dwuspadowym z naczółkami. Nowszy dwukondygnacyjny budynek przypomina zameczek, zdobiony blankami i półokrągłą wieżą w narożniku.

Po II wojnie światowej dwór został przejęty przez gminę Nowogard i przeznaczony na mieszkania dla kilku rodzin.

Obecnie budynek jest częściowo opuszczony, w stanie postępującej ruiny.

W sąsiedztwie znajdują się zabudowania folwarczne (ryglowa stodoła czworak) oraz niewielki, zdziczały park dworski z lipami i świerkami.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

Bibliografia

Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie


Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy