Theophilus Andreas Volckmar: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Linia 1: Linia 1:
 +
__NOTOC__
 +
{{Osoba infobox
 +
|osoba=Theophilus Andreas Volckmar
 +
|grafika_osoba=
 +
|grafika_opis=
 +
|funkcja=kompozytor, organista
 +
|urodziny_data=1684
 +
|urodziny_miejsce=Szczecin
 +
|smierc_data=1748
 +
|smierc_miejsce=Szczecin
 +
|miejsce_spoczynku=
 +
|lokalizacja_grobu=
 +
|lata_dzialalnosci=
 +
|tytuly=
 +
|narodowosc=niemiecka
 +
|pseudonim=
 +
|lokalizacja_grobu=
 +
}}
 
'''Theophilus Andreas Volckmar''' (ur. w [[1684]] w Szczecinie – zm. [[1748]] tamże) – kompozytor późnobarokowy, szczeciński organista, tworzący w stylu włoskim, autor sonat, arii i pieśni.
 
'''Theophilus Andreas Volckmar''' (ur. w [[1684]] w Szczecinie – zm. [[1748]] tamże) – kompozytor późnobarokowy, szczeciński organista, tworzący w stylu włoskim, autor sonat, arii i pieśni.
  

Wersja z 14:10, 7 wrz 2013

Theophilus Andreas Volckmar
kompozytor, organista
Data urodzenia 1684
Miejsce urodzenia Szczecin
Data śmierci 1748
Miejsce śmierci Szczecin
Narodowość niemiecka


Theophilus Andreas Volckmar (ur. w 1684 w Szczecinie – zm. 1748 tamże) – kompozytor późnobarokowy, szczeciński organista, tworzący w stylu włoskim, autor sonat, arii i pieśni.

Urodził się w Szczecinie, działał w Szczecinie, Gdańsku i Koszalinie, od 1733 znów w Szczecinie. Był synem Johanna Arnolda Volckmara (zm. 1709), organisty w dawnym kościele św. Gertrudy (dziś znajduje sie tam: ewangelicki kościół Świętej Trójcy na Łasztowni) oraz w kościele św. św. Piotra i Pawła. W tej ostatniej świątyni Theophil Andreas od 1708 pełnił obowiązki następcy swojego ojca, lecz już w 1712 przeniósł się do Gdańska, gdzie został organistą w tamtejszym kościele Świętej Trójcy, a od 1717 w kościele św. Katarzyny. Pragnął także zyskać prestiżowe stanowisko organisty w gdańskim Kościele Mariackim, jednak mimo zyskania względów rady miejskiej, spotkał się z ostrymi zarzutami konserwatywnych duchownych, którzy jego wirtuozowską grę uważali za zbyt głośną i nowatorską, przez co nieodpowiednią.

Z powodu konfliktów w Gdańsku Volckmar w roku 1730 przeprowadził się do Koszalina, a w 1733 powrócił do swojego miasta rodzinnego, gdzie został początkowo organistą w szczecińskim Kościół św. Mikołaja|kościele św. Mikołaja, a od 1746 w kościele św. Jakuba.

Był wirtuozem organów, ponadto kompozytorem, należącym stylistycznie już do późnej fazy baroku. Wzmianka z 1732 roku informuje, że „jest on [Volckmar] jednym z najwszechstronniejszych wirtuozów”. Bywało, że taka rozwinięta technika wirtuozowska, granie utworów świeckich w kościołach wzbudzały kontrowersje wśród wielu pastorów. Z drugiej strony wiele źródeł wskazuje, że Volckmar nie dążył do rozwiązania konfliktów, bywał nieustępliwy i narzucał własną wolę.

Volckmar posiadał nadzwyczajną sprawność w grze na klawiaturze pedałowej, co mogą potwierdzić dedykowane królowi Saksonii Sonaty kościelne (Kirchen-Sonaten) z roku 1717. W ostatnich latach życia cierpiał na drżenie członków, co uniemożliwiało mu wykonywanie zawodu. Od 1763 pomocnikiem jego został organista Gottfried Helwig. W 1763 Volckmar odszedł na rentę.

Twórczość

Stylistyka jego utworów pozostaje często pod wpływem muzyki włoskiej, co odróżnia je od większości ówczesnych prowincjonalnych kompozytorów północnych Niemiec. Komponował utwory przeznaczone na organy, ale też sonaty na skrzypce z towarzyszeniem organów. Ponadto w jego dorobku znajdują się arie, kantaty, oratorium oraz ewangelickie pieśni kościelne.

Spis ważniejszych utworów:

  • Aria weselna Die Gott wollgefälige Ehe, Szczecin 1709
  • Aria weselna Der Süße Liebesschall, Szczecin 1711
  • Sonaty kościelne na organy z trzema manuałami i klawiaturą pedałową. Gdańsk 1717, dedykowane Królowi Saksonii.
  • 6 sonat na skrzypce i basso continuo, Gdańsk 1717.
  • Szczecińska aria gazetowa Der Fürwitz bleibet stes beflissen. Szczecin 1734.
  • Trzy pieśni, Szczecin 1740.

Dyskografia

Muzyka Volckmara przez stulecia była zupełnie zapomniana. Dziś pojedyncze jego utwory bywają wykonywane, a czasem także nagrywane (w Polsce i Niemczech) na płyty CD jako cymelia muzyczne. Oto niektóre płyty, gdzie w zbiorze różnych nowo odkrytych utworów muzycznych znajdują się dzieła Volckmara:


  • Jedynie do Ciebie, Panie – Skarby muzyki dawnego Gdańska, FCD 01214 .
  • Martin Rost - Orgellandschaft Pommern, MDG 319 1214-2.


Bibliografia

  • Kompozytorzy szczecińscy, tom I, pod red. Eugeniusza Kusa, Mikołaja Szczęsnego i Edwarda Włodarczyka, Szczecin 2003, s. 118.
  • Eckhard Wend, Stettiner Lebensbilder, Böhlan Verlag, Köln – Weimar – Wien, 2004, s. 464 – 465.



IES64.png
Autor opracowania: Wojciech Kral