Pałac (Małkocin)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. nr 798 z dnia 3 czerwca 1977[1]
Pałac w Małkocinie
Pałac w Małkocinie
Nazwa niemiecka Mulkentin
Lokalizacja Małkocin
Projektant nieznany
Data budowy 3 ćw. XIX w.

Geolokalizacja: 53.405234,15.02618

Pałac w Małkocinie (niem. Mulkentin, gmina Stargard)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1338 roku z dokumentu, w którym Diderick i Hintze der Weigerowie z Mulckenthin (lennicy) w intencji swojej matki Abele, braci Henninga i Ebela nadali 2 łany ziemskie oraz dochody z sądownictwa augustianom ze Stargardu.

Od średniowiecza do 1790 roku teren miejscowości był lennem rodu Weigerów (Weyerów). Według informacji źródłowych właścicielami byli: w 1414 roku Albrecht Weiger, w 1495 roku Hans Dorre i Piotr Weyher, w 1505 roku Joachim Weiher, w 1507 roku Marcin i Piotr Weigerowie. Przedstawiciele rodu (Kaspar, Andrzej, Ernest Starszy i Młodszy, Michał Młodszy, Michał i Hieronim, Jurgen i Michel oraz inni) w 1628 roku posiadali różne części wsi. W 1749 i 1755 roku generał major Christian Rudolf von Weyher zostawił jedną część miejscowości żonie porucznika von Paulsdorfa, a inną pułkownikowi Chrystianowi Rudolfowi. W 1771 roku część majątku zostawił żonie Karolinie, który po jego śmierci przeszedł na drugiego męża Karoliny – Jerzego Ludwika Wierzbickiego.

W 1790 roku majątek kupił major Matthias Ferdynand von Farmer. W 1828 roku właścicielem był jego syn Johann Heinrich von Farmer. W 1862 roku Fryderyk Wilhelm Frank sprzedał majątek Ottonowi Schumannowi. W 1867 roku jego właścicielem był von Oper. W 1905 roku w majątku (A) zamieszkiwało 5 osób. Od 1867 roku do 1939 roku majątek należał do rodu von Löperów. W 1939 roku majątek obejmował pałac, zabudowania folwarczne oraz 425 ha ziemi.

Po II wojnie światowej w folwarku działał PGR, a w pałacu znajdowały się mieszkania pracownicze. Teren i obiekty należą obecnie do Uniwersytetu Szczecińskiego.

We wsi istniał jeszcze drugi majątek (B), który w 1822 roku należał do von Farmera. W 1905 roku w folwarku mieszkało 6 osób. W 1911 roku jego właścicielem był Karl Havemann, a w 1939 roku von Schwahn, którego majątek obejmował 147 ha ziemi. Obecnie folwark B nie istnieje. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 370 mieszkańców w 85 gospodarstwach domowych.

Dwór

We wsi znajduje się pałac z drugiej ćwierci XIX wieku zbudowany w stylu późnego klasycyzmu północnego, rozbudowany o skrzydło boczne pod koniec XIX wieku. Do budynku przylega oranżeria wykonana w konstrukcji żeliwnej. Skrzydło główne to budynek dwukondygnacyjny, przykryty dachem naczółkowym z wydatnym ryzalitem w części frontowej, z portykiem z balkonem na toskańskich kolumnach, przyozdobiony pilastrami, trójkątnym tympanonem i opaskami nad oknami. Skrzydło boczne to budynek dwukondygnacyjny przykryty dachem dwuspadowym z małym ryzalitem. W sąsiedztwie pałacu znajdują się zachowane zabudowania gospodarcze m.in. młyn, gołębnik oraz magazyn zbożowy.

Obok obiektu znajduje się park dworski założony w XVIII wieku, a przekształcony w XIX wieku (współcześnie poddany renowacji), o powierzchni 7,3 ha, z fontanną, podjazdem oraz cennym starodrzewem złożonym m.in. z jodły kaukaskiej, dębu szypułkowego, dębu czerwonego, dębu błotnego, modrzewia europejskiego, grabu pospolitego oraz klonu jaworu.

Obiekt dostępny.

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 1. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.
  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 2. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy