Cmentarz komunalny (Koszalin)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cmentarz komunalny w Koszalinie
Cmentarz komunalny w Koszalinie
Plan cmentarza.
Adres Koszalin, ulica Gnieźnieńska
Powierzchnia ok. 36 ha
Wyznanie pierwotnie ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki
Data powstania 1897
Stan obecny czynny
Zobacz cmentarz na:
Mapa Google.
Google Street View.

Cmentarz komunalny w Koszalinie zlokalizowany jest w południowo–wschodniej części miasta przy ulicy Gnieźnieńskiej.

Założony został na obrzeżach miasta w 1897 roku, ponieważ na dotychczasowym cmentarzu przy obecnej ulicy Tadeusza Kościuszki zaczęło brakować miejsca. Początkowo nie odbywało się tu dużo pochówków. Rozwój cmentarza nastąpił w latach 20. XX wieku. Wówczas powiększono jego teren do 67 morgów.

W 1920 roku wybudowano bramę wejściową, dom pogrzebowy wraz z kaplicą cmentarną, posadzono żywopłoty, wykonano prace melioracyjne, aby osuszyć teren cmentarza. Gdy w 1926 roku zamknięto oficjalnie stary cmentarz, nowy stał się główną nekropolią Koszalina. Do 1945 roku pochowano na niej ok. 3 tys. osób

Po II wojnie światowej cmentarz splantowano, usunięto niemieckie nagrobki i przygotowano jego teren pod polskie pochówki. Tuż za wejściem głównym, w północno–zachodniej części cmentarza, przygotowano także miejsce na pochówki poległych przy wyzwoleniu miasta żołnierzy Armii Czerwonej. Przeniesiono tu poległych ekshumowanych z okolicy budynku poczty przy ulicy Zwycięstwa oraz ze zlikwidowanego w 1966 roku cmentarza wojennego przy ulicy Piaskowej. W centrum tej kwatery stoi pomnik Braterstwa Broni projektu Melchiora Zapolnika, Michała Kuśnierza, Romualda Grodzkiego i Ryszarda Moroza. Obok niego znajduje się pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej przeniesiony tu w 2003 roku z Placu Zwycięstwa.

Kaplica cmentarna znajduje się vis à vis głównego wejścia. Jest to budynek z czerwonej cegły wybudowany w stylu neogotyckim na planie krzyża greckiego. Na południe od kaplicy znajduje się Pomnik Martyrologii. Po lewej stronie wejścia zlokalizowany jest budynek administracyjny.

W 1994 roku cmentarz został powiększony w kierunku południowym, o tereny za torami kolejki wąskotorowej, która przejeżdża między starą a nową częścią cmentarza. Przy nowej rozbudowanej części powstał parking.

W 2002 roku dokonano odsłonięcia lapidarium, w skład którego wchodzą poniemieckie nagrobki pochodzące z różnych koszalińskich cmentarzy ewangelickich, które wcześniej znajdowały się w magazynach Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej lub w zbiorach prywatnych. W centrum lapidarium znajduje się granitowa płyta z krzyżem i napisem; „Pamięci Niemców wyznania ewangelickiego oraz wszelkich innych wyznań, żyjących i pracujących przed nami w Koszalinie i okolicy”. Przy głównej alejce na lewo od kaplicy znajduje się wybudowane w 2004 roku kolumbarium w formie rotundy z niszami na urny oraz pole urnowe.

Powierzchnia cmentarz wynosi ok. 36 ha, pochowanych jest tu ok. 50 tys. osób. Administratorem cmentarza jest Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. w Koszalinie.

Bibliografia

  • Borkowski, R., Grynkiewicz. J. Cmentarze Koszalina. Koszalin 1998.
  • Laskowski, L. Pomniki Koszalina. Koszalin 2009.

Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Agata Freindorf