Koszalińska Biblioteka Publiczna im. Joachima Lelewela

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Koszalińska Biblioteka Publiczna im. Joachima Lelewela - jest największą na Pomorzu Środkowym biblioteką publiczną, której zbiory to kilkaset tysięcy pozycji książkowych, kilkaset tytułów czasopism oraz bogate zbiory dokumentów życia społecznego i wydawnictwa multimedialne. Biblioteka i wszystkie procesy biblioteczne są w pełni skomputeryzowane. Czytelnicy mogą zamawiać i rezerwować książki przez internet.

Koszalińska Biblioteka Publiczna

Historia

10 sierpnia 1945 roku powołano Wojewódzką Komisję Opieki nad Książkami przy Kuratorium Okręgu Szkolnego Szczecińskiego, której zadaniem było zabezpieczenie książek poniemieckich, ich ewidencja, segregacja i ewentualne przekazanie do innych bibliotek państwowych. Zatrudniono przy tych działaniach m.in Marię Pilecką. W wyniku działalności komisji, ksiegozbiory pomorskie po segregacji przekazywano do bibliotek naukowych – m. in. w Krakowie, Bydgoszczy, Lublinie oraz do Zbiornicy Księgozbiorów Zabezpieczonych w Bytomiu. Pozostałe w Koszalinie książki stały się zaczątkiem Biblioteki Miejskiej oraz Biblioteki Powiatowej utworzonej 1 października 1946, będącej pierwszą w Koszalinie biblioteką publiczną. Jednym z pierwszych jej pracowników była Maria Pilecka, organizująca pierwsze akcje na rzecz zabezpieczenia ocalałych książek.

Lata 1946-1948 to okres, w którym kształtowały się biblioteki powiatowe i miejskie. Dekret o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi z kwietnia 1946 roku po raz pierwszy w historii Polski dał podstawy prawne dla bibliotekarstwa powszechnego. W pierwszych latach powojennych sieć koszalińskich bibliotek tworzyły: biblioteka powiatowa i miejska oraz sieć bibliotek wchodzących w skład biblioteki powiatowej, biblioteki gminne i punkty biblioteczne.

Początki Miejskiej Biblioteki Publicznej w Koszalinie sięgają roku 1947, kiedy to 16 czerwca otwarto bibliotekę przy Muzeum Miejskim a jej pierwszym kierownikiem został kustosz Jakub Rokicki.[1] W 1948 biblioteka miejska przeniosła się z gmachu Muzeum do budynku na Placu Stalina (obecnie Plac Wolności), gdzie przydzielono jej jeden pokój. Kierownikiem został Konstanty Daniłkiewicz, a liczba czytelników wynosiła wówczas 300 osób. W 1949 roku nastąpiły kolejne przenosiny do budynku Domu Kultury. Biblioteką kierowała w tym czasie Alina Rybińska. W końcu 1950 roku do biblioteki zapisanych było już 600 czytelników.

W roku 1950 nastąpił podział województwa szczecińskiego. Z jego północno-wschodniej części utworzono województwo koszalińskie. W październiku 1950 roku powstała Wojewódzka Biblioteka Publiczna z siedzibą tymczasową w Białogardzie[2] Dyrektorem WBP, pierwszym w jej historii został Aleksander Majorek, dotychczas kierownik Powiatowej Biblioteki Publicznej w Białogardzie.

W 1954 roku biblioteka miejska – pod kierownictwem Zofii Bohuszewicz ponownie zajęła pomieszczenia przy Placu Stalina, 3 pokoje. W 1953 roku powstał pierwszy punkt biblioteczny – przy ulicy Świerczewskiego 4 (obecnie ulica Dworcowa). W drugiej połowie lat 50. zaczęto tworzyć miejską sieć filii bibliotecznych, która w 1966 roku liczyła 10 oddziałów usytuowanych na pięciu z siedmiu osiedli w mieście.

1 stycznia 1955 roku wskutek rozporządzenia Ministra Kultury połączono biblioteki wojewódzkie z miejskimi w miastach będących siedzibą województwa. Na siedzibę Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Koszalinie wybrano budynek przy Placu Stalina 4, gdzie dotychczas mieściła się biblioteka miejska. W nowej formie biblioteka rozpoczęła funkcjonowanie w lipcu 1955 roku. Jej dyrektorem został Aleksander Majorek, który kierował biblioteką do roku 1975, zastępcą dyrektora był krótko Zygmunt Fiedorowicz. Od roku 1956 funkcję zastępcy dyrektora pełniła przez okres 21 lat Maria Hudymowa.

Zły stan techniczny budynku biblioteki był przyczyną kolejnej przeprowadzki. Większość agend biblioteki przeniesiono w maju 1963 roku do budynku przy ul. Świerczewskiego. Równolegle trwały prace nad projektem nowego obiektu na potrzeby biblioteki. Budowa rozpoczęła się w 1967 roku[3]. Zbiory biblioteki liczyły wówczas 127 500 woluminów, 1600 Pomorzanów, 323 tytuły czasopism, 3 tysiące zbiorów z zakresu sztuki. Ze zbiorów tych korzystało ponad 10 tysięcy czytelników. Warto zauważyć, że miasto liczyło wtedy ponad 70 tysięcy mieszkańców.[4]. Budowa rozpoczęła się w 1967 roku. Oficjalne otwarcie nowego obiektu biblioteki nastąpiło 12 września 1973 roku. Biblioteka otrzymała imię Joachima Lelewela.

Wprowadzenie stanu wojennego roku wpłynęło na duże ograniczenia w działalności biblioteki. Zostały wstrzymane kontakty z bibliotekami w terenie, z powodu zakazu zgromadzeń nie mogły odbywać się narady i szkolenia. Nie ukazywały się czasopisma, czytelnicy mogli korzystać tylko z kilku dzienników centralnych i „Głosu Pomorza”.

Początek lat 90. był jednym z najtrudniejszych okresów w historii biblioteki. Charakteryzowały go liczne zmiany, głównie likwidatorskie,które dotknęły nie tylko biblioteki, ale również organizatorów życia kulturalnego.

Zmiany administracyjne nie pozostawały bez wpływu na strukturę biblioteki. W 1992 na skutek ustawy o samorządzie terytorialnym dokonano podziału Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej na Wojewódzką Bibliotekę podległą wojewodzie koszalińskiemu oraz Miejską Bibliotekę pozostającą w gestii zarządu miasta. Po likwidacji Wojewódzkiego Domu Kultury w strukturę WBP włączono w 1992 Dział Kultury Regionalnej. Dział ten funkcjonował do końca 1998 roku. Po likwidacji województwa koszalińskiego w 1999 roku w miejsce Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej powstała Koszalińska Biblioteka Publiczna im. Joachima Lelewela.

Działalność

W budynku głównym gromadzone są zbiory o charakterze naukowym i popularnonaukowym, natomiast w dziesięciu filiach na terenie Koszalina – głównie beletrystyka. Biblioteka, poza spełnianiem funkcji typowo bibliotecznych, jest ośrodkiem życia oświatowego i kulturalnego. Oferuje bogate zbiory literatury naukowej, popularnonaukowej i beletrystycznej, zbiory muzyczne i filmy na płytach, tzw. "książkę mówioną" i książki z dużym drukiem dla osób niedowidzących i niewidomych. W ofercie posiada "lekcje biblioteczne" dla dzieci i młodzieży. Wszystkie procesy biblioteczne są skomputeryzowane. Rocznie w gmachu głównym i filiach odbywa się ponad 1700 imprez.

KBP prowadzi szeroką działalność na rzecz osób niepełnosprawnych, jest organizatorem stałych spotkań czytelników niewidomych i niedowidzących, zajęć z muzykoterapii i plastyki dla osób niepełnosprawnych intelektualnie. Od 2007 roku działa Dyskusyjny Klub Książki.

KBP jest organizatorem Wojewódzkiego Konkursu "Literacki start". W bibliotece odbywają się spotkania z pisarzami i wydawcami, promocje książek, sesje i konferencje popularnonaukowe oraz coroczny Europejski Festiwal "Integracja Ty i Ja". Galeria Region jest miejscem prezentacji dorobku literackiego i kulturalnego miejscowych twórców. Biblioteka jest też wydawcą popularnonaukowego "Rocznika Koszalińskiego", Almanachu "Kultura koszalińska", książek beletrystycznych i popularnonaukowych. Szeroki zakres materiałów oferuje Czytelnia Regionalna. Odbywa się tu także akcja "żywa książka" i "Noc w bibliotece".

Zbiory

Dane statystyczne KBP

Biblioteka główna Filie Razem
Czytelnicy 6752 11998 18750
Wypożyczenia 224057 309104 533161
Liczba odwiedzin 127168 184287 311455
Zakup książek 4507 5050 9557

Zbiory KBP

Biblioteka Główna Filie Razem
Książki 219927 wol. 160421 wol. 380348 wol.
Roczniki czasopism 17947 0 17947
Płyty analogowe 9645 0 9645
Płyty kompaktowe (CD) w tym audiobooki 5321, 1086 tytułów 0 5321, 1086 tytułów
Kasety z "książką mówioną" 29706, 2416 tytułów 0 29706, 2416 tytułów
Kasety wideo 1575 0 1575
Płyty DVD 264 0 264
Dokumenty życia społecznego 18615 0 18615
Ekslibrisy 4167 0 4167
Dokumenty elektroniczne 42 193 235

Stan na dzień 31 grudnia 2012 roku[5]

Przypisy

  1. Marcinek-Drozdalska, Anna. Koszalińska Biblioteka Publiczna im. Joachima Lelewela. 55-lecie działalności [online]. Koszalin, 2002, s. 6. ISBN 87-87317-33-0.
  2. Koszalin nie posiadał obiektu, w którym taką placówkę można by usytuować, natomiast w Białogardzie istniała już Powiatowa Biblioteka Publiczna. Na siedzibę Biblioteki Wojewódzkiej przeznaczono trzy pokoje w lewym skrzydle Powiatowej Rady Narodowej, na I piętrze. W tym samym gmachu na parterze mieściła się już Biblioteka Miejska i Powiatowa. Tamże, s. 7.
  3. Koszalińska Biblioteka Publiczna im. Joachima Lelewela. W: Wikipedia: wolna encyklopedia [online] [Przeglądany 18 czerwca 2013].
  4. Tamże
  5. Zbiory biblioteki. W: Koszalińska Biblioteka Publiczna [online]. [Przeglądany 18 czerwca 2013].

Bibliografia

  • Buczak, Eugeniusz. Koszalin współczesny. Koszalin: SPK, 1998. ISBN 83-905699-1-4.
  • Marcinek-Drozdalska, Anna. Koszalińska Biblioteka Publiczna im. Joachima Lelewela. 55-lecie działalności. Koszalin: KBP; SBP, 2002. ISBN 83-87317-33-0.

Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Tomasz Wojciechowski