Ulica Opłotki: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 14: Linia 14:
 
{{DEFAULTSORT:Opłotki}}
 
{{DEFAULTSORT:Opłotki}}
 
'''Ulica Łaziebna (Im Stavel)'''
 
'''Ulica Łaziebna (Im Stavel)'''
 
+
Najstarsza nazwa tej uliczki wiąże się z „łaźnią [usytuowaną] na tyłach ([[Kościół św. Mikołaja|(kościoła) św. Mikołaja]]” (de stauen achter S. Niclas kerken, 1495), stanowiącej do [[1565]] roku własność kościoła św. Mikołaja, i mieszczącej się na rogu ulicy Małej Odrzańskiej ([[Kleine Oderstraße]] Nr. 1). Nazwa „łaźnia” dla ulicy Opłotki, w jej różnych dolnoniemieckich odmianach (stauen = stavel), występuje w dokumentach źródłowych aż do XVIII wieku. Według C. Fredricha (1926, 42) obejmowała przyległy do łaźni odcinek ulicy Małej Odrzańskiej, sięgający od Nowego Rynku do skrzyżowania z ulicą [[Kurza Stopka]], cyt.: „przy ulicy [Małej] Odrzańskiej nieopodal miejsca pomiędzy […] a [odcinkiem] ulicy zwanym <łaźnia>” (in der aderstraten up deme orde tuschen [...] und der straten genometh de stauele, 1498), a niekiedy również aż do skrzyżowania z ulica [[Środowa|Środową]], stykając się z jej środkowym odcinkiem, określanym nazwą „ulicy poprzecznej”, cyt.: „na ulicy poprzecznej, zaraz za [ulicą zwaną] łaźnią” (in der dwerstrate na dem badstaven togande, 1499). Po reformacji, w połowie XVI wieku, łaźnia przechodzi w posiadanie Rady Miejskiej. Do momentu jej likwidacji, czyli do początku XVIII wieku, uliczka w dalszym ciągu określana jest nazwą związaną z tym zakładem kąpielowym, tu cyt.: „w miejscu [zwanym] łaźniami” (up dem orde der stavelen, 1536), „Przy Łaźniach” (im Stävel, 1711), „Łaziebna” (das stavehl, 1723), i jeszcze w 1786 roku „W Łaźni” (im Bad Staven, 1786). Nazwa ta pojawia się, mimo, że w [[1722]] roku spotykamy się już z nowym mianem ulicy, a mianowicie „Hack”, odpowiadającym obecnej nazwie „Opłotki”. Stąd następujący zapis, cyt.: „[ulica] Łaziebna, nazywana teraz [ulicą] Opłotki” (das Stavehl, jetze die Hack genannt, 1722).
Najstarsza nazwa tej uliczki wiąże się z „łaźnią [usytuowaną] na tyłach [kościoła]
 
św. Mikołaja” (de stauen achter S. Niclas kerken, 1495), stanowiącej do 1565 roku własność kościoła św. Mikołaja, i mieszczącej się na rogu ulicy Małej Odrzańskiej (Kleine Oderstrasse Nr. 1). Nazwa „łaźnia” dla ulicy Opłotki, w jej różnych dolnoniemieckich odmianach (stauen = stavel), występuje w dokumentach źródłowych aż do XVIII wieku. Według C. Fredricha (1926, 42) obejmowała przyległy do łaźni odcinek ulicy Małej Odrzańskiej, sięgający od Nowego Rynku do skrzyżowania z ulicą Kurza Stopka, cyt.: „przy ulicy [Małej] Odrzańskiej nieopodal miejsca pomiędzy […] a [odcinkiem] ulicy zwanym <łaźnia>” (in der aderstraten up deme orde tuschen [...] und der straten genometh de stauele, 1498), a niekiedy również aż do skrzyżowania z ulica Środową, stykając się z jej środkowym odcinkiem, określanym nazwą „ulicy poprzecznej”, cyt.: „na ulicy poprzecznej, zaraz za [ulicą zwaną] łaźnią” (in der dwerstrate na dem badstaven togande, 1499). Po reformacji, w połowie XVI wieku, łaźnia przechodzi w posiadanie Rady Miejskiej. Do momentu jej likwidacji, czyli do początku XVIII wieku, uliczka w dalszym ciągu określana jest nazwą związaną z tym zakładem kąpielowym, tu cyt.: „w miejscu [zwanym] łaźniami” (up dem orde der stavelen, 1536), „Przy Łaźniach” (im Stävel, 1711), „Łaziebna” (das stavehl, 1723), i jeszcze w 1786 roku „W Łaźni” (im Bad Staven, 1786). Nazwa ta pojawia się, mimo, że w 1722 roku spotykamy się już z nowym mianem ulicy, a mianowicie „Hack”, odpowiadającym obecnej nazwie „Opłotki”. Stąd następujący zapis, cyt.: „[ulica] Łaziebna, nazywana teraz [ulicą] Opłotki” (das Stavehl, jetze die Hack genannt, 1722).
 
