Borne Sulinowo

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Borne Sulinowo
Borne Sulinowo
Nazwa niemiecka Groß Born
Powiat szczecinecki
Gmina Borne Sulinowo
Prawa miejskie 30 września 1993
Strona internetowa miejscowości.

Borne Sulinowo (niem. Groß Born) – miasto w woj. zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Borne Sulinowo.

Geografia

Plan Borne Sulinowo

Położenie

Miasto Borne Sulinowo leży między Czaplinkiem (oddalonym o 21 km na zachód) a Szczecinkiem (oddalonym na wschód o 18 km). Miasto połączone jest od wschodu drogą powiatową poprzez wieś Krągi z drogą krajową Czaplinek-Szczecinek. Na południe od Bornego w odległości około 35 km znajduje się Wałcz[1].

Klimat

Na terenie miasta Borne Sulinowo wśród typów pogody do najliczniejszych należą dni umiarkowanie ciepłe z dużym zachmurzeniem. Klimat miasta charakteryzuje:

  • roczna suma opadów 600-700mm – około 2/3 opadów przypada na półrocze letnie, a 1/3 na zimowe,
  • średnie temperatury wynoszą odpowiednio: dla całego roku 7-7,5°C, w półroczu zimowym 1°C, a półroczu letnim 13,5-14°C.

Dominują wiatry z kierunków: południowego, południowo-zachodniego, zachodniego, północno-zachodniego. W ciągu lata przeważa kierunek północno-zachodni i zachodni, zimą: południowy, południowo-zachodni i zachodni[2].

Przyroda

W parku miejskim w Bornem Sulinowie ustanowiono pomniki przyrody[3]:

  • Topola czarna - obwód 403 cm, wysokość 34 m.
  • Świerk sitkajski obwód 104 cm, wysokość 16 m.
  • Świerk sitkajski obwód 117 cm, wysokość 18 m.
  • Świerk pospolity obwód 225 cm, wysokość 18 m.
  • Sosna pospolita obwód 248 cm, wysokość 25 m.
  • Kasztanowiec zwyczajny obwód 170 cm, wysokość 25 m.
  • Kosodrzewina występuje w kępach.

Historia

żołnierze w garnizonie Gross Born
Kasyno oficerskie

Historia Bornego Sulinowa jako miasta zaczyna się dopiero w latach 30tych XX wieku. Wcześniej w tym miejscu znajdowała się niewielka wioska Linde (Lipa). W 1590 roku mieszkało tu dwunastu chłopów, każdy z nich uprawiał 12 mórg ziemi. Na południe znajdowała się wieś Großborn, w 1587 roku sołtysem był Andreas Wegener, a 1590 roku wieś liczyła czternastu chłopów na 2 włókach i pięciu po 1 włóce ziemi.

W latach 1933 – 1938, terenie tych wiosek, zbudowano od podstaw miasto Groß Born (Borne Sulinowo), czyli bazę wojskową będącą zapleczem poligonu, koszarami i miejscem lokalizacji Szkoły Artylerii Wehrmachtu. W dniu 19 sierpnia 1938 r., z udziałem Wodza Naczelnego Armii Niemieckiej – Adolfa Hitlera i najwyższych władz wojskowych, dokonano oficjalnego otwarcia jednostki. Miasto zbudowano według obowiązującego wtedy w całej Rzeszy standardu. Unifikacja dotyczyła wszystkich militarnych miasteczek i znajdujących się tam poszczególnych budynków. Najbardziej zbliżone architektonicznie do Bornego Sulinowa miasta, to leżące w Niemczech Winsdorf i Bergen. W dniu 22 sierpnia 1939 roku rozkaz wyjazdu do Gross Born (Bornego Sulinowa) otrzymał gen. Guderian. Tutaj miały miejsce ostatnie przygotowania do napaści na Polskę i kampanii wrześniowej. W poblizu Bornego Sulinowa działał od 9 listopada 1939 roku obóz dla jeńców szeregowych (Stalag), który istniał do 1 czerwca 1940 roku. W jego miejsce utworzono Oflag II D Gross Born, obóz dla oficerów. W obozie przebywali jeńcy francuscy (do połowy 1942 roku) i polscy. Przetrzymywany był tu m. in. pisarz i dramaturg Leon Kruczkowski.

Na początku 1945 r. Armia Czerwona i 1 Armia Wojska Polskiego zbliżyły się do garnizonu Gross Born. W samym mieście nie było cięższych walk. Wspomina się tylko o wymianie ognia w rejonie spichlerzy i kompleksu magazynów (dzisiejsza ulica Towarowa). Wraz z zajęciem miasta przez Armię Czerwoną w lutym 1945 r., rozpoczął się nowy etap w dziejach Bornego Sulinowa, utworzono tutaj garnizon БОРНЕ СУЛИНОВО. Garnizon w Bornem Sulinowie był największym zgrupowaniem radzieckich wojsk lądowych w Polsce. Znajdowała się tu dywizja oraz dwa pułki zmechanizowane, pułk oraz batalion czołgów, pułk artylerii, dywizjon artylerii przeciwlotniczej, bataliony: saperów, zaopatrzenia, medyczny, rozpoznawczy, brygada rakiet operacyjno-taktycznych, skład materiałów pędnych i smarów. W sumie garnizon liczył ok. 25 tys. żołnierzy, którzy do dyspozycji mieli poligon o pow. 18 tys. ha. Borne Sulinowo w tym czasie zostało utajnione, zniknęło z map oraz spisów miast administrowanych przez Polskę.

Po przełomie 1989 roku w Polsce i Europie oraz po upadku ZSRR, rozpoczeły się pierwsze rozmowy w sprawie wycofywania wojsk rosyjskich z Polski. Oficjalną datą rozpoczęcia wycofywania wojsk radzieckich jest 8 kwietnia 1991, kiedy to wyjechała z Bornego Sulinowa brygada rakiet operacyjno-taktycznych. Ostatni transport z garnizonu Борне Сулиново odjechał w dniu 21 października 1992 r. Ostatnim, rzeczywistym dowódcą Północnej Grupy Wojsk był gen. Wiktor Dubynin, jego zastępcą gen. Anatolij Łopata – późniejszy wiceminister obrony Ukrainy. Gen. Władimir Bułhakow był ostatnim dowódcą wojsk stacjonujących w Bornem Sulinowie – 6 Gwardyjskiej Witebsko-Nowogrodzkiej Dywizji Zmechanizowanej.

Po opuszczeniu miasta przez wojska rosyjskie, miasto przejęła trzecia z kolei armia, tym razem czterystu żołnierzy 41 Pułku Zmechanizowanego Wojska Polskiego w celu zabezpieczenia miasta do czasu przejęcia przez administrację cywilną. W sobotę 5 czerwca 1993 roku, w samo południe, odbyło się uroczyste, oficjalne otwarcie miasta. Rozpoczął się nowy, po raz pierwszy cywilny etap w historii Bornego Sulinowa. 15 września 1993 roku Rada Ministrów RP nadaje miejscowości Borne Sulinowo status miasta. Zaczął się unikatowy w skali europejskiej proces zasiedlania i zagospodarowania objawionego nagle, pustego miasta i przyległego poligonu o powierzchni 18 tys. hektarów[4].

Samorząd

Organami samorządowymi w gminie Borne Sulinowo jest Burmistrz Miasta oraz Rada Miasta[5]. W Bornem Sulinowie funkcję burmistrza sprawuje Renata Pietkiewicz-Chmyłkowska[6]. Rada Miasta składa się z 15 radnych[7].

Aktualny skład Rady Miasta i Gminy Borne Sulinowo[8]:

Obecny skład Rady Miasta oraz Burmistrza wybrano w wyborach samorządowych VI kadencji, które odbyły się 21 listopada 2010 roku[9].

Wyniki tych wyborów przedstawiały się następująco[10]:

W głosowaniu do Rady Miasta i Gminy:

  • Komitet Wyborczy Wyborców Renaty Pietkiewicz-Chmyłkowskiej zdobył 12 mandatów
  • Komitet Wyborczy Wyborców Porozumienie Samorządowe zdobył 1 mandat
  • Komitet Wyborczy Wyborców Forum Bornego Sulinowa 1 mandat
  • Komitet Wyborczy Wyborców "Razem Jedność" 1 mandat

W głosowaniu na Burmistrza:

Przy Radzie Miasta działają komisje[11]:

  • Komisja Rewizyjna
  • Komisja Budżetowo - Gospodarcza
  • Komisja Rozwoju

Gospodarka i infrastruktura

Liczba osób bezrobotnych (stan na 30.06.2013) w Bornem Sulinowie wynosi 331 w tym 194 kobiety[12].


Podmioty gospodarki narodowej wg rejestru REGON, stan na grudzień 2012[13]
Sekcja PKD Liczba podmiotów
Sekcja A - Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 7
Sekcja B - Górnictwo i wydobywanie 0
Sekcja C - Przetwórstwo przemysłowe 32
Sekcja D - Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych 1
Sekcja E - Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją 0
Sekcja F - Budownictwo 49
Sekcja G - Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych 109
Sekcja H - Transport i gospodarka magazynowa 12
Sekcja I - Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi 20
Sekcja J - Informacja i komunikacja 8
Sekcja K - Działalność finansowa i ubezpieczeniowa</sma 12
Sekcja L - Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości 63
Sekcja M - Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 23
Sekcja N - Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca 10
Sekcja O - Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne 3
Sekcja P - Edukacja 10
Sekcja Q - Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 21
Sekcja R - Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją 13
Sekcja S i T - Pozostała działalność usługowa 38
Ogółem 431


Współczynnik specjalizacji Florence’a na tle Polski i województwa zachodniopomorskiego dla miasta Borne Sulinowo[14][15]
Sekcje PKD A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S
wskaźnik Polska 0,7 0,0 0,8 1,3 0,0 1,0 0,9 0,4 1,5 0,7 0,9 2,8 0,6 1,1 1,4 0,7 0,8 1,8 1,5
wskaźnik zachpom 0,6 0,0 0,9 0,8 0,0 0,9 1,0 0,4 0,8 1,0 0,9 2,1 0,7 1,0 1,9 0,8 0,7 1,9 1,6
legenda W ≤ 1 – miasto nie specjalizuje się danym dziale, ta dziedzina działalności ma charakter endogeniczny; 1 < W ≤ 1,5 – miasto wykazuje niski poziom specjalizacji danym dziale; 1,5 < W ≤ 2 – miasto wykazuje średni poziom specjalizacji w danym dziale; W > 2 – miasto wykazuje wysoki poziom specjalizacji w danym dziale

Kultura

W Bornem Sulinowie działa Centrum Kultury i Rekreacji Borne Sulinowo, które jest animatorem działań w zakresie kultury oraz sportu dzieci. CKiR prowadzi kluby i sekcje[16]:

  • Stowarzyszenie AIKIDO MATSUNAI
  • Uczniowski Ludowy Klub sportowy TAEKWONDO
  • aerobik
  • GONGI i zajęcia relaksacyjne
  • KREATYWKA - zajęcia muzyczno-ruchowe dla najmłodszych
  • LADY LATIN DANCE – zajęcia taneczne tylko dla pań
  • zajęcia tanecne dla dzieci
  • Zumba

Przy Zespole Szkół im. Bohaterów Oflagu II D w Bornem Sulinowie działa Budynek Kulturalno-Oświatowy. Celem działalności jest[17]:

  • stworzenie warunków dla rozwoju edukacji i aktywizacji zawodowej jako głównego stymulatora rozwoju
  • działanie na rzecz integracji społeczności lokalnej oraz stworzenie infrastruktury zapewniającej powszechny dostęp społecznościom lokalnym do aktywnego uczestnictwa w życiu sportowo – kulturalnym
  • zapewnienie zrównoważonego poziomu rozwoju gospodarczego gminy poprzez wykorzystanie walorów przyrodniczych, zasobów ludzkich i specyfiki Bornego Sulinowa
  • promocja walorów historycznych oraz turystyka, jako główny element rozwoju gospodarczego gminy.

Budynek Kulturalno-Oświatowy prowadzi Izbę Muzealną, w której mieszczą się zbiory dotyczące burzliwych dziejów Bornego Sulinowa od czasów I wojny światowej do czasów obecnych oraz ekspozycja poświęcona historii Oflagu II D[18].

W Bornem Sulinowie funkcjonuje Miejska Biblioteka Publiczna, która dysponuje czytelnią ze stanowiskiem komputerowym z podłączeniem do internetu oraz kawiarenką internetową[19].

Kultura w Bornem Sulinowie według danych GUS, stan na 2011 rok[20]:
Biblioteki
Liczba bibliotek 1
Liczba czytelników w ciągu roku 730

Oświata

W Bornem Sulinowie działają szkoły[21]:

  • Szkoła Podstawowa im. Jana Nowaka – Jeziorańskiego
  • Zespół Szkół im. Bohaterów Oflagu IID w Bornem Sulinowie (Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące)
Oświata w Bornem Sulinowie według danych GUS, stan na 2011 rok[22]:
Wychowanie przedszkolne
Liczba przedszkoli
wraz z oddziałami przedszkolnymi przy szkołach podstawowych
2
Liczba dzieci w przedszkolach 108
Szkoły podstawowe
Liczba szkół 1
Liczba uczniów 322
Szkoły gimnazjalne
Liczba szkół 1
Liczba uczniów 237
Licea ogólnokształcące
Liczba szkół 1
Liczba uczniów 70

Kościoły i związki wyznaniowe

W Bornem Sulinowie działa parafia rzymskokatolicka[23]:

oraz działa zakon żeński[24]:

  • Zakon Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel (Ordo BMV de Monte Carmelo Carmelitarum Discalceatarum - OCD)

Sport

Na terenie Bornego Sulinowa działają organizacje sportowe[25]:

  • Klub Sportowy "Pionier 95" w Bornym Sulinowie
  • Stowarzyszenie AIKIDO "MATSUNAI"
  • Uczniowski Klub Sportowy "Astron" w Bornem Sulinowie
  • Uczniowski Klub Sportowy w Bornem Sulinowie
  • Uczniowski Klub Sportowy w Zespole Szkół w Bornem Sulinowie
  • Uczniowski Ludowy Klub Sportowy - Sekcja Tenisa Stołowego w Bornem Sulinowie
  • Uczniowski Ludowy Klub Sportowy Taekwondo w Bornem Sulinowie
  • Uczniowski Ludowy Klub Sportowy w Bornem Sulinowie

Obiekty sportowe zarządzane przez Centrum Kultury i Rekreacji w Bornem Sulinowie[26]:

  • boisko sportowe w Bornem Sulinowie,
  • boisko treningowe w Bornem Sulinowie,
  • zaplecze socjalno-techniczne na stadionie w Bornem Sulinowie,
  • hala sportowa, Al. Niepodległości 21, Borne Sulinowo,
  • boisko sportowe Orlik

Hala sportowa to kompleks składający się z: duża sala sportowa wym. 42 m x 17 m, sala taneczna wym. 160 m², siłownia wym. 160 m² 26 stanowiskowa, sala rehabilitacyjna wym. 90 m² dla dzieci niepełnosprawnych, sala sportów walki wym. 160 m², solarium[27].

Sport w Bornem Sulinowie według danych GUS, stan na 2010 rok[28]:
Kluby Sportowe
Liczba klubów 4
Liczba sekcji sportowych 8
Ćwiczący
Liczba mężczyzn 324
Liczba kobiet 56
Suma 380
Ćwiczący do 18 roku życia
Liczba chłopców 296
Liczba dziewcząt 54
Suma 350

Turystyka

Przez Borne Sulinowo przebiegają szlaki turystyczne[29]:

  • Szlaki Piesze:
    • Szlak oznakowany kolorem zielonym (fragment szlaku pieszego Biały Bór - Złocieniec). Długość szlaku obejmująca teren gminy Borne Sulinowo wynosi około 30 km.
    • Szlak nieoznakowany wokół jeziora Pile o długości ponad 30 km
    • Szlak nieoznakowany o długości ponad 20 km: Borne Sulinowo – Krągi – Góra Śmiadowska – Borne Sulinowo.
  • Szlaki rowerowo-piesze:
    • "Wodny" - pomarańczowy, długości 16,5 km. Zaczyna się i kończy przy siedzibie Nadleśnictwa w Bornem Sulinowie. Przebiega wzdłuŜ brzegu jeziora Pile i Długie.
    • "Bunkry"- różowy, długości 12 km. Zaczyna się i kończy przy siedzibie Nadleśnictwa w Bornem Sulinowie. Biegnie przez tereny poradzieckiego poligonu.
    • "Wrzosy"- żółty, długości 35 km. Zaczyna się i kończy przy siedzibie Nadleśnictwa w Bornem Sulinowie. Przebiega przez teren poligonu poradzieckiego między Bornem Sulinowem, a miejscowością Kłomino (Gródek). Na szlaku rozległe Wrzosowiska Kłomińskie, Zalewy Nadarzyckie oraz dolina Piławy.
  • Szlaki rowerowe:
    • "Kraina odwróconego krzyża"- oznakowanie w kolorze niebieskim.
    • "Kraina małych jezior" - oznakowanie w kolorze czarnym.
    • "Nad jezioro Ciemino"- oznakowanie w kolorze czerwonym.
  • Ścieżka konna - o długości około 27 km, oznakowana pomarańczowym znakiem (koło o średnicy 60 mm), na terenie byłego poligonu w okolicach Bornego Sulinowa - 33 ścięte na ukos drewniane słupki z namalowaną białą farbą końską głową. Przebiega przez miejscowości Przybkówko – Trzemienko – Strzeszyn – Liszkowo – bród na rzece Piława – Borne Sulinowo.
  • Szlak wodny Piławy - rozpoczyna się z jeziora Komorze, biegnie przez szereg jezior gminy Borne Sulinowo. Łączna długość szlaku wynosi 85,4 km.


Jedną z najważniejszych imprez ściągających duże ilości turystów do Bornego Sulinowa jest odbywający się cyklicznie Międzynarodowy Zlot Pojazdów Militarnych. W 2008 r. w zlocie udział wzięło 3 900 zarejestrowanych uczestników, 500 pojazdów militarnych i 700 pojazdów cywilnych, a odwiedziło ją ponad 30 tys. turystów. Ponadto w Bornem Sulinowie odbywają się[30]:

  • Majówka z Lotnikami / Międzynarodowy Zlot Samolotów Ultralight
  • Majówka z Air Soft Gun
  • Borneński Bieg Uliczny
  • Biegi na Orientację
  • Euroregionalne Mistrzostwa Strażaków – Płetwonurków
  • Dożynki Gminne
  • Międzynarodowe Zawody Modeli Pływających o Grand Prix Pomorza
  • Poligon Wędkarski Borne Sulinowo.

Demografia

W Bornem Sulinowie w ostatnich latach liczba mieszkańców rośnie. Przyrost naturalny jest ujemny i w 2012 roku wynosił -2,9 na 1000 mieszkańców. Jednak utrzymuje się stale dodatnie saldo migracji gminnych wewnętrznych. W 2012 wyniosło ono 22 osoby, rok wcześniej w Bornym Sulinowie zamieszkały 77 osoby. Gęstość zaludnienia w mieście Borne Sulinowo wynosi 267 osób na 1 km2[31].

Liczba ludności w Bornem Sulinowie na przestrzeni lat 2008 - 2012[32].
2008 2009 2010 2011 2012
Ogółem 4 589 4 632 4 779 4 844 4 850
Kobiety 2 472 2 498 2 514 2 538 2 558
Mężczyźni 2 117 2 134 2 265 2 306 2 292

Podział mieszkańców ze względu na wiek w jakim się znajdują[33]:

  • przedprodukcyjnym - 902 osób - 18,6%
  • produkcyjnym - 2811 osób - 58,0%
  • poprodukcyjnym - 1137 osób - 23,4%


W Bornem Sulinowie na 100 mężczyzn przypada 112 kobiet[34].

System ochrony zdrowia

W Bornem Sulinowie działa jeden publiczny ośrodek zdrowia[35]:

  • Borne Sulinowo, ZOZ w Bornem Sulinowie
Ochrona zdrowia w gminie Biały Bór według danych GUS, stan na 2011 rok[36]:
Zakłady opieki zdrowotnej
Liczba jednostek publicznych 1
Liczba jednostek niepublicznych 0
Suma 1
Liczba praktyk lekarskich 1
Apteki ogólnodostępne[37]
Liczba aptek ogólnodostępnych 2
Liczba osób na 1 aptekę ogólnodostępną 2425

Herb

Herb Bornego Sulinowa

Herb Bornego Sulinowa zielona lipa na złotym tle, jest nawiązaniem była do nazwy małej wioski Linde (Lipa), która kiedyś znajdowała się w miejscu wybudowanego garnizonu Gross Born[38].








Zabytki

Na terenie miasta Borne Sulinowo znajdują się[39]:

  • Dom Oficera - zbudowany w latach 1934 - 1936 reprezentacyjny budynek garnizonu Gross Born w którym znajdowały się sale wykładowe szkoły artylerii armii niemieckiej – Wehrmachtu. W okresie radzieckiego garnizonu budynek pełnił funkcję centrum kulturalnego miasta, w którym znajdowało się kino, teatr, sala koncertowa, dyskoteka oraz siedziba lokalnej telewizji transmitującej m.in. programy z Moskwy.
  • Ruiny willi Guderiana - odbiegający architektonicznie od reszty budynków militarnych Bornego Sulinowa, miejsce zakwaterowania generała Guderiana.
  • Cmentarz wojskowy - na którym spoczywają prochy poległych w czasie kampanii wrześniowej żołnierzy polskich oraz polskich i rosyjskich, którzy zginęli w 1945 r. podczas walk o Wał Pomorski.
  • Cmentarz z pepeszą - potoczna nazwa tego cmentarza wzięła się stąd, że jego głównym akcentem jest pomnik - dłoń z celującą w niebo kolorową "pepeszą". Jest to cmentarz cywilno – wojskowy z mogiłami pochowanych tu po wojnie rosyjskich żołnierz i ich rodzin.

Pomniki

  • Pamięci Ofiar Totalitaryzmu Hitlerowskiego i Sowieckiego
  • Pomnik z radzieckim czołgiem w Borne Sulinowo
  • Pamięci Leśników Więzionych w Obozach Jenieckich i Łagrach w Latach 1939 - 1945 Za Ich Poświęcenie Dla Ojczyzny i Lasów
  • Pomnik ku czci jeńców Oflagu II D

Osoby związane z miejscowością [40]

  • Johannes Blaskowitz - niemiecki generał
  • Wiktor Dubynin - rosyjski generał
  • Heinz Guderian - niemiecki generał i teoretyk wojskowości
  • Leon Kruczkowski - pisarz
  • Stefan Mossor - polski generał dywizji
  • Henryk Sucharski - komendant Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte

Przypisy

  1. Załącznik do Uchwały Nr XV/171/2004 Rady Miejskiej w Bomem Sulinowie z dnia 30 kwietnia 2004 r. Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Borne Sulinowo na lata 2004 - 2019. [online] [Przeglądany 29.06.2013] Dostępny w: http://www.archiwum.bornesulinowo.pl/Plany/plany-rozwoju.htm
  2. Załącznik do Uchwały Nr XV/171/2004 Rady Miejskiej w Bomem Sulinowie z dnia 30 kwietnia 2004 r., Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Borne Sulinowo na lata 2004 – 2019. [online] [Przeglądany 25.06.2013] Dostępny w: http://www.bornesulinowo.pl/?page_id=640
  3. Strategia Rozwoju Turystyki w Gminie Borne Sulinowo na lata 2009 – 2015, w: Strona Urząd Miejski w Bornem Sulinowie. [online] [Przeglądany 20.06.2013] Dostępny w: http://www.bornesulinowo.pl/?page_id=640
  4. Borne Sulinowo, w: Strona Urząd Miejski w Bornem Sulinowie. [online] [Przeglądany 20.06.2013] Dostępny w: http://www.bornesulinowo.pl/?page_id=88
  5. Uchwała Nr IV/38/2003 Statut Gminy w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Bornem Sulinowie [online]. [Przeglądany 18.06.2013] Dostępny w: http://bip.bornesulinowo.pl/index.php?id=69123
  6. Organy Gminy, Burmistrz Bornego Sulinowa w: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Bornem Sulinowie, [online]. [Przeglądany 20.06.2013] Dostępny w: http://www.bip.bornesulinowo.pl/index.php?id=69132
  7. Obwieszczenie Wojewody Zachodniopomorskiego w sprawie liczby radnych do Sejmiku Województwa, Rady Powiatu i Rad Gmin Powiatu Szczecineckiego z dnia 25 lutego 2010r. [online] [Przeglądany 18.06.2013] Dostepny w: http://www.um.szczecinek.bip.net.pl/?p=document&action=save&id=3123&bar_id=522
  8. Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Bornem Sulinowie, w: Organy Gminy, Rada Miejska, Skład Rady Miejskiej. [online] [Przeglądany 20.06.2013] Dostępny w: http://www.bip.bornesulinowo.pl/index.php?id=69129
  9. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów. W: Dziennik Ustaw z dnia 20 września 2010 r. Nr 171, poz. 1151. [online] [Przeglądany 18.06.2013] Dostępny w: http://isap.sejm.gov.pl/Download;jsessionid=16572F10726E5C213B1C3A8851BF84A2?id=WDU20101711151&type=2
  10. Strona internetowa Państwowej Komisji Wyborczej, w: Wybory Samorządowe 2010 - Wybory Samorządowe 2010 - Geografia wyborcza - Województwo zachodniopomorskie - Powiat szczecinecki - gm. Borne Sulinowo. [online] [Przeglądany 18.06.2013] Dostępny w: http://wybory2010.pkw.gov.pl/geo/pl/320000/321504.html
  11. Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Bornem Sulinowie, w: Organy pomocnicze, Komisje Rady Miejskiej. [online] [Przeglądany 20.06.2013] Dostępny w: http://bip.bornesulinowo.pl/index.php?id=69135
  12. Statystyka za rok 2013, w: Biuletyn Informacji Publicznej Powiatowy Urząd Pracy Szczecinek. [online] [Przeglądany 08.07.2013] Dostępny w: http://pup.szczecinek.bip.net.pl/?c=339
  13. Portret powiat szczecinecki. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 20.06.2013]. Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
  14. Obliczenia własne, na podstawie danych GUS Miesięczna informacja o podmiotach gospodarki narodowej w rejestrze REGON, wg stanu na 31.05.2013 r.
  15. Metoda współczynnika lokalizacji (metoda współczynnika specjalizacji Florence’a) Współczynnik ten pozwala na identyfikację funkcji wyspecjalizowanych, egzogenicznych decydujących o znaczeniu miasta w kraju. Współczynnik pozwala nam ustalić, czy miasto wytwarza dobra i usługi tylko na rynek lokalny, czy też „wysyła” je również na zewnątrz, czyli pełni w danej dziedzinie funkcje egzogeniczne. Za: Przybyła, Katarzyna, Wpływ Specjalnych Stref Ekonomicznych na kształtowanie się bazy ekonomicznej miast. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, 2010. ISBN 978-83-7717-029-8
  16. Kluby i sekcje w: Centrum Kultury i Rekreacji w Bornem Sulinowie [online] [Przeglądany 20.06.2013] Dostępny w: http://www.ckir.bornesulinowo.pl/cms/?page_id=43
  17. Hala Sportowa w: Centrum Kultury i Rekreacji w Bornem Sulinowie [online] [Przeglądany 20.06.2013] Dostępny w: http://www.bko.bornesulinowo.pl/bko/?page_id=2
  18. Izba Muzealna, w: Budynek Kulturalno-Oświatowy w Bornem Sulinowie [online] [Przeglądany 20.06.2013] Dostępny w: http://www.bko.bornesulinowo.pl/bko/?page_id=18
  19. Strategia Rozwoju Turystyki w Gminie Borne Sulinowo na lata 2009 – 2015, w: Strona Urząd Miejski w Bornem Sulinowie. [online] [Przeglądany 20.06.2013] Dostępny w: http://www.bornesulinowo.pl/?page_id=640
  20. Portret miasto Borne Sulinowo. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 20.06.2013]. Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
  21. Wykaz szkół, w: Strona internetowa Urzędu Miasta w Bornem Sulinowie [online]. [Przeglądany 25.06.2013] Dostępny w: http://www.bornesulinowo.pl/?page_id=581
  22. Portret miasto Borne Sulinowo. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 20.06.2013]. Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
  23. Parafie w diecezji w: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska [online]. [Przeglądany 18.06.2013] Dostępny w: http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/a.php?m=6&p=parafie
  24. Zgromadzenia zakonne żeńskie w: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska [online]. [Przeglądany 18.06.2013] Dostępny w: http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/a.php?m=7&p=zenskie
  25. Organizacje pozarządowe w powiecie szczecineckim, w: Strona internetowa starostwa powiatowego w Szczecinku. [online] [Przeglądany 25.06.2013] Dostępny w: http://www.powiat.szczecinek.pl/stow/index.php
  26. Wykaz Terenów Rekreacyjnych i sportowych, zagospodarowanych przez Centrum Kultury i Rekreacji, w: Centrum Kultury i Rekreacji w Bornem Sulinowie [online] [Przeglądany 20.06.2013] Dostępny w: http://www.ckir.bornesulinowo.pl/cms/?page_id=29
  27. Hala Sportowa w: Centrum Kultury i Rekreacji w Bornem Sulinowie [online] [Przeglądany 20.06.2013] Dostępny w: http://www.ckir.bornesulinowo.pl/cms/?page_id=26
  28. Portret miasto Borne Sulinowo. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 20.06.2013]. Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
  29. Strategia Rozwoju Turystyki w Gminie Borne Sulinowo na lata 2009 – 2015, w: Strona Urząd Miejski w Bornem Sulinowie. [online] [Przeglądany 20.06.2013] Dostępny w: http://www.bornesulinowo.pl/?page_id=640
  30. Strategia Rozwoju Turystyki w Gminie Borne Sulinowo na lata 2009 – 2015, w: Strona Urząd Miejski w Bornem Sulinowie. [online] [Przeglądany 20.06.2013] Dostępny w: http://www.bornesulinowo.pl/?page_id=640
  31. Bank Danych Lokalnych GUS, w: Portret miasta Borne Sulinowo. [online] [Przeglądany 18.06.2013] Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
  32. Bank Danych Lokalnych GUS, w: Portret miasta Borne Sulinowo. [online] [Przeglądany 18.06.2013] Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
  33. Bank Danych Lokalnych GUS, w: Portret miasta Borne Sulinowo. [online] [Przeglądany 18.06.2013] Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
  34. Bank Danych Lokalnych GUS, w: Portret miasta Borne Sulinowo. [online] [Przeglądany 18.06.2013] Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
  35. Gdzie się leczyć w: Zachodniopomorski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia [online] [Przeglądany 30.06.2013] Dostępny w: http://www.nfz-szczecin.pl/gdzie_sie_leczyc.htm
  36. Portret gmina Biały Bór. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 20.06.2013]. Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims
  37. Dane z 2012 roku.
  38. Historia, w: Archiwalna Strona internetowa Miasta i gminy Borne Sulinowo [online] [Przeglądany 25.06.2013] Dostępny w: http://www.archiwum.bornesulinowo.pl/Historia/historia.htm
  39. Zabytki, w: Strona internetowa Urzędu Miejskiego w Bornem Sulinowie. [online] [Przeglądany 26.06.2013] Dostępny w: http://www.bornesulinowo.pl/?page_id=665
  40. Kociuba, Jarosław, Pomorze. Praktyczny przewodnik turystyczny po ziemiach Księstwa Pomorskiego, Szczecin: Walkowska Wydawnictwo, 2012.

Bibliografia

  • Dziennik Ustaw z dnia 20 września 2010 r. Nr 171, poz. 1151.
  • Kociuba, Jarosław, Pomorze. Praktyczny przewodnik turystyczny po ziemiach Księstwa Pomorskiego, Szczecin: Walkowska Wydawnictwo, 2012.
  • Statut Gminy Borne Sulinowo
  • Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Borne Sulinowo na lata 2004 - 2019.
  • Strategia Rozwoju Turystyki w Gminie Borne Sulinowo na lata 2009 – 2015

Linki zewnętrzne

Zobacz też



IES64.png
Autor opracowania: Łukasz Chmielewski