Gmina Pełczyce

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gmina Pełczyce
Powiat choszczeński
Rodzaj gminy miejsko-wiejska
Liczba sołectw 19[1]
Liczba miejscowości 30[2]
Strona internetowa miejscowości.

Gmina Pełczyce – gmina miejsko-wiejska w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim. Siedzibą gminy jest miasto Pełczyce.
W latach 1975-1998 gmina wchodziła w skład województwa gorzowskiego.

Geografia

Gmina Pełczyce leży na terenie mezoregionów: Pojezierza Choszczeńskiego i w północno-wschodniej części Pojezierza Myśliborskiego[3]. Lasy położone głównie w południowej części gminy, stanowią fragment Barlinecko-Gorzowskiego Parku Krajobrazowego. Wyróżniającym elementem krajobrazu gminy są wody stojące - 21 jezior o całkowitej powierzchni 500 ha. Na południe od Pełczyc znajduje się duże jezioro Pełcz. Tereny leśne zajmują 19% powierzchni gminy, a użytki rolne 70%[4].

Położenie

Gmina Pełczyce - położenie na tle powiatu

Gmina miejsko-wiejska Pełczyce położona jest w południowej części województwa zachodniopomorskiego w powiecie choszczeńskim. Sąsiaduje z gminą wiejską Krzęcin i gminą miejsko-wiejską Choszczno wchodzącymi w skład powiatu choszczeńskiego. Przylega również do gminy Barlinek w powiecie myśliborskim, gminy Dolice w powiecie stargardzkim oraz gminy Strzelce Krajeńskie w powiecie strzelecko-drezdeneckim należącym do województwa lubuskiego.

Powierzchnia gminy wynosi 201 km2, w tym miasto Pełczyce zajmuje 13 km2, co łącznie stanowi 15,1 % powierzchni powiatu choszczeńskiego[5].

Klimat

W podziale krain klimatycznych gmina Pełczyce mieści się w obszarze Krainy IX – Myśliborskiej, w strefie panowania klimatu umiarkowanego o wpływie klimatu morskiego i oceanicznego. Na terenie gminy klimat kształtowany jest pod wpływem licznych jezior i lasów. Lokalny klimat charakteryzuje[6]:

  • duża wilgotność powietrza;
  • zimy zazwyczaj są łagodne, a latem rzadko występują bardzo wysokie temperatury;
  • średnia roczna temperatura powietrza wynosi od 7,3° C do 8,7° C, przy czym:
- średnia temperatura stycznia zawiera się w przedziale od -1,0°C do -1,5°C;
- średnia temperatura w lipcu wynosi 17,5°C;
  • okres wegetacji trwa od 210 do 230 dni;
  • średnia roczna suma opadów waha się od 540 do 630 mm;
  • najczęściej występują wiatry z zachodu i południowego zachodu.

Obiekty fizjograficzne

Jezioro Panieńskie w Pełczycach

Na obszarze gminy znajduje się wiele jezior. W okolicy Pełczyc znajduje się duże jezioro Pelcz. W obrębie miasta znajduje się Jezioro Panieńskie, Stawno, Mały Pełcz, Trzebień, oraz Jezioro Krzywe i Jezioro Łąkie[7]. Przez granicę z gminą Barlinek przepływa rzeka Płonia a z gminą Choszczno Mała Ina. Obie rzeki są udostępnione dla kajaków. Sieć wodną w gminie uzupełniają cieki o mniejszym znaczeniu: struga Lubiana, strumień Sobieradz, oraz kanały Lubiana i Nadarzyn.

Do wzniesień pochodzenia polodowcowego na terenie gminy należą[8]:

Przyroda

Na terenie gminy Pełczyce do obszarów i obiektów wyjątkowo cennych pod względem przyrodniczym należą:

  • Barlinecko-Gorzowski Park Krajobrazowy[9]zajmujący obszar o łącznej powierzchni 23.982,91 ha, w tym w gminie Pełczyce 573,85 ha.
  • Obszar Chronionego Krajobrazu „C” /Barlinek/ stanowiący otulinę Barlinecko-Gorzowskiego Parku Krajobrazowego [10].
  • Obszary Natura 2000[11]częściowo na obszarze gminy:
- obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO)
- Lasy Puszczy nad Drawą (PLB 320016)
- Puszcza Barlinecka (PLB 080001)
- obszary specjalnej ochrony siedlisk (SOO)
- Dolina Płoni i Jezioro Miedwie (PLH 320006)
- Lasy Bierzwnickie (PLH 320044)
- Ostoja Barlinecka (PLH 080071)
  • Użytki ekologiczne

Na terenie gminy w Nadleśnictwie Barlinek znajdują się 4 użytki ekologiczne, w tym Leśne Zbocze[12]. Pozostałe nie mają nazw własnych[13].

  • Pomniki przyrody

W gminie Pełczyce dotychczas ustanowiono pomnikami przyrody następujące pojedyncze drzewa oraz grupy drzew[14]:

- w Nadarzynie – grupa lip drobnolistnych, 1 buk pospolity, 1 dąb szypułkowy, grupa dębów szypułkowych;
- w Lubianie – grupa dębów szypułkowych, 1 lipa drobnolistna, 1 wierzba biała;
- w Boguszynach - 1 buk pospolity;
- w Bolewicach - 1 buk pospolity, 1 jesion wyniosły;
- w Pełczycach – 1 dąb bezszypułkowy;
- w Przekolnie – 1 klon zwyczajny, 1 jesion wyniosły;
- w Jarosławsku – 1 platan klonolistny, 1 dąb szypułkowy;
- w Niesporowicach – 2 pojedyncze lipy drobnolistne, grupa dębów szypułkowych;
- w Wierzchnie – 1 lipa drobnolistna;
- w Krzynkach – grupa dębów szypułkowych, 1 dąb szypułkowy;
- w Płotnie – 2 dęby szypułkowe, 1 sosna pospolita;
- w Warszynie – 1 dąb szypułkowy;
- w Jagowie – 1 dąb szypułkowy.

Historia

Pierwsze wzmianki o osadach położonych na Ziemi Pełczyckiej (Terra Bernstein), pochodzą z lat 1230-1240. Ziemia Pełczycka do XVI wieku była typowym obszarem pogranicza polsko-brandenbursko-pomorskiego. W trakcie kilkusetletnich konfliktów politycznych i zbrojnych tereny te zmieniały często swą przynależność państwową. Była we władaniu władców polskich, stanowiła domenę książąt brandenburskich, była własnością dynastii Gryfitów. Ziemią Pełczycką również władało Państwo Krzyżackie. Po wojnach napoleońskich i częściowej zmianie pruskiego systemu prawno-administracyjnego, Pełczyce zostały włączone do okręgu powiatu choszczeńskiego, który podlegał rejencji we Frankfurcie n/Odrą. Od 1723 r. Pełczyce wchodziły w skład domeny królewskiej a po nowej reformie administracji pruskiej z roku 1816 Pełczyce wyłączone zostały z powiatu choszczeńskiego i dołączone do powiatu myśliborskiego[15][16].

Po II wojnie światowej Ziemia Pełczycka powróciła w granice Polski w obrębie powiatu myśliborskiego[17][18].

W 1954 roku dokonano przekształcenia gmin w gromady, gmina Pełczyce stała się jedną z 20 gromad należących do powiatu myśliborskiego[19].

Strukturę podziału administracyjnego utrzymano do 1 stycznia 1973 r., wtedy zlikwidowano gromady i ponownie wprowadzono gminy. W skład gminy Pełczyce weszły obszary sołectw: Będargowo, Boguszyny, Bolewice, Chrapowo, Jagów, Jarosławsko, Krzynki, Ługowo, Łyskowo, Przekolno, Trzęsacz[20].

W 1975 r. zniesiono powiaty wprowadzając dwustopniowy podział administracyjny państwa na województwa i gminy[21]. Część ziem południowych województwa szczecińskiego obejmujące miasta: Choszczno, Recz, Pełczyce, Drawno oraz gminy Choszczno, Recz, Pełczyce, Drawno, Bierzwnik i Krzęcin znalazły się w granicach administracyjnych nowego województwa gorzowskiego[22].

W 1998 roku w wyniku nowej reformy administracyjnej[23] reaktywowano powiaty[24], które faktyczną działalność rozpoczęły 1 stycznia 1999 r. Jednocześnie Gmina miejsko-wiejska Pełczyce weszła w skład powiatu choszczeńskiego należącego do województwa zachodniopomorskiego[25].

Gospodarka i infrastruktura

W gminie Pełczyce według stanu na dzień 31 grudnia 2012 roku wpisanych do rejestru REGON było 537 podmiotów gospodarczych (bez osób prowadzących indywidualne gospodarstwa rolne), z czego 28 firm działało w sektorze publicznym a 509 w sektorze prywatnym. W ogólnej liczbie działających przedsiębiorstw najwięcej jest firm budowlanych – 19 %, przedsiębiorstwa handlowe stanowią 18,2 %, związane z rynkiem nieruchomości 16,4 %, z branżą rolną i leśną 11,2 %[26].

