Elżbieta Marzinek

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Elżbieta Marzinek
aktorka
Data urodzenia 18 listopada 1922
Miejsce urodzenia Grudziądz
Data śmierci 4 września 1982
Miejsce śmierci Grudziądz
Miejsce spoczynku Cmentarz Farny w Grudziądzu (kw. 27-1-29)


Elżbieta Marzinek (1922-1982) – aktorka

Życiorys

Elżbieta Rafaela Marzinek (także Elżbieta Marzinek-Panasiewicz) urodziła się 18 listopada 1922 roku w Grudziądzu. Jej rodzicami byli ppłk Kazimierz Marzinek (lekarz, były ordynator wojskowego Szpitala Okręgowego Dowództwa Okręgu Generalnego „Pomorze”) i Janina ze Skoniecznych (laborantka w laboratorium analitycznym Ubezpieczalni Społecznej). Miała dwóch starszych braci, Kazimierza juniora i Bolesława Jerzego, którzy podobnie jak ojciec byli lekarzami. Po ukończeniu szkoły powszechnej (1934) naukę kontynuowała w Państwowym Gimnazjum i Liceum w Grudziądzu w klasie o profilu humanistycznym. Po wybuchu II wojny światowej kolejno przebywała w we Lwowie (od października 1939 do maja 1940), w Warszawie (do października 1944) i w Krakowie (do maja 1945). Podczas pobytu w Warszawie zdała na tajnych kompletach maturę (wrzesień 1940), następnie uczęszczała do Warszawskiej Szkoły Pielęgniarek. Od września 1943 pracowała jako pielęgniarka-instrumentariuszka w Szpitalu św. Ducha, a od maja 1944 roku w Szpitalu Dzieciątka Jezus. Od października 1944 do maja 1945 roku była pielęgniarką w Szpitalu św. Łazarza w Krakowie.

Po zakończeniu wojny przeniosła się do Poznania, gdzie, nawiązując do tradycji rodzinnych, rozpoczęła studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Poznańskiego. Wkrótce po zamianie kierunku lekarskiego na stomatologię naukę czasowo przerwała. Wbrew woli rodziców postanowiła zostać aktorką. Od października 1945 do lipca 1947 roku była słuchaczką Studia Dramatycznego Nuny Młodziejowskiej przy Teatrze Polskim w Poznaniu. Równolegle w latach 1946-1947 pracowała w Klubie Literackim „Kukułka Poznańska”. W 1947 roku złożyła eksternistyczny egzamin na aktora dramatu przed Państwową Komisją Egzaminacyjną w Łodzi. Została zaangażowana do Teatru Polskiego w Poznaniu (sez. 1947/48), gdzie 2 września 1947 roku zadebiutowała rolą Zuzi w Rozbitkach Józefa Blizińskiego w reżyserii Emila Chaberskiego. Z reżyserem tym współpracowała później w teatrach szczecińskich Na poznańskiej scenie zagrała: Madeleine w Słońcu w nocy Janusza Teodora Dybowskiego, Catherine w Weselu pani du Barry Adama Grzymały-Siedleckiego i Paulinę w Panu Benecie Aleksandra Fredry. We wrześniu 1948 roku zrezygnowała z występów na scenie i kontynuowała przerwane studia stomatologiczne. W 1950 roku uzyskała absolutorium, jednak w zawodzie nie pracowała.

Pod koniec 1950 roku roku wyjechała do Szczecina. Zamieszkała przy ul. Libelta 39. Z dniem 1 stycznia 1951 roku została zaangażowana do zespołu Państwowego Teatru Polskiego. Po reorganizacji szczecińskiej sceny w 1952 roku została aktorką Państwowych Teatrów Dramatycznych. W 1954 roku wysunięta przez środowisko aktorskie kandydowała na radną do Miejskiej Rady Narodowej w Szczecinie.

W latach 1958-1960 i w 1963 roku występowała w Teatrze im. Adama Mickiewicza w Częstochowie. Zagrała m.in. Teklę Bełską w Domu kobiet Zofii Nałkowskiej, Joannę w Skowronku Jeana Anouilha, Lubow Siemionową w Dalekiem Aleksandra Afinogenowa.

Sezon 1961/62 spędziła w Olsztynie i w Elblągu. W Teatrze im. Stefana Jaracza zagrała m.in. Juliasiewiczową w Moralności pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej, Hrabinę de Goswill w Geniuszu i szaleństwie Aleksandra Dumasa.

Od listopada 1964 do 1970 roku była aktorką Teatru im. Wilama Horzycy w Toruniu. Do najciekawszych ról z tego okresu zalicza się Annę Andrejewną w Rewizororze Mikołaja Gogola, Kliminę w Weselu Stanisława Wyspiańskiego i Marcelinę w Weselu Figara Pierre'a Beaumarchais'go. W 1968 roku gościnnie wystąpiła w słuchowisku radiowym Panna Ewa wg Kornela Makuszyńskiego (PR Bydgoszcz).

W latach 1970-1972 występowała na scenie Teatru im. Aleksandra Fredry w Gnieźnie. Zagrała m.in. Klarę w Słomkowym kapeluszu Eugène’a Labiche’a, Krutową w Kluczach Milana Kundery, Celię Peachum w Operze za trzy grosze Bertolta Brechta (także asystent reżysera), Lukrecję w Spazmach modnych Wojciecha Bogusławskiego, Sobieską w Placówce Bolesława Prusa. W teatrze pełniła funkcję sekretarza koła SPATiF.

W 1972 roku powróciła na stałe do rodzinnego Grudziądza, gdzie została zaangażowana przez Krzysztofa Rościszewskiego do zespołu Teatru Ziemi Pomorskiej. Zagrała m.in. Annę Marię w Śmierci gubernatora Leona Kruczkowskiego, Siostrę Barbarę w Wariacie i zakonnicy Stanisława Ignacego Witkiewicza (także asystent reżysera), Panią Helseth w Rosmersholmie Henryka Ibsena (także asystent reżysera), Gerszową w Ktoś nowy Marka Domańskiego, Dulską w Moralności pani Dulskiej i Lulu w Skizie Gabrieli Zapolskiej, Matkę w Dwóch teatrach Jerzego Szaniawskiego, Aleksandrę Motrosziłowa w Protokole pewnego zebrania Aleksandra Gelmana. Na tutejszej scenie obchodziła jubileusz 25-lecia pracy artystycznej (sez. 1975/76). W związku z postępującą chorobą, w maju 1982 roku zrezygnowała z dalszej działalności artystycznej.

Była utalentowaną i wszechstronną aktorką. Jej repertuar obejmował farsy, komedie, bajki, tragedie. Najczęściej grała role charakterystyczne. Czynnie udzielała się społecznie. Od 1948 roku aktywnie działała w ZASP-SPATiF. Była przewodniczącą koła SPATiF-ZASP w Teatrze Ziemi Pomorskiej w Grudziądzu. Należała także do Ligi Kobiet, Ligi Przyjaciół Żołnierza i Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej.

Była miłośniczką sportu (uprawiała m.in. pływanie, wioślarstwo, tenis stołowy) i literatury.

Jej mężem był aktor Włodzimierz Panasiewicz, z którym ślub wzięła 20 lutego 1961 roku w Częstochowie.

Zmarła 4 września 1982 roku w Grudziądzu po ciężkiej chorobie. Została pochowana w rodzinnym grobowcu na Cmentarzu Farnym w Grudziądzu (kw. 27-1-29).

Teatr (Szczecin)

Tytuł Autor Reżyseria Postać Teatr Data premiery
Moralność pani Dulskiej Gabriela Zapolska Tadeusz Żuchniewski Lokatorka Państwowy Teatr Polski (scena filialna: Teatr Współczesny) 13 marca 1951
Panna Maliczewska Gabriela Zapolska Marian Godlewski Michasiowa Państwowy Teatr Polski 7 września 1951
Wieczór Trzech Króli William Shakespeare Wiktor Biegański Maria Państwowy Teatr Polski 5 października 1951
Mieszczanie Maksym Gorki Emil Chaberski Pola Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 lutego 1952
Rodzinka Jerzy Jurandot Bronisław Kassowski Thenard Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 22 kwietnia 1952
Zwycięstwo Janusz Warmiński Aleksander Fogiel Antonina Pietrzak Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 9 lutego 1953
Pan Teodor Zrzęda Carlo Goldoni Bronisław Kassowski Markolina Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 28 czerwca 1953 Koszalin
Za tych, co na morzu! Borys Ławreniew Emil Chaberski Kapitan Szabunina Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 4 listopada 1953
Ich czworo Gabriela Zapolska Maria Straszewska Żona Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 18 lutego 1954
Świętoszek Molière Emil Chaberski Doryna Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 10 listopada 1954
Chwasty Janusz Warmiński Maria Straszewska Anna Sadowska Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 14 lutego 1955
Wilhelm Tell Friedrich Schiller Emil Chaberski Jadwiga Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 6 lipca 1955
Igraszki trafu i miłości Pierre Marivaux Ewa Kołogórska Lizeta Państwowe Teatry Dramatyczne (Scena Kameralna) 26 listopada 1955
Henryk VI na łowach Wojciech Bogusławski Ludwik Benoit Małgorzata Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 18 lutego 1956
Rozbójnik Karol Čapek Ludwik Benoit Franka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 czerwca 1956
Przepraszam, ale żyję Włodzimierz Dychawiczny, Michaił Słobodskoj Ludwik Benoit Tatiana Iwanowna Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 31 października 1956
Pastorałka Leon Schiller Ludwik Benoit Chłopka; Anioł Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 22 grudnia 1956
Skowronek Jean Anouilh Ludwik Benoit Joanna d`Arc Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 25 maja 1957

Na scenie



Nagrody i wyróżnienia

  • 1976 – najpopularniejsza aktorka w plebiscycie toruńskiej popołudniówki „Nowości”
  • 1979 – najpopularniejsza aktorka w plebiscycie toruńskiej popołudniówki „Nowości”



Odznaczenia

  • 1982 – Srebrny Krzyż Zasługi



Bibliografia

  • Almanach Sceny Polskiej 1982/83 t. XXIV (pod red. Kazimierza Andrzeja Wysińskiego), Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1987
  • Jerzy Krzyś, Związki rodziny Marzinków z Grudziądzem, „Biuletyn Koła Miłośników Dziejów Grudziądza” 2010 nr 10
  • Elżbieta Marzinek, Jestem kandydatem, „Kurier Szczeciński” 1954 nr 262, s. 3
  • Słownik biograficzny teatru polskiego 1910-2000 t. III (praca zbiorowa), Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2017

Inne źródła





Autor opracowania: Andrzej Androchowicz


Źródło: „https://pomeranica.pl/wiki/index.php?title=Elżbieta_Marzinek&oldid=254738”