Siemyśl

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Siemyśl
Siemyśl
Nazwa niemiecka Simotzel, Simoitzel, Cemoitzel
Nazwa przejściowa Ziemyśl
Powiat kołobrzeski
Gmina Siemyśl
Sołectwo Siemyśl
Strona internetowa miejscowości.

Geolokalizacja: 54.027587,15.534704

Siemyśl (niem. Simotzel) wieś gminna w powiecie kołobrzeskim w województwie zachodniopomorskim. Siedziba Urzędu Gminy.

Geografia

Regionalizacja fizyczno-geograficzna obszaru gminy Siemyśl przedstawia się następująco:

  • prowincja: Niż Środkowoeuropejski
  • podprowincja: Pobrzeże Południowobałtyckie
  • makroregion: Pobrzeże Szczecińskie, Pobrzeże Koszalińskie
  • mezoregion: Równina Gryficka, Równina Białogardzka.

Gmina Siemyśl leży we wschodniej części Równiny Gryfickiej. Wieś gminna Siemyśl zlokalizowana jest w południowym rejonie gminy[1].

Położenie

Wieś gminna Siemyśl leży w południowej części gminy, przy skrzyżowaniu dróg Drozdowo - Rozcięcino i Trzynik - Sarbia; w linii prostej w odległości: 16,5 km od Kołobrzegu, 18,5 km od Trzebiatowa, 33 km od Świdwina, 48 km od Koszalina i 96 km od Szczecina.[2]. Miejscowość zajmuje teren na północno-wschodnim brzegu rzeki Dębosznicy. Od strony południowo-wschodniej Siemyśl sąsiaduje z Trzynikiem (ok, 4 km odległości), od południowo-zachodniej z Białokurami (odległość 2 km)i od północnej z Nieżynem (w odległości 3 km)[3].

Klimat

Klimat okolic Siemyśla, należy do chłodniejszych obszarów w makroregionie Pomorza Zachodniopomorskiego. Średnia roczna temperatura powietrza waha się od 6,8 °C do około 7,0 °C. Średnia temperatura okresu letniego wynosi ok. 15°C, okresu zimowego: - 1,5 C°. Liczba dni gorących z temperaturą maksymalną powyżej 25 °C wynosi średnio około 20 w roku. Amplituda liczona dla średnich rocznych wartości temperatur(temperatura maksymalna 12,0 °Co i temperatura minimalna -3,1 °Co) wynosi 15,1 °C. Wartości te wskazują na bardziej kontynentalny charakter klimatu tego mezoregionu w porównaniu z sąsiednimi. Przymrozki wiosenne trwają jeszcze nawet do 15 maja, a jesienne rozpoczynają się już od 5 października. Zima rozpoczyna się przed końcem grudnia i trwa ponad 60 dni. Dni z odwilżą jest około 30. Pokrywa śnieżna pojawia się już po 25 listopada, a zanika na początku kwietnia, średnia liczba dni z pokrywą śnieżną w roku wynosi 60 dni. Okres wegetacji jest opóźniony, rozpoczyna się 7 kwietnia i trwa bardzo krótko, bo poniżej 210 dni. Roczna suma opadów waha się w granicach 680-750 mm[4].

Obiekty fizjograficzne

Gmina Siemyśl położona jest na Równinie Gryfickiej, większość obszaru gminy to tereny równinne. Im bardziej na południe gminy, tym bardziej zaznacza się różnica w ukształtowaniu powierzchniowym. Równiny, które dominują na zdecydowanej większości obszaru gminy, przekształcają się w typ rzeźby niskopagórkowatej i falistej. W okolicy miejscowości Siemyśl wzniesienia dochodzą do 50 m. n.p.m. Wieś leży nad rzeką Dębosznicą[5].

Przyroda

W okolicy wsi Siemyśl znajdują się tzw. Mszary Siemyślskie - użytek ekologiczny (UE-2N-O 9-10), w którym ochroną objęte zostały: walory różnorodności biologicznej oraz lęgowa awifauna wodno-błotna, miejsca rozrodu i przebywania bezkręgowców. Są to trzcinowiska z fragmentem lustra wody na obrzeżach z narastającym mchem torfowca, licznymi krzewami i gęstymi zakrzaczeniami wierzby, na obrzeżach z turzycami i sitem oraz trzciną i pałką wodną – doskonała ostoja dla ptaków wodno-błotnych i schronienie dla parzystokopytnych. Jest to lęgowisko ptaków wodno-błotnych: gęgawy, błotniaka stawowego, łyski, wodnika, krakwy, krzyżówki, czernicy, świergotka drzewnego, świerszczaka, łozówki, skowronka, potrzosa, trznadla, potrzeszcza. Jest to miejsce rozrodu dla gatunków: traszka zwyczajna, ropucha szara, żaba jeziorkowa, żaba moczarowa, świtezianka dziewica, świtezianka błyszcząca, żyworódka[6].

