Karl Kossmaly

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj

Karl Kossmaly (ur. 27 lipca 1812 we Wrocławiu – zm. 1 grudnia 1893 w Szczecinie) – kompozytor, dyrygent, od 1846 działający w Szczecinie; ceniony pisarz muzyczny.

Kształcił się muzycznie w Berlinie w latach 1828 – 1830 u Ludwiga Bergera, Bernharda Kleina i Carla Friedricha Zeltera. Karierę muzyczną zaczął jako dyrygent chóralny i kapelmistrz orkiestry teatralnej w Wiesbaden, gdzie napisał muzykę do sztuki Das Irrenhaus von Dijon. Szybko przeniósł się jednak do Moguncji, stamtąd do Amsterdamu, Bremy i Detmold. Od sezonu 1834 został przydzielony do pomocy dworskiego kapelmistrza Ganza jako dyrektor muzyczny. Po odejściu z teatru dworskiego w Detmold tamtejszego dyrektora muzycznego, Johanna Baptista Hagena, został jego następcą.

Od 1846 osiadł w Szczecinie. Oprócz koncertów kameralnych prowadził zwykle 6 – 10 koncertów symfonicznych rocznie, które odbywały się od października do marca. Sporadycznie prowadził próby i koncerty chóru męskiego. Koncerty przez niego prowadzone zyskiwały coraz liczniejszą publiczność, mimo dość dyletanckich wykonawców. Kossmaly zauważył to i postanowił zebrać orkiestrę muzyków amatorów, kierować nią i podnosić poziom wykonawców. Założył także Towarzystwo Śpiewacze w Szczecinie. Jako kompozytor tworzył dzieła chóralne oraz pieśni, ale też symfoniczne, kameralne i koncertowe. Wykonywano je na licznych koncertach. 1877 na gościnnym koncercie w Szczecinie skrzypaczka Marianne Stresow (1856 – 1918), późniejsza żona kompozytora polsko-niemiecko-czeskiego kompozytora Philippa Scharwenki, grała utwory Augusta Wilhelmiego, Henryka Wieniawskiego, Philippa Scharwenki i właśnie Karla Kossmaly’ego.

Oprócz działalności czysto muzycznej (pedagogicznej, kompozytorskiej, społeczno-muzycznej) stał się znany jednak głównie dzięki swoim artykułom krytycznym i pisarstwu muzycznemu (pisał m.in. artykuły do Neue Zeitschrift für Musik Roberta Schumanna).

Był przyjacielem Schumanna, z którym korespondował. W roku 1844 napisał recenzję utworów fortepianowych Schumanna (Über Robert Schumann’s Clavierkompositionen). Wspólnie z literatem Karlem Heinrichem Herzelem był autorem wydanego w latach 1846 – 1847 we Wrocławiu Słownika muzyków i instytucji muzycznych na Śląsku. Później przybył do Szczecina. W latach 1846 – 1849 był kapelmistrzem szczecińskiej orkiestry Teatru Miejskiego, prowadził również koncerty plenerowe i udzielał lekcji muzyki.

Bibliografia

  • Kompozytorzy szczecińscy, tom I, pod red. Eugeniusza Kusa, Mikołaja Szczęsnego i Edwarda Włodarczyka, Szczecin 2003, s. 141 - 142.
  • Eckhard Wend, Stettiner Lebensbilder, Böhlan Verlag, Köln – Weimar – Wien, 2004, s. 287 - 288.