Matthias Wantzke: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Linia 1: Linia 1:
 +
__NOTOC__
 +
{{Osoba infobox
 +
|osoba=Matthias/ Maciej Wantzke (Więcki?)
 +
|grafika_osoba=
 +
|grafika_opis=
 +
|funkcja=skrzypek-wirtuoz, multiinstrumentalista, reparator instrumentów muzycznych
 +
|urodziny_data=nieznana
 +
|urodziny_miejsce=nieznane
 +
|smierc_data=1623
 +
|smierc_miejsce=Szczecin
 +
|miejsce_spoczynku=
 +
|lokalizacja_grobu=
 +
|lata_dzialalnosci=1606 - 1623
 +
|tytuly=
 +
|narodowosc=polska
 +
|pseudonim=Der Polacke
 +
|lokalizacja_grobu=
 +
}}
 +
 
'''Matthias Wantzke''' (zm. [[1623]]) – polski skrzypek-wirtuoz, instrumentalista i reperator instrumentów na dworze książąt pomorskich.  
 
'''Matthias Wantzke''' (zm. [[1623]]) – polski skrzypek-wirtuoz, instrumentalista i reperator instrumentów na dworze książąt pomorskich.  
  
Linia 7: Linia 26:
 
W roku 1612 Wantzke wystosował list z prośbą o posiadanie dodatkowo własnego czeladnika i pomocnika. Mimo przychylności księcia [[Filip II|Filipa II]] wszedł w konflikt z radą miejską i innymi muzykami miejskimi, zachował jednak stanowisko na dworze książęcym. Z zapisków ówczesnego burmistrza wynika, że miał on zespół instrumentalny złożony z polskich skrzypków. Jego syn, również Matthias, podobnie jak ojciec został muzykiem.  
 
W roku 1612 Wantzke wystosował list z prośbą o posiadanie dodatkowo własnego czeladnika i pomocnika. Mimo przychylności księcia [[Filip II|Filipa II]] wszedł w konflikt z radą miejską i innymi muzykami miejskimi, zachował jednak stanowisko na dworze książęcym. Z zapisków ówczesnego burmistrza wynika, że miał on zespół instrumentalny złożony z polskich skrzypków. Jego syn, również Matthias, podobnie jak ojciec został muzykiem.  
  
Matthias Wantzke jest przykładem muzyka wyrosłego z rozkwitu polskiej szkoły gry na instrumentach smyczkowych (fidelach, gęślach), która rozwinęła się i została doceniona w Europie już w [[XVI wiek]]u. Martin Agricola, niemiecki teoretyk muzyki pisze w drugim wydaniu (z 1545) swojego dzieła ''Musica Instrumentalis Deutsch'' o „polskich skrzypcach” (polnische Geige). Chodziło tu o typowy dla polskich muzyków sposób gry na instrumencie, opartym na kolanie, polegający na tym, że ręka smyczkująca znajduje się z lewej strony pudła, a grzbiet łuku, po jakim porusza się smyczek, kieruje się ku dolnej części instrumentu. W terminologii instrumentoznawczej trudno nazwać taki instrument skrzypcami – była to raczej fidel (z której skrzypce się wywodzą). W Polsce była ona bardzo popularna i wykorzystywana chętnie w muzyce instrumentalnej i tanecznej. Stąd też taka popularność w epoce renesansu i baroku „tańców polskich”, występujących w tabulaturach i zbiorach tańców na różne instrumenty. Z kompozytorów szczecińskich tańce polskie pisał m.in. [[Theophilus Andreas Volckmar]].  
+
Matthias Wantzke jest przykładem muzyka wyrosłego z rozkwitu polskiej szkoły gry na instrumentach smyczkowych (fidelach, gęślach), która rozwinęła się i została doceniona w Europie już w [[XVI wiek]]u. Martin Agricola, niemiecki teoretyk muzyki pisze w drugim wydaniu (z 1545) swojego dzieła ''Musica Instrumentalis Deutsch'' o „polskich skrzypcach” (polnische Geige). Chodziło tu o typowy dla polskich muzyków sposób gry na instrumencie, opartym na kolanie, polegający na tym, że ręka smyczkująca znajduje się z lewej strony pudła, a grzbiet łuku, po jakim porusza się smyczek, kieruje się ku dolnej części instrumentu. W terminologii instrumentoznawczej trudno nazwać taki instrument skrzypcami – była to raczej fidel (z której skrzypce się wywodzą). W Polsce była ona bardzo popularna i wykorzystywana chętnie w muzyce instrumentalnej i tanecznej. Stąd też taka popularność w epoce renesansu i baroku „tańców polskich”, występujących w tabulaturach i zbiorach tańców na różne instrumenty. Z kompozytorów szczecińskich tańce polskie pisał m.in. [[Theophilus Andreas Volckmar]].  
  
