Winniki

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj



Wieś
Wieś
{{{grafika_opis}}}
Powiat
Gmina
Sołectwo
[ Strona internetowa miejscowości.]


Geografia

Położenie

Wieś sołecka o zwartej zabudowie, głównie parterowej. Położona nad Reską Węgorzą. Rozciąga się na przestrzeni 0,5 km z pn. na pd., 5 km na pd.-zach. od Węgorzyna, między linią kolejową Stargard - Runowo Pomorskie a drogą Węgorzyno - Chociwel. W odległości 0,5 km od centrum wsi, na pd.-wsch. od wsi dawny folwark. Średnia wysokość 95 m n.p.m.

Obiekty fizjograficzne

Obleniec, wzgórze 1,5 km na pd. zabudowań folwarcznych w Winnikach, po zach. stronie drogi do Kowali. Wysokość 128,5 m n.p.m. Nazwa niemiecka Theresen Berge.
Jaźwiny, Jaźwiny (Kozierowski), wzgórze w odl. 0,5 km na wsch. od Obleńca, 1,7 km na zach. od Podlipiec, po zach. stronie drogi do Kowali odchodzacej od drogi z Winnik do Podlipiec. Wysokość 134,4 m n.p.m. Nazwa niemiecka Grewings Berge.
Wzgórze Kamienne, położone 1,5 km na pn.-zach. od Podlipiec, 1,1 km na zach. od Wierzbiny, 1,2 km na wsch. od zabudowań folwarcznych w Winnikach. Wysokość 108,2 m n.p.m. Nazwa niemiecka Stein Berge.
Kasprowa Góra, położona 1 km na wsch. od Wzgórza Kamiennego, 2,2 km na pn.-zach. od Podlipiec, 2,7 km na pn. od Kowali. Wysokość 107,6 m n.p.m. Nazwa niemiecka Kasper Berge.
Krucze Wzgórze, położone w odległości 1 km na wsch. od wsi, między Reską Węgorzą a drogą Węgorzyno – Chociwel. Wysokość 104 m n.p.m. Nazwa niemiecka Raben Berge.

Przyroda

Park dworski, krajobrazowy, z początku XIX wieku; położony na pn.-zach. od drogi Chociwel – Wegorzyno. Powierzchnia 6,8 ha. Dęby szypułkowe – pomniki przyrody o obwodach 430, 550, 550 cm nazwane „Geldryjczykami” (nazwa nawiązuje do legendy głoszącej, że rycerz pomorski Maciej Borko w końcu XIV w. zaatakował zbrojny poczet księcia Geldrii (Flandrii) udający się tędy w 1388 roku do Malborka, na pomoc Krzyżakom; wziął rycerzy do niewoli i uwolnił dopiero po otrzymaniu słowa rycerskiego, że nie będą pomagać Krzyżakom). W parku wiele innych pomnikowych drzew, m.in. buki czerwone. Park przez kilkadziesiąt lat był zaniedbany i prawie niedostępny.
Obecnie główna polana przygotowywana jest pod zabudowania klasztorne cystersów, którzy założyli w Winnikach filię Opactwa w Wąchocku. Alejki zostały uporządkowane, ponazywane. Utworzono na nich Aleję Różańcową i Drogę Krzyżową (poświęcone przez metropolitę szczecińsko-kamieńskiego abp. Andrzeja Dzięgę 9 września 2011 roku).
Park wpisany 2.10.1978 roku na listę obiektów zabytkowych pod nr 825.
Pełnikowe Łąki, użytek ekologiczny utworzony w 1992 roku; na terenie Nadleśnictwa Łobez, po północnej stronie drogi z Winnik do Połchowa. Powierzchnia 4,52 ha. Chronione tu są stanowiska pełnika europejskiego.

Historia

Dawna własność Wedlów, okresowo lenno rodziny Rode, podobnie jak Runowo. Najstarsza wzmianka o wsi, która nazywała się Wyninge pochodzi z roku 1528 [1]. W 1866 roku wieś miała 21 domów mieszkalnych. Na terenie folwarku było 8 domów, w których mieszkało 141 osób. Do szkoły uczęszczało w 1870 roku 57 uczniów.

Samorząd

Sołtys
Arkadiusz Pliżga, Winniki 5/2

Kościoły i związki wyznaniowe

W czerwcu 2005 roku Cystersi z Wąchocka objęli podarowane im przez mieszkańca Winnik - Bogusława Młodzieniaka 37 hektarów ziemi wraz z budynkiem z cegły, przeznaczonym do remontu. Powstał Cysterski Dom Rekolekcyjny - miejsce Odnowy Duchowej, zbudowano świetlicę środowiskową dla dzieci z okolicy, a w niedalekiej przyszłości rozpocznie się budowa klasztoru.

Demografia

W 2008 roku we wsi mieszkało 145 osób.
Liczba ludności na dzień 31.12.2012 r. - 119 osób[2].

Zabytki

Kościół filialny św. Karola Boromeusza (parafia Runowo Pomorskie). Neogotycki, z 1860 roku, ceglany, prezbiterium zamknięte pięciobocznie, wieża czworokątna przechodząca w ośmioboczny ostrosłup. Wokół kościoła ceglany fryz. W oknach apsydy 3 witraże przedstawiające św. Boromeusza, Chrystusa i św. Małgorzatę Marię Alacoque, wykonane w 1983 roku przez Bernarda Ratajskiego ze Szczecina. Kościół położony w centrum wsi, na wysokiej skarpie. Wpisany do rejestru zabytków 18.02.1997 roku pod nr 1334.

Pomniki

W centrum wsi pomnik upamiętniający mieszkańców wsi poległych w czasie I wojny światowej. W ostatnich latach odnowiony.

Przypisy

  1. Afeltowicz Beata. Nazwy miejscowe byłego powiatu łobeskiego. Szczecin 2013, s. 159
  2. Dane z Urzędu Gminy Węgorzyno


Bibliografia

Linki zewnętrzne

Zobacz też