Podmioty gospodarcze w gminie Pełczyce (stan na dzień 31 XII 2012)
Pełczyce sektor publiczny sektor prywatny
Miasto 22 258
Wieś 6 251
Razem w gminie 28 509
Podmioty gospodarcze w gminie Pełczyce według branż
(stan na dzień 31 XII 2012)
Sekcje PKD 2007[27] Liczba przedsiębiorstw w gminie
Sekcja A – Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 60
Sekcja B – Górnictwo i wydobywanie 0
Sekcja C – Przetwórstwo przemysłowe 42
Sekcja D – Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych 0
Sekcja E – Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją 2
Sekcja F – Budownictwo 102
Sekcja G – Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle 98
Sekcja H – Transport i gospodarka magazynowa 25
Sekcja I – Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi 13
Sekcja J – Informacja i komunikacja 4
Sekcja K – Działalność finansowa i ubezpieczeniowa 7
Sekcja L – Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości 88
Sekcja M – Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 12
Sekcja N – Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca 6
Sekcja O – Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenie społeczne 9
Sekcja P – Edukacja 14
Sekcja Q – Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 20
Sekcja R – Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją 14
Sekcja S i T – Pozostała działalność usługowa oraz Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby 21
Sekcja U – organizacje i zespoły eksterytorialne 0

Na koniec kwietnia 2013 roku liczba zarejestrowanych bezrobotnych w gminie obejmowała 694 osoby, co stanowi wskaźnik bezrobocia na poziomie 13,1% w stosunku do aktywnych zawodowo mieszkańców powiatu. Wśród bezrobotnych osób było 255 kobiet, 480 osób zamieszkiwało tereny wiejskie[28].

Rolnictwo

W 2010 roku w gminie funkcjonowały 402 gospodarstwa rolne, w tym 392 to gospodarstwa indywidualne [29]. Powierzchnia użytków rolnych wynosiła łącznie 15361,58 ha, w tym 5208,32 ha przypadało na gospodarstwa indywidualne [30]. Grunty rolne o łącznej powierzchni 14010,00 ha przeznaczono pod zasiewy [31].

Leśnictwo

Gruntami leśnymi znajdującymi się w granicach gminy Pełczyce zarządza Nadleśnictwo Barlinek. W skład Nadleśnictwa wchodzi m.in. Leśnictwo Niesporowice. Łączna powierzchnia terenów leśnych w gminie wynosi 23865,2 ha, w tym powierzchnia lasów stanowi 3740,8 ha, co daje wskaźnik lesistości na poziomie 18,6 %[32]. Tereny nadleśnictwa cechują się wysoką atrakcyjnością dla uprawiania turystyki. Dla turystów są dostępne kwatera myśliwska, cztery miejsca biwakowe, dwa miejsca odpoczynku, punkt widokowy oraz parking. Sieć turystyczną uzupełniają szlaki turystyczne PTTK i szlaki rowerowe. Nadleśnictwo prowadzi również edukację przyrodniczo–leśną. Jej bazę edukacyjną stanowią dwie ścieżki rowerowe z przystankami edukacyjnymi, ścieżka przyrodnicza oraz szkółka leśna[33].

Drogi

Drogi krajowe są własnością Skarbu Państwa, drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność samorządu stosownego szczebla[34].

Na terenie gminy przebiega droga wojewódzka Nr 151 (Świdwin – Gorzów Wielkopolski)[35].

Sieć dróg powiatowych w gminie wynosi łącznie 98.591 km, drogi zamiejskie zajmują 89.798 km, drogi miejskie 8.793 km[36].

Wykaz dróg powiatowych w gminie Pełczyce[37].
Nr drogi Nazwa drogi Drogi zamiejskie (km) Drogi miejskie (km)
1586 Z Granica pow. – Pełczyce 4.303 2.217
1716 Z Granica pow. – Sułkowo 1.479 -
1778 Z Granica pow. – Sułkowo 3.200 -
2153 Z Laskówko – Żydowo 0.623 -
2155 Z Stawin – Barlinek 2.826 1.095
2158 Z Płonno – Krzynki – Jarosławsko – Chłopowo 15.726 -
2159 Z Płonno – Niesporowice 3.213 -
2208 Z Jagów – Łyskowo 5.180 -
2210 Z Nadarzyn – Płotno 6.428 -
2211 Z Pełczyce – Sarnik 3.007 0.779
2212 Z Pełczyce – Krzęcin – Rakowo – Zieleniewo 7,073 0,131
2213 Z Pełczyce – Ługowo – Krzynki 6.038 1.542
2214 Z Pełczyce – Buszów 10.082 1.580
2215 Z Ługowo – Będargowo 2.245 -
2216 Z Lubiana – Bolewice 7.196 -
2217 Z Lubiana – Lubianka 1.726 -
2230 Z Krzęcin – Mielęcin – Jarosławsko 2.353 -
2246 Z Przekolno – Krzynki 5.330 -
2247 Z Jarosławsko – Lipie Góry 1.770 -

Samorząd

Urząd Miejski w Pełczycach

Podstawową jednostką samorządu terytorialnego jest gmina, która wykonuje wszystkie zadania samorządu terytorialnego nie zastrzeżone dla powiatu i województwa[38].

Gmina miejsko-wiejska Pełczyce jest wspólnotą samorządową osób mających miejsce zamieszkania na terenie gminy Pełczyce. Siedzibą władz gminy jest miasto Pełczyce. Organami gminy są Rada Miejska oraz Burmistrz. Ich kadencja trwa 4 lata, licząc od dnia wyborów.

W kadencji 2010-2014 funkcję Burmistrza pełni Mirosław Kluk[39].

W skład Rady Miejskiej wchodzi 15 radnych[40].

- Marek Szczepanik - Przewodniczący Rady Miejskiej
- Władysław Gibowski - Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej

Pozostali radni: Janusz Kobryński, Andrzej Grzyb, Krzysztof Idzikowski, Marek Maciąg, Janina Maćkowiak, Bogusław Marat, Danuta Pośnik, Barbara Jagiełło, Adam Łyszyk, Zofia Kujawa, Marek Sowiński, Lucjan Bil, Jan Zawłocki.

Jednostkami pomocniczymi gminy jest 19 sołectw[41]: Będargowo, Bolewice, Boguszyny, Brzyczno, Bukwica, Chrapowo, Jagów, Jarosławsko, Krzynki, Lubiana, Lubianka, Ługowo, Łyskowo, Nadarzyn, Niesporowice, Płotno, Przekolno, Sarnik, Trzęsacz.

Kultura

Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Pełczycach

Życie kulturalne w gminie Pełczyce kształtują następujące ośrodki kultury[42]:

* Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Pełczycach, przy którym funkcjonuje Izba Historyczna,
* Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Pełczycach wraz z filiami w Jagowie, Jarosławsku, Płotnie, Przekolnie i Sarniku.

Do organizowanych imprez cyklicznych należą:

- Dni Pełczyc,
- Letnia Biesiada Pełczycka,
- Święto Tataraku,
- Dożynki Gminne,
- Festiwal Pieśni Religijnych.

W gminie działa również Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Pełczyckiej.

Oświata

Na terenie gminy Pełczyce w roku szkolnym 2011/2012 działały następujące szkoły publiczne[43]:

- Szkoła Podstawowa
- Publiczne Gimnazjum Nr 2
- Szkoła Podstawowa
- Publiczne Gimnazjum Nr 1

W szkołach podstawowych kształciło się 495 dzieci, w gimnazjum 251 dzieci, łącznie w placówkach wychowania przedszkolnego przebywało 208 dzieci, w tym w przedszkolu publicznym 126. W 2011 r. wydatki na oświatę i wychowanie wynosiły 43,7 % wydatków budżetu gminy[44].

Kościoły i związki wyznaniowe

Jedyną wspólnotą religijną na terenie gminy Pełczyce jest Kościół katolicki w obrządku łacińskim. W kościelnej strukturze administracyjnej, teren gminy wchodzi w skład dekanatu Barlinek, należącego do Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej. Kościoły parafialne z terenu gminy znajdują się[45]:

Kościoły filialne znajdują się w miejscowościach: Bolewice, Chrapowo, Jagów, Krzynki, Lubiana, Niesporowice, Przekolno, Sarnik[46].

Sport

Kompleks boisk sportowych w Pełczycach

Na terenie gminy istnieje infrastruktura sportowa złożona z[47]:

- kompleksu boisk sportowych Orlik 2012 przy Zespole Szkół w Pełczycach,
- Orlików w Jarosławsku, Przekolnie, Chrapowie,
- boisk wielofunkcyjnych w Będargowie i Boguszynach.

Na obszarze gminy działają liczne kluby sportowe[48]:

- Uczniowski Ludowy Klub Sportowy „Błękitni Sarnik” w Chrapowie
- Klub Sportowy „POMORZANKA” w Jarosławsku
- Uczniowski Ludowy Klub Sportowy „TRAMP” w Jarosławsku
- Uczniowski Klub Sportowy „LUBIANA” w Lubianie
- Klub Sportowy „INA NADARZYN"
- Klub Żeglarski „SZTAKSEL” w Pełczycach
- Uczniowski Klub Sportowy „Sprint” w Pełczycach
- Uczniowski Klub Sportowy „DANCE” w Pełczycach
- Uczniowski Klub Sportowy „PEŁCZ” w Pełczycach
- Klub Sportowy „KŁOS” w Pełczycach

Do cyklicznych imprez sportowych organizowanych na terenie gminy należą:

Turystyka

Walory przyrodniczo – krajobrazowe gminy w postaci licznych atrakcji przyrodniczych, bliskości jezior, zabytków architektury oraz położenie na Szlaku Cysterskim należącym do Europejskiego Szlaku Cystersów, stwarza doskonałe warunki do atrakcyjnego spędzania czasu w lesie i nad wodą oraz do poszukiwań śladów historii.

Tereny rekreacyjne w mieście złożone z promenady, parku, stadionu, plaży i malowniczej ścieżki zdrowia wokół jeziora zachęcają do aktywnego odpoczynku. Nad jeziorem Stawno przygotowano park z placem zabaw dla dzieci. Na skraju jeziora Duży Pełcz przy wjeździe do Pełczyc znajduje się plaża oraz przystań Klubu Żeglarskiego "Sztaksel". W Krzynkach z drugiej strony Dużego Pełcza mieści się plaża z polem namiotowym. 15 sierpnia każdego roku na jeziorze Duży Pełcz odbywa się maraton pływacki dla amatorów na dystansie ok. 3 km. Dolina górnego biegu rzeki Płoni oraz okolice wśród wzgórz, wąwozów i stawów rybnych są najpiękniejszym zakątkiem gminy. Lasy położone w południowej części gminy stanowią część Barlinecko-Gorzowskiego Parku Krajobrazowego[49].

Do propozycji turystycznych należą:

  • Trasa - Zakony Pojezierza Myśliborskiego[50]
  • Szlak rowerowy będący alternatywną trasą zamknięcia Pętli Odrzańskiej na odcinku: Barlinek – Pełczyce – Granowo[51]

Zabytki

Klasztor pocysterski w Pełczycach
Zabudowania poklasztorne w Pełczycach
Kościół Narodzenia NMP w Pełczycach
Plebania w Pełczycach
Kościół pw. św. Józefa Oblubieńca w Plotnie

Na obszarze gminy Pełczyce do dzisiejszego dnia zachowały się zabytki architektury[52] - stare folwarki, obiekty sakralne i pałacowe - oraz zespoły parkowe[53].

Wykaz zabytkowych obiektów na terenie gminy Pełczyce
Miejscowość Obiekt zabytkowy
Będargowo Kościół parafialny pw. św. Antoniego z XV/XVI wieku
Będargowo Dwór murowany z XIX/XX wieku
Boguszyny Kościół parafialny pw. MB Różańcowej z XV/XVI wieku
Bolewice Kościół pw. MB Częstochowskiej z XIX wieku z cmentarzem przykościelnym
Bolewice Dwór murowany z początku XX wieku
Bolewice Budynek nr 44 z 1893 roku
Bukwica Budynek nr 11 i nr 12 z XIX/XX wieku
Chrapowo Kościół pw. Świętej Rodziny
Jagów Kościół pw. św. Piotra i Pawła
Jagów Pałac murowany z XIX wieku, park dworski
Jagów Ruiny wieży i zespołu pałacowego z XIX wieku
Jagów Budynki nr 4, 7, 17 z XIX wieku
Jagów Gołębnik podworski z XIX wieku
Jagów Obora dworska z połowy XIX wieku
Jarosławsko Kościół pw. św. Kazimierza z 1853 roku
Jarosławsko Kaplica cmentarna z początku XX wieku
Jarosławsko Szkoła z początku XX wieku
Jarosławsko Stodoła nr 21 z końca XIX wieku
Jarosławsko Budynki nr 22 i 27 z XIX wieku
Jarosławsko Park dworski
Krzynki Kościół Dobrego Pasterza z przełomu XVIII i XIX wieku z cmentarzem przykościelnym
Krzynki Dwa dwory murowane z XIX wieku
Krzynki Budynek nr 12 z przełomu XIX/XX wieku
Lubiana Pałac murowany z połowy XIX wieku, park dworski
Nadarzyn Kościół pw. Św. Trójcy Przenajświętszej z przełomu XVIII/XIX w.
Nadarzyn Pałac, spichlerz, park dworski
Niesporowice Dwór murowany z początku XX wieku
Niesporowice Brama z początku XX wieku
Niesporowice Kościół filialny pw. Najświętszego Serca Jezusowego z XVIII w.
Niesporowice Budynek nr 20 z początku XX wieku
Pełczyce Klasztor pocysterski z pierwszej połowy XIV wieku
Pełczyce Kościół pocysterski parafialny pw. Narodzenia NMP z XIII wieku
Pełczyce Plebania murowana z XIX wieku
Pełczyce Szkoła z początku XIX wieku
Pełczyce Ratusz z 1791 roku
Pełczyce Liczne budynki z początku i połowy XIX wieku
Płotno Kościół pw. św. Józefa Oblubieńca z XIII wieku
Płotno Pałac murowany z XIX wieku
Płotno Dwie stodoły dworskie z XIX wieku
Płotno Budynek gospodarski podworski z XIX wieku
Płotno Budynek nr 20 z XX wieku
Przekolno Kościół pw. MB Częstochowskiej z XIII wieku, cmentarz przykościelny
Przekolno Kaplica cmentarna murowana z połowy XIX wieku
Przekolno Obora podworska murowana z połowy XIX wieku
Przekolno Spichlerz dworski murowany z połowy XIX wieku
Przekolno Pałac z połowy XIX wieku
Sarnik Kościół filialny pw. Niepokalanego Poczęcia NMP z XIII wieku
Sarnik Pałac murowany z XIX wieku, park dworski
Sarnik Brama wjazdowa murowana z XIX wieku
Sarnik Oficyna pałacowa murowana z XIX wieku
Wierzchno Dwór murowany z połowy XIX wieku, park dworski

