Jadwiga Drac

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jadwiga Drac
tancerka, aktorka
brak zdjecia
Data urodzenia 13 listopada 1909
Miejsce urodzenia Warszawa
Data śmierci 6 lipca 1991
Miejsce śmierci Skolimów


Jadwiga Drac (1909-1991) – tancerka, choreograf, aktorka, sufler, pedagog, działaczka sportowa

Życiorys

Jadwiga Janina Drac (także Jadwiga Drac-Kałużyna, Jadwiga Drac-Daszewska, ) urodziła się 13 listopada 1909 roku w Warszawie. Była córką Aleksandra Draca i aktorki Janiny z Lejczyków, występującej pod pseudonimem Draczewska lub Drac-Draczewska. Uczyła się w ośmioklasowym Gimnazjum Żeńskim przy ul. Marszałkowskiej 64 w Warszawie, które ukończyła 4 czerwca 1930 roku, uzyskując świadectwo dojrzałości.

Równocześnie uczęszczała do Szkoły Tańca Artystycznego Janiny Mieczyńskiej w Warszawie. W 1930 roku otrzymała Świadectwo Nauczycielskie zatwierdzone przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (MWRiOP). W roku akademickim 1931/32 rozpoczęła studia na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego.

Od najmłodszych lat uprawiała sport. W 1920 roku została zawodniczką stołecznego Klubu Sportowego „Grażyna”. W 1935 roku rozpoczęła studia w warszawskiej Akademii Wychowania Fizycznego na Bielanach. Dyplom uzyskała w 1938 roku. Do wybuchu wojny była asystentką na uczelni.

Okupację niemiecką spędziła w Warszawie. Pracowała jako instruktorka w ogniskach opiekuńczych dla dzieci, gdzie zajmowała się strona taneczną i ruchową widowisk artystycznych. Równocześnie uczyła wychowania fizycznego w XII Szkole Miejskiej. W czasie okupacji działała w podziemiu. Była żołnierzem AK. Brała udział w powstaniu warszawskim. Po powstaniu, w którym straciła cały swój dobytek, przebywała w obozie przejściowym w Pruszkowie. Później mieszkała w Piotrkowie Trybunalskim, gdzie do stycznia 1945 roku pracowała jako pomoc biurowa w Radzie Głównej Opiekuńczej.

Po zakończeniu wojny wyjechała do Łodzi. Zatrudniła się jako nauczycielka wf w gimnazjum. Powróciła też na scenę jako tancerka i instruktorka tańca. Występowała m.in. w Teatrze Gong (1 stycznia - 30 czerwca 1946) oraz na terenie dawnych fabryk Izraela Poznańskiego, Karola Scheiblera, Ludwika Geyera i Karola Teodora Buhle.

Od 1 lipca 1946 roku związana ze Szczecinem. Była choreografem w Teatrze Polskim Bronisława Skąpskiego (1946), Teatru Komedia Muzyczna Sylwestra Czosnowskiego (1946-1948), Państwowego Teatru Polskiego (1949-1951). W latach 1952-1973 była cenionym choreografem i aktorką Państwowych Teatrów Dramatycznych w Szczecinie.

Równocześnie pracowała jako pedagog. Od września 1946 do 1950 roku była nauczycielką wf i tańca w Technikum Handlowym. W latach 1947-1985 jako wykładowca prowadziła zajęcia w Szkole Baletu i Tańca Artystycznego Jadwigi Wirskiej oraz w, powstałym na tej bazie, Państwowym Ognisku Baletowym. Pracowała również jako instruktorka tańca w świetlicach zakładowych.

Kontynuowała swoje zamiłowania sportowe. Była zawodniczką MKS „Junak” Szczecin (od 1946) oraz sędzią Okręgowego Związku Lekkiej Atletyki.

Była trzykrotnie zamężna. Pierwszy związek zawarła z Janem Kałużą w listopadzie 1930 roku. Z tego związku miała córkę Magdalenę Dracówną (1940-2019), tancerkę i choreografa. Po śmierci męża (został stracony na Pawiaku w lipcu 1944) wyszła za mąż za Bolesława Balcerzaka (ślub 27 maja 1946). Trzecim mężem był aktor Jan Daszewski.

Od 1988 roku była mieszkanką Domu Aktorów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie, gdzie zmarła 6 lipca 1991 roku.