 
==Bibliografia==
 
==Bibliografia==

Wersja z 13:40, 7 wrz 2013

Matthias/ Maciej Wantzke (Więcki?)
skrzypek-wirtuoz, multiinstrumentalista, reparator instrumentów muzycznych
Data urodzenia nieznana
Miejsce urodzenia nieznane
Data śmierci 1623
Miejsce śmierci Szczecin
Lata działalności 1606 - 1623
Narodowość polska
Pseudonim Der Polacke


Matthias Wantzke (zm. 1623) – polski skrzypek-wirtuoz, instrumentalista i reperator instrumentów na dworze książąt pomorskich.

Data i miejsce urodzin nie są znane. Nazwisko zapisywane jest jako Wantzke lub Wentzke, co pozwala domniemywać, że polski muzyk mógł nosić nazwisko Wąski lub Więcki. Do Szczecina przybył w roku 1606. Nie był pierwszym polskim muzykiem działającym na Pomorzu, był jednak najbardziej chyba z nich utalentowany. Był przedstawicielem polskiej szkoły instrumentalnej określanej wówczas w Niemczech „polnische Geige” (polskie skrzypce). Podczas pracy na dworze książęcym w Szczecinie zyskał przydomek „der Pollacke”.

W 1609 otrzymał obywatelstwo miasta Szczecina i zamieszkał przy Kleine Wollweberstrasse (dziś ul. Tkacka). Z zachowanych źródeł wiemy, że Matthias Wantzke mówi, że oprócz gry na instrumentach smyczkowych także grał na polskich dudach i na cytrze. Wysłał do księcia list z prośbą o udzielenie koncesji – przedstawiał się jako wykształcony skrzypek-wirtuoz i podkreślał swoje kwalifikacje do naprawy instrumentów (wcześniej już naprawiał dla dworu książęcego takie instrumenty jak pomort basowy, dulcjan czy szałamaja). Książę zainteresowany był posiadaniem na swym dworze muzyka o takich kompetencjach jak Wantzke i odpowiedział na jego list pozytywnie. Wantzke został wtedy zwolniony ze służby dla miasta i przeniesiony na dwór książęcy, gdzie otrzymał przywilej organizowania oprawy muzycznej na uroczystościach weselnych oraz podczas odbywających się „zacnych spotkań”, pod warunkiem, że będzie dokonywał nieodpłatnie wymaganej naprawy instrumentów muzycznych z kapeli książęcej.

W roku 1612 Wantzke wystosował list z prośbą o posiadanie dodatkowo własnego czeladnika i pomocnika. Mimo przychylności księcia Filipa II wszedł w konflikt z radą miejską i innymi muzykami miejskimi, zachował jednak stanowisko na dworze książęcym. Z zapisków ówczesnego burmistrza wynika, że miał on zespół instrumentalny złożony z polskich skrzypków. Jego syn, również Matthias, podobnie jak ojciec został muzykiem.

Matthias Wantzke jest przykładem muzyka wyrosłego z rozkwitu polskiej szkoły gry na instrumentach smyczkowych (fidelach, gęślach), która rozwinęła się i została doceniona w Europie już w XVI wieku. Martin Agricola, niemiecki teoretyk muzyki pisze w drugim wydaniu (z 1545) swojego dzieła Musica Instrumentalis Deutsch o „polskich skrzypcach” (polnische Geige). Chodziło tu o typowy dla polskich muzyków sposób gry na instrumencie, opartym na kolanie, polegający na tym, że ręka smyczkująca znajduje się z lewej strony pudła, a grzbiet łuku, po jakim porusza się smyczek, kieruje się ku dolnej części instrumentu. W terminologii instrumentoznawczej trudno nazwać taki instrument skrzypcami – była to raczej fidel (z której skrzypce się wywodzą). W Polsce była ona bardzo popularna i wykorzystywana chętnie w muzyce instrumentalnej i tanecznej. Stąd też taka popularność w epoce renesansu i baroku „tańców polskich”, występujących w tabulaturach i zbiorach tańców na różne instrumenty. Z kompozytorów szczecińskich tańce polskie pisał m.in. Theophilus Andreas Volckmar.

Bibliografia

  • Klaus-Peter Koch: Der polnische Fidler Matthias Wantzke in Stettin 1606 – 1623. Zum Problem der polnischen Geiger in den pommerschen Herzogtümern, w: Musikgeschichte in Mittel- und Osteuropa, Leipzig 2008.



IES64.png
Autor opracowania: Wojciech Kral