Henryk Giżycki

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Henryk Giżycki
aktor, reżyser teatralny
brak zdjecia
Data urodzenia 1 lutego 1940
Miejsce urodzenia Jankowce
Data śmierci 7 czerwca 1998
Miejsce śmierci Kraków
Miejsce spoczynku Cmentarz Rakowicki w Krakowie (kw. LXXIV-20-11)


Henryk Giżycki (1940-1998) – aktor, reżyser teatralny

Życiorys

Henryk Giżycki urodził się 1 lutego 1940 roku w Jankowcach. W 1964 roku ukończył Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Krakowie. Został zaangażowany do Teatru Polskiego w Bielsku-Białej. Tu zadebiutował rolą Adriana w Powrocie mamy Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Przez następne dwa sezony występował w Teatrze im. S. Żeromskiego w Kielcach. Do najlepszych ról z tego okresu zaliczyć można Tarełkina w Śmierci Tarełkina Aleksandra Suchowo-Kobylina, Jaśka w Weselu Stanisława Wyspiańskiego, Petersa w Niemcach Leona Kruczkowskiego, Łatkę w Dożywociu Aleksandra Fredry i Moscę w Volpone Ben Jonsona. W Kielcach współpracował z Teatrzykiem Dziennikarza i Aktora. Pieśń o głodzie Brunona Jasieńskiego w jego inscenizacji została zaprezentowana w 1966 roku na I Ogólnopolskim Przeglądzie Zawodowych Teatrów Małych Form w Szczecinie.

W 1967 roku został aktorem Państwowych Teatrów Dramatycznych w Szczecinie. Przed szczecińską publicznością zadebiutował rolą Lorda Greya w Ryszardzie III Williama Shakespeare'a. Powszechne uznanie zarówno krytyków, jak i publiczności, przyniosła mu rola Łatki w Dożywociu Aleksandra Fredry. Przedstawienie to cieszyło się wielkim powodzeniem nie tylko w Szczecinie, ale i na terenie województwa. Z uznaniem krytyki i publiczności spotkała się również rola Astrowa w Wujaszku Wani Antoniego Czechowa. W Panu Wokulskim stworzył interesującą kreację w roli Juliana Ochockiego.

W latach 1969-1970 był kierownikiem artystycznym Teatru „13 Muz”. Tu opracował i wystawił monodram według powieści Wiesława Rogowskiego Spotkanie na skraju cienia.

W 1970 roku wyjechał do Krakowa. Początkowo grał w Starym Teatrze (1970-1974), a następnie został aktorem (1974-1988) i reżyserem (1979-1989) Teatru Ludowego (w Nowej Hucie). W latach 1973-1976 był kierownikiem artystycznym teatru jednego aktora Eref-66, założonego w 1966 roku przez Ryszarda Filipskiego. W latach 1975-1979 był dyrektorem naczelnym i artystycznym Teatru im. S. Żeromskiego w Kielcach.

Kilka znaczących spektakli zrealizował także we własnej firmie teatralnej Tespis, którą założył w latach 90. Były to m.in. monodram wg kazań księdza Piotra Skargi, Pan Tadeusz Adama Mickiewicza oraz Zemsta Aleksandra Fredry, w której zagrał Cześnika. Była to jego ostatnia rola.

Za jego największe osiągnięcie reżyserskie uważa się Betlejem Polskie Lucjana Rydla, którego ponad 400 spektakli obejrzało ponad 150 tysięcy widzów. Przedstawienie to reżyserował także w Teatrze Polskim w Szczecinie w 1982 roku.

Wystąpił również w kilku filmach fabularnych z tzw. nurtu patriotycznego, m.in. w Hubalu, Orle i reszce, Polonia Restituta. Zagrał także w Jarosławie Dąbrowskim, którego część plenerów realizowano w Szczecinie.

Zmarł 7 czerwca 1998 roku w Krakowie. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kw. LXXIV-20-11).

Twórczość artystyczna (Szczecin)

Teatr

Tytuł Autor Reżyseria Forma twórczości Postać Teatr Data premiery
Ryszard III William Shakespeare Jan Maciejowski obsada aktorska Lord Grey, syn królowej Elżbiety; Sir James Blount Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 29 września 1967
Wujaszek Wania Antoni Czechow Ewa Kołogórska obsada aktorska Michał Lwowicz Astrow Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 3 grudnia 1967
Pan Wokulski Bolesław Prus Ewa Kołogórska obsada aktorska Julian Ochocki Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 23 lutego 1968
Mimika, czyli nauka sztuki scenicznej Wojciech Bogusławski Jan Maciejowski adaptacja (z Marią Chwalibóg i Teresą Worono), obsada aktorska Teatr „13 Muz” 9 kwietnia 1968 (często błędnie podawana jest data: 18 kwietnia 1969)
Hedda Gabler Henrik Ibsen Maryna Broniewska asystent reżysera, obsada aktorska Eilert Lövborg Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 12 maja 1968
Antygona Sofokles Marek Okopiński obsada aktorska Strażnik Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 września 1968
Pojedynek Mar Bajdżijew Jowita Pieńkiewicz obsada aktorska Azis Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 30 października 1968 (polska prapremiera)
Wyzwolenie Stanisław Wyspiański Jan Maciejowski obsada aktorska Hołysz; Maska Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 14 lutego 1969
Rzecz listopadowa Ernest Bryll Krystyna Skuszanka, Jerzy Krasowski obsada aktorska Pierwszy Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 kwietnia 1969
Sonnenbruchowie Leon Kruczkowski Józef Gruda obsada aktorska Willi Sonnenbruch; Gefreiter Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 12 września 1969
Maskarada Jarosław Iwaszkiewicz Czesław Staszewski asystent reżysera, obsada aktorska Pułkownik Danzas Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 21 listopada 1969
Eros i Psyche Jerzy Żuławski Maciej Prus obsada aktorska Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 28 lutego 1970
Stara kobieta wysiaduje Tadeusz Różewicz Henryk Giżycki obsada aktorska, reżyseria Teatr „13 Muz” 23 lutego 1970
Wesele Stanisław Wyspiański Józef Gruda obsada aktorska Poeta Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 10 maja 1970
Wkrótce nadejdą bracia Janusz Krasiński Jowita Pieńkiewicz obsada aktorska Gość I Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 21 lipca 1970
Moja prywatna sprawa Henryk Giżycki (na podst. słuch. radiowego Andrzeja Mularczyka) Henryk Giżycki oprac. tekstu, reżyseria Teatr „13 Muz” 2 listopada 1970
Betleem polskie Lucjan Rydel Henryk Giżycki inscenizacja, reżyseria, układ tekstu Teatr Polski 15 stycznia 1982


Na scenie



Radio

Tytuł słuchowiska/audycji Autor Reżyseria Adaptacja radiowa Forma twórczości Data pierwszej emisji
Nasza legitymacja Aleksander Błok, Władysław Broniewski, Włodzimierz Majakowski, Stefan Żeromski Jan Maciejowski obsada aktorska 10 listopada 1967
Wiersze Heleny Raszki Helena Raszka Julia Zyblewska obsada aktorska 8 maja 1970
Morze dookoła naszego domu Tageros Julia Zyblewska, Czesław Czerniawski obsada aktorska 19 czerwca 1970


Telewizja

Tytuł sztuki Autor Scenariusz Reżyseria Realizacja telewizyjna Postać Data premiery
Dziwak Nazim Hikmet Maryna Broniewska obsada aktorska 10 maja 1968
Ryszard III William Shakespeare Jan Maciejowski (adaptacja) Jan Maciejowski Lord Grey 6 września 1968
Wojciecha Bogusławskiego mimika, czyli nauka sztuki scenicznej Wojciech Bogusławski Maria Chwalibóg, Henryk Giżycki, Teresa Worono Jan Maciejowski obsada aktorska 29 grudnia 1968
Noc w oberży „Pod Wielkim Dzikiem” Iwan Turgieniew Wojciech Jesionka Ryszard Zawidowski obsada aktorska 27 grudnia 1970


Nagrody



Odznaczenia

  • 1979 – Złoty Krzyż Zasługi
  • 1979 – Odznaka za zasługi dla Kielecczyzny


Bibliografia




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz