Maria Hudymowa

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maria Hudymowa
bibliotekarka, nauczycielka
brak zdjecia
Data urodzenia 13 stycznia 1913
Miejsce urodzenia Czortkowo
Lata działalności {{{lata_dzialalnosci}}}
Narodowość polska


Maria Hudymowa (Hudyma) urodzona w 1913 roku w Czortkowie - Pionier Koszalina, współzałożycielka Klubu Pioniera Miasta Koszalina. Organizatorka szkolnictwa, czytelnictwa i pamiętnikarstwa w byłym województwie koszalińskim. Honorowy Obywatel Koszalina, nauczycielka, pisarka, działaczka społeczna.

Życiorys

Maria Hudymowa urodziła się 13 stycznia 1913 roku w Czortkowie, w województwie tarnopolskim. Była nauczycielką języka polskiego. Pracę rozpoczęła w szkołach powszechnych w powiecie Buczacz. Podczas wojny organizowała tajne nauczanie w Monasterzyskach. [1] Od 1942 roku była w szeregach Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Komendant Wojskowej Służby Kobiet Obwodu Buczacz z siedzibą w Monasterzyskach. W listopadzie 1944 roku za działalność w Armii Krajowej została aresztowana w szkole podczas lekcji przez NKWD. W kwietniu nastepnego roku została zwolniona z więzienia i jako repatriantka wyjechała do Chełma Lubelskiego a następnie do Modlina. Tam uczestniczyła w organizacji szkoły podstawowej III stopnia, gimnazjum i liceum oraz średniej szkoły wojskowej Garnizonu Modlin. W związku z przeniesieniem służbowym męża, oficera Ludowego Wojska Polskiego we wrześniu 1947 roku zamieszkała w Koszalinie.

Po przybyciu do Koszalina rozpoczęła pracę w szkole rozwojowej nr 1, a po kilku miesiącach objęła jej kierownictwo. W 1950 roku po utworzeniu województwa koszalińskiego została wydelegowana przez władze oświatowe do zorganizowania Wydziału Oświaty Wojewódzkiej Radny Narodowej w Koszalinie, a następnie została mianowana wizytatorem szkół podstawowych. Pełniła także obowiązki kierownika pedagogicznego oraz przewodniczącej Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego. Jednak ze względu na akowską przeszłość zmuszona była zrezygnować z pracy w Okręgu ZNP i powróciła do pracy w Wydziale Oświaty Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej na stanowisko kierownika Wydziału Opieki nad Dzieckiem, któremu podlegały domy dziecka.

W maju 1957 roku przyjęła propozycję przejścia na stanowisko zastępcy dyrektora nowo powstałej Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Koszalinie.[2]Funkcję wicedyrektora Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej pełniła przez 22 lata realizując m.in. budowę nowego budynku biblioteki. Prowadziła aktywną działalność na rzecz upowszechniania wiedzy o mieście i regionie.[3]Wiele lat przewodniczyła Zarządowi Okręgu Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, mając osobisty udział w tworzeniu struktur SBP na Pomorzu Środkowym. Przez trzy kadencje była radną Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie oraz aktywnie uczestniczyła we władzach Związku Nauczycielstwa Polskiego. Była współorganizatorką i działaczką Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich i Północnych, oraz Towarzystwa Wiedzy Powszechnej. Działała w Koszalińskim Towarzystwie Społeczno-Kulturalnym i w Stowarzyszeniu "Wspólnota Polska". W 1977 roku zorganizowała Klub byłych Nauczycieli Tajnego Nauczania, a w 1983 roku Konwent byłych Nauczycieli Tajnego Nauczania.

Maria Hudymowa prowadziła aktywną działalność na rzecz upowszechniania wiedzy o mieście i regionie. Inicjowała pierwsze wydawnictwa regionalne. Była członkiem redakcji Bibliotekarza Zachodniopomorskiego oraz Bibliografii Pomorza Zachodniego. W czasie pracy zawodowej współpracowała z czasopismami fachowymi, opublikowała wiele artykułów związanych z problemami bibliotekarstwa, a także wspomnienia i pamiętniki.

W 1970 roku była jedną z inicjatorek powołania Klubu Pioniera Miasta Koszalina.

Okładka Pionierzy Ziemi Koszalińskiej.jpg

W 2009 roku przyczyniła się do wydania książki Pionierzy Ziemi Koszalińskiej i ich wspomnienia.

Postać Marii Hudymy jest trwale wpisana w historię Koszalina i ziemi koszalińskiej. Od wielu lat będąc na emeryturze, dalej działa społecznie. W roku 2013 Maria Hudymowa obchodziła 100-lecie swoich urodzin. Uchwałą nr XII/141/2011 Rady Miejskiej z dnia 21 lipca 2011 roku. Maria Hudyma otrzymała tytuł Honorowego Obywatela Koszalina.

Medale i odznaczenia

W uznaniu zasług za swoją działalność została wyróżniona następującymi odznaczeniami:

  • Krzyż Armii Krajowej (Londyn 1946)
  • Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (Londyn 1948)
  • Srebrny Krzyż Zasługi (1955)
  • Zasłużony dla Miasta Koszalina (1960)
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1966)
  • Zasłużony Działacz Kultury (1973, 1975)
  • Za zasługi dla Województwa Koszalińskiego (1975, 1977)
  • Medal Komisji Edukacji Narodowej (1980)
  • Krzyż Partyzancki (1986)
  • Medal Rodła (1988)
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1998)
  • Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2007)

Przypisy

  1. Maria Hudyma [online].[Przeglądany 12 czerwca 2013].
  2. Maria Hudyma nowym Honorowym Obywatelem Koszalina [online]. [Przeglądany 12 czerwca 2013]
  3. Ulicka, Maria. Maria Hudymowa [online]. [Przeglądany 12 czerwca 2013].

Bibliografia

  • Pionierzy Ziemi Koszalińskiej i ich wspomnienia. Red. Zofia Banasiak, Maria Hudymowa, Janina Stolc ; Stowarzyszenie Przyjaciół Koszalina. Klub Pionierów. Koszalin: Koszalińska Biblioteka Publiczna im. Joachima Lelewela: Stowarzyszenie Przyjaciół Koszalina. Klub Pionierów, 2009. ISBN 978-83-87317-64-5.


Linki zewnętrzne



IES64.png
Autor opracowania: Tomasz Wojciechowski