David Herlitz

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
David Herlitz
lekarz, astronom, historyk, poeta
brak zdjecia
Data urodzenia 28 grudnia 1557
Miejsce urodzenia Zeitz
Data śmierci 15 sierpnia 1636
Miejsce śmierci Stargard
Narodowość niemiecka

David Herlitz (Herlicius) (1557-1636) - lekarz, astronom, historyk i poeta łaciński.

Życiorys

David Herlitz urodził się 28 grudnia 1557 roku w Zeitz. Był synem rajcy Andreasa Herlitza. Wszechstronne studia odbył na uniwersytetach w Wittenberdze, Lipsku oraz Rostoku gdzie uzyskał tytuł magistra. W roku 1581 został konrektorem w szkole w Güstrow, a w latach 1582-1583 sprawował funkcję fizyka miejskiego kolejno w Prenzlau i Anklam. W 1585 związał się z uniwersytetem w Greifswaldzie. W owym roku objął tu katedrę profesora matematyki, w roku 1596[1]. uzyskał doktorat z medycyny na podstawie rozprawy "Disputatio de epilepsia". W 1597 roku został rektorem uczelni. W kolejnych latach ponownie sprawował funkcję miejskiego fizyka. Najpierw w Stargardzie (1598), a następnie w Lubece (1606).

W 1614 roku powrócił do Stargardu gdzie kontynuował praktykę medyczną oraz tworzył swe pisma medyczne i astronomiczne. Układał również kalendarze i prognostyki, które wydawał u szczecińskiego drukarza Joachima Rhete. W 1604 roku wraz z nim wystarał się o przywilej na druk i rozprowadzanie kalendarzy na Pomorzu i Brandenburgii. W 1604 przywilej ten rozszerzono na Meklemburgię, a dwa lata później objął także Lubekę.

Herlitz znany był jako twórca horoskopów. Jeden z nich sporządził na prośbę Albrechta von Wallensteina, dowódcy armii cesarskiej dla jego wojennego przeciwnika króla Szwecji, Gustawa Adolfa.

7 października 1635 podczas wielkiego pożaru, wywołanego przez Szwedów broniących miasta przed wojskami cesarskimi, spłonął dom Herlitza, a wraz z nim bogata biblioteka.

David Herlitz zmarł kilka miesięcy później 15 sierpnia 1636 roku.

Twórczość

  • 1594 - Menalcas, Greifswald
  • 1596 - Disputatio de epilepsia
  • 1596 - Tractatus Theologastronomistoricus. Von des Türkischen Reichs Untergang und endlicher Zerstörung etlicher conjecturen und Vermutungen aus der h. Schrift, Sternkunst und der historien genommen [...], Alten Stettin
  • 1597 - Tractatus Theologastronomistoricus. Von des Türckischen Reichs untergange [...] zerstörung, etc. etliche conjecturen [...] auss der H. Schrifft, Sternkunst, und den historien genommen [...], Magdeburg
  • 1597 - Der astronimischen Schreiben, Alten Stettin
  • 1604 - Herbae Vvlgatissimae, Qvae Vbiqve Terrarvm quidem prostat, sed tamen a nullo Medico in Herbarijs usitatis pingitur, & vulgo vocatur Mala Mvlier, Descriptio Poetica, explicans nome[n], saporem [...] flores, femina [...] & locum natalem, in quo plantanda est : Svmpta Ex Anagrammate Sponsorum, Dn. Thomae Piperi [...] Dvcentis In Matrimonivm [...] Virginem Mariam, viri [...] Dn. Georgij Zedenaghij [...] filiam [...], Stetini
  • 1606 - Carmina, Stettin
  • 1607 - Kurtze […] Erklerung des geschwäntzen newen Sterns oder Cometen so sich im September dieses 1607. Jahrs hat sehen lassen, Lübeck
  • 1608 - Epistola, Oder Sendebrieff, Doctoris Davidis Herlicij, Physici [...] der [...] Stadt Lübeck : |b Erstlich an einem guten Freund geschrieben, Jetzo aber aus bewilligunge des Autoris publicieret, im Octobri des 1608. Jahres. Von seiner Calendariographia, oder Astronomischen Opere, so in 4. Tomos [...] darinnen aus rechtem, wahren Fundament [...] die [...] nötige Kunst, Jährliche Calender und Prognostica zu verfertigen [...], Alten Stettin
  • 1609 - Alt vnnd New Schreibcalender Auffs Jahr nach der Gnadenreichen vnd heilsamen Geburt vnsers Herren [...] M. DC. X., Alten Stettin
  • 1627 - Gymnasma, vel artis poeticae compendium, et exercitia juvenilia didactica. De ratione scribendi & disponendi materias Poeticas, cum 207. regulis, de decoro Poetico [...] in Academia Gryphisvvaldensi, Studiosis Adolescentibus Proposita [...], Stettin

Przypisy

  1. Jöcher podaje rok 1591.

Bibliografia

  • Jöcher, Christian Gottlieb. Allgemeines Gelehrten-Lexicon, Darinne die Gelehrten aller Stände sowohl männ- als weiblichen Geschlechts, welche vom Anfange der Welt bis auf die ietzige Zeit gelebt, und sich der gelehrten Welt bekannt gemacht, Nach ihrer Geburt, Leben, merckwürdigen Geschichten, Absterben und Schrifften aus den glaubwürdigsten Scribenten in alphabetischer Ordnung beschrieben werden T.2. Leipzig: Gleditsch, 1750, s.1534.
  • David Herlitz. W: Wikipedia. Die freie Enzyklopädie [online]. [Przeglądany 7 listopada 2013].
  • Theodor, Pyl. Herlitz, David. W: Allgemeine Deutsche Biographie Bd 12. Leipzig: Duncker & Humblot, 1880, s. 118.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Alicja Łojko