Maria Hudymowa
| Maria Hudymowa | |||
| bibliotekarka, nauczycielka | |||
| |||
| Data urodzenia | 13 stycznia 1913 | ||
| Miejsce urodzenia | Czortkowo | ||
| Data śmierci | 22 grudnia 2017 | ||
| Miejsce śmierci | Koszalin | ||
| Narodowość | polska | ||
Maria Hudymowa (Hudyma) (1913-2017), Pionier Koszalina, współzałożycielka Klubu Pioniera Miasta Koszalina. Organizatorka szkolnictwa, czytelnictwa i pamiętnikarstwa w byłym województwie koszalińskim. Honorowy Obywatel Koszalina, nauczycielka, pisarka, działaczka społeczna.
Życiorys
Maria Hudymowa urodziła się 13 stycznia 1913 roku w Czortkowie, w województwie tarnopolskim. Była nauczycielką języka polskiego. Pracę rozpoczęła w szkołach powszechnych w powiecie Buczacz. Podczas wojny organizowała tajne nauczanie w Monasterzyskach. [1] Od 1942 roku była w szeregach Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Komendant Wojskowej Służby Kobiet Obwodu Buczacz z siedzibą w Monasterzyskach. W listopadzie 1944 roku za działalność w Armii Krajowej została aresztowana w szkole podczas lekcji przez NKWD. W kwietniu następnego roku została zwolniona z więzienia i jako repatriantka wyjechała do Chełma Lubelskiego a następnie do Modlina. Tam uczestniczyła w organizacji szkoły podstawowej III stopnia, gimnazjum i liceum oraz średniej szkoły wojskowej Garnizonu Modlin. W związku z przeniesieniem służbowym męża, oficera Ludowego Wojska Polskiego we wrześniu 1947 roku zamieszkała w Koszalinie.
Po przybyciu do Koszalina rozpoczęła pracę w szkole rozwojowej nr 1, a po kilku miesiącach objęła jej kierownictwo. W 1950 roku po utworzeniu województwa koszalińskiego została wydelegowana przez władze oświatowe do zorganizowania Wydziału Oświaty Wojewódzkiej Radny Narodowej w Koszalinie, a następnie została mianowana wizytatorem szkół podstawowych. Pełniła także obowiązki kierownika pedagogicznego oraz przewodniczącej Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego. Jednak ze względu na akowską przeszłość zmuszona była zrezygnować z pracy w Okręgu ZNP i powróciła do pracy w Wydziale Oświaty Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej na stanowisko kierownika Wydziału Opieki nad Dzieckiem, któremu podlegały domy dziecka.
W maju 1956 roku przyjęła propozycję przejścia na stanowisko zastępcy dyrektora nowo powstałej Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Koszalinie.[2]Funkcję wicedyrektora Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej pełniła przez 22 lata realizując m.in. budowę nowego budynku biblioteki. Prowadziła aktywną działalność na rzecz upowszechniania wiedzy o mieście i regionie.[3]Wiele lat przewodniczyła Zarządowi Okręgu Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, mając osobisty udział w tworzeniu struktur SBP na Pomorzu Środkowym. Przez trzy kadencje była radną Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie oraz aktywnie uczestniczyła we władzach Związku Nauczycielstwa Polskiego. Była współorganizatorką i działaczką Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich i Północnych, oraz Towarzystwa Wiedzy Powszechnej. Działała w Koszalińskim Towarzystwie Społeczno-Kulturalnym i w Stowarzyszeniu "Wspólnota Polska". W 1977 roku zorganizowała Klub byłych Nauczycieli Tajnego Nauczania, a w 1983 roku Konwent byłych Nauczycieli Tajnego Nauczania.
Maria Hudymowa prowadziła aktywną działalność na rzecz upowszechniania wiedzy o mieście i regionie. Inicjowała pierwsze wydawnictwa regionalne. Była członkiem redakcji Bibliotekarza Zachodniopomorskiego oraz Bibliografii Pomorza Zachodniego. W czasie pracy zawodowej współpracowała z czasopismami fachowymi, opublikowała wiele artykułów związanych z problemami bibliotekarstwa, a także wspomnienia i pamiętniki.
W 1970 roku była jedną z inicjatorek powołania Klubu Pioniera Miasta Koszalina.
W 2009 roku przyczyniła się do wydania książki Pionierzy Ziemi Koszalińskiej i ich wspomnienia.
Postać Marii Hudymy jest trwale wpisana w historię Koszalina i ziemi koszalińskiej. Od wielu lat będąc na emeryturze, dalej działa społecznie. W roku 2013 Maria Hudymowa obchodziła 100-lecie swoich urodzin. Uchwałą nr XII/141/2011 Rady Miejskiej z dnia 21 lipca 2011 roku. Maria Hudyma otrzymała tytuł Honorowego Obywatela Koszalina. W roku 2013 Krajowy Zjazd Delegatów Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich nadał jej godność honorowej członkini Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich.[4]
Zmarła w Koszalinie 22 grudnia 2017 roku.
Medale i odznaczenia
W uznaniu zasług za swoją działalność została wyróżniona następującymi odznaczeniami:
- Krzyż Armii Krajowej (Londyn 1946)
- Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (Londyn 1948)
- Srebrny Krzyż Zasługi (1955)
- Zasłużony dla Miasta Koszalina (1960)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1966)
- Zasłużony Działacz Kultury (1973, 1975)
- Za zasługi dla Województwa Koszalińskiego (1975, 1977)
- Medal Komisji Edukacji Narodowej (1980)
- Krzyż Partyzancki (1986)
- Medal Rodła (1988)
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1998)
- Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2007)
Przypisy
- ↑ Maria Hudyma [online].[Przeglądany 12 czerwca 2013].
- ↑ Maria Hudyma nowym Honorowym Obywatelem Koszalina. [online]. [Przeglądany 12 czerwca 2013]
- ↑ Ulicka, Maria. Maria Hudymowa [online]. [Przeglądany 12 czerwca 2013].
- ↑ (m). Sto lat życia aktywnego. Maria Hudymowa wyróżniona przez bibliotekarzy. "Kurier Szczeciński" 2013, nr 210, s. 13.
Bibliografia
- Pionierzy ziemi koszalińskiej i ich wspomnienia. Red. Zofia Banasiak, Maria Hudymowa, [et al.]. Koszalin 2009. ISBN 978-83-87317-64-5. W: Zachodniopomorska Biblioteka Cyfrowa Pomerania.
- Maria Hudymowa w Bibliografii Pomorza Zachodniego.
- Publikacje Marii Hudymowej w katalogu Książnicy Pomorskiej.
- Maria Hudymowa w bazie Regionalia Koszalińskiej Biblioteki Publicznej.
