Rzeźba Ogniste Ptaki

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ogniste Ptaki - rzeźba wykonana ze stalowej blachy, kształtownika, pokryta polichromią, posadowiona na żelbetowym postumencie w Parku im. Jana Kasprowicza w Szczecinie, na skarpie po wschodniej stronie Teatru Letniego. Autorem instalacji powstałej w 1975 roku jest Władysław Hasior (1928-1999). Wymiary 220x2590x60 cm.[1] Rzeźba o kompozycji alegorycznej przedstawia stado kolorowych ptaków osadzonych na metalowych, ażurowych kołach różnej wielkości (w sumie 18 elementów). Pierwotnie wszystkie części rzeźby pokryte były srebrzanką, dopiero w trakcie pierwszej renowacji otrzymały obecną kolorystykę.

Historia

W roku 1975 Władysław Hasior z okazji indywidualnej wystawy w Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie zrealizował na skarpie przy zamku kompozycję plenerową "Ogniste ptaki", której kolejną wersję w 1977 roku zaprezentował w Koszalinie, jako studium do pomnika dedykowanego "Tym, co walczyli o polskość i wolność ziem Pomorza". Instalacja koszalińska znana jest obecnie pod nazwą Płonące Ptaki.

Szczecińską rzeźbę autor wspominał w jednym z wywiadów: "W zakładzie Portowych Centralnych Mechanicznych Warsztatów spotkałem się z bardzo miłą atmosferą. Wszyscy odnosili się do tej pracy niezwykle życzliwie, serdecznie, a co najważniejsze pracowicie. Robiąc rysunki na blachach - w charakterze bardzo szkicowym, pozostawiałem pole do manewru dla specjalistów od spawania czy cięcia blachy acetylenem, aby i oni mogli podejmować jakieś decyzje. Często ich doświadczenie zawodowe pozwalało szybciej doprowadzić do pożądanego efektu [...] W Szczecinie starałem się jednak zrobić z jakimś większym uporem rzeźbę pogodną, czego nie w pełni przestrzegałem w koniach szwedzkich, które są bardziej patetyczne [...] Rekreacyjny charakter Podzamcza zmusił mnie do rezygnacji z akcentów monumentalnych i cech ponuro-tragicznych. Starałem się nawiązać do dekoracyjno-pogodno-optymistycznego nastroju samego Zamku i jego otoczenia".[2]

W 1979 roku w związku z budową Trasy Zamkowej rzeźba została przeniesiona do Hali Napraw Taboru Kolejowego Huty "Szczecin". Po renowacji wykonanej przez samego autora w 1980 roku przeniesiona została na ówczesny plac Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Niespełna dziewięć lat później ponownie zdemontowana (z powodu zabudowy parceli) i złożona w magazynach Spółdzielni Mieszkaniowej "Morsbud". W 1994 roku po konserwacji (wykonanej przez Annę Paszkiewicz) rzeźbę umieszczono na specjalnie w tym celu zbudowanym betonowym postumencie na skarpie w Parku im. Jana Kasprowicza.[3] W roku 2005 poddana została kolejnym zabiegom konserwatorskim (pod kierunkiem Anny Borowiec).[4]

Przypisy

  1. Pomniki i tablice w Szczecinie. Urząd Miasta Szczecin [online. [Przeglądany 05 czerwca 2013].
  2. Żakiewicz, Anna. Władysław Hasior 1928-1999. Warszawa: Muzeum Narodowe, 2005, s. 167.
  3. Pomniki i tablice w Szczecinie. Urząd Miasta Szczecin [online. [Przeglądany 05 czerwca 2013].
  4. Tamże