Ciekawy przykład roślinności na terenie wsi stanowi skupisko drzew w okolicy kościoła. Nieczynny cmentarz ewangelicki o powierzchni 0,4 ha znajduje się wokół kościoła. Zachowany, w dużej części pierwotny, drzewostan stanowią liczne gatunki drzew: jesion wyniosły (główny składnik drzewostanu), lipa drobnolistna, kasztanowiec biały, brzoza brodawkowata, buk zwyczajny, klon jawor i zwyczajny, świerk pospolity oraz dwa okazy żywotnika zachodniego. W podszyciu występują licznie klony oraz bez czarny i głóg jednoszyjkowy. Stare drzewa (największy okaz stanowi lipa drobnolistna o obwodzie 310 cm i jesion wyniosły o obwodzie 265 cm) rosną wzdłuż ogrodzenia i obok kościoła[7].

Historia

Pierwsza historyczna wzmianka o wsi pochodzi z 1136roku. Nazwa wsi wywodzi się prawdopodobnie od starosłowiańskiego imienia Siemysław[8]. Do 1247 roku osada znajdowała się w posiadaniu Mikołaja von Borcka z Łobza, który sprzedał ją za 88 marek klasztorowi Cysterek z Koszalina. W 1276 roku wieś jest wymieniana jako składowa część dóbr katedry kołobrzeskiej. Dokument z 1297 roku podaje nazwę wsi w postaci "Zimoitzel". W 1439 roku przeprowadzono rozdział gruntów miasta Kołobrzeg i wsi Siemyśl; przy tej okazji wymieniony został istniejący tu folwark. Wielowiekowe dobra kołobrzeskie w Siemyślu w 1858 roku zakupił radca Ernst von Kapfengst od tego czasu miejscowy majątek zyskał status dóbr rycerskich. Ok. połowy XIX wieku Siemyśl podzielony był na dwie części: część gminną wieś i kolonie Wątłe Błota, licząca 3258 mórg ziemi oraz majątek rycerski z 2330 morgami ziemi. Zabudowa pierwszej części składała się z 72 domów, a drugiej z 7. Przed separacją gruntów było we wsi 10 gospodarstw Bauerskich i 4 zagrodnicze. W latach 60. XIX wieku było już tutaj 80 gospodarstw. We wsi istniała szkoła, dom kaznodziei, dziedziczny młyn i strażnica leśna. Wykaz z 1929 roku podaje, że we wsi istniały wówczas: kościół, dwa młyny (jeden wodny); liczbę ludności określono na 921 osób ( w tym kilkadziesiąt osób wyznania staroluterańskiego i kilka mojżeszowego)[9].

Samorząd

Ogół mieszkańców miejscowości Siemyśl tworzy Sołectwo Siemyśl. Sołectwo działa na podstawie przepisów prawa, a w szczególności: ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.); Statutu Sołectwa. Sołectwo Siemyśl jest jednostką pomocniczą Gminy Siemyśl. Podstawowym celem utworzenia i działania Sołectwa jest zapewnienie jego mieszkańcom udziału w realizacji zadań Gminy. Organami sołectwa są:

  • Zebranie Wiejskie; Zebranie Wiejskie jest organem uchwałodawczym w Sołectwie.
  • Sołtys. Sołtys jest organem wykonawczym Sołectwa. Działalność sołtysa wspomagana jest przez Radę Sołecką.

Sołtys wykonuje uchwały Zebrania Wiejskiego oraz inne zadania określone przepisami prawa lub zlecone przez organy Gminy. Kadencja Sołtysa i Rady Sołeckiej trwa 4 lata licząc od dnia wyboru[10].

Gospodarka i infrastruktura

Gmina Siemyśl zajmuje powierzchnię 107 km , zamieszkiwanych przez 3615 osób. Gospodarka gminy nastawiona jest głownie na produkcję rolną, przetwórstwo spożywcze, usługi rekreacyjne i turystyczne[11]. W Gminie zarejestrowane są firmy:

  • "GEO - BUD" Ryszard Borzęcki
  • Agroturyystyka Teresa Dobrowolska
  • GS "SAMOPOMOC CHŁOPSKA" Siemyśl
  • Konsorcjum Andziak
  • Kowalstwo artystyczne Mieczysław Woś
  • Pracownia projektowania wnętrz Justyna Działowska[12].