Demografia

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na dzień 30 września 2012 roku, w gminie Pełczyce zamieszkiwało 8045 osób: 3962 kobiety i 4083 mężczyzn, co stanowi 16,04 % ogólnej liczby mieszkańców powiatu choszczeńskiego[54]. Gęstość zaludnienia na terenie gminy wynosi 40 osób na 1 km2.

W latach 2004-2011 wielkość populacji w gminie przedstawiała się następująco[55]:

Liczba mieszkańców gminy Pełczyce
(stan na dzień 31 XII)
Rok Liczba mieszkańców
ogółem
Kobiety Mężczyźni
2004 8081 4056 4025
2005 8115 4056 4059
2006 8060 4016 4044
2007 8036 4002 4034
2008 7989 3972 4017
2009 7980 3994 3986
2010 7996 3985 4011
2011 8108 4004 4104

System ochrony zdrowia

Świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej na obszarze gminy udzielane są w dni powszednie, w godz. 8.00 - 18.00, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Opieka zdrowotna jest realizowana w gabinecie przychodni - a w przypadkach, gdy jest to medycznie uzasadnione również w domu pacjenta[56]. Na terenie gminy funkcjonuje 1 zakład opieki zdrowotnej, gdzie pacjenci są przyjmowani przez lekarzy rodzinnych oraz znajdują się 2 apteki zajmujące się sprzedażą leków i innych produktów medycznych. Lekarze specjaliści prowadzą prywatne praktyki lekarskie.

W 2011 r. wydatki na ochronę zdrowia wynosiły 0,3% wydatków budżetu gminy [57].

Herb

Herb Gminy Pełczyce

Herb Gminy Pełczyce przedstawia na tarczy dwudzielnej w pas, w czerwonym górnym polu półsrebrnego gryfa zwróconego w prawo ponad niebiesko-złotą szachownicą[58][59].

Herb Gminy określa Uchwała nr XI/57/95 Rady Miasta i Gminy w Pełczycach z dnia 23 czerwca 1995 r. Oparty jest na średniowiecznym herbie Ziemi Pełczyckiej. Herb został nadany i umieszczony w herbie majestatycznym Książąt Pomorskich w celu podkreślenia ich praw do terenu Ziemi Pełczyckiej w konflikcie z Brandenburgią. Został po raz pierwszy wymieniony w 1464 roku[60].

Miejscowości i sołectwa

Wykaz sołectw i miejscowości w gminie Drawno
Sołectwo Miejscowości należące do sołectwa
Będargowo Będargowo, Będargowiec
Bolewice Bolewice
Boguszyny Boguszyny, Puszczyn
Brzyczno Brzyczno
Bukwica Bukwica
Chrapowo Chrapowo
Jagów Jagów
Jarosławsko Jarosławsko
Krzynki Krzynki, Przyłęki
Lubiana Lubiana
Lubianka Lubianka
Ługowo Ługowo
Łyskowo Łyskowo, Wierzchno, Golejewo
Nadarzyn Nadarzyn
Niesporowice Niesporowice
Płotno Płotno, Sułkowo
Przekolno Przekolno, Trynno
Sarnik Sarnik
Trzęsacz Trzęsacz

Przypisy

  1. Pełczyce - gmina miejsko-wiejska. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012 [online]. [Przeglądany 11 sierpnia 2013]
  2. Pełczyce - gmina miejsko-wiejska. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012 [online]. [Przeglądany 11 sierpnia 2013]
  3. Kondracki Jerzy. Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. ISBN 83-01-13897-1
  4. Gmina Pełczyce. W: Pełczyce. [online]. [Przeglądany 26 czerwca 2013]]
  5. Województwo zachodniopomorskie. Podregiony powiaty, gminy. Szczecin, 2012. s. 98. ISSN 1733-103X
  6. Koźmiński Czesław, Michalska Bożena, Czarnecka Małgorzata. Klimat województwa zachodniopomorskiego. Szczecin: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie. Uniwersytet Szczeciński, 2012, s.33-34, ISBN 978-83-7518-443-3
  7. Hydronimy. Część 2. Wody stojące. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006, ISBN 8323996075
  8. Białecki Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin, 2001.s. 304, 504-505. ISBN 83-7141-201-4
  9. Rozporządzenie Nr 107 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 21 lipca 2006 r. „Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego” 2006, Nr 89, poz. 635
  10. Wykaz obszarów chronionego krajobrazu. W: Geoprzyroda.pl. [online]. [Przeglądany 19 czerwca 2013]
  11. Obszary Natura 2000. W: Obszary Natura 2000. [online]. [Przeglądany 16 czerwca 2013]
  12. Rozporządzenie nr 9 Wojewody Gorzowskiego z 28 sierpnia 1995 r. „Dziennik Urzędowy Województwa Gorzowskiego” 1995, Nr 6, poz. 58
  13. Uchwała nr XX/139/08 Rady Miejskiej w Pełczycach z dnia 4 grudnia 2008 r. „Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego” 2009, Nr 3, poz. 119
  14. Wykaz istniejących pomników przyrody. W: Geoprzyroda.pl. [online]. [Przeglądany 19 czerwca 2013]
  15. Brzustowicz Grzegorz Jacek. Pełczyce – Bernstein. Z dziejów Ziemi Pełczyckiej. Choszczno: ASz - Artur Szuba, 2004. s. 52-53, 59-60, 75, 84, 90. ISBN 83-919680-2-2
  16. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  17. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 r. w sprawie tymczasowego podziału administracyjnego Ziem Odzyskanych. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  18. Ogłoszenie Urzędu Wojewódzkiego Szczecińskiego o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości powiatu myśliborskiego. „Szczeciński Dziennik Wojewódzki” 1947, nr 5, poz. 31
  19. Ogłoszenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 2 czerwca 1958 r. w sprawie ogłoszenia podziału administracyjnego województwa szczecińskiego. „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie” 1958, nr 7, poz. 30
  20. Uchwała Nr XV/116/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z 7 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie szczecińskim. „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie” 1972, nr 15, poz. 111
  21. Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  22. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  23. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 28 czerwca 2013]
  24. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  25. Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2010 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  26. Portret terytorialny. W: Bank Danych Lokalnych. [online]. [Przeglądany 26 czerwca 2013]
  27. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24.12.2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). „Dziennik Ustaw” 2007, Nr 251, poz. 1885 oraz „Dziennik Ustaw” 2009 r. Nr 59, poz. 489
  28. Statystyka. W: Powiatowy Urząd Pracy w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 26 czerwca 2013]
  29. Gospodarstwa rolne według grup obszarowych użytków rolnych W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 28 czerwca 2013]
  30. Powierzchnia gospodarstw rolnych według grup obszarowych użytków rolnych W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 28 czerwca 2013]
  31. Użytkowanie gruntów W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 28 czerwca 2013]
  32. Województwo Zachodniopomorskie. Podregiony, powiaty, gminy. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2012, s. 209. ISSN 1733-103X
  33. Lasy powiatu choszczeńskiego. W: Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego. [online]. [Przeglądany 17 lipca 2013]
  34. Podział dróg publicznych. W: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. [online]. [Przeglądany 3 lipca 2013]
  35. Zarządzenie Nr 74 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania numerów drogom wojewódzkim. „Dziennik Urzędowy Ministra Infrastruktury” 2008, Nr 15, poz. 79
  36. Wykaz dróg powiatowych W: Biuletyn Informacji Publicznej Powiatowy Zarząd Dróg w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 6 lipca 2013]
  37. Numeracja dróg powiatowych w Województwie zachodniopomorskim. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego. [online]. [Przeglądany 6 lipca 2013]
  38. Ustawa o samorządzie gminnymW: Internetowy System Aktów Prawnych [online]. [Przeglądany 30 czerwca 2013]
  39. Burmistrz Pełczyc. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Pełczycach. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  40. Rada Miejska 2010-2014. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Pełczycach. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  41. Jednostki pomocnicze. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Pełczycach. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  42. Placówki kultury i stowarzyszenia społeczno-kulturalne W: Powiat choszczeński wita. [online]. [Przeglądany 11 lipca 2013]
  43. Wykaz szkół i placówek oświatowych z terenu województwa zachodniopomorskiego. W: Kuratorium Oświaty w Szczecinie. [online]. [Przeglądany 22 maja 2013]
  44. Gmina miejsko-wiejska Pełczyce. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012. [online]. [Przeglądany 23 maja 2013]
  45. Parafie wg gmin. W: Parafie Archidiecezji według gmin. [online]. [Przeglądany 25 czerwca 2013]
  46. Wspólnoty]. W: Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska. [online]. [Przeglądany 25 czerwca 2013]
  47. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012- 2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 9 lipca 2013]
  48. Wykaz klubów sportowych działających na terenie powiatu choszczeńskiego W: Powiat choszczeński wita. [online]. [Przeglądany 9 lipca 2013]
  49. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 18 lipca 2013]
  50. Turystyka.W: Gmina Pełczyce. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  51. Pomorski Krajobraz Rzeczny. W: Na szlaku. Zachodniopomorskie. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  52. Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych w powiatach. W: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie. [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]
  53. Powiatowy Program Ochrony Środowiska dla Powiatu Choszczeńskiego na lata 2004-2007 z perspektywą na lata 2008–2011. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]
  54. Stan, ruch naturalny i wędrówkowy ludności w III kwartale. W: GUS Baza Demografia [online]. [Przeglądany 21 maja 2013]
  55. Województwo zachodniopomorskie. Podregiony, powiaty, gminy. Szczecin: Główny Urząd Statystyczny, 2005 - 2012. ISSN 1733-103X
  56. Dla pacjenta. W: Narodowy Fundusz Zdrowia Zachodniopomorski Odział Wojewódzki w Szczecinie. [online]. [Przeglądany 24 maja 2013]
  57. Gmina miejsko-wiejska Pełczyce. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012. [online]. [Przeglądany 25 maja 2013]
  58. Gmina Pełczyce. W: Regionalne Towarzystwo Historyczne Ziemi Choszczeńskiej. [online]. [Przeglądany 12 lipca 2013].
  59. Brzustowicz Bogdan Wojciech. Gmina też ma herb. „Ziemia Gorzowska”, 1996, nr 20, s. 21
  60. Uchwała Nr XV/78/03 Rady Miejskiej w Pełczycach z dnia 27 listopada 2003 roku w sprawie zmiany Statutu Miasta i Gminy W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Pełczycach. [online]. [Przeglądany 2 lipca 2013]


Bibliografia

  1. Białecki, Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2001. ISBN 8371412014
  2. Brzustowicz, Bogdan Wojciech. Gmina też ma herb. „Ziemia Gorzowska”, 1996, Nr 20, s. 21
  3. Brzustowicz, Grzegorz Jacek. Z przeszłości ziemi pełczyckiej. Pełczyce – Bernstein. Choszczno: ASz - Artur Szuba, 2004. ISBN 8391968022
  4. Hydronimy. Część 2. Wody stojące. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006. ISBN 8323996075
  5. Kondracki, Jerzy. Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 8301138971
  6. Koźmiński, Czesław; Michalska, Bożena; Czarnecka, Małgorzata. Klimat województwa zachodniopomorskiego. Szczecin: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie. Uniwersytet Szczeciński, 2012. ISBN 9788375184433
  7. Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2010 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw. „Monitor Polski”. 2010, Nr 48, poz. 654
  8. Ogłoszenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 2 czerwca 1958 r. w sprawie ogłoszenia podziału administracyjnego województwa szczecińskiego. „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie” 1958, nr 7, poz. 30
  9. Ogłoszenie Urzędu Wojewódzkiego Szczecińskiego o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości powiatu myśliborskiego. „Szczeciński Dziennik Wojewódzki” 1947, nr 5, poz. 31
  10. Powiatowy Program Ochrony Środowiska dla Powiatu Choszczeńskiego na lata 2004-2007 z perspektywą na lata 2008–2011. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]
  11. Rozporządzenie Nr 9 Wojewody Gorzowskiego z 28 sierpnia 1995 r. „Dziennik Urzędowy Województwa Gorzowskiego” 1995, Nr 6, poz. 58
  12. Rozporządzenie Nr 107 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 21 lipca 2006 r. „Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego” 2006, Nr 89, poz. 635
  13. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 r. w sprawie tymczasowego podziału administracyjnego Ziem Odzyskanych. „Dziennik Ustaw” 1946, Nr 28, poz. 177
  14. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw. „Dziennik Ustaw” 1975, Nr 17, poz. 92
  15. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów. „Dziennik Ustaw” 1998, Nr 103, poz. 652
  16. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  17. Uchwała Nr XV/78/03 Rady Miejskiej w Pełczycach z dnia 27 listopada 2003 roku w sprawie zmiany Statutu Miasta i Gminy. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Pełczycach. [online]. [Przeglądany 2 lipca 2013]
  18. Uchwała nr XX/139/08 Rady Miejskiej w Pełczycach z dnia 4 grudnia 2008 r. „Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego” 2009, Nr 3, poz. 119
  19. Uchwała Nr XV/116/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z 7 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie szczecińskim. „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie” 1972, Nr 15, poz. 111
  20. Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. „Dziennik Ustaw” 1975, Nr 16, poz. 91
  21. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa. „Dziennik Ustaw” 1998, Nr 96, poz. 603
  22. Województwo zachodniopomorskie. Podregiony powiaty, gminy. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2005-2012. ISSN 1733-103X
  23. Zarządzenie Nr 74 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania numerów drogom wojewódzkim. „Dziennik Urzędowy Ministra Infrastruktury” 2008, Nr 15, poz. 79

Linki zewnętrzne

Zobacz też





Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Elżbieta Malinowska