Twórczość artystyczna (Szczecin)

Teatr

Tytuł sztuki Autor Reżyseria Forma twórczości Postać Teatr Data premiery
Bajka Michaił Swietłow Zbigniew Sawan układ tańca Państwowy Teatr Polski 27 października 1949
Zielony gil Tirso de Molina Zbigniew Sawan choreografia Państwowy Teatr Polski 12 stycznia 1950
Wodewil warszawski Zdzisław Gozdawa, Wacław Stępień Jan Perz, Kazimierz Petecki choreografia Państwowy Teatr Polski 3 września 1950
Wesele Figara Pierre de Beaumarchais Edmund Kron choreografia Państwowy Teatr Polski 30 marca 1951
Statek Derbent Jurij Krymow Zespół choreografia Państwowy Teatr Polski (scena: Teatr Współczesny) 1 maja 1951
Oberżystka Carlo Goldoni Andrzej Uramowicz choreografia Państwowy Teatr Polski 20 lipca 1951
Tu jest nasz dom (wodewil w 2 aktach) Janusz Cegiełła, Bolesław Rajkowski (autorzy układu) Ryszard Pietruski choreografia (wspólnie z Mikołajem Nikandrovem) Państwowa Organizacja Imprez Artystycznych ARTOS 1952
Ożenek Mikołaj Gogol Emil Chaberski obsada aktorska Duniaszka, posługaczka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 31 grudnia 1952
Eugenia Grandet Honore de Balzac Kazimierz Brodzikowski obsada aktorska Nanon Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 18 marca 1953
Damy i huzary Aleksander Fredro Emil Chaberski obsada aktorska Zuzia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 3 czerwca 1953
Księżniczka na ziarnku grochu Hans Christian Andersen Maria Straszewska obsada aktorska Rada Miejscowych Teatrów Dramatycznych styczeń 1954
Bosman z „Bajki” Roman Długosz, Edward Maszewski Emil Chaberski choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 29 stycznia 1954
Wujaszek Wania Antoni Czechow Maria Straszewska obsada aktorska Niania Maryna Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 25 lutego 1954
Na południe od 38 równoleżnika Thai Dian Czub Emil Chaberski obsada aktorska Kobieta Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 8 maja 1954
Dom lalki (Nora) Henrik Ibsen Marian Godlewski choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 1 czerwca 1955
Wilhelm Tell Friedrich Schiller Emil Chaberski obsada aktorska Elżbieta Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 6 lipca 1955
Grube ryby Michał Bałucki Marian Godlewski choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 21 października 1955
Igraszki trafu i miłości Pierre Marivaux Ewa Kołogórska choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Scena Kameralna) 26 listopada 1955
Maturzyści Zdzisław Skowroński Aleksander Fogiel obsada aktorska Woźniakówna, nauczycielka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 14 stycznia 1956
Henryk VI na łowach Wojciech Bogusławski Ludwik Benoit choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 18 lutego 1956
Neapol miasto milionerów Eduardo de Filippo Marian Godlewski obsada aktorska Donna Peppenella Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 12 maja 1956
Przepraszam, ale żyję Włodimir Dychawiczny, Michaił Słobodskoj Ludwik Benoit obsada aktorska Sofia Grigoriewna Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 31 października 1956
Klub kawalerów Michał Bałucki Jan Maciejowski obsada aktorska Mina Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 30 listopada 1956; Benefis z okazji 50-lecia pracy artystycznej Zofii Ordyńskiej
Mazepa Juliusz Słowacki Stefan Drewicz układ tańca (poloneza) Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 21 lutego 1957
Chory z urojenia Molière Aleksander Fogiel choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Scena Kameralna) 14 września 1957 na Scenie Objazdowej; 12 października 1957 w Szczecinie
Żeglarz Jerzy Szaniawski Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Doktorowa Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 28 września 1957
Cyd Stanisław Wyspiański Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Elwira Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 grudnia 1957
Krzesiwo Hanna Januszewska Ewa Kołogórska układ tańca; obsada aktorska Oberżystka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 26 stycznia 1958
Cezar i Kleopatra George Bernard Shaw Jan Maciejowski obsada aktorska Charmian Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 17 kwietnia 1958
Geniusz i szaleństwo Aleksander Dumas Jan Maciejowski obsada aktorska Hrabina de Goswill Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 28 czerwca 1958
Sen nocy letniej William Shakespeare Zbigniew Kopalko choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 4 października 1958
Romans z wodewilu Władysław Krzemiński Aleksander Rodziewicz choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 11 października 1958
Rzymska kurtyzana Marin Drżić Henryk Lotar choreografia; obsada aktorska Oberżystka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 8 stycznia 1959
Konik Garbusek Piotr Jerszow Nina Burska choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 18 lutego 1959
Maskarada Michał Lermontow Henryk Lotar choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 10 marca 1959
Maria Stuart Friedrich Schiller Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Anna Kenedy; Margareta Kurl Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 14 marca 1959
Madame Sans-Gene Victorien Sardou Henryk Lotar choreografia; obsada aktorska Eliza; Sąsiadka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 3 czerwca 1959
Kram z piosenkami Leon Schiller Barbara Fijewska asystent choreografa, obsada aktorska Dama III; Matka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 września 1960
Doradca królewski Kuo Mo-Żo Aleksander Rodziewicz choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 31 października 1959
Dziewczynka z zapałkami (Próba serduszka) Tadeusz Kwaśniewski wg Hansa Christiana Andersena Jerzy Sobieraj choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 17 listopada 1959
Romeo i Julia William Shakespeare Artur Kwiatkowski układ tańca Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 19 stycznia 1960
Zaczarowana złotówka Helena Bychowska Janusz Obidowicz choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 5 marca 1960
Młyn Lope de Vega Zespół plastyka ruchu; obsada aktorska Teodora Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 10 kwietnia 1960
Opera za trzy grosze Bertolt Brecht Zdzisław Tobiasz obsada aktorska Molly, prostytutka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 23 marca 1961
Obrona Ksantypy Ludwik Hieronim Morstin Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Sofrone Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 7 listopada 1961
Kordian Juliusz Słowacki Ryszard Sobolewski obsada aktorska Kobieta z ludu Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 16 stycznia 1962
Powrót posła Julian Ursyn Niemcewicz Andrzej Dobrowolski choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 1 lutego 1962
Wesele Stanisław Wyspiański Józef Gruda opracowanie choreograficzne Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 18 stycznia 1963
Czerwone pantofelki Paul Kester Jerzy Wąsowicz choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 31 marca 1963
W kręgu podejrzeń Robert Thomas Ewa Kołogórska obsada aktorska Chanel Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 24 listopada 1963
Igraszki z diabłem Jan Drda Jan Maciejowski choreografia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 24 stycznia 1964
Moralność pani Dulskiej Gabriela Zapolska Aleksander Rodziewicz układ tańca Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 19 lutego 1965
Balladyna Juliusz Słowacki Maria Straszewska obsada aktorska Koryfeuszka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 13 marca 1965
Dzieci słońca Maksym Gorki Jan Maciejowski sufler Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 9 października 1965
Szkoła żon Molière Andrzej Ziębiński sufler Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 4 grudnia 1965
Dziady Adam Mickiewicz Jan Maciejowski układ tańca (menuet) Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 12 marca 1966
Lekkomyślna siostra Włodzimierz Perzyński Aleksander Rodziewicz sufler Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 9 czerwca 1966
Niech no tylko zakwitną jabłonie Agnieszka Osiecka Barbara Fijewska asystent choreografa; asystent reżysera; obsada aktorska Gienia; Gość; Pani; Sąsiadka; Zdradzona Dziewczyna Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 21 marca 1967
Gra miłości i przypadku Pierre Marivaux Tadeusz Byrski sufler Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 17 grudnia 1967
Antygona Sofokles Marek Okopiński sufler Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 września 1968
Król w kraju rozkoszy Franciszek Zabłocki Wanda Laskowska sufler Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 11 września 1969
Księżniczka na opak wywrócona Pedro Calderón de la Barca Ewa Kołogórska sufler Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 27 czerwca 1971
Pelikan August Strindberg Jitka Stokalska sufler Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 16 czerwca 1972
Kram z piosenkami Leon Schiller Barbara Fijewska asystent choreografa Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 8 września 1973



Zdjęcia ze spektakli



Odznaczenia

  • 1955 – Złoty Krzyż Zasługi
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
  • Zasłużony Nauczyciel PRL
  • Medal Komisji Edukacji Narodowej
  • Złota Odznaka Związku Nauczycielstwa Polskiego



Nagrody i wyróżnienia

  • 1934 – I nagroda (zespołowa) dla Szkoły Tańca Janiny Mieczyńskiej na Międzynarodowym Konkursie Tańca w Wiedniu



Bibliografia

Inne źródła



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz