Elisabeth Christine Ulrike von Braunschweig-Wolfenbüttel

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Elisabeth Christine Ulrike von Braunschweig-Wolfenbüttel
brak zdjecia
Olej na płótnie.
Johann Georg Zisenis, około 1765.
Data urodzenia 9 listopda 1746
Miejsce urodzenia Wolfenbüttel
Data śmierci 18 lutego 1840
Miejsce śmierci Szczecin
Narodowość niemiecka

Elisabeth Christine Ulrike von Braunschweig-Wolfenbüttel (1746-1840), (Elżbieta Krystyna Brunszwicka) - arcyksiężna pruska i małżonka Fryderyka Wilhelma II, po rozwodzie i oddaleniu przez męża skazana na osiedlenie się w Szczecinie; mecenaska i animatorka życia kulturalnego miasta.

Życiorys

Urodziła się jako córka Karola I, księcia Brunszwiku na Lüneburgu i jego żony, księżniczki pruskiej, Filipy Charlotty. Jej dziadkami ze strony matki byli Fryderyk Wilhelm I Hohenzollern, król Prus, i Zofia Dorota Hanowerska, królewna brytyjska.

14 lipca 1765 roku Elżbieta zawarła dynastyczny związek małżeński z księciem Fryderykiem Wilhelmem II Hohenzollernem. Para miała jedną córkę, Fryderykę Charlottę Pruską (7 maja 1767-6 sierpnia 1820), wydaną później za mąż za Fryderyka, księcia Yorku i Albany, długoletniego naczelnego wodza wojsk brytyjskich.

Małżonek Elżbiety, Fryderyk Wilhelm II, następca tronu (od 1786 król Prus) i elektor brandenburski, znany był z licznych miłosnych skandali. Skłonny do poligamii książę podkochiwał się w wielu śpiewaczkach i tancerkach, prowokując plotki.

Pod presją swego ojca, króla Prus Fryderyka II, młody książę doprowadził do rozwiązania małżeństwa z Elżbietą, Pozostawiona sama, również i ona nawiązała romans z muzykiem dworskim. Gdy odkryto jej korespondencję, oskarżono Elżbietę o cudzołóstwo. W roku 1769 orzeczono rozwód z jej winy, Elżbieta została pozbawiona tytułu arcyksiężnej, i zesłana początkowo do twierdzy w Kostrzynie nad Odrą, a później do Szczecina. Były małżonek, Fryderyk Wilhelm, na polecenie króla już trzy miesiące po oficjalnym rozwodzie ożenił się ponownie z Fryderyką Luizą z Hesji-Darmstadt.

Po przyjeździe do Szczecina początkowo miała do dyspozycji trzy pokoje na szczecińskim zamku i pozwalano jej na krótkie spacery. Wkrótce jednak jej sytuacja się polepszyła. W 1774 roku otrzymała możliwość przebywania w okresie letnim w niedalekim zamku w Jasienicy (obecnie osiedle Polic) urządzonym w murach średniowiecznego klasztoru augustianów. Od 1786 otrzymała więcej wolności osobistej. Przyjmowała czasem wizyty, oddawała się swojej pasji, którą była jazda konna.

W roku 1797 były mąż Elżbiety zmarł i na tron pruski wstąpił Fryderyk Wilhelm III. Kiedy w 1810 roku Szczecin zajęli Francuzi, Elżbieta kupić mogła położony malowniczo w granicach Grabowa dawny młyn (Pädagogenmühle), który po przebudowie na pałac letni został nazwany Friedrichsgnade (Łaska Fryderyka). Gościła tu m.in. szczecińska mecenaska kultury, Sophie Auguste Tilebein, która stała się serdeczną przyjaciółką księżnej. Księżna, podobnie jak pani Tilebein prowadziła w swoim pałacyku salon i wspierała artystów. Po czterdziestu latach od wygnania kilka razy odwiedził ją następca tronu, późniejszy Fryderyk Wilhelm IV. Zachowała swoje mieszkanie w zamku, gdzie czasem przyjmowała wizyty.

Była postacią lubianą przez szczecinian i kiedy umierała w wieku 93 lat, rozdzwoniły się dzwony w całym mieście. Nie życząc sobie pochówku w Brunszwiku, pragnęła, by jej ciało spoczęło w jej ulubionym parku i w tym celu zbudowała własne mauzoleum, gdzie ją pochowano. Jednak po przejściu posiadłości w prywatne ręce, nocą 19 lipca 1849 roku ciało zostało przeniesione do kościoła na zamku szczecińskim.

Po śmierci księżnej, pałacyk zwany powszechnie Prinzessinschloss stał się siedzibą Nowego Towarzystwa Śpiewaczego w Szczecinie, później funkcjonowała tam gospoda. Znajdował się przy obecnej ulicy Sczanieckiej. Wskutek budowy drogi wylotowej ze Szczecina budynek rozebrano w roku 1940.

Bibliografia

  • Kunert, Henryk Artur . Dożywocie w szczecińskiej twierdzy. "Sedina", (2006), nr 1.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Wojciech Kral