Cmentarz przy ul. Potulickiej
| Cmentarz na Górnym Wiku | |||
| |||
| Nazwa niemiecka | Georgenkirchhof, Wykesecher Kirchhof, Oberwiker Friedhof | ||
| Osiedle | Pomorzany | ||
| Adres | ul. Potulicka | ||
| Wyznanie | ewangelicki | ||
| Data powstania | XIII w., ponownie otwarcie 1767 r. | ||
| Data zamknięcia | ok. 1880 r. | ||
| Stan obecny | zlikwidowany, pętla tramwajowa | ||
| Zobacz cmentarz na: | |||
|
Mapa Google. | ||
|
Google Street View. | ||
Cmentarz przy ul. Potulickiej – nieistniejący cmentarz leżący na terenie Górnego Wiku, obecnie teren pętli tramwajowej.
Historia cmentarza
Od ok. początku XIV w. istniał w tym miejscu niewielki cmentarz związany z kościołem i szpitalem św. Jerzego, w źródłach określany jako „Georgenkirchhof”. W czasie panowania szwedzkiego uległ on likwidacji. [1]
W 1767 r. w jego miejscu zorganizowano nowe miejsce pochówków, określane na mapach jako Wiekscher Kirchhof lub Oberwieker Friedhof. Przeznaczone ono było głównie dla bogatych szczecinian, którzy w 1772 r. utworzyli kasę pogrzebową, aby zapewnić rodzinom stałe miejsce na pochówek. Spoczęli tu m.in. członkowie francuskiej rodziny Rückforth, znanej z prowadzenia działalności browarniczej oraz rodziny Crepin – właścicieli drożdżowni i gorzelni.
Pierwotnie cmentarz posiadał powierzchnię ok. 700m 2, a z początkiem XIX w. został powiększony w kierunku wschodnim, do skarpy.
W II połowie XIX w. wybudowano kaplicę cmentarną i ogrodzono teren (w 1878 r.), ale jednocześnie rozpoczęto stopniowe zmniejszanie nekropolii ze względu na rozbudowę dworca kolejowego po stronie wschodniej oraz budowę od 1873 r. teatru letniego „Belleuvue” w jego południowej części.
Ostatecznie ze względu na brak wolnych miejsc cmentarz zamknięto w 1880r.
W 1925 r. rozebrano kaplicę cmentarną, zaś w 1929 r. w północnej części cmentarza wzniesiono kościół ewangelicki pw. Zbawiciela (niem. Erlöserkirche).
W czasie nalotu w styczniu 1944r. cmentarz, jak i znajdujący się obok kościół parafii pw. Zbawiciela uległy zniszczeniu.
W miejscu tym, w latach 70 - tych XX w., powstała, istniejąca do dziś, pętla tramwajowa linii 1, 4 i 9.
Przypisy
- ↑ Opisywany tu cmentarz przy ulicy Potulickiej, nazwany St. Jürgen-Kirchhof, także Georgenkirchhof, na którym chowano zmarłych na zarazę ze szpitala Świętego Jerzego, faktycznie położony był w okolicy obecnej ulicy 3 Maja. W drugiej dekadzie XVIII wieku za czasów Fryderyka Wilhelma I, z uwagi na rozszerzenie obszaru twierdzy, cmentarz ten pod nazwą Pest Kirchhof [Pest=zaraza], przeniesiono na glacis głównego wału twierdzy miejskiej (tu południowa pochyłość stoku umocnień w kierunku przedpola twierdzy), a mieszkańcom Górnego Wiku wyznaczono na ten cel inne miejsce za wiatrakiem Fundacji Klasztoru św. Jana o nazwie „Pott” (na planie z 1769 roku cmentarz został określony nazwą „Bürger Kirchhoff”).
Linki zewnętrzne
Przedwojenne zdjęcia kościoła pw. Zbawiciela (niem. Erlöserkirche).
Bibliografia
- Agata Freindorf, Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku, Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
- Bogdan Frankiewicz, Szczecińskie cmentarze, Szczecin 2003
- Henryk Grecki, Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Szczecin 1996
- Hellmuth Heyden, Der Oberwiksche Kirchhof in Stettin, „Familiengeschichtliche Mitteilungen”, nr 2, 1936