Kultura

Gminny Ośrodek Kultury w Siemyślu

Główne instytucje kultury na terenie wsi gminnej Siemyśl zlokalizowane są w budynku XIX wiecznego pałacu, który został zaadaptowany na obiekt użyteczności publicznej w 1979 roku. Mieszczą się tu Gminny Ośrodek Kultury oraz Gminna Biblioteka Publiczna i ognisko przedszkolne[13].

Oświata

Zespół Szkół im. Noblistów Polskich w Siemyślu

W skład Zespołu wchodzą:

  • Szkoła Podstawowa w Siemyślu,
  • Gimnazjum w Siemyślu.

Historia szkoły w Siemyślu

Kościoły i związki wyznaniowe

Kościol pw. św. Stanisława Kostki w Siemyślu
  • Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska
  • Dekanat Gościno
  • Parafia Rzymskokatolicka p.w. św. Stanisława Kostki w Siemyślu[14].

Sport

Na terenie Gminy Siemyśl działalność sportowa prowadzona jest przez 2 kluby sportowe zarejestrowane w Sądzie Wojewódzkim oraz Szkoły Podstawowe w Siemyślu i Charzynie, prowadzące zajęcia sportowe z dziećmi w ramach SKS.

Klub Sportowy "Jantar" Siemyśl zrzesza 62 członków, w tym 45 osób ćwiczących zarejestrowanych w OZPN. Istnieją tutaj dwie sekcje piłki nożnej.

Klub Sportowy “TEK-WONDO” z siedzibą w Siemyślu posiada 20 członków, w tym 12 ćwiczących.

Na terenie gminy znajdują się następujące obiekty sportowe:

  • 1 hala sportowa w Siemyślu
  • 4 boiska do piłki nożnej
  • 2 boiska do piłki ręcznej
  • 1 kort to tenisa ziemnego.

Sztandarową imprezą sportową jest Ogólnopolski Wyścig Kolarski o puchar Wójtów Gmin Gościno, Siemyśl i Rymań.

Turystyka

Gmina Siemyśl nie posiada form geograficzno - przyrodniczych (wybrzeże morskie, duże jeziora, góry) umożliwiających rozwój turystyki i wypoczynku na wielką skalę. Może jednak zaoferować interesujące, bardziej kameralne formy wypoczynku. Piękno otwartego, wiejskiego krajobrazu uzupełnionego różnorodnością drobnych form geomorfologicznych, bogactwem szaty roślinnej oraz ciekawą zabudową wiejską stanowi zachętę dla poszukiwaczy rodzimego folkloru i wypoczynku na łonie natury. Popularną forma na terenie gminy jest agroturystyka.

Przez teren gminy przebiega ścieżka rowerowa po nasypie kolejki wąskotorowej, stworzona dzięki inicjatywie Związku Miast i Gmin Dorzecza Parsęty. Rozciąga się ona na terenie gmin: Gościno, Karlino, Kołobrzeg, Rymań, Siemyśl na odcinku 57 km. Wzdłuż całej ścieżki powstały miejsca postojowe dla rowerzystów, wyposażone w ławy, stoły, zadaszenia. Ścieżką można dojechać z Karlina do Gościna (17,9km) dalej ścieżka dzieli się na trzy kierunki. Pierwszy na południe z Gościna do Dargocic (4,8km). Drugi, najdłuższy (23,4km), południowo zachodni prowadzi z Gościna przez Rymań nad jezioro Popiel. Ostatni północny odcinek prowadzi przez Charzyno do drogi łączącej Kołobrzeg z Trzebiatowem (10,8km). Dalej, wyznaczonym szlakiem możemy dojechać do Grzybowa, skąd ścieżką rowerową wzdłuż morza dojedziemy do samego Kołobrzegu[15].

Demografia

Dane demograficzne pochodzą z roku 2009.

  • liczba mieszkańców ogółem: 1343
  • mężczyźni: 684
  • kobiety: 659

Udział ludności wg ekonomicznych grup wieku w ludności ogółem:

  • w wieku przedprodukcyjnym: 23,1%
  • w wieku produkcyjnym: 66,1%
  • w wieku poprodukcyjnym: 10,8%[16]

Służba zdrowia

Na terenie wsi gminnej Siemyśl znajdują się:

  • Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej
  • Gabinet stomatologiczny
  • Apteka "Na Kołobrzeskiej"[17].

Zabytki

Gmina Siemyśl nie obfituje w dobrze zachowane obiekty kulturowe. Liczne w XIX w. zespoły folwarczne zachowały się jedynie w ilościach śladowych. W zabudowie chłopskiej dominują obiekty z lat 10tych i 20tych XX w. Jednakże w każdej niemal wsi i osadzie na obszarze gminy istnieją obiekty i elementy układów przestrzennych oraz założenia krajobrazowe, które należałoby objąć ochroną celem zachowania śladów przeszłości. Na terenie wsi Siemyśl również znajdują się przedmioty i urządzenia wpisane do rejestru zabytków ruchomych: dwa dzwony z brązu i drewniana chrzcielnica rzeźbiona, polichromowana z kościoła parafialnego p.w.św. Stanisława Kostki w Siemyślu (nr rej. 147/B z dn. 22.04.1976 r.). Zabytkowy charakter posiada także kościół w Siemyślu, jako neogotycka budowla pochodząca z 1866 roku oraz XIX wieczny młyn i zlewnia mleka przy ul. Kołobrzeskiej.

Przypisy

  1. Waloryzacja przyrodnicza Gminy Siemyśl: operat generalny. Szczecin 2003, s. 5.
  2. Program Ochrony Środowiska dla Gminy Siemyśl na lata 2010-2013 z perspektywą na lata 2014-2017, s. 7.
  3. Siemyśl: Studium krajobrazu kulturowego. W: BIP Urząd Gminy Siemyśl [online]. [Przeglądany 27 sierpnia 2013].
  4. Tamże, s. 11.
  5. Kosacki, Jerzy; Kucharski, Bogdan. Pomorze zachodnie i środkowe: przewodnik. Warszawa: Muza, 2001, s. 458. ISBN 83-7200-583-4.
  6. Mszary Siemyskie. W: Przyroda Kołobrzegu [online]. [Przeglądany 27 sierpnia 2013].
  7. Waloryzacja przyrodnicza Gminy Siemyśl: operat generalny. Szczecin 2003
  8. Ellwart, Jarosław. Pomorze Środkowe: przewodnik turystyczny. Gdynia: "Region", 2003, s. 131. ISBN 83-89178-08-7
  9. Studium Krajobrazu Kulturowego Siemyśl: Studium Krajobrazu Kulturowego W: BIP Urząd Gminy Siemyśl] [online]. [Przeglądany 27 sierpnia 2013].
  10. Statut Sołectwa Siemyśl. Załącznik Nr 8 do uchwały Nr 97/XIV/04 r. Rady Gminy Siemyśl z dnia 31 marca 2004 r.
  11. Lokalna Strategia Rozwoju Obszarów Gmin Dygowo, Gościno, Karlino, Kołobrzeg, Rymań, Siemyśl i Ustronie Morskie na lata 2009-2015. Gościno: Siła w Grupie, 2009, s. 8.
  12. Firmy. W: Gmina Siemyśl [online]. [Przeglądany 27 sierpnia 2013].
  13. Buchner-Wrońska, Anna. Przywrócić GOK-owi czasy świetności. W: "Gazeta Kołobrzeska". 2013, nr 31, s. 12.
  14. Parafia Siemyśl. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska [online]. [Przeglądany 27 sierpnia 2013].
  15. Szlakiem Po Nasypie Kolejki Wąskotorowej: przewodnik rowerowy [online]. [Przeglądany 27 sierpnia 2013].
  16. Siemyśl. Bank Danych Lokalnych. W: GUS Szczecin [online]. [Przeglądany 27 sierpnia 2013].
  17. Informator. W: Gmina Siemyśl [online]. [Przeglądany 27 sierpnia 2013].

Bibliografia

  • Buchner-Wrońska, Anna. Przywrócić GOK-owi czasy świetności. W: "Gazeta Kołobrzeska". 2013, nr 31
  • Ellwart, Jarosław. Pomorze Środkowe: przewodnik turystyczny. Gdynia: "Region", 2003. ISBN 83-89178-08-7
  • Kosacki, Jerzy; Kucharski, Bogdan. Pomorze zachodnie i środkowe: przewodnik. Warszawa: Muza, 2001. ISBN 83-7200-583-4
  • Lokalna Strategia Rozwoju Obszarów Gmin Dygowo, Gościno, Karlino, Kołobrzeg, Rymań, Siemyśl i Ustronie Morskie na lata 2009-2015. Gościno: Siła w Grupie, 2009
  • Program Ochrony Środowiska dla Gminy Siemyśl na lata 2010-2013 z perspektywą na lata 2014-2017
  • Statut Sołectwa Siemyśl. Załącznik Nr 8 do uchwały Nr 97/XIV/04 r. Rady Gminy Siemyśl z dnia 31 marca 2004 r.
  • Waloryzacja przyrodnicza Gminy Siemyśl: operat generalny. Szczecin 2003

Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Joanna Przybyło