Bibliografia

  • END. Dwa metry nad ziemią. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 41, dod. Szczecin, s. 3.
  • EP. Jeden dzień dla jednego ptaka. Renowacja rzeźby Hasiora. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 208, dod. Szczecin, s. 5.
  • EP. Ptaki pod specjalnym nadzorem. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 250, dod. Szczecin, s. 2.
  • (erz). Magia "Płonących ptaków". "Głos Szczeciński". 1975, nr 158.
  • jasz. Rozkradają rzeźbę. Zagrożone ptaki. "Głos Szczeciński". 2005, nr 16, s. 6.
  • Hasior, Władysław. W moich doświadczeniach plastycznych zależy mi na wyzwoleniu energii tkwiącej w materii. Rozm. przepr. J. Jurczyk. "Głos Szczeciński". 1975, dod. Magazyn Spojrzenia, nr 8.
  • (jps). Ptaki na plac? "Kurier Szczeciński". 2005, nr 35, s. 4.
  • Jurczyk, J. Hasiorowe Ptaki. "Głos Szczeciński". 1975, nr 183.
  • Jurczyk, J. Kto się boi Władysława Hasiora? "Głos Szczeciński". 1975, dod. Magazyn Spojrzenia, nr 11.
  • Korżanowska, T. Dokumentacja konserwatorska plenerowej kompozycji rzeźbiarskiej pt. "Ogniste ptaki" autorstwa Władysława Hasiora. Szczecin, 2005 mps.
  • ŁAZ. Pomorskie Hasiory. Pamiątki po zmarłym artyście. "Gazeta na Pomorzu". 1999, nr 164, s. 1.
  • Łopuch, Maria; Łopuch Wojciech. Malowane ptaki. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 252, dod. Szczecin, s. 6.
  • Micińska, Anna. Władysław Hasior. Warszawa: Arkady, 1983. ISBN 83-213-3032-0.
  • Nalewajko, Arleta. Smutne "Ptaki" Hasiora. Czekają na miejsce w rejestrze zabytków. "Kurier Szczeciński". 2005, nr 24, s. 28.
  • Pochrzęst, Agnieszka. Gdzie stanie rzeźba Hasiora? "Głos Szczeciński". 2005, nr 40, s. 5.
  • Podgajna, Ewa. Gdzie ustawić "Ptaki"?. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 25, dod. Szczecin, s. 2.
  • Podgajna, Ewa; Saraczyńska, Agata. Hej, odleciał ptaszek. "Gazeta Wyborcza". 2003, nr 225, dod. Szczecin, s. 3.
  • Podgajna, Ewa. Ptaki kolorowe. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 252, dod. Szczecin, s. 1.
  • Pomniki, akcenty rzeźbiarskie, tablice pamiątkowe Szczecina. Red. Joanna Kozakowska. Szczecin: Muzeum Narodowe; Urząd Miasta, 2012. ISBN 978-83-63365-28-8.
  • Pomorska, U. Antyakademik. "Kurier Szczeciński". 1975, nr 18.
  • Pomniki i tablice w Szczecinie. Urząd Miasta Szczecin [online]. [Przeglądany 05 czerwca 2013]. [Dostępny w: http://www.szczecin.pl/UMSzczecinSwiat/chapter_59232.asp?soid=43920CB614DC42EC96B73BD256CC450E].
  • SZYL; AK. Zamówione żywioły. "Gazeta na Pomorzu". 2000, nr 51, s. 4.
  • Twardochleb, Bogdan. "Ptaki" zdewastowane. Potrzebny porywacz? "Kurier Szczeciński". 2004, nr 220, s. 11.
  • Żakiewicz, Anna. Hasior. Wystawa pod patronatem honorowym pana Adama Struzika Marszałka Województwa Mazowieckiego. Wystawa z inicjatywy pana Leona Sobieraja w 10 rocznicę śmierci Władysława Hasiora. Płock: Muzeum Mazowieckie, 2009. ISBN 978-83-89034-61-8.
  • Żakiewicz, Anna. Władysław Hasior 1928-1999. Warszawa: Muzeum Narodowe, 2005. ISBN 83-7100-207-6.



IES64.png
Autor opracowania: Sylwia Wesołowska