Maszewo

Maszewo
Nazwa niemiecka	Massow
Powiat	goleniowski
Gmina	Maszewo
Strona internetowa miejscowości.

Maszewo (niem. Massow) – miasto w powiecie goleniowskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Maszewo.

Położenie

Położenie gminy Maszewo na tle powiatu goleniowskiego

Miasto Maszewo położone jest w powiecie goleniowskim, w środkowej części gminy Maszewo, na północ od Jeziora Maszewskiego. Miasto zajmuje powierzchnię 6 km² (554 ha). Miejscowość jest siedzibą władz gminnych, od miasta powiatowego Goleniowa oddalona jest o ok. 20 km, a od Szczecina o ok. 50 km.

Według podziału Polski na mezoregiony fizyczno-geograficzne obszar zajmowany przez miasto należy do:

• prowincji Niż Środkowoeuropejski,
• podprowincji Pobrzeże Południowobałtyckie,
• makroregionu Pobrzeże Szczecińskie,
• mezoregionu Równina Nowogardzka.

Klimat

Pod względem klimatycznym omawiany obszar został zaliczony przez Krzysztofa Prawdzica do Dzielnicy Bałtyckiej oraz krainy Gryficko-Nowogardzkiej.

Klimat Maszewa według Krzysztofa Prawdzica

średnia temperatura roczna	7 - 7,6°C
średnia temperatura okresu V-VII	14 - 15°C
suma opadów atmosferycznych w roku	550 - 625 mm
suma opadów atmosferycznych w okresie V-VII	180 - 190 mm

Z kolei Alojzy Woś, biorąc pod uwagę najczęściej występujące typy pogody, zakwalifikował ten teren do Regionu Zachodniopomorskiego. Charakteryzuje się on w porównaniu z innymi regionami kraju:

• względnie częstym występowaniem dni z pogodą przymrozkową, umiarkowanie zimną (średnia dobowa temperatura powietrza od 0,0°C do -5,0°C, temperatura maksymalna powyżej i minimalna poniżej 0°C), z niewielkim zachmurzeniem oraz bez opadu
• oraz rzadkie zjawianie się dni z pogodą przymrozkową, umiarkowanie zimną, z dużym zachmurzeniem nieba i opadem.

Obiekty fizjograficzne

Wzniesienia:

• Zamkowa Góra

Wody stojące:

• Jezioro Maszewskie - jezioro na południe od Maszewa o powierzchni 12,5 ha

Wody płynące :

• Leśnica (Węgorzynka) – struga, dopływ Pieleszy bierze początek w okolicach Stodólska
• Stepnica - główna rzeka gminy, dopływ Gowienicy, bierze początek pod Maszewem

Historia

Najwcześniejsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1233 roku, w której wymieniony został lokalny proboszcz Bertram. W 1259 roku, po podziale dóbr pomiędzy książętami pomorskimi a biskupstwem kamieńskim, Maszewo stało się własnością biskupów. Taka sytuacja utrzymała się do połowy XV wieku. Od 1253 roku z miastem związany był rycerz, prawdopodobnie jego zasadźca - Konrad, który przybrał nazwisko von Massow.

Prawa miejskie na prawie magdeburskim otrzymało Maszewo w roku 1278 z rąk biskupa kamieńskiego Hermana von Gleichen. Wraz z przywilejem miasto otrzymało 130 łanów ziemi. Po kolejnych czterech latach mieszczanie zostali zwolnieni przez Bogusława IV z płacenia cła mostowego i drogowego na terenie księstwa. W 1286 roku biskup Herman nadał miastu przywilej na prawie lubeckim, prawo posiadania młynów wodnych i wiatraków oraz połowu ryb na jeziorze i pobierania myta z dróg lądowych.

