Witold Jarzynka: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
(Zrealizowane projekty (wybór))
(Ważniejsze projekty i realizacje architektoniczne (Szczecin))
Linia 52: Linia 52:
 
* '''1966-1972''' – zabudowa (wieżowce) pl. [[Plac Zgody|Zgody]] (współautor Wacław Furmańczyk)
 
* '''1966-1972''' – zabudowa (wieżowce) pl. [[Plac Zgody|Zgody]] (współautor Wacław Furmańczyk)
 
* '''1967''' – wariantowe opracowanie optymalnego systemu budownictwa mieszkaniowego z prefabrykatów wielkowymiarowych (współautorzy Wacław Furmańczyk i [[Henryk Nardy]])
 
* '''1967''' – wariantowe opracowanie optymalnego systemu budownictwa mieszkaniowego z prefabrykatów wielkowymiarowych (współautorzy Wacław Furmańczyk i [[Henryk Nardy]])
 +
* '''1970''' – budynek mieszkalny spółdzielni „Kolejarz” przy al. [[Wojska Polskiego]] 26-30 (współautor Wacław Furmańczyk)
 
* '''1978-1983''' – zespół mieszkaniowy [[Osiedle Majowe]] (główny projektant)
 
* '''1978-1983''' – zespół mieszkaniowy [[Osiedle Majowe]] (główny projektant)
 
* '''1985-1992''' – adaptacja zabytkowej wieży ciśnień na zespół sakralny ([[Kościół Matki Bożej Jasnogórskiej w Szczecinie|kościół pw. Matki Bożej Jasnogórskiej]]) przy ul. [[Ulica Orawska|Orawskiej]] 3 na [[Wzgórze Hetmańskie|Wzgórzu Hetmańskim]] (współautorzy R. Burbicki i R. Rodecki)
 
* '''1985-1992''' – adaptacja zabytkowej wieży ciśnień na zespół sakralny ([[Kościół Matki Bożej Jasnogórskiej w Szczecinie|kościół pw. Matki Bożej Jasnogórskiej]]) przy ul. [[Ulica Orawska|Orawskiej]] 3 na [[Wzgórze Hetmańskie|Wzgórzu Hetmańskim]] (współautorzy R. Burbicki i R. Rodecki)

Wersja z 14:05, 12 lip 2019

prof. dr inż. Witold Jarzynka
architekt, urbanista
Data urodzenia 30 lipca 1932
Miejsce urodzenia Wasiliszki
Data śmierci 3 grudnia 2010
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 87F-4-10)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie


Witold Jarzynka (1932-2010) – architekt, urbanista, wieloletni pracownik naukowy Politechniki Szczecińskiej

STRONA W BUDOWIE

Życiorys

Witold Józef Jarzynka urodził się 30 lipca 1932 roku w Wasiliszkach w dawnym woj. nowogródzkim (obecnie Białoruś). Ze Szczecinem związany od 1950 roku. Początkowo studiował na Wydziale Architektury Wyższej Szkoły Inżynierskiej (późniejsza Politechnika Szczecińska). Po uzyskaniu w 1954 roku tytułu inżyniera, podjął studia magisterskie na Politechnice Gdańskiej, które ukończył w 1959 roku. Absolwent dwuletniego Studium Podyplomowego Planowania Przestrzennego Politechniki Szczecińskiej (1967).

Pracę w zawodzie architekta rozpoczął w 1954 roku w Biurze Projektów Budownictwa Miejskiego „Miastoprojekt” w Szczecinie. Przeszedł wszystkie szczeble kariery zawodowej, począwszy od stanowiska starszego asystenta do starszego projektanta, kierownika pracowni i głównego projektanta. Był autorem lub współautorem ponad 150 projektów architektonicznych i urbanistycznych, z których większość została zrealizowana. Były wśród nich projekty domów mieszkalnych i zespołów mieszkaniowych, budynki usługowe i użyteczności publicznej oraz opracowania urbanistyczne i studia krajobrazowe. Do najważniejszych realizacji zalicza się odbudowę zachodniopomorskich Starych Miast, m.in. w Stargardzie Szczecińskim i w Szczecinie, a także zaprojektowanie nowej zabudowy Kołobrzegu, Świnoujścia i Szczecina (np. zabudowa typu „miasteczko” na terenie osiedla Majowe). W listopadzie 1979 roku uzyskał status architekta twórcy, nadany mu przez KSK SARP Oddział w Szczecinie.

Od 1979 pełnił funkcję Głównego Architekta Województwa, jednak na skutek braku porozumienia z władzami wojewódzkimi w kwestii ochrony środowiska naturalnego, w 1980 roku powrócił do pracy w „Miastoprojekcie”, gdzie objął funkcję generalnego projektanta zespołów mieszkaniowych. Za osiągnięcia zawodowo-twórcze otrzymał w 1980 roku status i uprawnienia architekta twórcy. Brał udział w 19 krajowych i zagranicznych konkursach urbanistyczno-architektonicznych, zdobywając wiele nagród i wyróżnień. Za swój najważniejszy projekt uważał adaptację XIX-wiecznej wieży ciśnień na Wzgórzu Hetmańskim w Szczecinie na zespół sakralny (kościół pw. Matki Boskiej Jasnogórskiej z dwiema kaplicami, kruchtą i zakrystią).

Obok działalności projektowej zajmował się równolegle pracą dydaktyczną na Politechnice Szczecińskiej. W 1969 roku jako docent kontraktowy rozpoczął pracę w nowo utworzonym Instytucie Architektury i Planowania Przestrzennego na Wydziale Budownictwa i Architektury PS. Prowadził zajęcia z projektowania architektonicznego i mieszkalnictwa. W 1982 roku przeszedł na stałe do pracy na uczelni. Objął stanowisko kierownika Zakładu Projektowania Zespołów Mieszkaniowych w tym Instytucie. W latach 1984-1987 pełnił funkcję zastępcy dyrektora, a w latach 1993-1996 dyrektora Instytutu Architektury i Planowania Przestrzennego. Od 1987 do 1990 roku był prodziekanem Wydziału Budownictwa i Architektury. Był członkiem Instytutowej Komisji ds. programów studiów.

W 1984 roku po obronie dysertacji Kształtowanie przestrzenno-funkcjonalne zespołów mieszkaniowych w aspekcie tworzenia warunków integracji i identyfikacji środowiskowej, uzyskał stopień doktora nauk technicznych nadany mu przez Radę Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Szczecińskiej. W 1995 roku został mianowany profesorem nadzwyczajnym tej uczelni. Wypromował kilkudziesięciu magistrów inżynierów architektów. Projekt wykonany pod jego kierunkiem uzyskał w ogólnopolskim konkursie SARP nagrodę im. arch. arch. S. Skrypija i S. Nowickiego i uznany został za najlepszą pracę dyplomową roku 1987 w Polsce.

Współuczestniczył w organizacji krajowych i zagranicznych konferencji naukowych (m.in. w ramach projektu „Tempus”) oraz seminarium prowadzonego w ramach studium doktoranckiego na Wydziale Architektury Uniwersytetu Technicznego w Walencji (1994).

Był autorem opracowań naukowo-badawczych z zakresu architektury mieszkaniowej i architektury użyteczności publicznej (prace monograficzne, referaty, artykuły i komunikaty naukowe).

W 1955 roku został członkiem szczecińskiego Oddziału Stowarzyszenia Architektów Polskich. Dziewiętnaście lat pracował w Zarządzie Oddziału, pełniąc funkcje wiceprezesa (w latach 1963-1966) i przewodniczącego Kolegium Sędziów Konkursowych. Należał do Sekcji Komitetu Architektury i Urbanistyki Oddziału PAN w Gdańsku oraz Zachodniopomorskiej Okręgowej Izby Architektów RP.

W roku 2002 z okazji 70-lecia jego urodzin odbyła się sesja naukowa Dydaktyka i praktyka w architekturze.

Córka Dorota jest również architektem.

Zmarł 3 grudnia 2010 roku w Szczecinie. Został pochowany 20 grudnia na Cmentarzu Centralnym (kw. 87F-4-10).

Ważniejsze projekty i realizacje architektoniczne (Szczecin)

  • 1954 – osiedle „Stare Miasto” (współautorzy: Wacław Furmańczyk, Renata Fyda-Karwowska, Janusz Karwowski, Leonard Kotowski, Władysław Michałowski, Henryk Okrój i Ryszard Wróblewski)
  • 1963 – „Dom Portowca” przy ul. Podgórnej 26 (współautor Wacław Furmańczyk)
  • 1963 – Blok XIVb przy ul. Wielkiej (obecnie ul. Wyszyńskiego) 21, 23, 25, 27 (współautor Wacław Furmańczyk)
  • 1966-1972 – IV etap budowy „Starego Miasta” (z zespołem)
  • 1966-1972 – zabudowa (wieżowce) pl. Zgody (współautor Wacław Furmańczyk)
  • 1967 – wariantowe opracowanie optymalnego systemu budownictwa mieszkaniowego z prefabrykatów wielkowymiarowych (współautorzy Wacław Furmańczyk i Henryk Nardy)
  • 1970 – budynek mieszkalny spółdzielni „Kolejarz” przy al. Wojska Polskiego 26-30 (współautor Wacław Furmańczyk)
  • 1978-1983 – zespół mieszkaniowy Osiedle Majowe (główny projektant)
  • 1985-1992 – adaptacja zabytkowej wieży ciśnień na zespół sakralny (kościół pw. Matki Bożej Jasnogórskiej) przy ul. Orawskiej 3 na Wzgórzu Hetmańskim (współautorzy R. Burbicki i R. Rodecki)
  • zabudowa jednorodzinna przy ul. Derdowskiego



Zrealizowane projekty (wybór)



Inne realizacje architektoniczne (wybór)

  • 1955-1970 – odbudowa Starego Miasta w Stargardzie Szczecińskim
  • 1957-1963 – osiedla mieszkaniowe „Walki Młodych” i „Poczta” w Kołobrzegu (współautor Wacław Furmańczyk)
  • 1960 – dom sanatoryjno-wypoczynkowy „Kormoran” w Kołobrzegu (współautor Wacław Furmańczyk)



Projekty nie zrealizowane

  • studialne opracowanie budynku wieszarowego na bulwarze nadodrzańskim w Szczecinie, wykonane wspólnie z Zakładem Konstrukcji Żelbetowych PS w celu sprawdzenia zachowania się obiektu w trudnych warunkach fizjograficznych
  • projekt jedenastokodygnacyjnego domu sanatoryjno-wypoczynkowego z zapleczem zabiegowym, leczniczym i socjalnym dla 180 kuracjuszy w Kołobrzegu przy ul. 22 Lipca
  • 1972 – kompleks usługowo-administracyjny „Centrum” (zwany inaczej szczecińskim „Manhattanem”) w kwartale ulic Matejki, Malczewskiego, Buczka i al. Wyzwolenia (współautor Andrzej Skopiński)



Publikacje (wybór)

  • 1988Adaptacja XIX-wiecznej wieży ciśnień na Wzgórzu Hetmańskim w Szczecinie na zespół sakralny, Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Szczecińskiej, Szczecin (seria: Prace Naukowe Politechniki Szczecińskiej. Instytut Architektury i Planowania Przestrzennego)
  • 1992Środowisko mieszkaniowe - dom - mieszkanie a ekologia (współautorzy Marek Wołoszyn, Leszek Światek), seria: Prace Naukowe Politechniki Szczecińskiej. Instytut Architektury i Planowania Przestrzennego nr 33; Prace Naukowe Politechniki Szczecińskiej nr 466, Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Szczecińskiej, Szczecin
  • 2001Środowisko mieszkaniowe w zabudowie miejskiej
  • 2002Z architekturą w tle



Wystawy

  • 1998 – wystawa dorobku zawodowego i naukowego w Galerii „Klub 13 Muz” w Szczecinie



Nagrody i wyróżnienia

  • 1957 – IV nagroda równorzędna w konkursie na projekt typowych domków jednorodzinnych
  • 1960 – nagroda zespołowa II stopnia Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury za realizację osiedla „Stare Miasto” w Szczecinie
  • 1964 – nagroda w konkursie na urbanistyczno-architektoniczne rozwiązanie Placu Przyjaźni Polsko-Radzieckiej w Szczecinie (współautor Wacław Furmańczyk]
  • 1967 – nagroda zespołowa Ministerstwa Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych za wariantowe opracowanie optymalnego systemu budownictwa mieszkaniowego z prefabrykatów wielkowymiarowych
  • 1970 – nagroda Stowarzyszenia Architektów Polskich i „Kuriera Szczecińskiego” w konkursie na „Mister Szczecina” (za budynek przy al. Wojska Polskiego)
  • 1971 – nagroda II st. Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych za system budownictwa mieszkaniowego „System Szczeciński” wykonany w produkcji fabrycznej
  • 1973 – wyróżnienie w konkursie SARP na projekt nowej dzielnicy mieszkaniowej Klęskowo



Odznaczenia

  • 1963 – Brązowa Odznaka SARP
  • 1965 – Srebrna Odznaka SARP
  • 1975 – Złota Odznaka SARP
  • 1977 – Złoty Krzyż Zasługi
  • 1977 – Złota Honorowa Odznaka Towarzystwa Przyjaciół Szczecina
  • 1977 – Złota Odznaka SARP za dotychczasową pracę w ramach stowarzyszenia
  • Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego



Ciekawostki

  • Pawilon przy Domu Portowca, architektów Wacława Furmańczyka i Witolda Jarzynki, jako jeden z najciekawszych i najbardziej charakterystycznych obiektów Szczecina figuruje na unikatowej serii T-shirtów „Architektura w Szczecinie”. Pomysłodawcami koszulek są szczecińscy projektanci Tomasz Sachanowicz z grupy S.LAB architektura oraz Anna Kobyłka ze studia KOLORAMA



Bibliografia

  • Wojciech Bal, Elżbieta Czekiel-Świtalska, Wojciech Pawłowski, Miłosz Raczyński, Adam M. Szymski, Architektura polska lat 1976-2001 na obszarze Pomorza Zachodniego, Wydawnictwo ZAPOL i Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica, Szczecin 2011
  • Karol Krzątała, Wspomnienie, „In memoriam. Pamięci architektów polskich” (strona internetowa Izby Architektów RP)
  • Politechnika Szczecińska. uczelnia i ludzie w półwieczu 1946-1996 (pod red. Bolesława Szarguta), Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Szczecińskiej, Szczecin 1999
  • Adam Maria Szymski, Architektura i architekci Szczecina 1945-1995. Architektura Szczecina na tle osiągnięć polskiej architektury współczesnej, Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Szczecińskiej, seria: „Prace Naukowe Politechniki Szczecińskiej” nr 560, „Instytut Architektury i Planowania Przestrzennego” nr 41, Szczecin 2001





IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz