Heinrich Coelestin von Sternbach

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Heinrich Coelestin von Sternbach
prawnik, pedagog, urzędnik
Data urodzenia 3 października 1613
Miejsce urodzenia Berlin
Data śmierci 16 kwietnia 1679
Miejsce śmierci Lubeka


Heinrich Coelestin von Sternbach (Henricus Coelestinus, Caelestinus) (1613–1670), prawnik, pedagog i kanclerz Pomorza Szwedzkiego.[1]

Życiorys

Heinrich Coelestin był drugim synem Christopha Coelestinusa (zm. 1630), doktora obojga praw i wysokiego urzędnika we władzach Brandenburgii, oraz Ursuli Chemnitz (1593–1668). Miał brata Christophora Joachima – wraz z nim w roku 1618, jako nieletni, został zapisany na Uniwersytet we Frankfurcie nad Odrą.[2]

Karta tytułowa mowy inauguracyjnej, dołączonej do dysput prawniczych przeprowadzonych pod kierunkiem H. Coelestina w pierwszym roku pracy w Pedagogium Szczecińskim

Heinrich Coelestin edukację rozpoczął w szkole miejskiej w Lüneburgu, a kontynuował na Uniwersytecie w Wittenberdze, gdzie 17 maja 1633 r. podjął studia prawnicze.[3] 24 kwietnia 1636 r. immatrykulował się na Uniwersytecie Viadrina we Frankfurcie nad Odrą,[4] a we wrześniu 1640 r., już jako magister, zapisał się na Uniwersytet w Rostocku.[5] 17 czerwca 1642 r. znalazł zatrudnienie w szczecińskim Pedagogium Książęcym – został pierwszym w historii szkoły profesorem prawa.[6] 28 sierpnia 1643 r. uzyskał tytuł doktora obojga praw na Uniwersytecie we Frankfurcie nad Odrą.[7] W okresie działalności pedagogicznej wydał w Szczecinie kilka drobnych prac o tematyce prawniczej, dysput szkolnych i utworów okolicznościowych.

Moczyły (niem. Schillersdorff) na mapie Lubinusa

W 1648 r. odszedł z Pedagogium i został sędzią Sądu Dworskiego w Szczecinie. 15 września 1649 r. został podniesiony do rangi dziedzicznej szlachty szwedzkiej: pisał się odtąd „von Sternbach” i legitymował herbem przedstawiającym srebrny strumień – dzielący błękitne pole herbowe w skos z lewej ku prawej – i dwie złote gwiazdy, po jednej powyżej i poniżej strumienia. W publikacji z 1652 r. określony mianem „dziedzica Schillersdorf” (dzisiejsze Moczyły).[8] W tym samym roku został mianowany asesorem w nowo powstałym Trybunale Wismarskim.

Karta tytułowa mowy H. Coelestina, inaugurującej otwarcie Gymnasium Regium Carolinum w Szczecinie w 1667 r.

W 1655 r. wziął udział w wyprawie króla szwedzkiego Karola X. Gustawa na Polskę (potop szwedzki). W maju 1656 r. wraz z Gotthardem Wellingiem został wysłany z misją dyplomatyczną na dwór księcia Jerzego II Rakoczego w Siedmiogrodzie. Towarzyszył mu wychowawca jego dzieci, Conrad Jacob Hildebrandt, który pozostawił dziennik podróży pt. Dreifache Schwedische Gesandschaftsreise nach Siebenbürgen, der Ukraine und Constantinopel (1656–1658).[9]

Widok Moczył przed 1945 r.

W 1658 r. Heinrich Coelestin von Sternbach został mianowany kanclerzem Pomorza Szwedzkiego, funkcję tę pełnił przez kolejnych dwanaście lat. W 1667 r. wygłosił, a w roku następnym podał do druku, mowę inauguracyjną z okazji otwarcia w Szczecinie Gymnasium Regium Carolinum – podpisał się pod nią jako kurator szkoły. W roku 1670 został burgrabią Malmö, a w 1671 r. wiceprezesem Trybunału w Wismarze – zastąpił na tym stanowisku Davida Meviusa. Kiedy Duńczycy podbili Wismar w 1675 r., przeniósł się do Lubeki. Tu zmarł 16 kwietnia 1679 r. i został pochowany w kaplicy grobowej w kościele Marii-Magdaleny w Lubece (obecnie nieistniejącym), gdzie na mosiężnej tablicy upamiętniono go następującym epitafium:

D. O. M. S. Henricus Coelestinus, dictus a Sternbach, Christophori,
IC Consiliarii Brandenb. filius, Georgii, ss. Theol. D. et
trium Elect. Brandenb. Con. Aul. nepos, matre Chemnitia Berolini
natus, posteaqvam sub auspiciis Reginae Christinae in Gymnas.
Stetin. qvadrienn. docuisset, decenn. in Dicast. bienn. in Tribun.
Rigi. jus dixisset, triennium Regi Carolo Gustavo a consiliis et
legationibus bellicis, ulterius sub Carolo XI. Rege ultra duoden,
ann. in Pomeran. Sved. Cancellar. tandem in summo Tribunali,
qvod Vismariae est, qvinqven. Praesidis vice functus, ad hoc
honor. Solstiti. cum belli advers. cedens Vismariae Lubecam migrasset,
animam Deo pie reddidit, exuviae mortal, penes hunc
lapidem relinqvens, anno aetat. LXVI. Redemptoris nati
CIϽIϽCLXXIX. XVI. Cal. Maj. Her. moes. pos.

Rodzina

Heinrich Coelestin był żonaty z Sabiną Schambach (ur. 1626, zm. 3 maja 1670 r.), córką szczecińskiego rajcy Johanna Schambacha. Miał z nią ośmioro dzieci:

  1. Johann Christoph, zmarł 24 października 1665 r. w wieku 22 lat jako student (od 27 lutego 1665) w Wittenberdze;
  2. Bendt (Benedikt) Heinrich, ur. 5 stycznia 1655 r., zm. 12 stycznia 1658 r. w Szczecinie
  3. Johann Friedrich, od stycznia 1662 r. słuchacz Pedagogium Książęcego w Szczecinie, zm. przed 1666 r.;
  4. Dieterich, zm. po 1695, pułkownik (Obristleutnant) w wojsku szwedzkim;
  5. Concordia, ur. 17 lutego 1649 r., zm. 4 września 1657 r. w Szczecinie;
  6. Ursula Christine, zm. po 1670 r.;
  7. Elisabeth, zm. po 1670 r.;
  8. córka NN, zm. przed 1670 r.

Wybór dzieł:

  1. Hinrici Coelestini, Berolinensis, Iuris in Illustri Paedagogio Stetinensi Professoris Disputationum Fasciculus Primus ad lib. I. Instit. Iustin. Imperatoris, De Iure Personarum cum annexa Oratione inaugurali de humanioribus litteris ad Iurisprudentiae studium requisitis, Stetini: Rhetius, 1643;
  2. Progymnasma Fori in gratiam Paedagogii Stetinensis repetitum et notis illustratum ab Henrico Coelestino […], Stetini: typis Rhetianis, 1645 [kolejne wyd. 1647 r.];
  3. H. Coelestini Clypeus virtutis et honoris ad Illustrissimum et Generosissimum Dominum Dn. Axelium Oxenstiern Comitem Moreae. Australis. etc., Sedini: Rhetius, 1646;
  4. Praefatio Inauguralis habita ab Henrico Coelestino a Sternbach Cancellario, et hactenus Gymnasii Curatore, [w:] Acta Inaugurationis Gymnasii Carolini, Stetini: Rhetius, [1668].

Przypisy

  1. ↑ Najobszerniejszy biogram zob. Conrad Jacobs Hildebrandt’s Dreifache Schwedische Gesandschaftsreise nach Siebenbürgen, der Ukraine und Constantinopel (1656–1658). Mit Unterstützung des Kungl. Samfund för utgivande av handskrifter rörande Skandinaviens historia zu Stockholm nach der Stettiner Handschrift herausgegeben und erläutert von Franz Babinger, Leiden: Brell, 1937, s. XXII-XXVII.
  2. ↑ Aeltere Universitäts-Matrikeln. I. Universität Frankfurt a. O, Bd. I: 1506–1648, hrsg. v. Ernst Friedländer, Leipzig 1887 (Publicationen aus den K. Preußsichen Staatsarchiven, 32), s. 619 – przy nazwiskach dopisek: „fratres Caelestini Custrinenses, doctoris Christophori filii”.
  3. ↑ CIV
  4. ↑ Aeltere Universitäts-Matrikeln..., op. cit., Bd. 1, s. 619.
  5. ↑ Rostock Matrikel – Immatrikulation von Henricus Coelestinus
  6. ↑ M. Wehrmann, Geschichte des Marienstiftsgymnasiums 1544–1894 [w:] Festschrift zum 350-jahrigen Jubilaeum des Kgl. Marienstiftsgymnasiums zu Stetin, Stettin 1894, s. 60 i 76.
  7. ↑ Conrad Jacobs Hildebrandt’s Dreifache Schwedische…, op. cit., s. XXIII.
  8. ↑ De Collectis Subditorum Extraordinariis, Disputatio Politica quam [...] Praeside [...] Dn. M. Christophoro Lademanno, Forst. Lus. [...] publicae censurae sistit Johannes Gebhardus Rabenerus Misnensis A. & R. ad diem Aprilis VII., Francofurti ad Viadrum: Kochius, 1652, k. A1v.
  9. ↑ Dziennik wydał drukiem w 1937 r. Franz Babinger, zob. przyp. 1.

Zobacz też

Linki zewnętrzne



Autor opracowania: dr hab. Agnieszka Borysowska



Redakcja: Sylwia Wesołowska


Źródło: „https://pomeranica.pl/wiki/index.php?title=Heinrich_Coelestin_von_Sternbach&oldid=232280”