Darłowo

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Darłowo
Darłowo
Latarnia morska w Darłowie
Nazwa niemiecka Rügenwalde
Nazwa przejściowa Dirlow
Powiat sławieński
Gmina Darłowo
Prawa miejskie 21 maja 1312
Strona internetowa miejscowości.

Geolokalizacja: 54.425721,16.409397

Darłowo (niem. Rügenwalde) miasto położone nad Bałtykiem w powiecie sławieńskim w województwie zachodniopomorskim. Darłowo liczy sobie ok. 14 tys. mieszkańców, zajmuje powierzchnię 20 km2, pełni funkcję ośrodka wczasowego, kąpieliska i portu rybackiego i handlowego. Gmina miejska Darłowo stanowi samodzielną jednostkę administracyjną. Miasto leży przy ujściu rzeki Wieprzy do Bałtyku, rzeka dzieli je na dwa zespoły miejskie: Darłowo, oddalone o 2,5 km od morza i Darłówko będące nadmorską dzielnicą miasta. Obie części są ze sobą ściśle związane nie tylko administracyjnie ale także gospodarczo i historycznie[1].

Geografia

Położenie

Darłowo leży w północnej części województwa zachodniopomorskiego, na skraju Pobrzeża Słowińskiego, w dolinie Wieprzy i Grabowej. Północną granicę stanowi 5-kilometrowa linia brzegu morskiego z szeroką, piaszczystą plażą, pasmem wydm (obszar chronionego krajobrazu) i znajdującymi się na wschód od Darłowa stromymi stokami morenowymi. Darłowo leży w odległości 21 km od Sławna, 40 km od Koszalina oraz 48 km od Słupska. Miasto posiada dogodne połączenia z wymienionymi ośrodkami. Ogólna długość granic administracyjnych miasta Darłowo wynosi 22,7 km, w tym granica morska 4,9 km. Współrzędne geograficzne namiernika wejściowego do portu Darłowo: 54o26’ N, 16o 23’ E[2]. Pod względem geomorfologicznym miasto zlokalizowane jest w obrębie:

Klimat

Według podziału Polski na krainy klimatyczne (Prawdzica 1962) Darłowo znajduje się w I Krainie Klimatycznej – Nadmorskiej. Warunki klimatyczne obszaru miasta i jego okolicy są warunkowane przede wszystkim oddziaływaniem Bałtyku. Efektem zróżnicowania termicznego wód Bałtyku, wód jezior przymorskich oraz lądu jest występowanie bryzy morskiej i lądowej, łagodnymi zimami, chłodniejszymi miesiącami letnimi niż to ma miejsce w głębi lądu, późniejszą wiosna i dłuższą jesienią. Średnie wartości podstawowych elementów klimatu dla tej krainy klimatycznej, są następujące:

  • Suma rocznych opadów – 627 mm
  • Temperatura średnia roczna – 7,5°C
  • Temperatura średnia stycznia –1°C
  • Temperatura średnia lipca – 16,6°C
  • Liczba dni z mrozem – 27
  • Liczba dni upalnych – 8
  • Liczba dni zimy – 88

Okolice Darłowa charakteryzują się specyficznym mikroklimatem, na który składają się duże nasłonecznienie i znaczna wilgotność powietrza. Ze względu na obecność w aerozolu cząsteczek jodu i soli kuchennej, unoszonych morską bryzą jest on uważany za wy-bitnie leczniczy dla ludzi i wykorzystywany w terapii.

Obiekty fizjograficzne

Obszar gminy znajduje się w obrębie dwóch jednostek: Pobrzeża Słowińskiego oraz Równiny Słupskiej. Średniowieczne miasto Darłowo zajęło obronne miejsce na skraju równiny, które wyniesione jest nad doliną Wieprzy. Wysoczyzna morenowa falista występująca w północno-wschodniej części miasta osiąga wysokość około 20,0 m n.p.m., lokalnie nachylenia jej w kierunku morza wynoszą ok. 20o. Powierzchnię wysoczyzny urozmaicają wzgórza morenowe okolic Cisowa, pagór kemowy przy drodze do Cisowa, oraz nieliczne wzniesienia w zachodniej przygranicznej części miasta. Plaża ciągnie się wzdłuż brzegu dość wąskim pasem, zwiększona akumulacja zachodzi w pobliżu falochronu u ujścia Wieprzy. Wzdłuż plaży występują wydmy nadmorskie o wysokości około 6,0 m, lokalnie w Darłówku blisko ujścia Wieprzy, ich wysokość osiąga 12,0 m. Najbardziej płaskie i najniżej położone w obrębie miasta są równiny torfowe. Złoża torfów pokrywają tarasy zalewowe Wieprzy i Grabowej. Zajmują one znaczne obszary miasta. Również formy antropogeniczne zaznaczają się w obszarze miasta. Są nimi głównie wały przeciwpowodziowe usypane wzdłuż koryta Grabowej oraz wzdłuż Wieprzy od Darłowa do Darłówka. W Darłowie widoczne są wały obronne, a także fosa w sąsiedztwie zamku[3]. Najwyższe wzniesienie, zwane Barzowicka Górą osiąga wysokość 72 m. n. p. m., uformowało się na obszarze niecki jezior. W ziemi darłowskiej znajdują się dwa jeziora przybrzeżne: Bukowo i Kopań, są to zbiorniki kryptodepresyjne[4].

Przyroda

Grunty leśne zajmują obszar 62 ha, co stanowi 3,1% ogólnej powierzchni miasta. W układzie przestrzennym miasta, zdecydowana ich większość położona jest w strefie przymorskiej, tworzy ją drzewostan sosnowy rosnący na białej wydmie oraz u jej podnóża, który w części południowo-zachodniej ma charakter parku leśnego. Część zachodnia terenów leśnych usytuowana jest na terenie zamkniętym wchodzącym w skład jednostki wojskowej. Ekosystemy leśne reprezentowane są przez kilka siedliskowych typów lasu: bór świeży, las wilgotny oraz bór mieszany wilgotny z domieszką buczyny pomorskiej i łęgu. Cenny składnik szaty roślinnej stanowią parki miejskie. W granicach Darłowa wyróżnia się trzy obiekty parkowe:

  • Park miejski o pow. 4 ha przy ul. Morskiej. Pierwotnie rosły tu olchy i topole, z początku XX wieku pochodzą m.in. okazałe buki i kasztanowce znajdujące się przy szosie, młodsze nasadzenia to buki, brzozy, kasztanowce, klony i jesiony. W obrębie parku znajduje się staw z wysepką. Park wpisany jest do rejestru zabytków.
  • Park miejski o pow. ok. 0,6 ha, zlokalizowany w obrębie Placu Króla Eryka. Występuje tu starodrzew rodzimych gatunków, reprezentowany przede wszystkim przez egzemplarze brzozy, buki, graby, kasztanowiec i klony.
  • Park miejski przy ul. Fryderyka Chopina, otaczający dawne forty ziemne, za Zespołem Szkół Morskich, liczący około stu lat. Tworzą go rodzime gatunki drzew.

Na podstawie przeprowadzonej waloryzacji botanicznej stwierdzono, że we florze miasta Darłowo występuje: 328 gatunków roślin naczyniowych, 15 gatunków roślin naczyniowych chronionych, z tego 10 całkowicie i 5 częściowo (Rozporządzenie Ministra Środowiska o ochronie gatunkowej roślin z 11 września 2001 r.), 3 gatunki znajdują się na wykazach gatunków zagrożonych na obszarze Pomorza, 1 gatunek znajduje się na wykazach gatunków zagrożonych na obszarze kraju, 3 gatunki znajdują się na wykazach gatunków zagrożonych na liście Meklemburgii i Brandenburgii, 21 gatunków nie chronionych roślin naczyniowych rzadkich, ginących lub zagrożonych wyginięciem wpisanych na którąś z czerwonych list, tj. krajową, regionalną (Pomorza Zachodniego, Meklemburgii), 4 zbiorowiska roślinne uznane za chronione (Rozporządzenie Ministra Środowiska o ochronie siedlisk z 14 sierpnia 2001). Do obiektów najbardziej cennych pod względem szaty roślinnej należą: podnóże oraz wydma biała - miejsce koncentracji największej liczby gatunków roślin objętych ochroną gatunkową oraz kompleks wilgotnych łąk w dolinie rzeki Grabowej leżących u podnóża wydm, jak również kompleks wilgotnych łąk w dolinie górnej Wieprzy oraz starorzecza Wieprzy. W trakcie prac inwentaryzacyjnych prowadzonych na terenie Darłowa stwierdzono występowanie: bezkręgowców: mięczaki – 6 gatunków, owady – 9 gatunków oraz kręgowców, wśród których wyróżniono: ryby – 22 gatunki, płazy i gady – 7 gatunków, ptaki – 25 gatunków, ssaki – 4 gatunki. Obszar miasta Darłowo ma istotne znaczenie dla migrujących i zimujących zwierząt. Miasto Darłowo położone jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu, którym jest Koszaliński Pas Nadmorski[5] obejmujący tereny położone w granicach administracyjnych od brzegu morskiego do drogi krajowej nr 203 (Ustka – Koszalin) z włączeniem układu urbanistycznego Starego Miasta.

Historia

Darłowo należy do tych nielicznych ośrodków, na terenie których osadnictwo pradziejowe rozwijało się ze szczególnym ożywieniem, świadczą o tym odkrycia archeologiczne. Pierwsze ślady pobytu człowieka na ziemi darłowskiej pochodzą z okresu 8000 lat p.n.e. (jest to motyka z rogu renifera znaleziona w pobliżu Darłówka). Jednak okolice Darłowa najintensywniej zasiedlane były w średniowieczu, znaleziono ślady aż sześciu osad[6]. W najdawniejszych wzmiankach historycznych obszar przyległy do ujścia Wieprzy do Bałtyku nazywany jest "Terra Dirlova". Prawdopodobnie wywodzi się od nazwy istniejącej tam wówczas drewniano - ziemnej warowni. Mieszkańcy XI-wiecznej osady zajmowali się uprawianiem żeglugi morskiej, łowieniem i konserwowaniem ryb, tkactwem i innymi rzemiosłami. Pierwszym znanym władcą ziemi darłowskiej był Drogowit[7]. Ok. 972 roku Mieszko I włączył Pomorze Zachodnie w granice swego państwa. Na przełomie XII i XIII wieku Darłowo znajdowało się pod zwierzchnością książąt sławieńsko-słupskich, a następnie przeszło pod panowanie księcia gdańskiego Świetopełka. W drugiej połowie XIII wieku miastem władał książę Rugii - Wisław II, który nazwał miasto Rügenwalde. Wzmianka o tym wydarzeniu ukazała się w dokumencie z roku 1271 nadającym dobra klasztorowi Cystersów w pobliżu Bukowa Morskiego. W 1308 roku tereny te zostały opanowane przez Brandenburgów i nadane w lenno możnemu rodowi Święców. Z rąk braci Piotra, Jana i Wawrzyńca Święców, Darłowo otrzymało w 1312 roku prawa miejskie na prawie lubeckim. (Po panowaniu wspomnianego rodu pozostał tzw. rybogryf - gryf pomorski z ogonem ryby - figurujący w herbie Darłowa). Po krótkim okresie panowania Brandenburgów w 1347 roku miasto przeszło w ręce Bogusława V, zięcia Kazimierza Wielkiego, księcia wołogoskiego z dynastii Gryfitów. Rozpoczął on wkrótce budowę warownego zamku, siedziby książąt słupskich. W tym czasie Darłowo za pośrednictwem Kołobrzegu nawiązało współpracę z Hanzą. Rozpoczął się okres rozkwitu miasta i portu. O zamożności jego mieszkańców świadczyła flota rybacka i handlowa. W roku 1412 miasto zostało pełnoprawnym członkiem Hanzy.

W 1382 roku na zamku w Darłowie urodził się Eryk - najstarszy syn księcia Warcisława VII i Marii Meklemburskiej. 17 czerwca 1397 roku oficjalnie przyznano mu tytuł króla Danii, Szwecji i Norwegii. Po detronizacji powrócił do Darłowa i objął rządy po Bogusławie IX. Rozbudował Zamek Książąt Pomorskich. kolejnym z książąt zachodniopomorskich, który trwale zapisał się w historii miasta był Bogusław X (1454 - 1523). Na okres panowania Bogusława przypada dalszy rozkwit Darłowa. Rozbudował zamek, a dla swojej matki - księżnej Zofii - wybudował okazałe skrzydło zachodnie zwane później "Skrzydłem księżnej Zofii".

W 1497 Darłowo zostało częściowo zniszczone przez powódź. W latach 1589, 1624 i 1648 miasto nawiedziły trzy wielkie pożary. Po śmierci Bogusława XIV - ostatniego księcia zachodniopomorskiego, Darłowo przeszło w ręce brandenburskich Hohenzollernów. Epidemie i kolejne pożary (1679 i 1722 rok) spowodowały zastój w rozwoju miasta, trwający do drugiej połowy XVIII wieku. W 1885 roku rozpoczęto budowę latarni. Przed pierwszą wojną światową miasto liczyło 6 tys. mieszkańców, w 1939 roku - ok. 8 tys.

Przejęcie miasta po II wojnie światowej przez polską administrację nastąpiło 7 marca 1945 roku. Dla uczczenia tego faktu, w 1997 roku Rada Miejska w Darłowie ustanowiła dzień 7 marca "Dniem Osadników Darłowskich". Darłowo nie poniosło prawie żadnych strat podczas II wojny światowej. Wszystkie obiekty architektoniczne pozostały w nienaruszonym stanie. W 1948 roku uruchomiony został port handlowy. Pierwszym zagranicznym statkiem, który wpłynął do Darłowa po wojnie była duńska "Helene"[8].

Samorząd

Wszyscy mieszkańcy miasta Darłowo tworzą wspólnotę samorządową, która działa poprzez swoje organy. Władza w mieście należy do jego mieszkańców, którzy sprawują władzę bezpośrednią (referenda, wybory organu gminy) lub za pośrednictwem Rady Miejskiej. Rada Miejska obraduje na sesjach i rozstrzyga w drodze uchwał wszystkie sprawy należące do jej kompetencji określone w ustawach i innych przepisach prawa oraz statucie miasta. Nowo wybrana Rada Miejska na pierwszej Sesji wybiera ze swego grona Przewodniczącego Rady oraz jednego Wiceprzewodniczącego. Radni są zrzeszeni w pięciu komisjach:

  • Komisja Rewizyjna
  • Komisja Gospodarczo-Budżetowa
  • Komisja Planowania, Rozwoju i Gospodarki Morskiej
  • Komisja Spraw Społecznych
  • Komisja Edukacji, Kultury i Turystyki

Rada Miejska podejmuje decyzje w formie uchwał, które są odrębnymi dokumentami. W celu umożliwienia mieszkańcom Darłowa wyrażenia spostrzeżeń, pomysłów i propozycji dotyczących funkcjonowania Miasta w porządku sesji przewiduje się "Trybunę Obywatelską".

Władzę wykonawczą w mieście pełni Burmistrz, który jest także zwierzchnikiem Urzędu Miejskiego. Urząd jest jednostką organizacyjną, przy pomocy, której Burmistrz wykonuje zadania gminne z zakresu administracji rządowej, wynikające z ustaw oraz przyjęte na podstawie porozumień[9].

Gospodarka i infrastruktura

  • Komunikacja kolejowa oparta jest o linię kolejową relacji Sławno – Słupsk, która w ostatnich latach została wyłączona z eksploatacji w ruchu osobowym. W roku 2005 uruchomione zostały przewozy pasażerskie szynobusem ze stacją końcową w Darłowie.
  • Komunikacja drogowa w umożliwia dostęp do obu części Darłówka, a także swobodne poruszanie się w obrębie miasta Darłowa.

Przez miasto biegną drogi wojewódzkie:

  • nr 203 Koszalin – Darłowo – Ustka,
  • nr 205 Darłowo – Sławno – Bobolice

oraz droga powiatowa:

  • nr 17451 Darłowo – Karwice, która łączy się z drogą krajową nr 6 Szczecin – Gdańsk. Droga ta posiada najlepsze parametry geometryczne dla przenoszenia ruchu gospodarczego, zwłaszcza ciężarowego.

Transport wodny zapewnia istniejący port morski administrowany przez Zarząd Portu Morskiego w Darłówku. Port bazuje na ujściu morskim w Darłówku oraz torze wodnym rzeki Wieprzy. Powierzchnia portu wynosi 27,5 ha przy długości nabrzeży co 5,0 km. Port jest zdolny do przyjmowania jednostek o długości do 75 m i zanurzeniu do 4,0 m. Port stanowi jednocześnie bazę jednostek rybackich, a w sezonie letnim możliwość cumowania jednostek turystycznych, w tym jachtów.

Na koniec 2004 roku zarejestrowane były 2 174 podmioty gospodarcze, w tym 108 podmiotów w sektorze publicznym, a 2 066 podmiotów w sektorze prywatnym. W strukturze rodzajowej działalności dominuje sektor usług rynkowych, w którym funkcjonowało 75% działających podmiotów gospodarczych (usługi rynkowe obejmują sekcje: handel hurtowy i detaliczny, naprawa pojazdów mechanicznych, hotele i restauracje, transport, gospodarka magazynowa i łączność, pośrednictwo finansowe, obsługa nieruchomości, wynajem, nauka i usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej); natomiast w usługach nierynkowych (administracja publiczna, obrona narodowa, obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, edukacja i ochrona zdrowia) zarejestrowane były 304 podmioty (14%). Podstawową funkcją miasta Darłowo jest więc funkcja usługowa, skupiająca około 90% podmiotów gospodarczych.

Kultura

  • Muzeum Darłowo mieści się w Zamku Książąt Pomorskich w Darłowie. W odrestaurowanej sali rycerskiej, zwanej również kaplicą zamkową, urządzono ekspozycję pomorskiej sztuki sakralnej. W sali na I piętrze łącznika wystawione są osiemnasto- i dziewiętnastowieczne zabytki pomorskiej sztuki ludowej. Ekspozycję uzupełniają obrazy olejne, grafiki i akwarele pomorskiego malarza, Otto Kuske (1886-1945). Akwarele z lat 40. przedstawiają zabytkowe budownictwo ryglowe, bardzo powszechne na wsi pomorskiej. W wieży zamkowej na I piętrze wyeksponowano medaliony władców Polski odlane w brązie według Pocztu Królów Polskich Jana Matejki. W sali I piętro skrzydła płd., która obecnie pełni funkcję sali konferencyjnej, urządzono stałą ekspozycję współczesnego malarstwa, rysunku, grafiki i rzeźby pochodzącej z galerii Koszalińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Koszalinie.

Muzeum w Darłowie

  • Miejska Biblioteka Publiczna im. Agnieszki Osieckiej w Darłowie jest samorządową jednostką organizacyją działającą w formie samodzielnej instytucji kultury, dla której organizatorem jest Gmina Miasto Darłowo. Biblioteka posiada osobowość prawną i jest wpisana do rejestru instytucji kultury prowadzonego przez Burmistrza Miasta Darłowo.

Miejska Biblioteka Publiczna w Darłowie

  • Biblioteka fachowa mieści się w darłowskim muzeum liczy ponad 6 tysięcy pozycji z zakresu sztuk pięknych, rzemiosła artystycznego, historii powszechnej jak i historii Polski (głównie dziejów Pomorza), archeologii oraz wydawnictw biograficznych, encyklopedycznych i słownikowych. Dla poszukujących swoich korzeni rodowych udostępniamy Herbarz Szlachty Polskiej, Herby Rycerstwa Polskiego i Alfabet Heraldyczny. Na zawartość biblioteki składaj ą się również poniemieckie opracowania Pomeranii, literatura piękna oraz cenne starodruki przed i po konserwacji.
  • Darłowski Ośrodek Kultury im. Leopolda Tyrmanda jest instytucją kultury, której celem jest realizacja zadań własnych gminy – miasta Darłowo w zakresie kultury, a w szczególności: organizowanie imprez kulturalnych promujących Miasto, ze szczególnym uwzględnieniem wątku królewskiego Miasta Darłowo, postaci Króla Eryka oraz o charakterze marynistycznym, gospodarowanie obiektami kultury, prowadzenie różnorodnych form popularyzacji filmu poprzez organizowanie działalności kina „Bajka”, organizowanie różnorodnych form działalności kulturalnej: spektakli, koncertów, festiwali, imprez artystycznych, rozrywkowych, rekreacyjnych itp.

Darłowski Ośrodek Kultury

  • Darłowskie kapele: ŚWIADOMOŚĆ reggae sound, ZGAGAFARI, MACZKU PACZKE - post punk
  • Zespoły artystyczne: Zespół Tańca Współczesnego FLESZ, Chór "Babunia".

Oświata

  • Przedszkola:
    • Publiczne Przedszkole nr 2 im. Janiny Porazińskiej
    • Niepubliczne Przedszkole "Smyk"
    • Niepubliczne Przedszkole i Żłobek "Jacek i Agatka"
    • Niepubliczne Przedszkole "Sasetka"
    • Niepubliczne Przedszkole "Promyczek"
  • Szkoły podstawowe:
    • Szkoła Podstawowa Nr 3 im. Żołnierza Wojsk Ochrony Pogranicza
    • Społeczna Szkoła Podstawowa im. Lotników Morskich w Darłówku
  • Gimnazja:
    • Miejskie Gimnazjum im. Stanisława Dulewicza w Darłowie
    • Społeczne Gimnazjum im. Lotników Morskich w Darłówku
  • Szkoły średnie:
    • Zespół Szkół im. Stefana Żeromskiego: w skład zespołu wchodzą:
      • Liceum Ogólnokształcące,
      • Liceum Profilowane,
      • Zasadnicza Szkoła Zawodowa
    • Zespół Szkół Morskich Darłowo: w skład Szkoły wchodzą następujące jednostki organizacyjne:
      • Technikum Morskie,
      • Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 1,
      • Technikum Uzupełniające Nr 1,
      • Policealna Szkoła Morska,
      • Policealna Szkoła Zawodowa Nr 1,
      • Policealna Szkoła Zawodowa Nr 1 dla dorosłych,
      • I Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla dorosłych,
      • Technikum Uzupełniające NR 1 dla dorosłych
    • Szkoła dla dorosłych "Etna" w Darłowie

Kościoły i związki wyznaniowe

Kościół rzymskokatolicki

Zgromadzenia zakonne: Franciszkanie - Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych (OFMConv.) przy parafii pw. MB Częstochowkiej[10]

Świadkowie Jehowy

Sport

  • Kluby sportowe:
    • kolarskie: BCM NOWATEX Uzdrowisko Dąbki Ziemia Darłowska
    • piłkarskie: Uczniowski Klub Sportowy - Orlik; Miejski Klub Sportowy - Darłovia Darłowo
    • siatkarskie: KS M&W Stocznia Darłowo
    • pływackie: Pływacki Uczniowski Klub Sportowy "Neon"
    • sporty walki: KLUB ASHIHARA KARATE i JU JITSU; Darłowski Klub Oyama Karate

Turystyka

DarlowoMiasto-logo.jpg

Szlaki turystyczne Ziemi Darłowskiej:

  • Koszaliński Szlak Nadmorski (czerwony) - odcinek międzynarodowego szlaku E-9 prowadzącego z Brestu (Francja) do Braniewa. Prowadzi wzdłuż Bałtyku przez nadmorskie kąpieliska od Dźwirzyna do Wicia (102 km). Przez gminę przebiega odcinek o długości około 30 km od Dąbkowic przez Dąbki, Bobolin, Żukowo Morskie, Darłówko do Wicia.
  • Szlak Rezerwatów (niebieski) długość 71,5 km. Rozpoczyna się w Darłówku kończy w Polanowie. Na trasie rezerwatu pomniki przyrody, zamki w Darłowie i Kręgu. Przez gminę przebiega odcinek około 15 km od Darłówka przez Darłowo, Zakrzewo Dolne, Zielnowo i Kowalewice.
  • Szlak Wiatraków (zielony) długość 13 km. Rozpoczyna się w Darłowie z Zamku Książąt Pomorskich, biegnie przez Cisowo, wzdłuż południowego brzegu jeziora Kopań. Kończy się w miejscowości Wicie, łącząc się z czerwonym Szlakiem Nadmorskim. Na trasie liczne zabytki, widoki na panoramę nadmorską, największy w Polsce park elektrowni wiatrowych. Szlak Zabytków Średniowiecza (czarny) długość 104 km. Polecany szczególnie dla rowerzystów i turystów zmotoryzowanych. Przebiega przez: Darłowo, Dąbki, Dobiesław, Jeżyce, Słowino, Boleszewo, Krupy, Stary Jarosław, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, Dąbki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego
  • Szlak Zabytków Średniowiecza (czarny) długość 104 km. Polecany szczególnie dla rowerzystów i turystów zmotoryzowanych. Przebiega przez: Darłowo, Dąbki, Dobiesław, Jeżyce, Słowino, Boleszewo, Krupy, Stary Jarosław, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, Dąbki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego[12].

Ścieżki rowerowe:

  • Mala Pętla - długość 7km Darłówko Zachodnie ul. Zwycięstwa - Darłowo ul. Morska, ul. Conrada- Darłówko Wschodnie
  • Międzynarodowy Nadmorski Szlak Rowerowy R - 10. Pokrywa się w większości ze szlakiem pieszym
  • Dąbki - Dąbkowice - długość 5,5 km, przebiega wśród lasu nadmorskiego, wzdłuż brzegu jeziora Bukowo.
  • Pętla Szlakiem Cystersów - długość 23 km Darłowo - Bobolin - Dąbki - Bukowo Morskie - Pęciszewko - Rusko - Darłowo

Demografia

Wg danych z 22 sierpnia 2013 roku w Darłowie mieszkało 13867 osób, z czego 7216 (52,04%) stanowiły kobiety, a 6651 (47,96%) mężczyźni. Osoby w wieku przedprodukcyjnym stanowiły 17,22% ogółu mieszkańców, produkcyjnym 64,9% i poprodukcyjnym blisko 18% (17,88%). Według danych z sierpnia 2013 liczba bezrobotnych mieszkańców Darłowa obejmowała 4000 osób[13].

Służba zdrowia

  • Szpital Powiatowy w Sławnie Filia w Darłowie
    • Oddział Chorób Wewnętrznych
    • Poradnia Kardiologiczna
    • Zespół Ratunkowy
  • Przychodnie:
    • NZOZ Przychodnia Rodzinna
    • Laboratorium Analityczne VITA
    • NZOZ PIELĘGNIARKI ŚRODOWISKOWO - RODZINNE S.C.
    • ZOZ Przychodnia Pediatryczna
    • NZOZ Przychodnia "Zdrowie"
    • NZOZ Przychodnia Stomatologiczno-Ortodontyczna "Doktor"
    • Gabinet laryngologiczny.
    • NZOZ Styldent-Praktyka Stomatologiczna
    • NZOZ Gabinety Stomatologiczno-Protetyczne Krzysztof Bastek
    • NZOZ Ginekologiczno - Stomatologiczny Aneta Jacek Domarańczyk
    • Poradnia Okulistyczna.Szymańska Barbara
  • Apteki:
    • Apteka "Centrum"
    • Apteka "Arnika"
    • Apteka "Miętowa"
    • Apteka "Rodzinna"
    • Apteka "Przy Przychodni"

Herb

Herb Miasta Darłowo

Herb Darłowa stanowi tarcza herbowa podzielona w pas, na której w górnej większej części przedstawiony jest biały rybogryf z żółtymi szponami i dziobem oraz białym jęzorem. Głowa i ogon rybogryfa skierowane w prawą stronę. W dolnej części schodzące się dwie rzeki w jeden nurt. Tarcza herbowa zwieńczona jest żółtym corona muralis, na którym pośrodku pomiędzy dwoma wieżami znajduje się koło młyńskie. Rybogryf jest herbem rodu Święców z Pomorza Gdańskiego, którego trzej synowie nadali miastu prawa miejskie w XIV wieku. Dwie rzeki w dole tarczy herbowej symbolizują : Wieprzę i Grabową łączące się i uchodzące do Bałtyku w Darłowie. Koło młyńskie na koronie herbowej świadczy o posiadaniu przez miasto prawa młyńskiego[14].

Zabytki

Latarnia morska w Darłowie
  • Układ przestrzenny, urbanistyczny miasta lokacyjnego w części najstarszej, średniowiecznej;
  • Układ urbanistyczny starego Przedmieścia Wieprzańskiego;
  • Układ urbanistyczny w rejonie kościoła św. Gertrudy wraz z cmentarzem;
  • Kościół św. Gertrudy – rzadki przykład gotyckiej architektury cmentarnej;
  • Relikty układów osad rybackich typu wyspowego w Darłówku;
  • Zespół zamkowy, głównie użytkowany na cele kulturalne;
  • Układ urbanistyczny fortów ziemnych;
  • Wnętrze krajobrazowe rzeki Wieprzy pomiędzy mostem Bramy Wieprzańskiej a progami na Wieprzy pod zamkiem;
  • Kościół p.w. Wniebowzięcia NMP z XIV w.;
  • Kościół św. Jerzego z XV w.;
  • Barokowy Ratusz Miejski;
  • Brama Kamienna, zwana „Wysoką„ i nieliczne fragmenty miejskich murów obronnych

Pomniki

  • Pomnik Rybaka
  • Pomnik Zwycięstwa
  • Pomnik Eryka
  • Pomnik Bojownikom o Wolność
  • Pomnik Pionierów Ziemi Darłowskiej
  • Pomnik: Nie wrócili z morza
  • Pomnik Królowi Erykowi w 600 lecie koronacji
  • Pomnik Skała Ekologów

Osoby związane z miejscowością

  • Lech Wałęsa
  • Marek Krajewski
  • Stanisław Gawłowski
  • Józef Glemp

Przypisy

  1. Walkiewicz, Leszek. Darłowo : zarys dziejów. Darłowo : Darłowski Ośrodek Kultury, 2005, s. 9. ISBN 83-908697-5-6
  2. Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasto Darłowo. Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLI/360/10 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 08 luty 2010 r. Darłowo 2009, s. 12.
  3. Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasto Darłowo, dz. cyt., s. 28-29.
  4. Walkiewicz, Leszek; Żukowski, Marek. Darłowo : zarys dziejów. Darłowo : Darłowski Ośrodek Kultury, 2005, s.9-10. ISBN 83-908697-5-6
  5. Uchwała z dnia 17 listopada 1975 r. Nr X/46/75 WRN w Koszalinie
  6. Darłowo : dzieje miasta i Kościoła Mariackiego. Darłowo : nakł. OO. Franciszkanów, [1991 ?], s. 7-8.
  7. Rymar, E. Rodowód książąt pomorskich, Szczecin 1995, t.I, s. 50.
  8. Historia Darłowa. W: infodarlowo.pl [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
  9. Statut Miasta Darłowa. Załącznik do Uchwały Nr XI/94/2003 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie Statutu Miasta Darłowo.
  10. Zgromadzenia zakonne. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska [online]. [Przeglądany 21 września 2013]
  11. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 29 stycznia 2013.
  12. Szlaki turystyczne. W: Gmina Darłowo [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
  13. Darłowo: demografia. W: Wikipedia [online. Przeglądany 21 września 2013].
  14. Czerner, Marian. Herby miast województwa koszalińskiego. Koszalin : Koszalińskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, 1989, s. 45. ISBN 83-85042-40-7

Bibliografia

  • Darłowo : dzieje miasta i Kościoła Mariackiego. Darłowo : nakł. OO. Franciszkanów, [1991 ?].
  • Rymar, E. Rodowód książąt pomorskich, Szczecin 1995.
  • Statut Miasta Darłowa. Załącznik do Uchwały Nr XI/94/2003 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie Statutu Miasta Darłowo.
  • Uchwała z dnia 17 listopada 1975 r. Nr X/46/75 WRN w Koszalinie.
  • Walkiewicz, Leszek; Żukowski, Marek. Darłowo : zarys dziejów. Darłowo : Darłowski Ośrodek Kultury, 2005. ISBN 83-908697-5-6.
  • Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasto Darłowo. Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLI/360/10 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 08 luty 2010 r. Darłowo 2009.

Linki zewnętrzne

Zobacz też



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Magdalena Młynarczyk