Gustaw Rasiński: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
Linia 4: Linia 4:
 
'''Gustaw Rasiński''' urodził się [[9 września]] [[1878]] roku w Końskim. Początkowo pragnął zostać oficerem lub księdzem. W wieku 16 lat obejrzał w Warszawie przedstawienie ''Mazepy'' wg Juliusza Słowackiego. Od tego momentu postanowił poświęcić się aktorstwu. Prawdopodobnie już w 1895 roku występował w Krynicy z lwowskim zespołem amatorskim. W 1897 roku uciekł z domu do Częstochowy. Tam w zespole Józefa Puchniewskiego zadebiutował w roli Adasia w komedii Michała Bałuckiego ''Flirt''. W latach 1897-1898 z zespołem Puchniewskiego grał w Częstochowie i Piotrkowie. Później wyjechał do Warszawy, gdzie wstąpił do szkoły dramatycznej. Od 1900 roku przez dwa lata był aktorem Teatru Miejskiego w Krakowie w okresie dyrekcji Józefa Kotarbińskiego. Tu zagrał m.in. Zbigniewa w ''Mazepie'' Juliusza Słowackiego.  
 
'''Gustaw Rasiński''' urodził się [[9 września]] [[1878]] roku w Końskim. Początkowo pragnął zostać oficerem lub księdzem. W wieku 16 lat obejrzał w Warszawie przedstawienie ''Mazepy'' wg Juliusza Słowackiego. Od tego momentu postanowił poświęcić się aktorstwu. Prawdopodobnie już w 1895 roku występował w Krynicy z lwowskim zespołem amatorskim. W 1897 roku uciekł z domu do Częstochowy. Tam w zespole Józefa Puchniewskiego zadebiutował w roli Adasia w komedii Michała Bałuckiego ''Flirt''. W latach 1897-1898 z zespołem Puchniewskiego grał w Częstochowie i Piotrkowie. Później wyjechał do Warszawy, gdzie wstąpił do szkoły dramatycznej. Od 1900 roku przez dwa lata był aktorem Teatru Miejskiego w Krakowie w okresie dyrekcji Józefa Kotarbińskiego. Tu zagrał m.in. Zbigniewa w ''Mazepie'' Juliusza Słowackiego.  
  
Przełomowym momentem w życiu artystycznym Gustawa Rosińskiego był wyjazd do Lwowa. Tu, do 1939 roku, z krótkimi przerwami, występował w Teatrze Miejskim, kierowanym przez Tadeusza Pawlikowskiego, a później przez Ludwika Hellera. Na lwowskiej scenie zadebiutował rolą Zbyszka w ''Krzyżakach'' wg Henryka Sienkiewicza. Grał wówczas u boku małżeństwa Solskich – Ireny (Danusia) i Ludwika (Jurand). Początkowo grywał małe role. Swój talent rozwinął dopiero pod kierunkiem Romana Żelazowskiego, Ludwika Wostrowskiego i Jana Nowackiego, wcielając się w role amantów, a potem grywając role charakterystyczne. Wkrótce dołączył do grona wybitnych aktorów lwowskiej sceny - Wandy Siemaszkowej, Ireny Trapszo, Felicji Stachowiczowej, Anny Gostyńskiej, Karola Adwentowicza i Ferdynanda Feldmana. O jego powodzeniu decydowały nie tylko znakomite warunki zewnętrzne, ale przede wszystkim talent i łatwość przeobrażania się w coraz to inną postać. Niezapomniane kreacje stworzył w rolach Senatora w ''Dziadach'' Adama Mickiewicza, Męża w ''Nieporozumieniu'' Gabrieli Zapolskiej, Lefebvre'a w ''Madame Sans-Gêne'' Victoriena Sardou. W 1920 roku zadebiutował jako reżyser. Z zespołem Tadeusza Pawlikowskiego występował także za granicą, m.in. w Kijowie, Wiedniu i w Paryżu.  
+
Przełomowym momentem w życiu artystycznym Gustawa Rasińskiego był wyjazd do Lwowa. Tu, do 1939 roku, z krótkimi przerwami, występował w Teatrze Miejskim, kierowanym przez Tadeusza Pawlikowskiego, a później przez Ludwika Hellera. Na lwowskiej scenie zadebiutował rolą Zbyszka w ''Krzyżakach'' wg Henryka Sienkiewicza. Grał wówczas u boku małżeństwa Solskich – Ireny (Danusia) i Ludwika (Jurand). Początkowo grywał małe role. Swój talent rozwinął dopiero pod kierunkiem Romana Żelazowskiego, Ludwika Wostrowskiego i Jana Nowackiego, wcielając się w role amantów, a potem grywając role charakterystyczne. Wkrótce dołączył do grona wybitnych aktorów lwowskiej sceny - Wandy Siemaszkowej, Ireny Trapszo, Felicji Stachowiczowej, Anny Gostyńskiej, Karola Adwentowicza i Ferdynanda Feldmana. O jego powodzeniu decydowały nie tylko znakomite warunki zewnętrzne, ale przede wszystkim talent i łatwość przeobrażania się w coraz to inną postać. Niezapomniane kreacje stworzył w rolach Senatora w ''Dziadach'' Adama Mickiewicza, Męża w ''Nieporozumieniu'' Gabrieli Zapolskiej, Lefebvre'a w ''Madame Sans-Gêne'' Victoriena Sardou. W 1920 roku zadebiutował jako reżyser. Z zespołem Tadeusza Pawlikowskiego występował także za granicą, m.in. w Kijowie, Wiedniu i w Paryżu.  
  
 
W okresie przedwojennym grał także w objazdowym teatrze Gabrieli Zapolskiej (1908) oraz w Teatrze Polskim w Poznaniu (sez. 1919/1920). We Lwowie występował również w sez. 1944/1945.
 
W okresie przedwojennym grał także w objazdowym teatrze Gabrieli Zapolskiej (1908) oraz w Teatrze Polskim w Poznaniu (sez. 1919/1920). We Lwowie występował również w sez. 1944/1945.

Aktualna wersja na dzień 23:00, 13 wrz 2019

Gustaw Rasiński (1878-1958) – aktor, reżyser

Życiorys

Gustaw Rasiński urodził się 9 września 1878 roku w Końskim. Początkowo pragnął zostać oficerem lub księdzem. W wieku 16 lat obejrzał w Warszawie przedstawienie Mazepy wg Juliusza Słowackiego. Od tego momentu postanowił poświęcić się aktorstwu. Prawdopodobnie już w 1895 roku występował w Krynicy z lwowskim zespołem amatorskim. W 1897 roku uciekł z domu do Częstochowy. Tam w zespole Józefa Puchniewskiego zadebiutował w roli Adasia w komedii Michała Bałuckiego Flirt. W latach 1897-1898 z zespołem Puchniewskiego grał w Częstochowie i Piotrkowie. Później wyjechał do Warszawy, gdzie wstąpił do szkoły dramatycznej. Od 1900 roku przez dwa lata był aktorem Teatru Miejskiego w Krakowie w okresie dyrekcji Józefa Kotarbińskiego. Tu zagrał m.in. Zbigniewa w Mazepie Juliusza Słowackiego.

Przełomowym momentem w życiu artystycznym Gustawa Rasińskiego był wyjazd do Lwowa. Tu, do 1939 roku, z krótkimi przerwami, występował w Teatrze Miejskim, kierowanym przez Tadeusza Pawlikowskiego, a później przez Ludwika Hellera. Na lwowskiej scenie zadebiutował rolą Zbyszka w Krzyżakach wg Henryka Sienkiewicza. Grał wówczas u boku małżeństwa Solskich – Ireny (Danusia) i Ludwika (Jurand). Początkowo grywał małe role. Swój talent rozwinął dopiero pod kierunkiem Romana Żelazowskiego, Ludwika Wostrowskiego i Jana Nowackiego, wcielając się w role amantów, a potem grywając role charakterystyczne. Wkrótce dołączył do grona wybitnych aktorów lwowskiej sceny - Wandy Siemaszkowej, Ireny Trapszo, Felicji Stachowiczowej, Anny Gostyńskiej, Karola Adwentowicza i Ferdynanda Feldmana. O jego powodzeniu decydowały nie tylko znakomite warunki zewnętrzne, ale przede wszystkim talent i łatwość przeobrażania się w coraz to inną postać. Niezapomniane kreacje stworzył w rolach Senatora w Dziadach Adama Mickiewicza, Męża w Nieporozumieniu Gabrieli Zapolskiej, Lefebvre'a w Madame Sans-Gêne Victoriena Sardou. W 1920 roku zadebiutował jako reżyser. Z zespołem Tadeusza Pawlikowskiego występował także za granicą, m.in. w Kijowie, Wiedniu i w Paryżu.

W okresie przedwojennym grał także w objazdowym teatrze Gabrieli Zapolskiej (1908) oraz w Teatrze Polskim w Poznaniu (sez. 1919/1920). We Lwowie występował również w sez. 1944/1945.

