Wiktoria Lisewska
| Wiktoria Lisewska | |||
| nauczycielka, bibliotekarka | |||
| |||
| Data urodzenia | 28 marca 1914 | ||
| Miejsce urodzenia | Charków obec. Ukraina | ||
| Data śmierci | 2 lutego 1998 | ||
| Miejsce śmierci | Szczecin | ||
| Miejsce spoczynku | Cmentarz Centralny w Szczecinie 86 A–011–9 | ||
| Lokalizacja grobu | zobacz na mapie | ||
| Narodowość | polska | ||
Wiktoria Lisewska (1914-1998) – nauczycielka, szczecińska bibliotekarka
Życiorys
Wiktoria Lisewska urodziła się w Charkowie 28 marca 1914 r. w rodzinie Marii (z d. Batz) i Pawła Cywińskich. Ojciec był maszynistą kolejowym. Do Polski przyjechała w 1923 r. z rodzicami i rodzeństwem: bratem Tadeuszem[1] i siostrą Zofią[2] Rodzina zamieszkała we wsi Klonowa w powiecie sieradzkim. Wiktoria Lisewska ukończyła tam w 1928 r. szkołę powszechną. Następnie rozpoczęła naukę w Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Toruniu, z którego po trzech latach przeniosła się do prywatnego Koedukacyjnego Seminarium Nauczycielskiego, prowadzonego przez Koło Polskiej Macierzy Szkolnej w Pabianicach[3] (opiekunem kursu był Henryk Kiełczewski). W roku 1933 zdała egzamin maturalny i otrzymała dyplom nauczycielki. Pracę nauczycielską rozpoczęła w Szkole Sióstr Urszulanek w Sieradzu (1933-1935), kontynuując ją do wybuchu wojny w 1939 r. w szkołach powszechnych, kolejno – we Wróblewie (pow. Sieradz), w Sieradzu, Zduńskiej Woli, Utracie (pow. Łask) i w Szczercowie (pow. Bełchatów).
Po wybuchu II wojny światowej została wysiedlona do Nowego Sącza. W poszukiwaniu pracy przeniosła się do Chełmna Lubelskiego, gdzie zatrudniła się w biurze Spółdzielni Rolniczo-Handlowej. Podczas wojny wyszła za mąż za Brunona Lisewskiego[4], przed wojną urzędnika w cukrowni w Rejowcu, który podczas okupacji pracował w biurze „Społem” w Chełmie Lubelskim. W małżeństwie urodziła córkę Marię (1944-1945), synów bliźniaków: Jerzego[5] i Andrzeja (1946) oraz córkę Krystynę (1950-1998).
W 1945 r. wróciła z rodziną do Sieradza i podjęła pracę w Szkole Powszechnej we Wróblewie.
W 1946 r. ze względu na pracę męża, przeniosła się do Leszna, a stamtąd w 1947 r. już na stałe do Szczecina.
W Szczecinie pracowała początkowo (8 sierpnia 1947–10 sierpnia 1948 r.) jako kierowniczka stołówki, potem kasjerka w Rejonowej Zbiornicy Złomu. Przez kilka lat nie podejmowała zatrudnienia, wychowując trójkę małoletnich dzieci.
W 1951 r. ukończyła Państwowy Korespondencyjny Kurs Bibliotekarski i od września 1952 r. rozpoczęła pracę bibliotekarską jako instruktor biblioteczny w filii bibliotecznej nr 19 Miejskiej Biblioteki Publicznej w Szczecinie w dzielnicy Gumieńce. W opinii z tego czasu (z dnia 7 września 1954 r.) ówczesna dyrektorka Miejskiej Biblioteki Publicznej w Szczecinie, Stanisława Karczewska pisała, że „jest to osoba sumienna, pilna pracowniczka. Z obowiązków swoich wywiązuje się bez zarzutu. Społecznie udziela się mało, ze względu na małoletnie dzieci. Strona moralna bez zarzutu. Wrogich wypowiedzi odnośnie dzisiejszej rzeczywistości nie notowano”. W innych opiniach podkreślano, że inteligentna, sumienna, „lubująca się w estetyce i drobiazgach”. Od 1 maja 1955 r. otrzymała awans na funkcję kierowniczki filii. Po ponad 5 latach prowadzenia placówki filialnej skupiła wokół siebie duże grono czytelników ze wszystkich grup wiekowych, a głównie dzieci i młodzież. Po odbyciu w latach 1957/1958 II Korespondencyjnego Kursu dla Pracowników Bibliotek Powszechnych otrzymała w lutym 1958 r. stopień bibliotekarza i została przeniesiona na stanowisko instruktora kulturalno-oświatowego w Dziale Placówek Terenowych Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Szczecinie. Przez dwa lata pełniła funkcję kierownika Działu Gromadzenia i Opracowania Zbiorów w Dzielnicy Śródmieście, a po reorganizacji Działu Instrukcyjno-Metodycznego WiMBP w Szczecinie była od roku 1965 instruktorem ds. gromadzenia zbiorów w Dziale Placówek Terenowych, a następnie również ds. sądowego egzekwowania zbiorów bibliotecznych. Tę ostatnią funkcję pełniła do przejścia na emeryturę w kwietniu 1974 r. Będąc na emeryturze jeszcze przez 15 lat pracowała w WiMBP w niepełnym wymiarze godzin pracy, nadal prowadząc sprawy sądowe związane z egzekwowaniem zwrotu zbiorów przetrzymywanych przez czytelników, sporządzając w konsultacji z radcą prawnym i dyrekcją pozwy do sądu. Tematyce tej poświęciła artykuł (współautorka: Bonifacja Jaworska) pt. Egzekwowanie (niezwróconych) książek w świetle przepisów prawnych i praktyki Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Szczecinie[6]. Ostatecznie odeszła z pracy w WiMBP w dniu 31 marca 1989 r.
W okresie swojej długoletniej pracy bibliotekarskiej jako kierownik filii bibliotecznej i instruktor przyczyniła się do rozwoju czytelnictwa i wzbogacenia form pracy z czytelnikiem poprzez organizowane różnego rodzaju imprez kulturalno-oświatowych wśród wszystkich grup czytelniczych. Była czynna zawodowo 47 lat, z tego 36 lat związana była z bibliotekarstwem publicznym w Szczecinie. Udzielała się też społecznie w radzie zakładowej Związku Zawodowego Pracowników Kultury i Sztuki w WiMBP, angażując się w pracę sekcji socjalno-bytowej, niezwykle ważnej w ówczesnych czasach.
Za wzorową pracę bibliotekarską, upowszechnianie czytelnictwa oraz działalność społeczną została wyróżniona wieloma odznaczeniami.
Zmarła 2 lutego 1998 r. w Szczecinie, w kilka dni po nagłej śmierci córki Krystyny[7]. Pochowana została 4 lutego 1998 r. na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie (kwatera 86 A, rząd 011, nr grobu 9).
Odznaczenia
- 1960 – Gryf Pomorski (srebrna odznaka);
- 1962 – Nagroda pieniężna Departamentu Pracy Kulturalno-Oświatowej i Bibliotek Ministerstwa Kultury i Sztuki;
- 1966 – Odznaka Tysiąclecia Państwa Polskiego;
- 1966 – Srebrny Krzyż Zasługi.
Przypisy
- ↑ Tadeusz Cywiński pracował w latach 30. XX wieku w Zarządzie Gminy Krzywiczki w pow. Chełm Lubelski.
- ↑ Zofia Cywińska pracowała do wybuchu wojny w księgowości Szpitala Powiatowego w Sieradzu. Zmarła w czasie wojny.
- ↑ O historii pabianickiego Seminarium Nauczycielskiego pisał Sławomir Saładaj, zob. Seminarium Nauczycielskie. [Przeglądany 11 kwietnia 2023 r.]. Dostępny w: https://um.pabianice.pl/artykul/110/3462/seminarium-nauczycielskie.
- ↑ Brunon Lisewski (3.04.1915–23.06.1992).
- ↑ Jerzy Lisewski (ur. 1946), absolwent PWSM w Gdańsku, pianista, kompozytor, pedagog.
- ↑ Jaworska Bonifacja, Lisewska Wiktoria, Egzekwowanie (niezwróconych) książek w świetle przepisów prawnych i praktyki Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Szczecinie. „Bibliotekarz Zachodniopomorski” 1972 nr 1 s. 69-91.
- ↑ Krystyna Lisewska (ur. 21.03.1950 r.), ekonomistka, członek Zachodniopomorskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w Szczecinie zmarła 25.01.1998 r.
Bibliografia
- Akta personalne Wiktorii Lisewskiej. Archiwum Zakładowe Książnicy Pomorskiej, sygn. 1362.
- Lista odznaczonych (bibliotekarzy z okazji XX-lecia WiMBP w Szczecinie. „Bibliotekarz Zachodniopomorski” 1965/1966 nr 1/2 s. 13.
- Kronika działalności bibliotek i Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich. „Bibliotekarz Zachodniopomorski” 1984 nr 2-3 s. 91-99.
- Sylwetki pracowników bibliotek publicznych pracujących ponad 20 lat – czynnych zawodowo oraz tych pracowników, którzy przeszli na emerytury i renty w województwie szczecińskim w latach 1945-1972. „Bibliotekarz Zachodniopomorski” 1972 nr 2-3 s. 7-34.
- Jaworska Bonifacja, Lisewska Wiktoria. Egzekwowanie (niezwróconych) książek w świetle przepisów prawnych i praktyki Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Szczecinie. „Bibliotekarz Zachodniopomorski” 1972 nr 1 s. 69-91.
- Stanisław Maruszczak. Wiktoria Lisewska – wzorowa bibliotekarka. „Bibliotekarz Zachodniopomorski” 1996 nr 1/2 s. 52-53.