  
 
W najstarszych księgach miejskich Szczecina z lat 1305 – 1352 wymienione zostały też inne [[Łaźnie miejskie, cechowe oraz kościelne|łaźnie]] należące do Rady Miejskiej, poszczególnych cechów oraz do instytucji kościelnych.
 
W najstarszych księgach miejskich Szczecina z lat 1305 – 1352 wymienione zostały też inne [[Łaźnie miejskie, cechowe oraz kościelne|łaźnie]] należące do Rady Miejskiej, poszczególnych cechów oraz do instytucji kościelnych.
 
  
 
'''Ulica Opłotki (Hackgasse)'''
 
'''Ulica Opłotki (Hackgasse)'''
  
Po likwidacji istniejącego tu od średniowiecza zakładu kąpielowego, nazwa ulicy Łaziebnej (das Stavehl, 1723) zanika i pojawia się, początkowo równolegle z nazwą „im Bad Staven” (1786), określenie „die Hack” (1722), potem już tylko „Die Hakke” (1811), i ostatecznie Hackgasse (1856), a z czasem Hackstrasse (1940). Po 1856 roku odcinek przyległy do ulicy Wielkiej Odrzańskiej włączono do ciągu ulicy Małej Odrzańskiej (Kleine Oderstrasse). Sama nazwa nie wiąże się z nazwą „Hacken” („pięta”, „kilof”, lub „siekiera”), lecz jest jednoznaczna z określeniem „hag”, „hagen” (ogrodzenie, osiek, płot, żywopłot /heck, hage/) i jest nawiązaniem do umocnień strzegących od północy dawne osiedle kupców niemieckich, osadzonych tu przez księcia Barnima I. Od południa ograniczało je ogrodzenie określane jako „hagen”, czyli obecna ulica Osiek (Hagenstrasse).  
+
Po likwidacji istniejącego tu od średniowiecza zakładu kąpielowego, nazwa ulicy [[Łaziebna|Łaziebnej]] (das Stavehl, 1723) zanika i pojawia się, początkowo równolegle z nazwą „im Bad Staven” (1786), określenie „die Hack” (1722), potem już tylko „Die Hakke” (1811), i ostatecznie Hackgasse (1856), a z czasem Hackstrasse (1940). Po [[1856]] roku odcinek przyległy do ulicy Wielkiej Odrzańskiej włączono do ciągu ulicy Małej Odrzańskiej (Kleine Oderstraße). Sama nazwa nie wiąże się z nazwą „Hacken” („pięta”, „kilof”, lub „siekiera”), lecz jest jednoznaczna z określeniem „hag”, „hagen” (ogrodzenie, osiek, płot, żywopłot /heck, hage/) i jest nawiązaniem do umocnień strzegących od północy dawne osiedle kupców niemieckich, osadzonych tu przez księcia Barnima I. Od południa ograniczało je ogrodzenie określane jako „hagen”, czyli obecna ulica Osiek (Hagenstrasse).  
Według informacji umieszczonej na planie miasta <Plan de la Ville Stettin Anno MDCCXXI> z 1721 roku, zawierającej spis właścicieli poszczególnych działek, do obszaru ulicy Im Hack (kk) należały parcele:
+
Według informacji umieszczonej na planie miasta <Plan de la Ville Stettin Anno MDCCXXI> z [[1721]] roku, zawierającej spis właścicieli poszczególnych działek, do obszaru ulicy Im Hack (kk) należały parcele:
 
Im Hack 679 - Die Hakke 939 – Kleine Oderstrasse 1
 
Im Hack 679 - Die Hakke 939 – Kleine Oderstrasse 1
 
Im Hack 680-681 - Die Hakke 941 - Kleine Oderstrasse 19
 
Im Hack 680-681 - Die Hakke 941 - Kleine Oderstrasse 19
 
Im Hack 682-683 - Die Hakke 942 - Hünerbeinstrasse 6
 
Im Hack 682-683 - Die Hakke 942 - Hünerbeinstrasse 6
Według ksiąg adresowych sprzed 1945 roku parcele przyległe do ulicy Hackstrasse należały do ulicy Grosse Oderstrasse bądź nabrzeża Bollwerk. Po roku 1945 uliczka na całej długości od Nowego Rynku do nabrzeża Odry nazwana została ulicą Murną. Nazwa Opłotki wraca w 1955 roku, mimo, iż dolny, właściwy odcinek tej uliczki bezpowrotnie zasypano przy budowie trasy nadodrzańskiej. Obecnie, po częściowym odtworzeniu dawnej zabudowy, nazwano tak odcinek tej ulicy od Nowego Rynku do narożnika ulicy Małej Odrzańskiej. Także teraz nazwa nawiązuje do faktu, iż przebiegało tu rozgraniczenie słowiańskiego podgrodzia od osiedla kolonistów, co potwierdziły badania archeologiczne prowadzone w drugiej połowie XX w. (Kurier Szczeciński, 20.11.1996), związane z odbudową Dolnego Miasta.
+
Według ksiąg adresowych sprzed [[1945]] roku parcele przyległe do ulicy Hackstraße należały do ulicy [[Große Oderstraße]] bądź nabrzeża Bollwerk. Po roku [[1945]] uliczka na całej długości od [[Nowy Rynek|Nowego Rynku]] do nabrzeża [[Odra Zachodnia|Odry]] nazwana została ulicą [[Ulica Murna|Murną]]. Nazwa Opłotki wraca w [[1955]] roku, mimo, iż dolny, właściwy odcinek tej uliczki bezpowrotnie zasypano przy budowie trasy nadodrzańskiej. Obecnie, po częściowym odtworzeniu dawnej zabudowy, nazwano tak odcinek tej ulicy od Nowego Rynku do narożnika ulicy [[Mała Odrzańska|Małej Odrzańskiej]]. Także teraz nazwa nawiązuje do faktu, iż przebiegało tu rozgraniczenie słowiańskiego podgrodzia od osiedla kolonistów, co potwierdziły badania archeologiczne prowadzone w drugiej połowie [[XX wiek]]u<ref>[[Kurier Szczeciński]], [[20 listopada]] [[1996]]), związane z odbudową [[Dolne Miasto|Dolnego Miasta]].
 
{{przypisy}}
 
{{przypisy}}
 
{{Autor|[[User:Schulz|Jan Iwańczuk]]}}
 
{{Autor|[[User:Schulz|Jan Iwańczuk]]}}
 
[[Kategoria:Stare Miasto (ulice)]]
 
[[Kategoria:Stare Miasto (ulice)]]
 
[[Kategoria:Historyczne ulice Szczecina]]
 
[[Kategoria:Historyczne ulice Szczecina]]

Wersja z 14:58, 21 paź 2011

Ulica Opłotki
Śródmieście
Ulica Opłotki
Zrób zdjęcie swojej ulicy: Pomóż nam
  Nazwa pełna Opłotki
  Inne nazwy Murna
  Nazwa niemiecka Hackgasse
  Osiedle Stare Miasto
  Dzielnica Śródmieście
  Długość (m)[i] 38,8
Zobacz ulicę na:
Mapa Google.
[{{{google_street}}} Google Street View.]
Interaktywny Plan Miasta Szczecin.

Ulica Łaziebna (Im Stavel) Najstarsza nazwa tej uliczki wiąże się z „łaźnią [usytuowaną] na tyłach ((kościoła) św. Mikołaja” (de stauen achter S. Niclas kerken, 1495), stanowiącej do 1565 roku własność kościoła św. Mikołaja, i mieszczącej się na rogu ulicy Małej Odrzańskiej (Kleine Oderstraße Nr. 1). Nazwa „łaźnia” dla ulicy Opłotki, w jej różnych dolnoniemieckich odmianach (stauen = stavel), występuje w dokumentach źródłowych aż do XVIII wieku. Według C. Fredricha (1926, 42) obejmowała przyległy do łaźni odcinek ulicy Małej Odrzańskiej, sięgający od Nowego Rynku do skrzyżowania z ulicą Kurza Stopka, cyt.: „przy ulicy [Małej] Odrzańskiej nieopodal miejsca pomiędzy […] a [odcinkiem] ulicy zwanym <łaźnia>” (in der aderstraten up deme orde tuschen [...] und der straten genometh de stauele, 1498), a niekiedy również aż do skrzyżowania z ulica Środową, stykając się z jej środkowym odcinkiem, określanym nazwą „ulicy poprzecznej”, cyt.: „na ulicy poprzecznej, zaraz za [ulicą zwaną] łaźnią” (in der dwerstrate na dem badstaven togande, 1499). Po reformacji, w połowie XVI wieku, łaźnia przechodzi w posiadanie Rady Miejskiej. Do momentu jej likwidacji, czyli do początku XVIII wieku, uliczka w dalszym ciągu określana jest nazwą związaną z tym zakładem kąpielowym, tu cyt.: „w miejscu [zwanym] łaźniami” (up dem orde der stavelen, 1536), „Przy Łaźniach” (im Stävel, 1711), „Łaziebna” (das stavehl, 1723), i jeszcze w 1786 roku „W Łaźni” (im Bad Staven, 1786). Nazwa ta pojawia się, mimo, że w 1722 roku spotykamy się już z nowym mianem ulicy, a mianowicie „Hack”, odpowiadającym obecnej nazwie „Opłotki”. Stąd następujący zapis, cyt.: „[ulica] Łaziebna, nazywana teraz [ulicą] Opłotki” (das Stavehl, jetze die Hack genannt, 1722).

W najstarszych księgach miejskich Szczecina z lat 1305 – 1352 wymienione zostały też inne łaźnie należące do Rady Miejskiej, poszczególnych cechów oraz do instytucji kościelnych.

Ulica Opłotki (Hackgasse)

Po likwidacji istniejącego tu od średniowiecza zakładu kąpielowego, nazwa ulicy Łaziebnej (das Stavehl, 1723) zanika i pojawia się, początkowo równolegle z nazwą „im Bad Staven” (1786), określenie „die Hack” (1722), potem już tylko „Die Hakke” (1811), i ostatecznie Hackgasse (1856), a z czasem Hackstrasse (1940). Po 1856 roku odcinek przyległy do ulicy Wielkiej Odrzańskiej włączono do ciągu ulicy Małej Odrzańskiej (Kleine Oderstraße). Sama nazwa nie wiąże się z nazwą „Hacken” („pięta”, „kilof”, lub „siekiera”), lecz jest jednoznaczna z określeniem „hag”, „hagen” (ogrodzenie, osiek, płot, żywopłot /heck, hage/) i jest nawiązaniem do umocnień strzegących od północy dawne osiedle kupców niemieckich, osadzonych tu przez księcia Barnima I. Od południa ograniczało je ogrodzenie określane jako „hagen”, czyli obecna ulica Osiek (Hagenstrasse). Według informacji umieszczonej na planie miasta <Plan de la Ville Stettin Anno MDCCXXI> z 1721 roku, zawierającej spis właścicieli poszczególnych działek, do obszaru ulicy Im Hack (kk) należały parcele: Im Hack 679 - Die Hakke 939 – Kleine Oderstrasse 1 Im Hack 680-681 - Die Hakke 941 - Kleine Oderstrasse 19 Im Hack 682-683 - Die Hakke 942 - Hünerbeinstrasse 6 Według ksiąg adresowych sprzed 1945 roku parcele przyległe do ulicy Hackstraße należały do ulicy Große Oderstraße bądź nabrzeża Bollwerk. Po roku 1945 uliczka na całej długości od Nowego Rynku do nabrzeża Odry nazwana została ulicą Murną. Nazwa Opłotki wraca w 1955 roku, mimo, iż dolny, właściwy odcinek tej uliczki bezpowrotnie zasypano przy budowie trasy nadodrzańskiej. Obecnie, po częściowym odtworzeniu dawnej zabudowy, nazwano tak odcinek tej ulicy od Nowego Rynku do narożnika ulicy Małej Odrzańskiej. Także teraz nazwa nawiązuje do faktu, iż przebiegało tu rozgraniczenie słowiańskiego podgrodzia od osiedla kolonistów, co potwierdziły badania archeologiczne prowadzone w drugiej połowie XX wieku<ref>Kurier Szczeciński, 20 listopada 1996), związane z odbudową Dolnego Miasta.

Przypisy



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk