Dłusko (powiat łobeski)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dłusko
Dłusko
Nazwa niemiecka Blankenhagen
Nazwa przejściowa Dolsko, Jeziorna, Leszczno, Leszno
Powiat łobeski
Gmina Węgorzyno
Sołectwo Sarnikierz
Strona internetowa miejscowości.

Geolokalizacja: 53.502138,15.486889


Dłusko (Dolsko, Jeziorna, Leszczno, Leszno, niem. Blankenhagen[1]) - wieś w sołectwie Sarnikierz. Widlica o zabudowie luźnej, gównie parterowej. Położona przy północnym brzegu jeziora Dłusko. Rozciąga się na przestrzeni około 1 km z południowego zachodu na północny wschód, przy zbiegu dróg z Winnik, Sątysza, Ściennego, Cieszyna, Sarnikierza i Podlipiec. Wysokość ok. 130 m n.p.m.

Geografia

Obiekty fizjograficzne

Jezioro Dłusko (Długie, Dołgie) - położone na południowy wschód od wsi. Nazwa niemiecka Dolgen See[2]. Lustro wody na wysokości 113,8 m n.p.m. Powierzchnia 56,8 ha. Objętość 2564,7 m3. Maksymalna długość 3000 m, szerokość 325 m. Długość linii brzegowej 7200 m. Głębokość: maksymalna 12,3 m, średnia 4,5 m. Rynnowe, ciągnie się z północnego zachodu na południowy wschód. Brzegi wysokie, zalesione. Od strony wschodniej wcinający się w jezioro nasyp autostrady. Nad jeziorem domki letniskowe.

Przyroda

  • Park dworski, krajobrazowy, z drugiej połowy XIX wieku, powierzchnia 8,5 ha. Położony w południowej części wsi, obok zabudowań folwarcznych. Liczne pomniki przyrody, w większości buki zwyczajne. Park wpisany 28.09.1983 roku pod nr 1022 do rejestru zabytków[3].
  • Lipa holenderska, dwuramienna o obwodzie 460 cm - pomnik przyrody; w centrum wsi.
  • Dęby szypułkowe o obwodzie 377 cm, 381 cm, 390 cm, 393 cm, 393 cm, 406 cm, 422 cm, 515 cm; w pobliżu zabudowań folwarcznych, przy drodze do Pławnicy[4].
  • Dąb szypułkowy o obwodzie 635 cm; na lewym brzegu Uklei, 250 m od zabudowań folwarcznych.
  • Buk zwyczajny o obwodzie 394 cm na północnej skarpie brzegu jeziora Dłusko.
  • Lipa drobnolistna o obwodzie 695 cm - pomnik przyrody; na skarpie wzgórza z ruiną kościoła, przy drodze.
  • Głaz narzutowy o obwodzie 395 cm i wysokości 165 cm; ustawiony po lewej stronie drogi do Winnik, tuż za wsią.

Ośrodek Edukacji Przyrodniczej w Dłusku.
Znajduje się nad jeziorem Dłusko, na terenie Zespołu Dworsko-Parkowego z zabytkowym parkiem o powierzchni ponad 10 ha. Prowadzi swoją działalność od 2003 roku w formie zajęć terenowych pod hasłem „Spotkania z Przyrodą” dla dzieci i młodzieży w wieku od 5 do 12 lat.
Właściciele Ośrodka udostępniają teren parku oraz budynek Starego Spichlerza do celów edukacyjno-integracyjnych wyłącznie grupom zorganizowanym po potwierdzeniu rezerwacji.

Historia

Wieś po raz pierwszy wymieniona jako Blankenhagen [5] w 1420 roku w księdze szafarskiej Chociwla, po raz drugi w 1641 roku w sprawozdaniu pastora z Cieszyna. W czasie wojny 30-letniej mocno zniszczona. W 1866 r. mieszkało we wsi 60 osób, było 11 budynków mieszkalnych, w folwarku – 207 osób w 17 budynkach mieszkalnych. Do folwarku należały również: Pławnica, Sarnikierz, Frauenberg[6] (brak polskiej nazwy). W 1870 roku do szkoły uczęszczało 65 uczniów. W czasie II wojny światowej obóz jeniecki i obóz pracy przymusowej[7].

Samorząd

Wieś należy do sołectwa Sarnikierz.

Kościoły i związki wyznaniowe

Kaplica (parafia Runowo Pomorskie). Msze św. w niedziele i święta o godz. 10.00, w poniedziałki o 17.00[8].

Turystyka

We wsi krzyżują się dwa znakowane turystyczne szlaki piesze: zielony i niebieski.

Demografia

W 2008 roku wieś zamieszkiwało 66 osób.

W roku 2010 liczba mieszkańców wyniosła 73 (31 kobiet i 42 mężczyzn):
24,7% w wieku przedprodukcyjnym
50,7% w wieku produkcyjnym
24,7% w wieku poprodukcyjnym[9].
Liczba ludności na dzień 31.12.2012 r. - 60 osób[10].

Zabytki

Ruina kościoła z XVIII wieku z kamienia polnego; położona w centrum wsi, przy zbiegu dróg z Winnik i Cieszyna oraz z Podlipiec i Sarnikierza. Zachowany szczyt zachodni oraz częściowo pozostałe ściany. Wzgórze zajmuje cmentarz przykościelny (powierzchnia 0,72 ha) otoczony murem z kamienia polnego. Przy wejściu na teren cmentarza drewniany krzyż. Kościół wraz z cmentarzem wpisany został 30.10.1980 roku na listę zabytków (nr 1109)[11].

Przypisy

  1. Białecki, Tadeusz. Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945-1948. Szczecin: Książnica Pomorska, 2002, s. 54
  2. Białecki, Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin, Uniwersytet Szczeciński, 2001, s. 108
  3. Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych w powiatach. W: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]. Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml
  4. Miejscowość obecnie nie istnieje
  5. Afeltowicz Beata. Nazwy miejscowe byłego powiatu łobeskiego. Szczecin 2013, s. 49
  6. Miejscowość obecnie nie istnieje
  7. Kosacki, Jerzy Mirosław, Krzysztoń, Jan. Miasto i Gmina Węgorzyno. Słownik Krajoznawczy. Materiały z inwentaryzacji krajoznawczej woj. szczecińskiego. Szczecin: Regionalna Pracownia Krajoznawcza PTTK, 1991, s. 43-45
  8. Dłusko Kościół filialny. W: Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]. Dostępny w: http://kuria.pl/wspolnoty/koscioly/Dlusko-Kosciol-filialny--_442
  9. Portret miejscowości statystycznych w gminie Węgorzyno. W: Główny Urząd Statystyczny. Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]. Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims
  10. Dane z Urzędu Gminy Węgorzyno
  11. Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych w powiatach. W: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]. Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

  • Białecki, Tadeusz. Białecki, Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin, Uniwersytet Szczeciński, 2001. ISBN 8372412014
  • Białecki, Tadeusz. Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945-1948. Szczecin: Książnica Pomorska, 2002. ISBN 8387879347
  • Dłusko Kościół filialny. W: Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]. Dostępny w: http://kuria.pl/wspolnoty/koscioly/Dlusko-Kosciol-filialny--_442
  • Kosacki, Jerzy Mirosław, Krzysztoń, Jan. Miasto i Gmina Węgorzyno. Słownik Krajoznawczy. Materiały z inwentaryzacji krajoznawczej woj. szczecińskiego. Szczecin: Regionalna Pracownia Krajoznawcza PTTK, 1991
  • Portret miejscowości statystycznych w gminie Węgorzyno. W: Główny Urząd Statystyczny. Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]. Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims
  • Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych w powiatach. W: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]. Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Linki zewnętrzne

Ośrodek Edukacji Przyrodniczej w Dłusku


Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Jan Krzysztoń