Maria Zbyszewska

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maria Zbyszewska
aktorka, pedagog
brak zdjecia
(fot. ze zbiorów Instytutu Teatralnego w Warszawie)
Data urodzenia 30 kwietnia 1925
Miejsce urodzenia Warszawa
Data śmierci 9 lipca 1985
Miejsce śmierci Wrocław


Maria Zbyszewska (1925-1985) – aktorka, pedagog

Życiorys

Maria Magdalena Zbyszewska urodziła się 30 kwietnia 1925 roku w Warszawie w rodzinie artystycznej. Jej rodzicami byli aktor i reżyser, Feliks Zbyszewski, oraz Stanisława z Jordan-Winiarskich, która miała wykształcenie muzyczne. Do wybuchu wojny w 1939 roku uczęszczała do szkoły powszechnej i gimnazjum w Zbylitowskiej Górze k. Tarnowa. Okres okupacji spędziła na Lubelszczyźnie, m.in. w Krasnymstawie. Po zdaniu małej matury na tajnych kompletach, pracowała m.in. w Instytucie Zielarskim, Monopolu Tytoniowym i w Kasie Komunalnej.

W dniu 14 lutego 1945 roku w Liceum Humanistycznym (obecnie I LO im. Władysława Jagiełły) w Krasnymstawie zdała eksternistyczny egzamin maturalny (tzw. duża matura). Kilka miesięcy później przed komisją Związku Aktorów Scen Polskich w Krakowie zdała eksternistyczny egzamin aktorski. Mimo zdobytych uprawnień i możliwości wykonywania zawodu, zdecydowała się na podjęcie nauki w Studiu Dramatycznym Iwo Galla w Krakowie (od 4 lipca 1945). Tam poznała swojego przyszłego męża, aktora Ludwika Benoit (1920-1992), z którym ślub wzięła w 1947 roku.

Od 1946 roku występowała na scenach krajowych jako aktorka dramatyczna. W latach 1946-1948 należała do zespołu aktorskiego Teatru Wybrzeże w Gdyni. W sez. 1948/49 grała w Państwowym Teatrze Polskim w Poznaniu. Tu, w październiku 1948 roku, wystąpiła w Śnie nocy letniej. W latach 1949-1956 grała w Teatrach Dramatycznych we Wrocławiu (Państwowy Teatr Dolnośląski).

W 1956 latach 1956-1957 była aktorką Państwowych Teatrów Dramatycznych w Szczecinie. Wystąpiła w głównych rolach - Marii w Pastorałce Leona Schillera, i Joanny d'Arc w Skowronku Jeana Anouilha. Obie w reżyserii Ludwika Benoit.

W 1957 roku powróciła do Wrocławia. Do końca życia występowała w Teatrze Rozmaitości (Współczesnym). Była również cenionym pedagogiem. Wykładała na Wydziale Lalkarskim wrocławskiej filii Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie.

Wystąpiła w kilkudziesięciu filmach, najczęściej w drugoplanowych rolach. Na ekranie zadebiutowała w filmie Niedaleko Warszawy (1954). Zagrała m.in. w Rancho Texas (1958), Milczeniu (1963), , Agnieszka 46 (1964), Ktokolwiek wie... (1966), Legenda (1970), W cieniu nienawiści (1985). Największą popularność przyniosła jej rola Mani Pawlak w trylogii Sylwestra Chęcińskiego Sami swoi (1967), Nie ma mocnych (1974), Kochaj albo rzuć (1977).

Z małżeństwa z Ludwikiem Benoit ma syna Mariusza Benoit (ur. 1950), który jest także cenionym aktorem.

Zmarła 9 lipca 1985 roku we Wrocławiu. Została pochowana na wrocławskim Cmentarzu św. Wawrzyńca (pole 6, aleja główna, grób 237).

Role teatralne (Szczecin)

Tytuł Autor Reżyseria Postać Teatr Data premiery
Pastorałka Leon Schiller Ludwik Benoit Maria Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 22 grudnia 1956
Mazepa Juliusz Słowacki Stefan Drewicz Amelia, żona Wojewody Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 21 lutego 1957
Skowronek Jean Anouilh Ludwik Benoit Joanna d'Arc Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 25 maja 1957



Maria Zbyszewska (Joanna d'Arc) i Aleksander Fogiel (Beaudricourt) w Skowronku (1957)

Nagrody

  • 1962 – nagroda za rolę Kobiety-Komisarza w przedstawieniu Tragedia optymistyczna Wsiewołoda Wiszniewskiego w Teatrze Rozmaitości we Wrocławiu na II Ogólnopolskim Festiwalu Sztuk Rosyjskich i Radzieckich w Katowicach
  • 1983 – nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za całokształt dokonań aktorskich w zakresie teatru



Odznaczenia

  • 1956 – Złoty Krzyż Zasługi
  • 1976 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski



O Marii Zbyszewskiej

  • (...) Joanna - Maria Zbyszewska - to dojrzała, dużej klasy aktorka. Należało w pełni zaufać sile jej interpretacji, inteligencji i rzemiosłu, za pomocą których swą prawdę przekonywująco przeprowadza i udowadnia. Siła, z jaką daje dowód swych racji, jest tak sugestywna, że nie trzeba, nie wolno „ułatwiać” jej zadania przez pomniejszanie siły prawd reprezentowanych przez Inkwizytora. (Henryk Rozpędowski, Dlaczego „Skowronek” nie śpiewa?, „Ziemia i Morze” 1957 nr 21, s. 1 i 6)



Źródła




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz