Tadeusz Galiński

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tadeusz Galiński
archeolog
Data urodzenia 1 lutego 1954
Miejsce urodzenia Wilkowice
Narodowość polska


Tadeusz Galiński (ur. 1954) – archeolog, muzealnik, pracownik naukowy PAN. Dr hab. prof. IAE PAN. Należy do wąskiego grona badaczy zajmujących się najstarszymi etapami osadnictwa na Pomorzu Zachodnim.

Życiorys

Urodził się 1 lutego 1954 roku w miejscowości Wilkowice na Mazowszu. Studia archeologiczne na Uniwersytecie Łódzkim ukończył w 1979. Tego samego roku został zatrudniony w Dziale Archeologii Muzeum Mazowieckiego w Płocku. W maju 1982 roku przeniósł się do Muzeum Narodowego w Szczecinie, do Działu Archeologii, którego był kierownikiem w latach 19982002.

Od początku zainteresowania badawcze T. Galińskiego koncentrowały się na zagadnieniach związanych z starszymi epokami kamienia. W okresie pracy muzealnej (1982–2002) podejmował wielotorowe działania. Prowadził intensywne prace terenowe, pozyskując interesujące źródła archeologiczne zarówno w drodze wykopalisk, jak i prospekcji powierzchniowych. Te ostatnie miały na celu wyszukiwanie nowych stanowisk paleolitycznych i mezolitycznych, szczególnie w obszarze lewobrzeżnej Odry (1982–1996). Przez wiele sezonów realizował również badania powierzchniowe AZP (Archeologiczne Zdjęcie Polski) na terenie dawnego województwa szczecińskiego. Równolegle do tych prac prowadził wzmożone studia, czego wyrazem są liczne publikacje naukowe.

W 1989 roku obronił doktorat z zakresu mezolitu Pomorza, a w 1998 zyskał tytuł doktora habilitowanego na podstawie rozprawy dotyczącej problematyki mezolitu Europy. W 2003 roku T. Galiński został pracownikiem naukowym IAE PAN (Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk), zatrudnionym w Ośrodku Interdyscyplinarnych Badań Archeologicznych.

Od 2006 roku prowadzi badania wykopaliskowe na stanowisku w Bolkowie. Miejsce to, położone nad jeziorem Świdwie, skrywa bogate ślady osadnictwa paleolitycznego i mezolitycznego. Odkryto tu bowiem unikatowe pozostałości związane zarówno z kulturą duchową (np. zdobioną włócznia obrzędowa, żerdziową konstrukcję otoczoną kamieniami – sanktuarium, przedmioty rogowe i kościane zdobione rytami, drewniane figurki i maski, amulety), jak i życiem codziennym (np. fragmenty łuków, ostrza kościane, ostrza włóczni, haczyki, kopaczka drewniana, pociski do procy). T. Galiński kontynuuje także intensywną pracę gabinetową. Efektem tych analiz są monografie dwóch ważnych stanowisk archeologicznych: w Rotnowie i Tanowie. Książki te ukazały się kolejno w 2007 i 2015 roku.

Poza działalnością stricte naukową T. Galiński ma na swoim koncie współautorstwo w opracowaniu scenariusza i realizacji stałej wystawy archeologicznej „Pradzieje Pomorza na lądzie i morzu” eksponowanej od 11 listopada 1988 do 2010 roku w gmachu MNS przy Wałach Chrobrego 3.

Przez wiele lat był członkiem szczecińskiego Oddziału SNAP (Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich), a w okresie 2001–2004 jego prezesem. W latach 2003–2007 redagował rocznik muzealny, który od tego momentu zaczął ukazywać się w zmienionej formule merytorycznej i graficznej jako "Materiały Zachodniopomorskie. Nowa Seria". Był także współredaktorem „Res et Fontes” (2003) – Księgi Jubileuszowej poświęconej znanemu szczecińskiemu archeologowi dr. Eugeniuszowi Cnotliwemu w 70. rocznicę urodzin. T. Galiński nie stroni także od popularyzowania wiedzy o najstarszych odkryciach archeologicznych na Pomorzu Zachodnim w przestrzeni medialnej.

Badania archeologiczne (wykopaliskowe)

  • 1982–1996, 1999–2002 – Tanowo k. Szczecina (paleolit schyłkowy, mezolit, protoneolit),
  • 1982–1984 – Dobra i Grzepnica k. Szczecina (mezolit)
  • 1996 – Łęgi k. Szczecina (paleolit schyłkowy, mezolit)
  • 1997 – Kocierz nad Regą (mezolit)
  • 1997–1998 – Rotnowo (paleolit, mezolit)
  • 2000 – Płoty–Budziszcze (mezolit)
  • 2006, 2010–2016 – Bolków nad jeziorem Świdwie (paleolit, mezolit)

Publikacje (wybór)

  • 1984 Badania stanowisk mezolitycznych w Dobrej i Grzepnicy, woj. szczecińskie w latach 1982–* 1984, Materiały zachodniopomorskie, t. 30, s. 7–22.
  • 1991 Uwagi na temat mezolitu ceramicznego i neolitu strefy leśnej na Niżu polskim, „Archeologia Polski”, t. 36/1–2, s. 5–71.
  • 1992 Mezolit Pomorza, Szczecin.
  • 1992 Obozowisko mezolityczne i protoneolityczne na stanowisku w Tanowie badane w latach 1989–1991, „Materiały Zachodniopomorskie”, t. 38, s. 53–122.
  • 1994 Przemysł krzemienny zespołów końcowomezolitycznych i protoneolitycznych w Europie zachodniej i na Pomorzu, „Materiały Zachodniopomorskie”, t. 40, s. 7–74.
  • 1997 Mezolit Europy, Szczecin. ISBN: 83-907329-5-5.
  • 1997 Materiały do mapy osadnictwa w epoce kamienia na Pomorzu Zachodnim, „Materiały Zachodniopomorskie”, t. 43, s. 7–98.
  • 1998 Obozowiska późnopaleolityczne i mezolityczne w Łęgach, woj. szczecińskie, „Materiały Zachodniopomorskie”, t. 44, s. 7–42.
  • 1999 Stanowisko późno paleolityczne w Kocierzy, „Materiały Zachodniopomorskie”, t. 45, s. 7–66.
  • 2002 Społeczeństwa mezolityczne. Osadnictwo, gospodarka, kultura ludów łowieckich w VIII–IV tys. p.n.e. na terenie Europy, Szczecin. ISBN: 83-86136-11-1.
  • 2004 Stanowisko mezolityczne w Płotach. Inwentarze maglem oskie z ostrzami typu Vig, „Materiały Zachodniopomorskie”, Nowa Seria, t. 1, s. 5–62.
  • 2005-2006 Osadnictwo późno paleolityczne w rejonie jeziora Świdwie na Pomorzu Zachodnim, „Materiały Zachodniopomorskie”, Nowa Seria, t. 2/3, s. 43–77.
  • 2007 Rotnowo. Stanowisko paleolityczne i mezolityczne w Dolinie Lubieszowej na Pomorzu Zachodnim. Warszawa. ISBN: 978-83-89499-29-5.
  • 2012 Kultura protoneolityczna na Pomorzu w świetle najnowszych badań w Tanowie, „Archeologia Polski”, t. 57/1–2, s. 79–112.
  • 2014 Obozowiska łowieckie ze schyłku preborealu w Bolkowie na Pomorzu Zachodnim, „Archeologia Polski”, t. 59/1–2, s. 79–120.
  • 2015 Tanowo. Obozowiska łowców epoki paleolitu i mezolitu na Pomorzu, Warszawa. ISBN-978-83-63760-51-9.
  • 2015 Bolków nad jeziorem Świdwie. Nowe materiały kultury ahrensburskiej, „Materiały Zachodniopomorskie”, Nowa Seria, t. 10 (2013), s. 7–113.
  • 2015 Najstarsze osadnictwo mezolityczne w strefie zachodniobałtyckiej w świetle badań stanowiska Bolków 1, „Przegląd Archeologiczny”, t. 63, s. 29–55.
  • 2016 Protoneolit. Obozowiska łowieckie ze schyłku okresu atlantyckiego w Tanowie na Pomorzu Zachodnim, Warszawa. ISBN 978-83-63760-67-0.

Bibliografia

  • Archiwum SNAP Oddział Szczecin
  • Encyklopedia Szczecina, T. 1, 1999 Szczecin.
  • „Materiały Zachodniopomorskie”, Sprawozdania: t. 28–46 (1982–2000).

Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Dorota Kozłowska