Danuta Przemieniecka

Danuta Przemieniecka
bibliotekarka, nauczycielka, działaczka społeczna
brak zdjecia
Data urodzenia	1 stycznia 1932
Miejsce urodzenia	Kościeniewicze
Data śmierci	27 maja 1992
Miejsce śmierci	Koszalin
Miejsce spoczynku	Cmentarz komunalny (Koszalin) Kwatera R-26, Rząd 11, Nr grobu 7
Narodowość	polska

Danuta Przemieniecka (1932-1992), bibliotekarka, instruktorka, nauczycielka, wieloletnia wicedyrektorka Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Koszalinie, działaczka społeczna

Życiorys

Danuta Przemieniecka, z domu Brodzka, urodziła się 1 stycznia 1932 r. w Kościeniewiczach na Podlasiu. W 1949 r. ukończyła II Państwowe Liceum i Gimnazjum Żeńskie im. Emilii Plater w Białej Podlaskiej. W tym samym roku wstąpiła na Wydział Nauk Humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 1952 r. uzyskała dyplom I stopnia w zakresie historii ze specjalizacją bibliotekarską i dodatkowo pedagogiczną. W 1960 r., na podstawie pracy „Polska prasa i książka na tzw. Pograniczu w latach 1919-1939” uzyskała w trybie zaocznym stopień magistra bibliotekoznawstwa na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego.

Od początku września 1952 r. do końca lutego 1955 r. pracowała jako instruktor w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Lublinie. Trudne warunki bytowe i wymóg dalszych studiów w trybie dziennym na KUL, zadecydowały o wyjeździe do Koszalina. Tu, z początkiem marca 1955 r. podjęła pracę instruktora w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej. Później przez wiele lat była tam kierownikiem Działu Instrukcyjno-Metodycznego.

W 1962 r. zawarła związek małżeński z Bolesławem Przemienieckim, który był z wykształcenia ekonomistą. Doczekali się dwóch synów – Lecha i Janusza.

W wywiadzie pt. „Bibliotekarstwo zawód sfeminizowany” udzielonym dziennikarce "Głosu Pomorza" w 1977 r., Danuta Przemieniecka powiedziała:

Jestem bibliotekarzem nietypowym, bo ja po prostu uczę bibliotekarstwa. Tak się zresztą złożyło, że studiowałam kierunek pedagogiczny i bibliotekarski, co w mojej pracy zawodowej okazało się szczególnie idące w parze.

Ta specjalizacja bibliotekarska ukierunkowała całą jej działalność. Lubiła uczyć, więc naturalnym krokiem stał się wybór działu biblioteki, w którym pracowała: instrukcyjno-metodyczny. Równie naturalnym było zaangażowanie w proces edukacji bibliotekarskich kadr. W 1975 r. uruchomiono w Koszalinie Policealne Studium Bibliotekarskie Zaoczne w ramach warszawskiego Centrum Ustawicznego Kształcenia Bibliotekarzy. Danuta Przemieniecka kierowała pracami studium od samego początku, jednocześnie wykładając przedmiot: Podstawy nauki o kulturze.

Od lat 60. prowadziła też zajęcia z literatury w Studium Oświaty Dorosłych przy Towarzystwie Wiedzy Powszechnej, przekształconym w Państwowe Zaoczne Studium Kultury i Oświaty Dorosłych przy Międzywojewódzkim Ośrodku Dydaktycznym w Koszalinie. Bardzo ważnym aspektem biografii Danuty Przemienieckiej była działalność społeczna. Jeszcze w Lublinie, w 1955 r. wstąpiła do Związku Młodzieży Polskiej, której kołu przewodniczyła.

Pociągała ją polityka. W 1962 r. wstąpiła do Stronnictwa Demokratycznego, któremu pozostała wierna. Od lat 70., z ramienia SD była radną Miejskiej Rady Narodowej w Koszalinie, a w latach 80. jej wiceprzewodniczącą. Miało to bezpośredni wpływ na powstanie 3 filii bibliotecznych, a co za tym idzie, wzrost czytelnictwa i poziomu usług bibliotecznych.

Aktywnie działała też w Stowarzyszeniu Bibliotekarzy Polskich, w latach 1980-1989 piastowała stanowisko przewodniczącej Okręgu koszalińskiego SBP. Z jej inicjatywy podjęto akcję nadawania bibliotekom imion zasłużonych bibliotekarzy. Z jej inicjatywy, we wrześniu 1987 r. zorganizowano ogólnokrajową sesję pt. „Wzór osobowy bibliotekarza”, na którą zaproszono przedstawicieli bibliotek noszących imiona bibliotekarzy. Spotkanie połączono z nadaniem Filii nr 8 Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Koszalinie imienia Heleny Radlińskiej.

Do aktywności na polu społecznym należy dodać działalność w związkach zawodowych, koszalińskim Klubie Inteligencji „Jomsborg”, Klubie Literackim, oraz pełnioną z oddaniem funkcję ławnika sądowego.

Osobną kartą jej działalności było pisanie artykułów. Obdarzona łatwością formułowania myśli i przelewania ich na papier, pozostawiła Danuta Przemieniecka dziesiątki artykułów w prasie lokalnej i bibliotekarskiej. Poruszała w nich tematy związane z działalnością Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Koszalinie, stanem bibliotekarstwa w województwie koszalińskim, czytelnictwem absolwentów studium kulturalno-oświatowego a także młodych bibliotekarzy etc.

Była autorką cenionego cyklu o wybitnych pisarzach, ukazującego się w "Głosie Pomorza" lat 80. Była członkiem Komitetu Redakcyjnego „Bibliotekarza Zachodniopomorskiego”, w którym dużo publikowała i przygotowywała Kronikę Działalności Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich Okręgu Koszalińskiego. Była także członkiem kolegium doradczego „Poradnika Bibliotekarza”. Wchodziła też w skład Wojewódzkiej Rady Książki.

Wielokrotnie uczestniczyła w konferencjach związanych z bibliotekarstwem, bardzo często jako prelegentka prezentująca ważny głos w dyskusji. Przykładem może być referat: „Rola bibliotek publicznych i ruchu wydawniczego (lokalnego) w integracji Pomorza Środkowego” wygłoszony we wrześniu 1985 r. na ogólnopolskiej konferencji w Olsztynie nt. Roli kultury w integracji Ziem Odzyskanych.

Po przejściu na emeryturę Marii Hudymowej, w latach 1978-1988 była zastępcą dyrektora Koszalińskiej Biblioteki Publicznej. W wyniku nagłej choroby dyrektora Tadeusza Dymka, przez rok kierowała biblioteką samodzielnie, aż do objęcia tej funkcji w 1981 r. przez Zenona Joncę.

W 1988 r. po 33 latach pracy w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Koszalinie przeszła na emeryturę. W tym czasie wykształciła rzeszę młodych bibliotekarzy, znała jak nikt stan bibliotek na Pomorzu Środkowym, a także ich pracowników wraz z problemami osobistymi i sprawami domowymi. W pamięci tych, którzy ją znali zapisała się jako przyjaciel książek i czytelników.

Zmarła po długiej chorobie 27 maja 1992 w Koszalinie. Została pochowana na Cmentarzu Komunalnym w Koszalinie.

Ordery i odznaczenia

Danuta Przemieniecka była uhonorowana wieloma odznaczeniami, m.in.:

• Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski,
• Srebrnym Krzyżem Zasługi,
• Medalem Edukacji Narodowej,
• Medalem „Za zasługi dla miasta Koszalina”,
• Odznaką „Za zasługi w rozwoju województwa koszalińskiego”

Bibliografia

1. Danuta Przemieniecka z domu Brodzka [bibliotekarka z Koszalina], „Echo Koszalina” 1992, nr 21, s. 6
2. Laskowski Leszek, [Referat pt. „Między bibliotekarstwem a polityką – Danuta Przemieniecka 1932-1992” wygłoszony w Książnicy Pomorskiej w czasie konferencji „Ludzie książki Pomorza Zachodniego 2020”14 maja 2020]
3. Marcinek-Drozdalska Anna, Z żałobnej karty. Danuta Przemieniecka, „Bibliotekarz Zachodniopomorski” 2002, nr 2-3, s. 53
4. Przemieniecka Danuta, Dziesięć lat po ustawie, „Bałtyk” 1978, nr 6, s.13-14
5. Przemieniecka Danuta, Mikołajczyk-Trzcińska Walentyna, Bibliotekarstwo zawód sfeminizowany, „Głos Pomorza”(Wyd.A) 1977, nr 52, s. 7
6. Przemieniecka Danuta, O ulubionej książce po raz wtóry, „Bibliotekarz Zachodniopomorski” 1985, nr 1, s. 48-53
7. Przemieniecka Danuta, Polskie książki i biblioteki w międzywojennej historii Pogranicza, „Bibliotekarz” 1963, nr 11, s. 341-346
8. Przemieniecka Danuta, Pracownik kulturalno–oświatowy a znajomość literatury, „Bibliotekarz Zachodniopomorski” 1983, nr 2/3, s. 48-53
9. Przemieniecka Danuta, Słodzińska Katarzyna, Nowy rok szkolny u bibliotekarzy, „Głos Pomorza” 1985, nr 224, s. 4
10. Przemieniecka Danuta, Uwagi o programie rozwoju bibliotek publicznych woj. koszalińskiego w latach 1975-1990, „Bibliotekarz Zachodniopomorski” 1976, nr 2/3, s. 12-19
11. Przemieniecka Danuta, W 30 rocznicę utworzenia Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Koszalinie, „Koszalińskie Studia i Materiały” 1981, nr 1, s.173-181
12. Przemieniecka Danuta, Żeromski i morze, „Głos Pomorza” 1985, nr 291, s. 9
13. Siwkowski Leszek, Bibliotekarz – nauczyciel - społecznik, „Ilustrowany Kurier Polski”(Wyd.CW) 1977, nr 243, s. 6
14. Sylwetki pracowników bibliotek publicznych pracujących ponad 20 lat (…) w latach 1945-1972, „Bibliotekarz Zachodniopomorski” 1972, nr 2/3, s. 44-67

Autor opracowania: Małgorzata Zychowicz

Redakcja: Sylwia Wesołowska