Józef Górski

prof. dr hab. Józef Górski
prawnik, organizator i rektor Akademii Handlowej w Szczecinie
brak zdjecia
Data urodzenia	16 lutego 1904
Miejsce urodzenia	Śnietnia n. Prosną
Data śmierci	6 lutego 1983
Miejsce śmierci	Poznań
Miejsce spoczynku	Cmentarz komunalny na Junikowie w Poznaniu

Józef Górski (1904-1983) – prof. dr hab., prawnik, nauczyciel akademicki, organizator i rektor pierwszej szkoły wyższej w Szczecinie

Życiorys

Józef Górski urodził się 16 lutego 1904 roku w Śnietni w gm. Szymanowice (ob. pow. pleszewski, woj. wielkopolskie) nad Prosną w rodzinie chłopskiej. Jego ojciec, Wojciech, był właścicielem małego gospodarstwa rolnego na pograniczu zaborów rosyjskiego i pruskiego. W 1920 roku kupił posiadłość w Dobrej Nadziei k. Pleszewa.

Początkowo uczył się w gimnazjum w Liskowie, potem w Państwowym Progimnazjum Humanistycznym im. Stanisława Staszica w Pleszewie, które ukończył egzaminem dojrzałości w 1923 roku. W okresie szkolnym udzielał korepetycji. W latach 1923-1927 podjął studia na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego. Na III roku został asystentem w Katedrze Prawa Cywilnego, pozostając na tym stanowisku także po ukończeniu studiów. Równolegle pracował w Prokuraturze Generalnej. Przebywał na naukowych stażach zagranicznych w Paryżu (1928-1929) i w Niemczech (1932). W 1930 roku za rozprawę Umowa wydawnicza (Poznań 1932) uzyskał tytuł doktora praw, a w 1938 habilitował się na podstawie dysertacji Przygotowanie umowy w świetle kodeksu zobowiązań (Poznań 1938). Od 1931 roku aż do wybuchu wojny wykładał prawo cywilne na Wydziale Rolniczo-Leśnym UP, jednocześnie od 1934 roku piastował stanowisko zastępcy profesora w Wyższej Szkole Handlowej (późniejsza Akademia Handlowa) w Poznaniu. Na tej uczelni tytuł profesora nadzwyczajnego uzyskał w 1938, a zwyczajnego w 1945 roku.

Podczas okupacji przebywał na terenie Generalnego Gubernatorstwa, gdzie pracował w przedsiębiorstwie handlowym. W 1940 roku został aresztowany i więziony na Pawiaku. W 1944 roku przeniesiony do obozu w Krakowie-Płaszowie, gdzie przebywał do wyzwolenia.

Po powrocie do Poznania w marcu 1945 roku jako nowo powołany rektor przystąpił do odbudowy Akademii Handlowej (obecnie Akademia Ekonomiczna). Ponownie piastował tę funkcję w latach 1956-1959. W latach 1959-1962 był prorektorem AH. Aż do przejścia na emeryturę kierował także Katedrą Prawa Handlowego i Zakładem Prawa Gospodarczego UAM. W latach 1956-1962 był członkiem Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. Wielokrotnie reprezentował Polskę na konferencjach międzynarodowych.

Był organizatorem pierwszej wyższej uczelni w Szczecinie – Akademii Handlowej (filia uczelni poznańskiej), która dała początek Wyższej Szkole Ekonomicznej. Został pierwszym rektorem tej uczelni (21 listopada 1946). Godność tę piastował do 1949 roku. Dzięki jego osobistym zabiegom szczecińską uczelnię zasiliło grono poznańskich naukowców, m.in. prof. prof. Leon Babiński, Juliusz Mikołajski i Alfred Wielopolski.

Kierował także tutejszą Katedrą Prawa Handlowego. Stworzył szkołę prawa morskiego w Polsce. Wykształcił niemal wszystkich specjalistów z tej dziedziny w kraju. Pod jego kierunkiem napisano ponad 1200 prac magisterskich. Był promotorem 30 rozpraw doktorskich oraz recenzentem 12 przewodów habilitacyjnych. Na emeryturę przeszedł 30 września 1974 roku, otrzymując w formie księgi pamiątkowej specjalnie na tę okazję wydany numer „Ruchu Prawniczego, Ekonomicznego i Socjologicznego” (3/74).

Był autorem wielu publikacji z zakresu prawa, a także autobiografii Na przełomie czasów, która pod zmienionym tytułem Wspomnienia z minionych lat ukazała się dopiero po jego śmierci, w 2000 roku.

Należał do wielu towarzystw naukowych, m.in. Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (przew. Wydz. Nauk Społ.), Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego. Był członkiem Kolegium Arbitrów przy Polskiej Izbie Handlu Zagranicznego oraz brał udział w pracach Komisji Prawa Morskiego. Członek Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego (1956-1962). W dniu 1 października 1976 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Akademii Ekonomicznej w Poznaniu

Żonaty z Celiną z Zarembów. Dzieci nie mieli. Jego brat Władysław (1917-2015) był profesorem nauk prawnych w zakresie prawa transportowego i ubezpieczeniowego oraz współzałożycielem Uniwersytetu Szczecińskiego.

Zmarł nagle 6 lutego 1983 w Poznaniu. Został pochowany 11 lutego na cmentarzu komunalnym na poznańskim Junikowie (kw. 27D -1-16).

Wybrane publikacje

• 1927 – Zarys prawa międzynarodowego prywatnego, Koło Prawników i Ekonomistów Uniwersytetu Poznańskiego, Poznań 1927
• 1929 – Zwyczaje spadkowe włościan w Polsce, Państwowy Instytut Gospodarstwa Wiejskiego, Warszawa 1929
• 1932 – Umowa wydawnicza, Poznań
• 1938 – Przygotowanie umowy w świetle kodeksu zobowiązań, Poznań
• 1955 – Konosament, Wydawnictwa Komunikacyjne, Warszawa 1955
• 1970 – Zarys prawa zobowiązań (podręcznik – współaut. Alfred Ohanowicz)

Książka Jacka Napierały poświęcona prof. Józefowi Górskiemu

Wyróżnienia i nagrody

• 1976 – nadanie godności doktora honoris causa Wyższej Szkoły Ekonomicznej (obecnie Akademia Ekonomiczna) w Poznaniu

Odznaczenia

• 1946 – Złoty Krzyż Zasługi
• 1946 – Krzyż Oficerski
• 1959 – Krzyż Komandorski Polonia Restituta
• Medal Komisji Edukacji Narodowej
• Złota Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego
• Zasłużony Pracownik Morza
• Zasłużony Kolejarz

Ciekawostki

• W „Kronice Miasta Szczecina 1985” ukazał się artykuł wspomnieniowy prof. Władysława Górskiego Profesor Józef Górski (1904-1983)

• W 2009 roku Wydawnictwo Poznańskie w serii Magistri Nostri opublikowało biografię autorstwa Jacka Napierały Ze Śnietni nad Prosną po rektorskie berło, opisującą działalność i twórczość naukową prof. Józefa Górskiego

Bibliografia

• Paweł Bartnik, Jan Macholak, Kronika Szczecina 1945-2005. Z biegiem lat, z biegiem dni, Wydawnictwo „Dokument”, Szczecin 2005
• Encyklopedia Szczecina t. I A-O (pod red. Tadeusza Białeckiego, autor hasła Władysław Górski), Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 1999
• „Kronika Miasta Szczecina 1985”, Szczecin 1986
• Słownik biograficzny Wielkopolski południowo-wschodniej. Ziemia kaliska (pod red. Danuty Wańki, autor hasła Andrzej Androchowicz), KTPN, Kalisz 2007

Inne źródła

• Stefan Górski, Wspomnienie o J. Górskim strona internetowa: www.miasta.gazeta.pl/poznan (akt.3.02.2003)

Autor opracowania: Andrzej Androchowicz