Heinrich Brandanus Gebhardi

Heinrich Brandanus Gebhardi
luterański teolog i generalny superintendent
brak zdjecia
Data urodzenia	6 listopada 1657
Miejsce urodzenia	Braunschweig
Data śmierci	1 grudnia 1729
Miejsce śmierci	Greifswald
Narodowość	niemiecka

Heinrich Brandanus Gebhardi (Gebhard, Gebhardus) (1657-1729) – luterański teolog, pietysta, filozof, kaznodzieja i generalny superintendent szwedzkiego Pomorza.

Życiorys

Heinrich Brandanus Gebhardi urodził się 6 listopada 1657 roku w Braunschweigu. W latach 1676-1679 studiował teologię i filozofię w Jenie, następnie języki orientalne w Hamburgu. Tutaj zetknął się z pietyzmem. Studia orientalistyczne kontynuował w Kilonii. W 1686 roku otrzymał stanowisko profesora języków orientalnych w Greifswaldzie. W 1691 roku poznał Philippa Jakoba Spenera, z którym się zaprzyjaźnił. W 1699 roku został wykładowcą na wydziale teologicznym, w 1702 roku doktorem teologii, a dwa lata później profesorem i pastorem w kościele św. Jakuba. Gebhardi był prekursorem pietyzmu na uniwersytecie w Greifswaldzie, przez co spotykał się z zarzutami ze strony innych teologów, m.in. generalnego superintendenta Johanna Friedricha Mayera. Ze względu na wybuch wielkiej wojny północnej i śmierć Mayera, postępowanie sądowe zostało umorzone. Do końca życia prowadził spór z ortodoksem luterańskim - Jeremiasem Papke.

Podczas działań wojennych północna część szwedzkiego Pomorza zajęta została przez Danię. W związku z tym, że król duński uznał mianowanego w 1715 roku na generalnego superintendenta Albrechta Joachima von Krakevitza, Gebhardi został zastępcą generalnego superintendenta (1716).
Ponieważ Krakevitz nie mógł wykonywać swoich obowiązków, 2 grudnia 1719 roku Gebhardi otrzymał nominację na generalnego superintendenta.
Przyjęcie urzędu tłumaczył posłuszeństwem wobec Duńczyków. W 1721 roku, po opuszczeniu Pomorza przez Duńczyków, przekazał urząd Krakevitzowi, zatrzymując dla siebie katedrę teologii.

Był trzykrotnie żonaty: z Gertrudą Helwig (1668-1691), Margarete Seidler (1673-1695) i Sophią Schwarz (zm. 1672).

Zmarł 1 grudnia 1729 w Greifswaldzie, pochowany 9 grudnia w kościele św. Mikołaja.

Bibliografia

• Häckermann, Adolf. Gebhardi, Heinrich Brandanus. W: Allgemeine Deutsche Biographie. Bd. 8. Leipzig: Duncker & Humblot, 1878, s. 481-482.
• Kähler, Ernst. Gebhardi, Heinrich Brandanus. W: Neue Deutsche Biographie . Bd. 6. Berlin: Duncker & Humblot, 1964.s. 118-119. ISBN 3428001877.

Link zewnętrzny

• Brandanus Henricus Gebhardi W: Ev. Kirchengemeinde Dom St. Nikolai Greifswald [online]. [Przeglądany 29 sierpnia 2013 roku].

Autor opracowania: Agata Michalska