Maszewo - plan miasta

Fragment obwarowań miejskich

Dochody, jakie w ten sposób zdobywano dzielono między kasę miejską (1/3) i biskupa (2/3). Przywileje te potwierdzone zostały w następnych latach przez księcia Bogusława X (1501), grafa Ludwika von Eberstein (1663), Fryderyka III (1699) i króla Wilhelma I (1741). W 1310 roku założono w Maszewie bractwo kościelne, którego członkiem był m. in. rycerz Ludeke von Massow. W 1334 roku Conrad von Massow sprzedał część grodu biskupom kamieńskim, ci z kolei oddali ją w lenno, najpierw rodzinie von Dossow (1363 ), a potem duchownemu Poppe (1372). W roku 1435 lub 1451 miasto zostało sprzedane Bogusławowi IX, a pod koniec XV wieku oddane kolejnym lennikom - rodzinie von Eberstein. Już w XIV wieku miejscowość otoczona była murami miejskimi oraz posiadała kościół, w XV zaś zabudowę mieszczańską i ratusz. Poza murami zlokalizowane były najprawdopodobniej dwa przedmieścia przed bramami - stargardzką i nowogardzką. Źródłem dochodów ówczesnych mieszczan było rolnictwo, handel i drobne rzemiosło. W drugiej połowie XVI wieku właściciele wybudowali po południowo-zachodniej części miasta zamek. Z początkiem XVII wieku rozbudowano przedmieścia, powstały nowe budynki gospodarcze, a miasto liczyło około 1 000 mieszkańców. Ich liczba jednak zmniejszyła się o połowę w wyniku epidemii cholery w 1625 roku. Następnie, w latach 1628, 1638 i 1639 wybuchały pożary, które były przyczyną śmierci kolejnych osób oraz zniszczyły niemal całą zabudowę miasta. Od roku 1635 roku Ebersteinowie wydzierżawiali Maszewo Melchiorowi i Ewaldowi von Wedell. Po śmierci ostatniego potomka z rodziny von Eberstein, ich majątek przeszedł w ręce margrabiów brandenburskich. W 1664 roku Maszewo odkupiła Jadwiga Eleonora zu Wied, córka Georga Ebersteina, a po roku 1692 miasto wróciło ponownie do Brandenburgii. W drugiej połowie XVII wieku liczba mieszkańców zaczęła wzrastać, odbudowywano też zabudowania mieszkalne i gospodarcze. W 1740 roku wybudowano szpital, w 1743 w okolicy miasta uruchomiono cegielnię. W latach 1784-1786, zlikwidowane zostały średniowieczne obwałowania, a fosa zasypana została ziemią. W latach 1821-1822 wybudowano nowy ratusz. W 1866 roku, w ramach prac związanych z budową nowych brukowanych dróg, podjęto decyzję o rozebraniu bram miejskich. Z początkiem XX wieku (1903) Maszewo zostało połączone z Goleniowem koleją żelazną, a w okolicach dworca kolejowego powstało nowe osiedle z gmachami użyteczności publicznej.

Samorząd

Urząd Miasta i Gminy Maszewo

Organami gminy, w tym także miasta Maszewo jest Rada Miejska i Burmistrz.

Burmistrz Maszewa – Paweł Piesio

Zastępca Burmistrza – Adam Rojek

Przewodniczący Rady Miejskiej – Małgorzata Storma-Piotrowska

Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej – Mirosław Górski, Agnieszka Lewicka

Gospodarka i infrastruktura

Rynek pracy i bezrobocie

Podmioty gospodarki narodowej wg rejestru REGON
(w jednostkach gospodarczych w 2019 roku)

	Gmina Maszewo		Maszewo
Sektor	publiczny	prywatny	publiczny	prywatny
A Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo	0	34	0	1
B Górnictwo i wydobywanie	0	1	0	1
C Przetwórstwo przemysłowe	0	68	0	28
D Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych	0	1	0	1
E Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją	1	1	1	0
F Budownictwo	0	258	0	98
G Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych	0	137	0	71
H Transport i gospodarka magazynowa	0	40	0	19
I Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi	0	19	0	11
J Informacja i komunikacja	0	9	0	4
K Działalność finansowa i ubezpieczeniowa	0	11	0	6
L Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości	1	12	1	8
M Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna	0	31	0	15
N Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca	0	10	0	4
O Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne	2	2	2	1
P Edukacja	4	14	2	8
Q Opieka zdrowotna i pomoc społeczna	1	36	1	12
R Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją	2	8	2	5
S i T Pozostała działalność usługowa	0	60	0	23
Ogółem	11	752	9	316

Liczba bezrobotnych w Maszewie według stanu na dzień 31 grudnia 2019 wyniosła ogółem 86 osób (w tym 55 kobiet).

Transport

Przez miasto przebiegają dwie drogi wojewódzkie:

- droga wojewódzka nr 106 (Nowogard – Maszewo – Stargard),

- droga wojewódzka nr 113 (Maszewo – Goleniów).

Drogami powiatowymi są na terenie miasta następujące ulice: Karola Świerczewskiego (0811Z), Szkolna (0812Z), Plac Wolności (0813Z), Tadeusza Kościuszki (0814Z), ks. Kazimierza Świetlińskiego (0815Z), Henryka Sienkiewicza (0816Z), 1-go Maja (0817Z), Jan Kilińskiego (0818Z), Krótka (0819Z), Hanki Sawickiej (0820Z), 8-go Marca (0821Z), Stefana Żeromskiego (0822Z), Jedności Narodowej, Wojska Polskiego, Marii Konopnickiej (0837Z), Lipowa (0848Z).

Drogami gminnymi w mieście są ulice: Brzozowa, Grunwaldzka, Stefana Okrzei, Polna, Mariana Buczka, Fryderyka Chopina, Aleksandra Głowackiego, Ogrodowa, Słoneczna, Obotrytów, Adama Mickiewicza, 22-go Lipca i Leśna.

Gospodarka mieszkaniowa i komunalna

W 2019 roku w Maszewie znajdowały się 563 budynki mieszkalne, a w nich w sumie 1084 mieszkań. Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania wynosiła w mieście 75,6 m². W zasobach gminy znajdowało się w 2019 roku 24 mieszkań socjalnych, w tym 22 w Maszewie. W 2019 roku z sieci wodociągowej korzystało 96,7% mieszkańców, z kanalizacyjnej 85,3%, a z gazowej 59,6%.

Kultura

Placówkami kształtującymi życie kulturalne miasta i gminy są Ośrodek Kultury i Sportu oraz Biblioteka Publiczna w Maszewie.

Ośrodek Kultury i Sportu w Maszewie prowadzi szeroką działalność skierowaną do dzieci, młodzieży i dorosłych. Spośród organizowanych stałych zajęć należy wymienić: zajęcia taneczne m.in. nauka tańca Break Dance, zajęcia wokalno-muzyczne, naukę gry na instrumentach, koło plastyczne i ceramiczne.

Przy placówce działają m. in.:

• Stowarzyszenie Teatr Krzyk;
• Bractwo Rycerskie Rota Piesza von Massow;
• Zespół Ludowy Maszewianki;
• Zespół Ludowy Przemoczanki.

Biblioteka Miasta i Gminy Maszewo z filią w Dębicy organizuje imprezy propagujące czytelnictwo, konkursy, zajęcia plastyczne, wystawy oraz spotkania autorskie.

W 2017 r. w Maszewie powstało Społeczne Muzeum Energetyki im. A. Hoffmanna.

Oświata

W Maszewie działają publiczne placówki oświatowe, prowadzone przez gminne i powiatowe jednostki samorządu terytorialnego oraz placówki niepubliczne, prowadzone przez inne organa, np. osoby prywatne.

Gmina Maszewo jest organem prowadzącym dla Przedszkola Miejskiego i Szkoły Podstawowej im. Adama Mickiewicza. W Maszewie działa również Szkoła Branżowa I stopnia, dla której organem prowadzącym jest Izba Rzemieślnicza Małej i Średniej Przedsiębiorczości w Szczecinie oraz Przedszkole Niepubliczne „Iskierka”.

Kościoły i związki wyznaniowe

Kościół Matki Bożej Częstochowskiej

• Kościół Rzymskokatolicki

Teren Maszewa należy do Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej, dekanatu Maszewo. Znajdują się tu 2 kościoły:

kościół parafialny Matki Bożej Częstochowskiej;

kościół filialny św. Brata Alberta.

• Świadkowie Jehowy

Jedyny na terenie gminy zbór znajduje się w Maszewie, gdzie funkcjonuje Sala Królestwa Świadków Jehowy.

Sport

W Maszewie działają następujące kluby sportowe:

• Uczniowski Klub Sportowy Ratusz, z siedzibą w Ośrodku Kultury i Sportu w Maszewie, działający od 1997 roku (kolarstwo);;
• Miejski Klub Sportowy Masovia Maszewo, powstały pomiędzy 1946 a 1948 rokiem (piłka nożna).

Hala Sportowa w Maszewie działa od 2011 roku, zawiera boisko, siłownię, pomieszczenia przystosowane do gry w tenisa stołowego i tenisa ziemnego.

Turystyka

Poprzez miasto przebiegają;

• Międzygminny Szlak Rowerowy „Równina Nowogardzka”
• oraz szlak rowerowy „Stargard – Maszewo – Goleniów” o łącznej długości 47 m, na którego trasie znajdują się: Stargard – Kolonia Grabowo – Grabowo – Kicko – Łęczyca – Parlino – Darż – Maszewo – Jarosławki – Maciejewo – Burowo – Mosty - Goleniów.

Demografia

Według Spisu Powszechnego z dnia 31 grudnia 2019 Maszewo zamieszkiwało 3363 mieszkańców.

Struktura demograficzna Maszewa
(stan na 31 grudnia 2019).

Opis	Mężczyźni	Kobiety	Razem
Wiek przedprodukcyjny	264	252	516
Wiek produkcyjny	1158	1056	2214
Wiek poprodukcyjny	194	439	633
Razem	1616	1747	3363

Ludność Maszewa w latach 1939-2019 .

Rok	Liczba mieszkańców	Rok	Liczba mieszkańców	Rok	Liczba mieszkańców	Rok	Liczba mieszkańców	Rok	Liczba mieszkańców	Rok	Liczba mieszkańców
1939	3838	1969	3270	1980	2965	2004	3062	2011	3310	2018	3363
1946	1219	1970	3343	1983	2937	2005	3063	2012	3336	2019	3363
1950	1977	1971	3368	1985	2982	2006	3076	2013	3337
1955	2541	1972	3169	1988	2922	2007	3117	2014	3374
1956	2606	1973	3267	1991	2904	2008	3177	2015	3371
1957	2748	1975	3369	1997	2942	2009	3231	2016	3367
1968	3231	1978	3004	2003	3066	2010	3261	2017	3342

System ochrony zdrowia

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na terenie gminy w 2011 roku funkcjonowały 3 zakłady opieki zdrowotnej, liczba osób przypadających na jeden zakład wyniosła 2.887.

Opiekę zdrowotną mieszkańcom gminy Maszewo zapewniają m. in.:

• Eskulap POZ Lekarze Monika Kacperska Jolanta Woźniak Spółka Partnerska;
• ZOZ S.C.

W gminie świadczą usługi także gabinety stomatologiczne i apteki.

Herb

• 
• 
• 

Herb Gminy i Miasta Maszewo zatwierdzony został Uchwałą Nr XX/133/96 Rady Gminy i Miasta w Maszewie z dnia 25 czerwca 1996 roku w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Maszewo.

Herb przedstawia w polu błękitnym białe mury miejskie z otwartą bramą, nad którą pomiędzy dwiema wieżami jest złoty koronowany lew.

Zabytki

Budynek poczty

Do rejestru Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie wpisane są na terenie miasta:

• teren Starego Miasta (wpis nr 42 z dnia 30 lipca 1955 r.);
• obwarowania miejskie (wpis nr 408 z dnia 05 grudnia 1963 r.) - w kształcie koła o średnicy 400 m z 25 półbasztami i tzw. Basztą Francuską;
• ratusz (wpis nr 660 z dnia 12 lipca 2010 r.), zbudowany w latach 1821-1827;
• poczta przy ulicy Wojska Polskiego 9 (wpis nr 1221 z dnia 30 listopada 1993 r.);
• budynek mieszkalny z wieżą przy ulicy Głowackiego 5 (wpis nr 44 z dnia 27 czerwca 2000 r.);
• budynek mieszkalny przy ul. Wojska Polskiego 13 (wpis nr 1060 z dnia 28 września 1984 r.);
• budynek mieszkalny przy ul. Wojska Polskiego 2 (wpis nr 1222 z dnia 11 września 1984 r.);
• budynek mieszkalny przy ul. Jedności Narodowej 20 (wpis nr 15 z dnia 3 listopada 1999 r.);
• kościół św. Alberta Chmielewskiego (dawna kaplica św. Jerzego; wpis nr 1216 z dnia 5 grudnia 1963 r.);
• kościół Matki Bożej Częstochowskiej (wpis nr 1219 z dnia 15 maja 1956 r.);
• kamienica przy pl. Wolności 1 (wpis nr 1268, z dnia 17 grudnia 1998 r.);
• nieczynny cmentarz żydowski (wpis nr 1721, z dnia 7 lutego 2018 r.);
• aleja przydrożna z nasadzeniami dąb szypułkowy przy drodze wojewódzkiej nr 106 (wpis nr 935, z dnia 27 października 2011 r.).

Pomniki

Pomnik upamiętniający poległych w I wojnie światowej z 1926.

Galeria

• 
  Kościół Mariacki około 1910 r.
• 
  Mury Miejskie
• 
  Baszta Francuska

Bibliografia

• Atlas szlaków rowerowych województwa zachodniopomorskiego. Regionalna Agencja Promocji Turystyki. ISBN 8391589676
• Białecki, Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2001. ISBN 8372412014
• „Dziennik Urzędowy Województwa Szczecińskiego” 1996, nr 11, poz. 87, s. 335
• Filipiak, Jarosław, Sadowski, Jacek. Jeziora Szczecińskie (zarys faktografii). Szczecin: Akademia Rolnicza w Szczecinie, 1994
• Frankiewicz, Bogdan. Dzieje 700-letniego Maszewa. "Jantarowe Szlaki" 1979, nr 1, s. 28-30
• Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006. ISBN 8323996075
• Hydronimy. Część 2. Wody stojące. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006. ISBN 8323996075
• Kondracki, Jerzy. Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 8301130504
• Maszewo i okolice na przestrzeni wieków. Red. Agnieszka Chlebowska. Szczecin: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego, Polskie Towarzystwo Historyczne oddział w Szczecinie, Gmina Maszewo, 2008. ISBN 9788360637272
• Matysiak, Paulina. Kościoły Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej : nasze dziedzictwo. T. 2. Bydgoszcz: Ikona, [2012]. ISBN 9788393428724
• Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2004-2012. ISSN 1505-5507
• Prawdzic, Krzysztof. Klimat województwa szczecińskiego w świetle potrzeb rolnictwa. Szczecin: K.W. PZPR, Wydział Rolnictwa i Leśnictwa WRN w Szczecinie, 1961
• Rocznik Statystyczny Województwa Szczecińskiego z lat 1959-1992
• Schematyzm Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej. Szczecin: Szczecińskie Wydawnictwo Archidiecezjalne "Ottonianum". ISBN 8370412327
• Uchwała Nr 369/03 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 23 lipca 2003 roku w sprawie nadania nowej numeracji dróg powiatowych w Województwie Zachodniopomorskim
• Województwo Zachodniopomorskie : podregiony, powiaty, gminy 2012. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2012
• Woś, Alojzy. Regiony klimatyczne Polski w świetle częstości występowania różnych typów pogody. Zeszyty Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, 1993
• Z Lipian do Maszewa i z powrotem. Szczecin: Oficyna IN PLUS, 2004. 8389402084

Linki zewnętrzne

• Bank Danych Lokalnych
• Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miasta Maszewo
• Główny Urząd Statystyczny
• Miasto i gmina Maszewo
• Powiat goleniowski
• Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie
• Zachodniopomorski Oddział Wojewódzki NFZ
• Zachodniopomorski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Koszalinie

Zobacz też

• Ośrodek Kultury i Sportu w Maszewie
• Przedszkole Miejskie w Maszewie
• Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Maszewie

Autor opracowania: Izabela Strzelecka