Ireneusz Krzysztof Szmidt: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 81: Linia 81:
 
Plik:Szmidt09.jpg
 
Plik:Szmidt09.jpg
 
Plik:Szmidt11a.jpg
 
Plik:Szmidt11a.jpg
Plik:Szmidt12a.jpg
+
Plik:Szmidt10a.jpg
 
</gallery>
 
</gallery>
 
<br/><br/>
 
<br/><br/>

Wersja z 18:21, 11 lis 2015

Ireneusz Krzysztof Szmidt
poeta, recenzent, krytyk literacki
brak zdjecia
Data urodzenia 16 września 1935
Miejsce urodzenia Zgierz


Ireneusz Krzysztof Szmidt (ur. 1935) – poeta, animator ruchu studenckiego Szczecina, aktor, reżyser, autor tekstów, recenzent, krytyk literacki i teatralny

Życiorys

Ireneusz Krzysztof Szmidt urodził się 16 września 1935 roku w Zgierzu. W 1953 roku ukończył tamtejsze Gimnazjum i Liceum im. St. Staszica

W 1954 roku przyjechał do Szczecina. Studiował inżynierię lądową na Wydziale Budownictwa Lądowego Politechniki Szczecińskiej, a później polonistykę na UAM w Poznaniu. Podczas studiów na Politechnice założył pismo studentów i pracowników naukowych „Razem”, w którym opublikował swoje pierwsze wiersze. Był jednym z czołowych animatorów ruchu studenckiego Szczecina, współtwórcą teatrzyków (Akademicki Teatrzyk Satyryczny „Skrzat”) i kabaretów, aktorem, reżyserem, autorem tekstów przedstawień. Współredagował „Biuletyn” wydawany przez RO ZSP. Był sekretarzem rady programowej przy Klubie Środowisk Twórczych „13 Muz” w Szczecinie. Od 1961 roku nauczał w Liceum Ekonomicznym nr 1 i w Liceum Medycznym.

Od 1991 roku mieszka i tworzy w Gorzowie. Oprócz działalności literackiej wspólnie z żoną prowadzi Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne „Arsenał”, w którym promuje młodych poetów. Ponadto prowadzi warsztaty literackie, słynne „Literackie wtorki”. Pełni funkcję sekretarza polsko-niemieckiego Stowarzyszenia Literackiego „Prom” i redaktora naczelnego rocznika literackiego „Prom” („Die Fähre”), ukazującego się w językach polskim i niemieckim.

W 1956 roku został członkiem Koła Młodych przy szczecińskim Oddziale Związku Literatów Polskich, a od 1965 roku jest członkiem ZLP. Przez kilka kadencji był członkiem Zarządu Oddziału w Szczecinie, jego sekretarzem, a także prezesem (1990-1993). Obecnie jest prezesem Zarządu Oddziału ZLP w Gorzowie. Honorowy członek Towarzystwa Kultury Teatralnej.

Żonaty z Krystyną Kamińską, dziennikarką i krytykiem teatralnym.

Twórczość literacka

Myśli koślawe I.K. Szmidta w październikowym numerze „Głosu Żaków” (Szczecin 1958)

Pierwsze próby poetyckie podjął jeszcze jako licealista, działając w Kole Młodych przy Związku Literatów Polskich w Łodzi. Liczne wiersze, opowiadania, reportaże, felietony, scenariusze, recenzje literackie, teatralne i plastyczne zamieszczał na łamach „Głosu Szczecińskiego”, „Spojrzeń”, „Morza i Ziemi”, „Czasu”, „Tygodnika Morskiego”, „Ziemi Gorzowskiej”, „Arsenału Gorzowskiego”, „Pegaza Lubuskiego”, „Promu” („Die Fähre”), „Odgłosów”, „Życia Literackiego”, „Kierunków”, „Sceny”, „Poezji”, „Słowa Powszechnego”, oraz w almanachach i antologiach. Niektóre spośród jego utworów były tłumaczone na języki: angielski, rosyjski, czeski i niemiecki.

Był założycielem i redaktorem naczelnym kilku czasopism o charakterze kulturalno-literackim, m.in. „Arsenału Gorzowskiego” (1994), „Pegaza Lubuskiego” (2003).


Tomiki poezji

Wiersz I.K. Szmidta Zdarzenie z księżycem w pażdziernikowym numerze „Głosu Żaków” (Szczecin 1959)
  • 1961Kreska na twarzy - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1964Człowiek ziemia i morze - Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa
  • 1966List z zimy - Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa
  • 1999Spoza milczenia - WAG „Arsenał”, Gorzów
  • 2005Ludzkie pojęcie
  • 2010Grzeszne rzemiosło (wiersze miłosne z lat 1955-2009)

Almanachy i antologie

  • 1958Szczecin literacki - Almanach - ZLP, Szczecin
  • 1962Poeci pomorscy - Almanach t. I - Wydawnictwo Morskie, Gdańsk
  • 1964Poeci pomorscy - Almanach t. II - Wydawnictwo Morskie, Gdańsk
  • 1970Nazywanie ziemi - Ziemia szczecińska w poezji (pod red. Erazma Kuźmy) - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1971Spojrzenia i refleksje
  • 1972Pamięć
  • 1974Almanach artystyczny - Obecność - Szczecin
  • 1979Gaismas pilna pilsēta. Ščecinas antologija (antologia pisarzy i poetów szczecińskich w jęz. łotewskim) - Wydawnictwo „Liesma”, Ryga
  • 1994Wiersze i poematy o Ziemi Szczecińskiej (oprac. Hanna Niedbał) - Książnica Szczecińska, Szczecin
  • 2004Urzeczeni morzem. Leksykon (wspólnie z Krystyną Kamińską) - ZLP, Szczecin
  • 2007Antologia młodych poetów Ziemi Sulęcińskiej - Smak na wiersz (redakcja tomu) - WAG „Arsenał”, Gorzów
  • 2008Wsłuchani w kamienie Gorzowa (antologia)
  • 2010Słowa rodzą wiersz. Antologa X-lecia Poetów Okragłego Stołu (redakcja) - Wyd. Przysrtań, Gorzów

Inne

  • 1971Mój warsztat teatralny - COK, Warszawa
  • 1988Zawiodła odwaga (o XXIII Ogólnopolskim Przeglądzie Teatrów Zawodowych Małych Form), „Scena” 2988 nr 7, s. 9-11
  • 1989Tata ma Fiata (poemat dla dzieci) - KAW, Szczecin
  • 2001Ilustrowany leksykon plastyki gorzowskiej - WAG „Arsenał”, Gorzów
  • 2005Słońsk i Müllerose (szkice – wspólnie z Krystyną Kamińską)
  • 2005Słońsk i okolice (szkice – wspólnie z Krystyną Kamińską)
  • 2006Byliśmy w teatrze (wspólnie z Krystyną Kamińską) - Biblioteka Pegaza Lubuskiego, t. 8, WAG „Arsenał”, Gorzów
  • 2014Czerwone korale - wyd. Związek Literatów Polskich Odział w Gorzowie Wlkp.





Teatr

Teatr jest jego pasją. Już w latach 50. zaangażował się w Szczecinie w amatorski i studencki ruch teatralno-artystyczny, którego stał się jednym z filarów. Był współzałożycielem, kierownikiem literackim, aktorem, reżyserem, a także autorem tekstów Akademickiego Teatrzyku Satyrycznego „Skrzat”, „Pinokio”, Teatrzyku na Wielkiej. Z jego inicjatywy powstało Studio Pantomimy Politechniki Szczecińskiej. Był również kierownikiem literackim i artystycznym oraz reżyserem szczecińskich kabaretów „Okaryna”, „Indyk” i „Wyrodek”. Pisał scenariusze, reżyserował przedstawienia i koncerty.

Na początku lat 60. przy Klubie „Kierunki” powołał do życia Grupę Poetycką „Kontrasty”. Założył i kierował także Międzyszkolnym Studiem Małych Form Teatralnych „Zielone Tarcze” (1964) w Szczecinie, przekształconym w latach 70. w Studio „Zet”. Od 1961 roku prowadził także szkolny teatr „Puls” przy Liceum Medycznym w Szczecinie.

W 1967 roku ukończył Studium Teatralne przy Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie (ostatni rok w warszawskiej PWST). Uznawany jest za jednego z najlepszych znawców studenckiego ruchu teatralnego. Wieloletnie doświadczenia zawarł w książce Mój warsztat teatralny i w eseju Nie próbujemy, żeby grać – gramy, żeby próbować. Po wyjeździe do Gorzowa został recenzentem teatralnym „Gazety Nowej”, a później „Ziemi Gorzowskiej”. Jest cenionym wykładowcą na kursach instruktorskich i warsztatach teatralnych. W latach 70. i 80. aktywnie uczestniczył w pracach Zarządu Głównego i Prezydium Towarzystwa Kultury Teatralnej w Warszawie, którego jest honorowym członkiem.

W 2000 roku w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Gorzowie wyreżyserował własny dramat Medea, czyli....

Twórczość teatralna

Tytuł Autor Reżyseria Forma twórczości Teatr Data premiery
Karuzela różni autorzy kolektyw autor tekstów, aktor, kierownictwo literackie Akademicki Teatrzyk Satyryczny „Skrzat” Szczecin 3 czerwca 1956
Kapelusze różni autorzy Michał Rajski autor tekstów, aktor, kierownictwo literackie Studencki Teatrzyk Satyryczny „Skrzat” Szczecin maj 1959
FAMA głosi Ireneusz Krzysztof Szmidt Ireneusz Krzysztof Szmidt scenariusz, reżyseria Teatrzyk na Wielkiej 1967
Medea Eurypides Ireneusz Krzysztof Szmidt reżyseria i opracowanie Teatr Krypta Szczecin 16 czerwca 1975
Zacznijcie się śmiać Henryk Bardijewski Ireneusz Krzysztof Szmidt reżyseria Teatr im. Aleksandra Fredry Gniezno 22 marca 1980
Medea Ireneusz Krzysztof Szmidt Ireneusz Krzysztof Szmidt autor i reżyseria Teatr im. Juliusza Osterwy Gorzów Wielkopolski 19 listopada 2000



Radio (słuchowiska poetyckie)



Piosenki

  • Morska jesień (muz. Zygmunt Rychter) – wyk. Adam Jaskierski
  • Pieśń powitalna (muz. Andrzej Januszko) – wyk. zespoły i soliści uczestniczący w VII/XIII Kongresie Związków Zawodowych w Warszawie (1972)



Nagrody i wyróżnienia

  • 1957 – I nagroda w I konkursie literackim zorganizowanym przez RO ZSP, redakcję „Głosu Szczecińskiego” i Rozgłośnię Polskiego Radia w Szczecinie za zbiór wierszy Kreska na twarzy
  • 1958 – I nagroda na Turnieju Poetyckim „Piwnicy”
  • I nagroda w konkursie „Twórcy nauki i kultury na 40-lecie polskiego Szczecina” rozpisanego przez Książnicę Szczecińską i „Głos Szczeciński” za tom wierszy Rzeczy najprostsze
  • 2010 – nagroda kulturalna Prezydenta m. Gorzowa za całokształt twórczości
  • 2010 – nagroda Marszałka Województwa Lubuskiego
  • Dyplom Honorowy Ministra Kultury i Sztuki (dwukrotnie)



Odznaczenia

Zasluzony Dzialacz.jpg
  • Srebrny Krzyż Zasługi
  • Złoty Krzyż Zasługi
  • Krzyż Kawalerskim OOP
  • Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego
  • Zasłużony Działacz Kultury (dwukrotnie)
  • 2009 – Medal „Zasłużony Kultrze Gloria Artis”



Źródła

Bibliografia

  • Lesław M. Bartelski, Polscy pisarze współcześni 1939-1991. Leksykon, PWN, Warszawa 1995
  • Encyklopedia Szczecina t. II P-Ż (pod red. Tadeusza Białeckiego, autorka hasła Hanna Niedbał), Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2000
  • Maria Kowalewska, Ireneusz Krzysztof Szmidt [w:] Pisarze Pomorza Zachodniego, Wydawnictwo Morskie, Gdynia 1967

Inne

  • Strona internetowa Związku Literatów Polskich Oddział w Gorzowie



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz