Gmina Mielno

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gmina Mielno
Powiat koszaliński
Rodzaj gminy wiejska
Liczba sołectw 8[1]
Liczba miejscowości 12[2]
Strona internetowa miejscowości.

Gmina Mielno – gmina wiejska w północno-zachodniej Polsce, położona w woj. zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim. Siedzibą gminy jest wieś Mielno.

Geografia

Zgodnie z fizyczno-geograficzną regionalizacją Polski obszar gminy Mielno jest zaliczany do:

Położenie

Gmina Mielno leży w północno zachodniej części powiatu koszalińskiego, w północno-wschodniej części województwa zachodniopomorskiego. Od południowego-zachodu sąsiaduje z gminą Będzino, od południowego-wschodu kolejno z miastem Koszalin i gminą Sianów oraz z gminą Darłowo od wschodu. Północną granicę gminy stanowi brzeg morza o długości 25 km, szerokość południkowa wynosi ok 4 km. We wschodniej części gminy znajduje się przymorskie jezioro Jamno, o długości 10 km i szerokości 3 km. Brzeg jeziora i brzeg morski oddzielony jest wąską mierzeją. Centrum Mielna oddalone jest w linii prostej od centrum Koszalina o około 8 km[4].

Klimat

Gmina Mielno położona jest w nadmorskiej krainie klimatycznej (wg. K. Prawdzica). Charakterystycznymi cechami tej jednostki klimatycznej są: cyrkulacja bryzowa, złagodzony układ temperatur, zwiększona wilgotność powietrza oraz występowanie okresowo silnych wiatrów. Obszar gminy jest strefą ścierania się wpływu klimatu morskiego i kontynentalnego, co powoduje dużą zmienność stanów pogodowych. Wpływ morza przejawia się w dość łagodnych zimach i umiarkowanie chłodnych latach. Najzimniejszym miesiącem jest luty o średniej temperaturze –1,5°C, najcieplejszym miesiącem jest czerwiec o średniej temperaturze +19°C. Dni gorących jest w roku od 8 do 13 (powyżej 25°C), a mroźnych 30. W ciągu roku notuje się około 40 dni z opadami ciągłymi i mgłą. Średnia roczna suma opadów wynosi 700 mm. Przeważają wiatry z kierunków południowo - zachodniego, zachodniego i południowego, przy czym najwięcej dni z silnymi wiatrami przypada na miesiące zimowe. Cisze w pasie nadmorskim zdarzają się bardzo rzadko. Specyficznym zjawiskiem dla klimatu wąskiej strefy brzegu morskiego jest tzw. bryza morska. Jej zasięg nie przekracza 10 km w głąb lądu. W czasie wiatrów od morza oraz w czasie sztormów występuje zjawisko przenikania w głąb lądu aerozolu morskiego[5].

Obiekty fizjograficzne

Na obszarze gminy Mielno można wyróżnić specyficzne formy geomorfologiczne:

  • brzeg morski (klifowy w części zachodniej i wydmowy – mierzejowy w części centralnej i wschodniej),
  • obniżenie jeziora Jamna oraz przyległych polderów w części wschodniej,
  • wysoczyznę morenową częściowo zabudowaną i użytkowaną rolniczo w części centralnej i zachodniej gminy.

Charakterystyczną cechą tych terenów jest równoleżnikowy układ form rzeźby terenu[6].

Przyroda

Flora gminy Mielno jest bogata i zróżnicowana, obejmuje szereg rozmaitych gatunków i siedlisk, często są to gatunki rzadkie, zagrożone lub objęte ochroną. Na terenie gminy stwierdzono 24 gatunki prawnie chronione, w tym 12 gatunków roślin objętych ochroną ścisłą i 12 gatunków podlegających ochronie częściowej. Dużym bogactwem florystycznym charakteryzuje się jezioro Jamno, gdzie występuje około 160 gatunków roślin. Zróżnicowanie siedlisk poczynając od brzegu morskiego po pola uprawne i lasy o charakterze naturalnym, duży zbiornik wodny i liczne zagłębienia śródpolne sprawia, że w gminie Mielno, mimo niewielkiej powierzchni, mamy do czynienia ze znacznym bogactwem faunistycznym. Bioróżnorodność wzrasta po uwzględnieniu obszarów morskich, dotyczy to zwłaszcza ryb, w tym wędrownych jak: łososia, troci morskiej, alozy, parposza, certy, ciosy czy minoga rzecznego. W gminie podczas inwentaryzacji w 2012 r. wykazano występowanie 49 gatunków owadów. Przedstawicielami krągłoustych są minóg rzeczny i minóg strumieniowy. Kręgowce to 192 gatunków, w tym 31 gatunków ryb, 7 gatunków płazów, 5 gatunków gadów, 130 gatunki ptaków oraz 19 gatunków ssaków[7].

Gospodarka i infrastruktura

Na terenie gminy najbardziej rozwinięta jest branża turystyczna, w mniejsze znaczenie mają rolnictwo i rybactwo. Mielno jako gmina turystyczna, dotknięte jest problemem sezonowości. Podejmowane są jednak działania zmierzające do zwiększenia ruchu turystycznego w innych porach roku. Pozostała działalność gminy to: przetwórstwo, budownictwo, handel, administracja, służba zdrowia i opieka socjalna.

Przez gminę prowadzi droga wojewódzka nr 165 łącząca Mielno z Mścicami (5 km, skrzyżowanie z drogą krajową nr 11). Odległość z Mielna do siedziby powiatu, Koszalina wynosi 12 km.

Mielno posiada także stacje kolejową. Miejscowość uzyskała połączenie kolejowe w 1905 roku, osiem lat później linię zelektryfikowano i wydłużono do Unieścia. W 1945 roku odcinek Mielno-Unieście został rozebrany, a w 1994 roku linia Mścice-Mielno Koszalińskie została zamknięta. Połączenie przywrócono w lipcu 2008[8].

W gminie czynne są 3 urzędy pocztowe: Łazy (nr 76-002), Mielno (nr 76-032) i Sarbinowo (nr 76-034).

Samorząd

Wspólnotę samorządową gminy Mielno tworzą mieszkańcy. Ustrój tej wspólnoty określa właściwa ustawa oraz statut. Siedzibą organów gminy jest miejscowość Mielno. Mieszkańcy gminy podejmują rozstrzygnięcia w głosowaniu powszechnym poprzez wybory i referendum lub za pośrednictwem organów gminy. Organem stanowiącym i kontrolnym Gminy jest Rada Gminy, do której należy rozstrzyganie wszystkich spraw publicznych mających na celu zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców gminy.

Ustawowy skład Rady wynosi 15 radnych. Rada działa na sesjach podejmując uchwały, poprzez swoje komisje oraz przez Wójta, który stanowi organ wykonawczy. W celu sprawnego realizowania zadań Rada powołuje stałe i doraźne komisje, ustalając w uchwałach ich skład osobowy. Terytorium gminy Mielno dzieli się na sołectwa, stanowiące jednostki pomocnicze gminy. Jednostki pomocnicze działają w oparciu o statuty i podlegają nadzorowi organów gminy[9].

Kultura

Corocznie na terenie gminy organizowane są imprezy kulturalne, sportowe i rozrywkowe m.in. takie jak:

Podmioty odpowiedzialne za realizację: Urząd Gminy, Mieleński Ośrodek Sportu i Rekreacji, organizacje pozarządowe[10].

W gminie funkcjonuje także Biblioteka Publiczna Gminy Mielno z główną siedzibą w Mielnie oraz filią w Sarbinowie.

Oświata

Gmina Mielno jest organem prowadzącym dla: jednego przedszkola publicznego, dwóch szkół podstawowych i jednego gimnazjum.

  • Przedszkole w Mielnie - posiada pięć sal do zajęć z dziećmi, w tym salę gimnastyczną oraz plac zabaw. Wyposażenie dostosowane jest do potrzeb dzieci w wieku przedszkolnym. Posiada bazę pomocy dydaktycznych (w tym księgozbiór) rozwijających kreatywne działanie i poszukiwanie, rozbudzających zainteresowania dzieci.
  • Szkoła Podstawowa im. Straży Granicznej w Sarbinowie - posiada dziewięć sal lekcyjnych, salę komputerową, świetlicę, salę gimnastyczno- korekcyjną, bibliotekę, salę do zajęć logopedycznych, punkt przygotowania posiłków wraz z zapleczem sanitarnym.
  • Zespół Szkół w Mielnie tworzą: Szkoła Podstawowa im. Leonida Teligi, przy której zlokalizowana jest hala sportowa wraz z zapleczem i boiskami przyszkolnymi oraz Gimnazjum im. Marka Kotańskiego. Obie placówki są dobrze wyposażone w niezbędny sprzęt, pomoce dydaktyczne i księgozbiór biblioteczny[11].

Kościoły i związki wyznaniowe

Na terenie gminy zlokalizowane są trzy parafie rzymskokatolickie należące do dekanatu mieleńskiego:

Sport

Na terenie gminy zarejestrowano następujące organizacje sportowe:

  • Mieleński Klub Sztuk i Sportów Walki w Mielnie;
  • Młodzieżowy Klub Regatowy „TRAMP” w Mielnie;
  • Międzyszkolny Uczniowski Klub Żeglarski „BAŁTYK”;
  • Klub Sportowy „SATURN” w Mielnie;
  • Klub Sportowy „SATURN” w Gąskach;
  • Stowarzyszenie Piłkarskie „SZTORM” w Chłopach;
  • Uczniowski Klub Sportowy „ SATURN” w Mielnie;
  • Uczniowski Klub Sportowy „OPTY” przy Szkole Podstawowej i Gimnazjum w Mielnie;
  • Gminne Koło Polskiego Związku Wędkarskiego w Mielnie;
  • Mieleńska Lokalna Organizacja Turystyczna;
  • Akademicki Klub Szachowy „Hetman-Politechnika Koszalińska”;
  • Mieleński Klub Morsów „Eskimos”[13].

Turystyka

Gmina Mielno, z uwagi na nadmorska lokalizację, posiada bardzo dobre warunki dla rozwoju turystyki wypoczynkowej. Dodatkowo sprzyjają temu naturalne walory środowiska: czysta woda morska, szeroka plaża, pas leśny wzdłuż wydm oraz morski klimat. Na terenie gminy można uprawiać: jazdę konną, wędkarstwo, żeglarstwo, windsurfing, kitesurfing, jazdę na nartach wodnych a także lotniarstwo i paralotniarstwo. Jezioro Jamno jest miejscem do uprawiania sportów wodnych oraz wędkarstwa.

Przez teren gminy prowadzą liczne szlaki turystyczne rowerowe oraz piesze.

Szlaki rowerowe:

  • Szlak Pałaców – niebieski dł. 75 km (trasa przebiega obok pałacu w Strzekęcinie, Nosowie i Parsowie, prowadzi także w pobliżu XIX-wiecznych elektrowni wodnych w Niedalinie i Rosnowie; atrakcją jest latarnia morska w Gąskach na końcu szlaku);
  • Szlak Nadmorski – czerwony dł. 45 km (Pleśna – Gąski Latarnia – Sarbinowo – Chłopy – Mielno- Strzeżenica – Dobiesławiec – Mścice – Jamno – Łabusz – Osieki – Rzepkowo – Iwięcino –Bielkowo);
  • Nadmorski Międzynarodowy Szlak Rowerowy R10 – długość szlaku 252 km (Świnoujście – Las Międzyzdrojski – Międzyzdroje – Woliński Park Narodowy – Kołczewo – Międzywodzie – Dziwnów – Pobierowo – Trzęsacz – Pogorzelica – Trzebiatów – Nowielice – Rowy – Mrzeżyno – Dźwirzyno – Kołobrzeg – Ustronie Morskie – Sarbinowo – Chłopy – Mielno – Osieki – Iwięcino – Bukowo Morskie – Żukowo Morskie – Darłowo – Jarosławiec – Łącko – Zaleskie);
  • Trasa Koszalin – Mielno - długość 14 km, biegnący wzdłuż drogi krajowej Koszalin – Mścice - Mielno.

Szlaki piesze:

  • Szlak Nadmorski – czerwony (jest fragmentem szlaku międzynarodowego zaczynającego się we Francji i biegnącego aż do Braniewa: Pleśna – Gąski Latarnia – Sarbinowo – Chłopy – Mielno – Unieście – Łazy – Dąbki);
  • Szlak „Błękitny” (szlak byłego województwa koszalińskiego: Rusinowo – Darłowo – Dąbki – Dąbkowice – Łazy – Unieście – Mielno – Chłopy – Sarbinowo – Gąski – Ustronie Morskie – Bagicz – Kołobrzeg – Grzybowo – Dźwirzyno);
  • Szlak Latarń Morskich (wzdłuż 186 km linii brzegowej województwa zachodniopomorskiego; punktami szlaku jest 7 latarni morskich: Świnoujście, Kikut, Niechorze, Kołobrzeg, Gąski, Darłowo, Jarosławiec).[14].

Zabytki

Na terenie gminy natrafiono na ślady osadnictwa z około 2500 r. p.n.e. Świadczą o tym znalezione podczas prac wykopaliskowych siekierki kamienne i narzędzia z rogu. Zabytkiem kulturowym jest kościół gotycki z XIV wieku w Mielnie, w którym znajduje się ambona z XVIII wieku. Kolejnym zabytkiem jest latarnia morska w Gąskach z 1876 r. o wysokości 52 m. Ponadto znajduje się kilka drewnianych XIX wiecznych pałacyków drewnianych obecnie wykorzystywanych jako ośrodki wczasowe[15].

Demografia

Na dzień 31 marca 2011 roku (według danych GUS) gminę Mielno zamieszkiwało 5103 osób, z czego mężczyźni stanowili liczbę 2485, a kobiety – 2618, co daje odpowiednio 48,7% oraz 51,3%. Gęstość zaludnienia wynosiła 82 osoby/km2. Ruch naturalny w gminie Mielno w 2011 roku na 1000 mieszkańców kształtował się następująco:

  • przyrost naturalny: -0,4;
  • małżeństwa: 4,2;
  • urodzenia żywe: 8,7;
  • zgony: 9,1[16].

Liczba mieszkańców gminy na dzień 31 grudnia 2011 roku wynosiła 5103, w tym 2485 mężczyzn i 2618 kobiet[17].

System ochrony zdrowia

Opiekę zdrowotną nad mieszkańcami gminy sprawuje personel medyczny zatrudniony w 2 ośrodkach zdrowia:

  • MED–CARE w Mielnie
  • Ośrodek Zdrowia SARBINOWO w Sarbinowie

oraz 3 aptekach:

  • MAGNUM I w Mielnie
  • VICTORIA w Sarbinowie
  • Punkt apteczny w Unieściu

Herb

Mielno.jpg

Barwami Gminy Mielno są kolory niebieski, zielony z żółtym konturem oraz błękitny. Na tarczy herbowej dzielonej w lewoskos pasem barwy zielonej z konturem barwy żółtej w lewym górnym polu barwy błękitnej jest umieszczone słońce barwy żółtej z ośmioma promieniami, a poniżej potrójna fala morska, niebieska z białym konturem. W prawym dolnym polu, barwy niebieskiej, umieszczone są trzy łodzie z żaglami barwy białej. Podstawa tarczy herbowej jest barwy zielonej z żółtym konturem[18].

Miejscowości i sołectwa

Na obszarze gminy Mielno znajduje się 12 miejscowości.

Wsie
Chłopy, Gąski, Łazy, Mielenko, Mielno, Sarbinowo
Osady
Komorniki, Niegoszcz, Paprotno, Pękalin, Radzichowo, Unieście

Gmina Mielno utworzyła 8 jednostek pomocniczych gminy, będących sołectwami.

Sołectwa : Chłopy, Gąski, Łazy, Mielenko, Mielno, Niegoszcz, Sarbinowo, Unieście

Przypisy

  1. Mielno - gmina wiejska. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012 [online}. [Przeglądany 24 października 2013]
  2. Tamże
  3. Kondracki, Jerzy. Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13050-4.
  4. Palmąka, Izabela. Aktualizacja waloryzacji przyrodniczej gminy Mielno. Warszawa: Green Light, 2012, s. 7.
  5. Waloryzacja przyrodnicza gminy Mielno, 2004.
  6. Podstawowe opracowanie ekofizjograficzne Gminy Mielno. Red. Roman Erdmann. Mielno, 2005, s.13.
  7. Palmąka, Izabela. Aktualizacja waloryzacji przyrodniczej gminy Mielno. Warszawa: Green Light, 2012, s. 19-32.
  8. Sutryk, Marzena. Szynobus na linii Koszalin-Mielno. W: "GK 24" [online]. [Przeglądany 10 czerwca 2013]
  9. Statut Gminy Mielno. Załącznik do uchwały Nr IX/45/2003 Rady Gminy Mielno z dnia 30 czerwca 2003 r.
  10. Strategia Rozwoju Gminy Mielno do roku 2013. Załącznik do Uchwały Nr VII/48/2007 Rady Gminy Mielno z dnia 29 marca 2007 r., s. 39-40.
  11. Informacja o stanie realizacji zadań oświatowych na terenie Gminy Mielno w roku szkolnym 2011/2012 W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Mielno [online]. [Przeglądany 10 czerwca 2013]
  12. Dekanat Mielno. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska [online]. [Przeglądany 10 czerwca 2013]
  13. Strategia Rozwoju Gminy Mielno do roku 2013. Załącznik do Uchwały Nr VII/48/2007 Rady Gminy Mielno z dnia 29 marca 2007 r., s. 43.
  14. Program ochrony środowiska dla gminy Mielno. Załącznik do Uchwały Nr XLIII/450/10 Rady Gminy Mielno z dnia 31 marca 2010 r., s. 8.
  15. Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Mielno W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Mielno [online]. [Przeglądany 10 czerwca 2013]
  16. Palmąka, Izabela. Aktualizacja waloryzacji przyrodniczej gminy Mielno. Warszawa: Green Light, 2012, s. 8.
  17. Województwo zachodniopomorskie - podregiony, powiaty gminy 2012. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2012, s. 96.
  18. Uchwała Nr XX/145/96 Rady Gminy Mielno z dnia 22 listopada 1996 roku w sprawie ustalenia herbu Gminy Mielno.


Bibliografia

  • Erdman, Roman. Podstawowe opracowanie ekofizjograficzne Gminy Mielno. Mielno, 2005.
  • Kondracki, Jerzy. Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2001, ISBN 83-01-13050-4
  • Palmąka, Izabela. Aktualizacja waloryzacji przyrodniczej gminy Mielno. Warszawa: Green Light, 2012.
  • Program ochrony środowiska dla gminy Mielno. Załącznik do Uchwały Nr XLIII/450/10 Rady Gminy Mielno z dnia 31 marca 2010 r.
  • Statut Gminy Mielno. Załącznik do uchwały Nr IX/45/2003 Rady Gminy Mielno z dnia 30 czerwca 2003 r.
  • Strategia Rozwoju Gminy Mielno do roku 2013. Załącznik do Uchwały Nr VII/48/2007 Rady Gminy Mielno z dnia 29 marca 2007 r.
  • Sutryk, Marzena. Szynobus na linii Koszalin-Mielno. "GK 24" [online]. [Przeglądany 10 czerwca 2013].
  • Województwo zachodniopomorskie - podregiony, powiaty gminy 2012. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2012

Linki zewnętrzne

Zobacz też





Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Joanna Przybyło