Od 1946 roku związany ze Szczecinem, dokąd przybył z zespołem Sylwestra Czosnowskiego. Był członkiem Rady Artystycznej, aktorem i reżyserem Teatru Komedia Muzyczna (sez. 1946/1947), a po zmianie nazwy placówki w październiku 1947 roku, Teatru Polskiego. Tu 4 października obchodził jubileusz pięćdziesięciolecia pracy artystycznej. Wystąpił wówczas w roli Dulskiego w Moralności pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej. Napadnięty przez bandytów podczas powrotu z teatru do domu, ograbiony i pobity, ciężko chorował i nie powrócił już do dawnej formy. Ze względu na pogarszający się stan zdrowia coraz częściej bywał obsadzany w epizodach. Sporadycznie reżyserował. Od 1949 roku był aktorem Państwowego Teatru Polskiego, a od 1952 roku Państwowych Teatrów Dramatycznych w Szczecinie. Fragmenty swoich wspomnień opublikował w „Głosie Szczecińskim” (nr 149, 154, 160, 173 z 1956).

Był Zasłużonym Członkiem Związku Artystów Scen Polskich.

Żonaty z aktorką i śpiewaczką Leontyną Borkowską (1880-1947).

Od 1956 roku przebywał w Domu Artystów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie, gdzie zmarł 29 lipca 1958 roku.




Twórczość teatralna (Szczecin)

Tytuł Autor Reżyseria Forma twórczości Postać Teatr Data premiery
Przeprowadzka Karol Hubert Rostworowski Jerzy Śliwiński obsada aktorska Ciepiel Komedia Muzyczna 26 września 1946
Rozkoszna dziewczyna Ralf Benatzky Jerzy Śliwiński obsada aktorska Dyrektor Komedia Muzyczna 25 października 1946
Gałganek Dario Niccodemi Gustaw Rasiński reżyseria Komedia Muzyczna 22 listopada 1946
Zemsta Aleksander Fredro Jerzy Śliwiński obsada aktorska Dyndalski Komedia Muzyczna 11 stycznia 1947
Milionerka George Bernard Shaw Artur Młodnicki obsada aktorska Lulu Komedia Muzyczna 19 lipca 1947
Moralnośc pani Dulskiej Gabriela Zapolska Artur Młodnicki obsada aktorska Felicjan Dulski Komedia Muzyczna 4 października 1947
Cień Dario Niccodemi Gustaw Rasiński reżyseria Teatr Polski 18 października 1947
Ożenek Mikołaj Gogol Franciszek Rychłowski obsada aktorska Stiepan Teatr Polski 8 listopada 1947
Przyjaciel nadejdzie wieczorem Jacques Companeez, Yvan Noe Henryk Lotar obsada aktorska Józef Teatr Polski 31 stycznia 1948
Ładna historia Gaston Armand de Caillavet, Etienne Rey, Robert de Flers Wacław Ścibor obsada aktorska Jakub Serignou Teatr Polski 15 kwietnia 1948
Grube ryby Michał Bałucki Władysław Stoma obsada aktorska Filip Teatr Polski 14 września 1948
Wiele hałasu o nic William Shakespeare Zbigniew Sawan obsada aktorska Antonio Państwowy Teatr Polski 22 stycznia 1949
Jadzia wdowa Ryszard Ruszkowski Zbigniew Sawan obsada aktorska Gawałecki Państwowy Teatr Polski 18 kwietnia 1949
Bajka Michaił Swietłow Zbigniew Sawan obsada aktorska I starzec Państwowy Teatr Polski 27 października 1949
Niemcy Leon Kruczkowski Jan Perz obsada aktorska Antoni, służący Sonnenbruchów Państwowy Teatr Polski (scena filialna Teatr Współczesny) 16 stycznia 1950
Król i aktor Roman Brandstaetter Emil Chaberski obsada aktorska Tremo Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 31 maja 1952
Pygmalion George Bernard Shaw Marian Godlewski obsada aktorska Przechodzień Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 3 września 1952
Ożenek Mikołaj Gogol Emil Chaberski obsada aktorska Stiepan Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 31 grudnia 1952
Eugenia Grandet Honore de Balzac Kazimierz Brodzikowski obsada aktorska Doktor Bergerin Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 18 marca 1953
Fantazy Juliusz Słowacki Maria Straszewska obsada aktorska Ksiądz Loga Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 21 listopada 1953



Odznaczenia



Bibliografia

  • (j), Gustaw Rasiński, „Kurier Szczeciński” 1952 nr 198, s. 3
  • Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965 (pod red. Zbigniewa Raszewskiego), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973
  • Teatry Dramatyczne w Szczecinie 1945-1965 (pod red. Danuty Piotrowskiej), Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne RSW Prasa, Poznań 1965

Inne źródła



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz