Detlev Marcus Friese
| Detlev Marcus Friese | |||
| prawnik, radca | |||
|
| |||
| Data urodzenia | 14 czerwca 1634 | ||
| Miejsce urodzenia | Kollmar | ||
| Data śmierci | 15 września 1710 | ||
| Miejsce śmierci | Szczecin | ||
| Narodowość | niemiecka | ||
Detlev Marcus Friese (Frisius) (1634-1710) – prawnik, radca na dworze szwedzkim i pruskim.
Życiorys
Detlev Marcus Friese urodził 14 czerwca 1634 roku w Kollmar (Holsztyn). Uczył się w Stade, studiował w Jenie. Po studiach w Strasburgu wyjechał do Uppsali, gdzie był wychowawcą synów szwedzkiego kanclerza Magnusa Gabriela De la Gardie (1622-1686), później także jego sekretarzem i bibliotekarzem. Po powrocie w rodzinne strony został radcą książęcym na zamku w Rantzau, a także palatynem i członkiem cesarskiej rady.
W 1690 roku zrzekł się pełnionych funkcji i odbył podróż po Europie. Po powrocie został radcą króla pruskiego Fryderyka I i resztę życia spędził w Szczecinie.
Friese jest autorem krótkich tekstów, m.in. zamieszczonych w dziele Hugo Grotiusa dedykacji dla Gustawa Adolfa de La Gardie (1647-1695), swojego wychowanka, kanclerza akademii w Turku oraz żali z powodu pogrzebu jego ojca Magnusa Gabriela. Przygotował do druku dzieło J.H. Boeclera.
- 1693 - H. Grotius Enucleatus Sive Hug. Grotii De Iure Belli Ac Pacis Libri Tres, Sedini
- 1699 - J. H. Boecleri Secula IV. à Christo nato priora, Sedini; Francofurti; Lipsiae
W 1709 roku Friese obiecał przekazać bibliotece gimnazjum Mariackiego cały swój księgozbiór, w zamian za uposażenie w wysokości 200 talarów rocznie. W kolekcji nazwanej bibliotheca Friesiana znalazło się 260 jednostek, w tym rękopisy i dwa globusy.
Dominowały w niej książki z dziedziny prawa i historii[1].
Po 1945 roku zbiór Friesego uległ rozproszeniu. Książki opatrzone jego wpisem własnościowym znajdują się m.in. w Książnicy Pomorskiej i bibliotece uniwersyteckiej w Toruniu.
Detlev Marcus Friese zmarł 15 września 1710 w Szczecinie.
Przypisy
- ↑ A. Borysowska. Główne zespoły proweniencyjne w zabytkowych zbiorach Książnicy Pomorskiej im. Stanisława Staszica w Szczecinie. W: Książka dawna i jej właściciele (Early Printed Books and Their Owners). T. 1. Red. D. Sidorowicz-Mulak i A. Franczyk-Cegła. Wrocław 2017, s. 138
Bibliografia
- Jöcher, Christian Gottlieb. Allgemeines Gelehrten-Lexicon. T. 2. Leipzig: Gleditsch, 1750.
- Ebert, David Friedrich. Historiam Bibliothecae Templi Collegiati B. Mariae dicati enarrans … Patronos ... Amicos ... invitat David. Fridericvs. Ebert ... . Stetini: Effenbart, [1783].
- Wehrmann, Martin. Geschichte der Bibliothek des Marienstifts-Gymnasiums in Stettin. BSt AF Bd. 44, Stettin 1894, s. 195-226.
- Borysowska, Agnieszka. Biblioteka szczecińskiego Gimnazjum Akademickiego w XVIII w. W: Od Pedagogium Książęcego do Gimnazjum Mariackiego. Z dziejów szkolnictwa półwyższego w Szczecinie do początków XIX w., red. A. Borysowska, Szczecin 2018, s. 145-158.
