Janusz Krzymiński

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Janusz Krzymiński
poeta, prozaik, tłumacz
brak zdjecia
Data urodzenia 29 kwietnia 1932
Miejsce urodzenia Inowrocław


Janusz Krzymiński (ur. 1932) – poeta, prozaik, tłumacz, współtwórca pierwszego w Szczecinie studenckiego klubu filmowego

Życiorys

Janusz Ryszard Krzymiński urodził się 29 kwietnia 1932 roku w Inowrocławiu w rodzinie dra med. Józefa Krzymińskiego i Izabeli z Gościckich. Okupację spędził w Warszawie.

Od 1947 roku związany jest ze Szczecinem. Tu uczęszczał do II Liceum Ogólnokształcącego, słynnego „Pobożniaka”. Po maturze w 1952 roku początkowo podjął studia w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Szczecinie, a później na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego. W 1954 roku razem z Januszem Pietrzykowskim założył Amatorski Klub Filmowy - pierwszy studencki klub filmowy w Szczecinie, który działał przy Radzie Okręgowej Zrzeszenia Studentów Polskich. W latach 1955-1967 był kierownikiem literackim Akademickiego Klubu Filmowego „Szczecin”. Współpracował także z Towarzystwem Wiedzy Powszechnej.

Od czerwca 1956 roku był członkiem powołanej do życia przez Józefa Bursewicza grupy poetyckiej „Metafora” (razem z Andrzejem Dzierżanowskim i Ryszardem Grabowskim). Jako poeta zadebiutował w 1955 roku na antenie rozgłośni Polskiego Radia w Szczecinie. Utwory poetyckie oraz krótkie utwory prozatorskie drukował w czasopismach „Ziemia i Morze”, „Spojrzenia”, „Vineta”, „Litera”, a także w gorzowskim „Pegazie Lubuskim” i lubelskiej „Kamenie”. Był autorem repertuaru dla teatrzyków studenckich, m.in. dla „Skrzata”. Pracował także jako inspicjent w teatrach Wrocławia i Szczecina (PTD, Operetka). Współpracował z Pantomimą Politechniki Szczecińskiej, dla której napisał mimodramy, oraz z Ośrodkiem Telewizyjnym w Szczecinie, dla którego pisał scenariusze i realizował filmy dokumentalne. W jego twórczości ważne miejsce zajmuje tematyka morska. Należy do uznanych popularyzatorów literatury marynistycznej. Tłumaczy również teksty z jęz. angielskiego (m.in. O. Wilde, E. Hemingway) i niemieckiego (m.in. R. M. Rilke).

Po opublikowaniu w 1961 roku pierwszego indywidualnego tomiku poetyckiego Smak moreli został członkiem Związku Literatów Polskich. Czynnie działa w strukturach szczecińskiego Oddziału ZLP, m.in. był przewodniczącym komisji rewizyjnej i skarbnikiem. Obecnie jest sekretarzem Oddziału (od 11 kwietnia 2011). Działał również w rozszerzonej komisji porozumiewawczej Zarządu Głównego ZLP i CRZZ. Jest członkiem Regionalnego Stowarzyszenia Literacko-Artystycznego w Policach (2007). Był prelegentem Towarzystwa Wiedzy Powszechnej.



Twórczość

Twórczość poetycka i prozatorska

  • 1956Porządkowanie myśli (wiersz), „Ziemia i Morze” 1956 nr 2, s. 5
  • 1956Smak moreli; ***, „Ziemia i Morze” 1956 nr 12, s. 5
  • 1956Człowiek z rowerem, Mała kawa nie rozjaśnia niczego (opowiadania), „Ziemia i Morze” 1956 nr 31-32, s. 11
  • 1958Szczecin literacki (antologia twórców szczecińskich), ZLP, Szczecin (cykl: Szczecińska Biblioteka Debiutów)
  • 1959Powrót z połowu (wiersz), „Dodatek literacki Głosu Szczecińskiego” nr 6, „Głos Szczeciński” 1959 nr 152, s. 3
  • 1961Smak moreli, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1965Rocznik Kultury i Sztuki (współautor), ZLP, Szczecin
  • 1978Antologia wierszy o ziemi szczecińskiej
  • 1979Gaismas pilna pilsēta. Ščecinas antologija (antologia pisarzy i poetów szczecińskich w jęz. łotewskim) - Wydawnictwo „Liesma”, Ryga
  • 1985List w butelce - KAW, Szczecin
  • 1994Wiersze i poematy o Ziemi Szczecińskiej (antologia twórców szczecińskich) - Książnica Szczecińska, Szczecin
  • 2004Urzeczeni morzem (leksykon) – ZLP Gorzów Wlkp., Wyd. Artystyczno-Graficzne „Arsenał”
  • 2007 Zapis zręczności pióra (almanach literacko-artystyczny twórców polickich), Biblioteka im. Marii Skłodowskiej-Curie w Policach, Regionalne Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne, Police
  • 2008Czas na skrzydła (almanach literacko-artystyczny twórców polickich), Regionalne Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne, Police
  • 2010Strofy znad Łarpii (antologia poezji polickiej i regionalnej), Regionalne Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne, Police
  • 2012W palcach wiatru (wybór wierszy) - Wydawnictwo Hogben, Szczecin
  • 2014szczecińskie drobiazgi... zupełne... (zbiór opowiadań) - ZLP, Szczecin (seria Akcent)





Utwory sceniczne



Film

  • 1957Zabytki Szczecina
  • 1960Trzebież (wspólnie z Salomeą Wojtkowską) - III nagroda Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki na Ogólnopolskim Festiwalu Filmów Amatorskich, Katowice 1961
  • 1961Na Zalewie
  • 1965Kultura pilnie poszukiwana - II nagroda Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki



Radio

  • 1981Wiersze
  • 1985W palcach wiatru - w cyklu: radiowa Scena Poetycka, reż. Sylwester Woroniecki



Grafiki



Nagrody

  • 2012 – „Róża Poetów” - nagroda ZLP przyznana w osiemdziesiątą rocznicę urodzin za całokształt działalności artystycznej



Odznaczenia

  • Złota Odznaka Popularyzatora Wiedzy ZGTWP



Ciekawostki

  • W dniu 15 czerwca 2016 roku w Książnicy Pomorskiej w Szczecinie w ramach Galerii Jednego Wiersza odbyła się prezentacja wiersza Janusza Krzymińskiego Szczecin z tomu List w butelce (1985). Ponadto otwarto wystawę twórczości plastycznej poety „Żagle wyobraźni…”



Bibliografia



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz