Państwowy Urząd Repatriacyjny (budynek)
| Państwowy Urząd Repatriacyjny | |||
| |||
| Nazwa niemiecka | Diakonisssenanstalt Salem (Köslin) | ||
| Wcześniejsze nazwy | Lyzeum für Stift Salem | ||
| Lokalizacja | Jagiellońska 65 | ||
| Data budowy | 1927-1928 | ||
| [ Zobacz Państwowy Urząd Repatriacyjny na mapie.] | |||
Państwowy Urząd Repatriacyjny. Punkt Etapowy nr 2 - taki napis widnieje na ścianie frontowej budynku przy ulicy Jagiellońskiej 65. Jest to jeden z kilku obiektów Państwowego Urzędu Repatriacyjnego usytuowanych przy dawnej ulicy Turnerstraße, które służyły od 24 lipca 1945 roku jako pomieszczenia tzw. punktu etapowego dla repatriantów polskich przybyłych z Zachodu (Punkt Etapowy nr 2). Jednocześnie w tym dniu przyjęto w przyległych do niego budynkach pierwszy transport kolejowy repatriantów z Zachodu w ilości 1658 osób. [2]
Historia
Budynek wzniesiono na miejscu dawnej szkoły średniej, a z czasem szkoły wyższej, powstałej w 1880 roku dla potrzeb Fundacji Diakonissen-und Kinderhaus Stift Salem. [3] Projekt nowego budynku nosi datę 15 lipca 1927. Zbudowany w latach 1927-1928 na tyłach parceli fundacji Salem, z wejściem od strony ulicy Turnerstraße 65, poświęcony został 14 października 1928. Do roku 1938 mieściła się tu szkoła ponadpodstawowa zwana Lyzeum für Stift Salem dla diakonisek-nowicjuszek. Budynek stał się jednocześnie ich miejscem zamieszkania. Księga adresowa z 1940 roku, oprócz schroniska dla dziewcząt nowicjuszek i diakonisek, sytuuje w budynku siedzibę wojskowej szkoły zawodowej (Heeresfachschule). [4]
W latach 1945-1950 w budynku znalazł siedzibę Państwowy Urząd Repatriacyjny. Obecnie mieści się tu Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 2, Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna nr 16 im. Jana Pawła II i Szkoła Przysposabiająca do Pracy nr 2.
Historia Fundacji Salem
Historia szczecińskiego zakładu sióstr diakonisek „Salem” (hebr. pokój) rozpoczęła się 31 marca 1868 roku. W tym dniu baronowa Thekla von Hühnerbein założyła w nowo powstałej dzielnicy Nowy Turzyn, przy obecnej ulicy Jagiellońskiej (początkowo Turnerstraße 7-9, a po zmianie numeracji w 1904 Turnerstraße 65-66), schronisko dla osieroconych i porzuconych dziewcząt pod nazwą „Mädchen-Rettungshaus Salem” (Salem - hebr. pokój). Fundacja pod nową nazwą Diakonissen-und Kinderhaus Stift Salem od 1891 roku stała się członkiem międzynarodowego stowarzyszenia domów diakonijnych, powstałego w 1861 r. w Kaiserswerth podczas tzw. „generalnej konferencji Kaiserswerth” (Kaiserswerther Generalkonferenz). Do fundacji należał również, zbudowany w międzyczasie i poświęcony w 1871 roku, duży budynek na przedłużeniu dotychczasowej parceli od strony obecnej ulicy Ściegiennego (Pionierstraße 5, po zmianie numeracji w 1892 Pionierstraße 30-33). W 1893 roku w budynku fundacji zamieszkiwało już 40 sióstr i 97 wychowanek. Po śmierci Thekli von Hühnerbein w 1902 r., nowa przełożona fundacji Bertha von Massow z powodu problemów lokalowych spowodowała w 1914 roku przeniesienie zakładu do Koszalina. Stąd też zakład w Szczecinie jako filia fundacji nazywano odtąd Diakonisssenanstalt Salem (Köslin)). [5]
Zabytek
Obiekt wpisany do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków pod numerem 244 (decyzja DZ-4200/39/O/2005 z dnia 28 grudnia 2005, nazwa na liście: szkoła wraz z napisami PUR) .[1]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml
- ↑ zob. S. Kaczkowski, Osadnictwo polskie w Szczecinie 1945-1950. Wydawnictwo Poznańskie. Poznań 1963, s. 43.
- ↑ M. Łuczak, Szczecin Turzyn. Torney. Pomorskie Towarzystwo Historyczne. Szczecin 2011, s. 82.
- ↑ Zob. Stettiner Adreßbuch für das Jahr 1940, cz. II, s. 160.
- ↑ Zob. także M. Łuczak, Szczecin Turzyn. Torney..., op. cit., 82-90.
Bibliografia
- Kaczkowski S., Osadnictwo polskie w Szczecinie 1945-1950. Wydawnictwo Poznańskie. Poznań 1963.
- Łuczak Marek, Szczecin Turzyn. Torney. Pomorskie Towarzystwo Historyczne. Szczecin 2011.
Zobacz też
