Adolf Momot

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Adolf Momot
poeta, prozaik
brak zdjecia
Data urodzenia 22 sierpnia 1931
Miejsce urodzenia Hamernia
Data śmierci 6 kwietnia 2005
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 4E-3-1)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie


Adolf Momot (1931-2005) – poeta, prozaik

Życiorys

Adolf Momot urodził się 22 sierpnia 1931 w Hamerni k. Biłgoraja. Jego ojciec Józef był robotnikiem leśnym, a matka, z domu Nowak, gospodynią domową. W czasie okupacji był łącznikiem w partyzanckim oddziale Armii Krajowej. W 1948 roku za nielegalne posiadanie broni został aresztowany i skazany na dwa lata pozbawienia wolności. Karę odbywał w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Ze względu na wykrytą gruźlicę, czasowo został osadzony w więziennym szpitalu. Przebywał tam m.in. razem z gen. Aleksandrem Krzyżanowskim, ps. „Wilk”, byłym dowódcą AK na Wileńszczyźnie. Z powodu choroby w 1950 roku został zwolniony z więzienia

Od 1951 roku związany z Pomorzem Zachodnim. Razem z rodzicami zamieszkał w Morzycy k. Pyrzyc w ówczesnym województwie szczecińskim. Pracował kolejno jako robotnik rolny i kolejowy oraz monter linii energetycznych. Równocześnie uczył się w korespondencyjnym Liceum Ogólnokształcącym w Stargardzie Szczecińskim. Był sekretarzem Związku „Samopomoc Chłopska” w Pyrzycach. Po ukończeniu kursu nauczycielskiego w Szczecinie (1952), podjął pracę nauczyciela we wsi Sławęcin k. Choszczna. W 1953 roku zamieszkał na stałe w Szczecinie. Tu uczęszczał do Studium Nauczycielskiego. Studia polonistyczne ukończył zaocznie na UAM w Poznaniu. Początkowo pracował jako nauczyciel w szkołach dla pracujących. Ze szczecińską oświatą związany był aż do emerytury.

W 1959 roku zadebiutował jako poeta wierszami Dzika róża i Jesień na łamach dwutygodnika „Pomorze” (nr 8). Jego wiersze i proza wielokrotnie były publikowane w prasie szczecińskiej, m.in. w „Głosie Szczecińskim” i „Tygodniku Zachodnim”, prasie ogólnopolskiej, m.in. w „Tygodniku Kulturalnym”, „Sztandarze Młodych”, „Zielonym Sztandarze”, oraz wydawnictwach zbiorowych Almanachu literackim KKMP (1970), Nazywaniu ziemi (1970), Spojrzeniach i refleksjach (1970), Pamięci (1972) oraz w antologii twórców szczecińskich wydanej w jęz. łotewskim Gaismas pilna pilseta (1979). Był autorem kilku powieści, których akcja rozgrywa się współcześnie, ale także i w latach okupacji. Ich bohaterami są najczęściej mieszkańcy wsi i małych miasteczek, rodzinnej Lubelszczyzny lub Szczecińskiego. W 1979 roku opublikował powieść Sędzia główny, która doczekała się adaptacji teatralnej, m.in. wystawiono ją w szczecińskim Teatrze Krypta (prem. 23 marca 1981). W 1959 roku zadebiutował także w rozgłośni radiowej w Szczecinie wierszem Noc. Dla radia pisał także słuchowiska.

Współpracował z ruchem studenckim, m.in. ze studenckim teatrzykiem „Skrzat”. Był członkiem Związku Literatów Polskich (od 1966) i wiceprezesem Oddziału ZLP w Szczecinie (1976). Ze Stanisławem Witem Wilińskim współtworzył grupę literacką „Dwie twarze”.

Był radnym Miejskiej, a w latach 1975-1977 Wojewódzkiej Rady Narodowej. Piastował także funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Oświaty i Kultury. Był ławnikiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie i społecznym kuratorem sądowym.

Zmarł 6 kwietnia 2005 w Szczecinie. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym (kw. 4E-3-1).



Z rodzinnego archiwum



Twórczość literacka

  • 1964Twarze (powieść) - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1965Korzenie (wiersze) - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań (seria: Szczecińskie Arkusze Poetyckie)
  • 1966Tyle słońca (powieść) - Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa
  • 1968Miodowy miesiąc (powieść) - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1969Wyjść z cienia drzewa (powieść) - Związek Młodzieży Wiejskiej. Zarząd Wojewódzki
  • 1971Mrowisko (powieść) - Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa
  • 1979Sędzia główny (powieść) - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1981Zabieg (powieść) - Wydawnictwo Pojezierze, Olsztyn
  • 1983Nie lubię białych skwarków (powieść) - Wydawnictwo Czytelnik, Warszawa
  • 1997Prawo do zapytania (wiersze) - Wydawnictwo Algraf, Szczecin
  • 2002Lekka kawaleria (powieść) - Wydawnictwo Effector, Szczecin





Radio

Tytuł słuchowiska Reżyseria (adaptacja radiowa) Obsada Data pierwszej emisji
Czas dojrzewania (słuchowisko poetyckie; współautorzy Jolanta Frydrykiewicz, Ireneusz Krzysztof Szmidt, Stanisław Wit Wiliński) Juliusz Burski (Edward Balcerzan) Włodzimierz Grabowski, Wojciech Szostak, Julia Zyblewska 10 września 1963
Wypadki zdarzają się rozmaite Sylwester Woroniecki Grzegorz Marchwicki 19 listopada 1981
Nie lubię białych skwarków Sylwester Woroniecki Włodzimierz Matuszak 17 kwietnia 1982
Pożegnanie z rodzicami Sylwester Woroniecki Andrzej Szczytko 18 grudnia 1982



Nagrody i wyróżnienia

  • 1962 – III nagroda za powieść Twarze w konkursie literackim organizowanym przez WRN w Szczecinie
  • 1963 – nagroda Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie
  • 1965 – wyróżnienie w dziale prozy na Sympozjum Młodych Twórców Polski Północnej w Bydgoszczy
  • 1967 – Nagroda im. Stanisława Piętaka za powieść Tyle słońca
  • 1972 – nagroda szczecińskiego miesięcznika „Spojrzenia” za powieść Mrowisko
  • 1980 – nagroda Prezydium WRN w Szczecinie „za dotychczasowy dorobek literacki ukazujący w artystycznym kształcie przemiany społeczno-obyczajowe współczesnej wsi polskiej”
  • 1982 – Złoty Exlibris Książnicy Pomorskiej



Odznaczenia

Zasluzony Dzialacz.jpg



Źródła

Bibliografia

  • Lesław M. Bartelski, Polscy pisarze współczesni 1939-1991. Leksykon, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995
  • b.t. (Bogdan Twardochleb), Portrety szczecinian: Adolf Momot, „Kurier Szczeciński” z dn. 3-4 marca 1995
  • Encyklopedia Szczecina t. I (pod red. Tadeusza Białeckiego, autorki hasła Hanna Niedbał i Katarzyna Stańczyk), Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 1999
  • Zbigniew Jarzębowski, Słuchowiska szczecińskiego radia, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2009
  • Literatura na Pomorzu Zachodnim do końca XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny (pod red. Ingi Iwasiów i Erazma Kuźmy, autor hasła Wacław Falkowski), Wydawnictwo „Kurier-Press”, Szczecin 2003
  • Maria Kowalewska, Pisarze Szczecina i Koszalina - noty biograficzne i bibliograficzne [w:] Pisarze Pomorza Zachodniego. Informator, Wydawnictwo Morskie, Gdynia 1967
  • Kto jest kim w Polsce 1984, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1984
  • Kto jest kim w Polsce Edycja 2, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989

Inna



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz