Carl Gerber

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Carl Mathias Christian Gerber
kupiec, radny miejski
Data urodzenia 15 września 1822
Miejsce urodzenia Ribnitz
Data śmierci 11 kwietnia 1909
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie
Narodowość niemiecka


Carl Mathias Christian Gerber (1822-1909) – kupiec, radny miejski, członek Korporacji Kupieckiej, donator.

Carl Mathias Gerber urodził się 15 września 1822 r. w Ribnitz (Meklemburgia). Wykształcenie zawodowe zdobywał w Rostoku, po czym przyjechał do Szczecina, gdzie został zatrudniony w sklepie Benzmera, a następnie od 1842 r. w sklepie kolonialnym Völcker & Theune. W 1853 r. ustanowiono go prokurentem firmy, a rok później – 22 sierpnia 1853 r. – został wspólnikiem ówczesnego jej właściciela Ludwiga Theune. Po odejściu Theune ze spółki (1871 r.) Gerber od 1 stycznia 1872 r.[1] samodzielnie prowadził interes, aż do 1886 r., kiedy to jego współudziałowcem został Hans Theodor Theune[2].

W latach 1887-1898 r. Carl Gerber był radnym miejskim, reprezentował liberalne poglądy.

Od 1854 r. Gerber należał do Korporacji Kupieckiej[3], w której pełnił wiele funkcji. Podczas wyborów w grudniu 1875 r. został powołany na członka Komisji Finansowej[4], w której działał do 1887 r. W latach 1876-1887 pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Handlu Towarami[5]. Od 1879 do 1887 r. był zastępcą członka zarządu. W grudniu 1881 r. został wybrany do składu Sądu Arbitrażowego[6], z tym organem związku kupieckiego związany był do 1898 r. Przez ponad dwadzieścia lat (1887-1909) pracował na rzecz ubogich członków stowarzyszenia (Handlungs-Armen Institut). Od 1888 do 1898 r. Carl Gerber należał do ścisłego zarządu korporacji, odpowiedzialny był za takie zagadnienia, jak: ogólny handel towarami, kasa korporacji, cło na towary, powoływanie rzeczoznawców, opieka nad biednymi, później także sąd koleżeński[7].

W 1896 r. Carl Gerber otrzymał tytuł radcy handlowego[8], a osiem lat później, w uznaniu zasług i w podziękowaniu za wieloletnią działalność na rzecz korporacji, przyznano mu 22 sierpnia 1904 r. (w dniu 50. jubileuszu przynależności do związku) tytuł członka honorowego[9].

Carl Gerber był jednym ze szczecinian, dzięki których datkom w 1893 r. rozpoczęto generalną renowację kościoła św. Jakuba[10]. Dzięki przekazanym przez Gerbera środkom finansowym odbudowane zostały m.in. hełm wieży i pokrycia dachowe. „Na zewnętrznej ścianie wieży na zakończenie prac remontowych wykonanych w latach 1893-1899 wmurowano płytę z tekstem mówiącym o renowacji kościoła. Na tablicy widnieje napis o treści: „diese ˑ von ˑ dem ˑ stettiner ˑ buerger ˑ beringer ˑ 1187 ˑ begruendete ˑ spaeter ˑ aus ˑ den ˑ gaben ˑ der ˑ buerger ˑ erweiterte ˑ 1677 ˑ durch ˑbrand ˑ zerstoerte ˑund ˑ notduerftig ˑ ausgebesserte ˑ kirche ˑ ist ˑ samt ˑ dem ˑ turme ˑ vornehmlich ˑ durch ˑ den ˑ opfersinn ˑ eines ˑ buergers ˑ der ˑ stadt ˑ des ˑ kaufherrn ˑ karl ˑ gerber ˑ1893-1899 ˑ in ˑ ihrer ˑ alten ˑ gestalt ˑ neu ˑ erstanden” (pol. Kościół ten założony w 1187 roku przez szczecińskiego mieszczanina Beringera i później z datków mieszczan rozbudowany [a następnie] w 1677 roku zniszczony przez ogień i niedostatecznie zabezpieczony kościół został przede wszystkim dzięki ofiarności mieszczanina [naszego] miasta Karola Gerbera w latach 1893-1899 w jego dawnym stanie wraz z wieżą na nowo odbudowany)”[11]. Carl ufundował także dwadzieścia dwa witraże[12]. „Były to 22 sceny, które wypełniły górne okna (siedem z cyklu Módl się i pracuj, siedem z cyklu Prośby i dziękczynienia, cztery z cyklu Czterech błogosławieństw, trzy obrazujące Wiarę, Nadzieję i Miłość oraz Ostatnia wieczerza – w oknie środkowym prezbiterium). Dzięki fundacji Gerbera wykonano również malowidła: Kazanie na górze, Jezus wśród dzieci, Barnim I wręcza akt nadania praw miejskich w 1243 r. oraz Fryderyk Wilhelm w obozie polnym na Pomorzanach w 1677 r. przyjmuje delegację mieszczan szczecińskich”[13].

Gerber był także członkiem Pommerscher Hauptverein der evangelischen Gustav-Adolf-Stiftung, działał na rzecz miejskiego i prowincjonalnego synodu, wspierał i sponsorował wyższą szkołę dla dziewcząt w Ribnitz[14].

Carl Gerber zmarł, w wieku 87 lat, 11 kwietnia 1909 r. w Szczecinie. Ceremonia pogrzebowa odbyła się 15 kwietnia w kościele św. Jakuba, po czym pochowany został na Cmentarzu Centralnym[15].

Przypisy

  1. ↑ Oeffentlicher Anzeiger. „Deutscher-Reichsanzeiger und Königlich Preußischer Staats-Anzeiger” 1872, Nr. 7, 1. Beilage, S. 157.
  2. ↑ Aus Stadt und Provinz. „Ostsee-zeitung und Neue Stettiner Zeitung” 1909, Nr. 170, s. 2.
  3. ↑ Verzeichniss Sämtlicher Mitglieder der Kaufmannschaft zu Stettin, deren Vorsteher und der Mitglieder der Rechnungs-Abnahme-Commission so wie der Vereideten Stadt-Mäkler und Schaffner 1857, s. 16.
  4. ↑ Verzeichniss der Mitglieder der Kufmännischen Korporation zu Stettin, der Vorsteher, Mitglieder der Finanz-Commission, Kommissarien, Handelsmakler, Schaffner und Beamten der Korporation sowie der Vereideten Sachverständigen, Bücher-Revisoren, Dispacheure und Dolmetscher 1876, s. 2.
  5. ↑ Verzeichniss der Mitglieder der Kufmännischen Korporation zu Stettin, der Vorsteher, Mitglieder der Finanz-Commission, Kommissarien, Handelsmakler, Schaffner und Beamten der Korporation sowie der Vereideten Sachverständigen, Bücher-Revisoren, Dispacheure und Dolmetscher 1876, s. 4.
  6. ↑ Verzeichniss der Mitglieder der Kufmännischen Korporation zu Stettin, der Vorsteher, Mitglieder der Finanz-Commission, Kommissarien, Handelsmakler, Schaffner und Beamten der Korporation sowie der Vereideten Sachverständigen, Bücher-Revisoren, Dispacheure und Dolmetscher 1882, s. 5.
  7. ↑ Verzeichniss der Mitglieder der Kufmännischen Korporation zu Stettin, der Vorsteher, Mitglieder der Finanz-Commission, Kommissarien, Handelsmakler, Schaffner und Beamten der Korporation sowie der Vereideten Sachverständigen, Bücher-Revisoren, Dispacheure und Dolmetscher 1888, s. 3.
  8. ↑ Personal-Chronik. „Amts-Blatt für Königlichen Regierung zu Stettin” 1896, nr 36, s. 238.
  9. ↑ Aus Stadt und Provinz. „Ostsee-Zeitung und Neue Stettiner Zeitung” 1909, Nr. 170, s. 2.
  10. ↑ Iwańczuk Jan. Bazylika archikatedralna św. Jakuba w Szczecinie. Encyklopedia Pomorza Zachodniego Pomeranica.pl [online]. [Przeglądany 26 stycznia 2024].
  11. ↑ Tamże.
  12. ↑ Kotla Ryszard. Szczecin. Przewodnik dla osób niepełnosprawnych. Szczecin: Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Turystyki, 2009, s. 32.
  13. ↑ Wejman Grzegorz. Bazylika katedralna w Szczecinie. „Colloquia Theologica Ottoniana” 2010, nr 1, s. 117.
  14. ↑ Nekrolog. „Ostsee-Zeitung und Neue Stettiner Zeitung” 1909, Nr. 172, S. 3 i Nr. 173, S. 3.
  15. ↑ Nekrolog. „Ostsee-Zeitung und Neue Stettiner Zeitung” 1909, Nr. 171, S. 3.

Bibliografia

  • Benduhn, Karl. Red. Stettin als Handels- und Industrieplatz. Stettin 1906.
  • Gwiazdowska Małgorzata. Konzepte des Wiederaufbaus der Stettiner Baudenkmäler nach 1945 und Möglichkeiten ihrer Durchführung. „Biuletyn Polskiej Misji Historycznej” 2012, nr 7, s. 170.
  • Iwańczuk Jan. Bazylika archikatedralna św. Jakuba w Szczecinie. Encyklopedia Pomorza Zachodniego Pomeranica.pl [online]. [Przeglądany 26 stycznia 2024].
  • Verzeichniss Sämtlicher Mitglieder der Kaufmannschaft zu Stettin, deren Vorsteher und der Mitglieder der Rechnungs-Abnahme-Commission so wie der Vereideten Stadt-Mäkler und Schaffner 1857-1910.
  • Wehramann Martin. Red. Festschrift zum hundertjährigen Bestehen der Korporation der Kaufmannschaft zu Stettin. Stettin 1921.
  • Wejman Grzegorz. Bazylika katedralna w Szczecinie. „Colloquia Theologica Ottoniana” 2010, nr 1, s. 99-139.



Autor opracowania: Izabela Strzelecka


Źródło: „https://pomeranica.pl/wiki/index.php?title=Carl_Gerber&oldid=238730”