Narodziny statku (film)
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
Narodziny statku (1961) – wielokrotnie nagradzany dokument przedstawiający budowę i wodowanie statku
Zrealizowany w poetyckiej konwencji kilkuminutowy film opowiada o końcowym etapie prac przy budowie drobnicowca „Phenian” w Stoczni im. Adolfa Warskiego w Szczecinie. Autor pokazuje wysiłek ludzi biorących udział w powstawaniu dziesięciotysięcznika z serii B-54 dla Polskich Linii Oceanicznych. Rejestruje kamerą ogromne zaangażowanie stoczniowców podczas budowy jednostki i prac wykończeniowych. Początkowy niepokój zmienia się w satysfakcję i uczucie ulgi na twarzach stoczniowców podczas uroczystego wodowania statku. Film bez komentarza - oparty wyłącznie na efektach akustycznych (100%).
Obraz uważany przez filmoznawców za jedno z arcydzieł polskiego dokumentu. Jego twórca, Jan Łomnicki, uznawał Narodziny statku za największe osiągnięcie w swoim bogatym dorobku artystycznym.
Informacje o filmie
- scenariusz i realizacja: Jan Łomnicki
- zdjęcia: Jerzy Gościk
- dźwięk: Zbigniew Wolski
- montaż: Ludmiła Niekrasowa
- współpraca: Andrzej Dziewicki, Franciszek Łokaj, Paweł Minkiewicz, Zbigniew Skoczek
- kier. produkcji: Mirosław Podolski
- dane techn.: film czarno-biały, 35 mm
- metraż: 250
- czas: 9'
- produkcja: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych, Warszawa 1961
Kadry z filmu
Nagrody i wyróżnienia
- 1961 – II Nagroda „Srebrny Smok Wawelski” w kategorii filmów dokumentalnych na Ogólnopolskim Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie
- 1961 – II nagroda Srebrny Medal w kategorii filmów krótkometrażowych i dokumentalnych na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Moskwie
- 1961 – Dyplom Uznania na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Edynburgu
- 1961 – II Nagroda za najlepszą realizację o osiągnięciach gospodarczych na Przeglądzie Filmów Turystyczno-Krajoznawczych w Warszawie
- 1961 – Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Dokumentalnych i Krótkometrażowych w Lipsku
- 1961 – I Nagroda „Złoty Aztek” w kategorii filmów o przemyśle na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Meksyku
- 1962 – I Nagroda „Srebrny Bumerang” w kategorii filmów krótkometrażowych na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Melbourne
- 1962 – I Nagroda „Złota Najada” w kategorii filmów dokumentalnych na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Poretta Terme
- 1962 – Nagroda III stopnia Ministra Kultury i Sztuki
- 1963 – „Złoty Ramzes” w kategorii programów dokumentalno-reportażowych na II Międzynarodowym Festiwalu Telewizyjnym w Aleksandrii
- 1964 – Nagroda Specjalna Federacji DKF za film o szczególnych walorach artystycznych i społecznych na I Ogólnopolskim Przeglądzie Krótkometrażowych Filmów Morskich w Szczecinie
O filmie
- (...) Największe osiągnięcie w tej dziedzinie stanowi z pewnością reportaż Jana Łomnickiego pt. „Narodziny statku” (1961), nagradzany wielokrotnie na festiwalach w kraju i za granicą. Jest to niespełna 10-minutowy dokument o wodowaniu nowego statku w Stoczni Gdańskiej [sic!]. Temat z pozoru banalny i nieatrakcyjny, w koncepcji Łomnickiego zyskał wymiar uniwersalnej opowieści o sile, determinacji i wielkości człowieka, który dzięki pomysłowości i pracy jest w stanie dokonywać spektakularnych rzeczy. Nie można jednak zapomnieć, że jest to również materiał naznaczony refleksją o prawdzie i istocie ludzkiej egzystencji. W zamyśle reżysera fizyczna praca,, ciemność i odgłosy młotów, zarejestrowane z namaszczeniem w ascetycznej scenerii stoczniowego doku, zostały przemyślnie skontrastowane z pompatyczną uroczystością wodowania, co podkreśla dramaturgię i autentyzm pierwszego planu oraz patos i sztuczność wydarzeń następujących podczas oficjalnych uroczystości. Przekaz płynący z ekranu jest prosty i jednoznaczny: to, co prawdziwe i wartościowe, zawiera się w pracy stoczniowców, odświętne parady i widowiskowe laudacje stanowią w tym zestawieniu jedynie pusty i nic nie znaczący dodatek. (Wojciech Otto, Obserwacje życia i peregrynacje historii. Tradycje i transformacje, s. 170)
Ciekawostki
- W wielu ważnych opracowaniach filmowych autorzy błędnie podają Stocznię Gdańską jako miejsce wodowania statku
- O kulisach realizacji filmu opowiada Jan Łomnicki w obszernym wywiadzie Coś, czego nie potrafi zabrać ludziom żaden ustrój, udzielonym Remigiuszowi Grzeli. Rozmowę zamieszczono w książce Chełmska 21. 50 lat Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie (pod red. Bożeny Janickiej i Andrzeja Kołodyńskiego), WFDiF, Warszawa, s. 76-79
Statek po latach
-
M/s „Phenian” w porcie gdyńskim (koniec lat 60.) - fot. ze zbiorów PLO -
Kartka pocztowa wydana przez PLO z obrazem Adama Werki M/s „Phenian” - fot. ze zbiorów PLO
Bibliografia
- Chełmska 21. 50 lat Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie (pod red. Bożeny Janickiej i Andrzeja Kołodyńskiego), WFDiF, Warszawa 1999
- Marcin Krawczuk, Katalog filmów marynistycznych, Woj. Ośr. Inform. Naukowo-Technicznej i Ekonomicznej w Szczecinie, CFO „Filmos”, Szczecin 1969
- Wojciech Otto, Obserwacje życia i peregrynacje historii. Tradycje i transformacje [w:] Historia polskiego filmu dokumentalnego (1945-2014) (pod. red. Małgorzaty Hendrykowskiej), Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2015, s. 170
Inne źródła
- Strona internetowa PWSFTviT w Łodzi
