Zakłady Przemysłu Odzieżowego „Dana”

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

STRONA W BUDOWIE

Historia

W październiku 1945 roku w budynku przy ul. 5 Lipca 16/25 w Szczecinie uruchomiono pierwszy oddział Państwowych Zakładów Konfekcyjnych, specjalizujących się w szyciu bielizny i mundurów dla żołnierzy oraz dla kolejarzy. Przedsiębiorstwo zatrudniało około 250 krawcowych i szwaczek. W ciągu kilku pierwszych miesięcy wyprodukowano około 28 tys. sztuk bielizny i odzieży. Po przejęciu w 1946 roku fabryki konfekcyjnej w Myśliborzu wraz z osiemdziesięcioosobową załogą, otwarto kolejny zakład produkcyjny przy ul. Jagiellońskiej 20-21 w Szczecinie. Tu zatrudnienie znalazło ponad 800 osób. Poszerzono asortyment zakładów, uruchamiając produkcję odzieży roboczej i koszul flanelowych dla mężczyzn. Pod koniec 1947 roku PZK należały do największych przedsiębiorstw w ówczesnym województwie szczecińskim (ponad 2 tys. pracowników). Fabryka wyposażona była w 600 specjalistycznych maszyn.

Duże zapotrzebowanie na specjalistyczne produkty odzieżowe spowodowało, że władze miasta podjęły decyzję o rozbudowie Państwowych Zakładów Konfekcyjnych. Ze względu na koszty postanowiono na potrzeby rozrastającej się fabryki zaadaptować gmach u zbiegu ulic Roosevelta (obecnie Aleja Wyzwolenia 50) i Św. Andrzeja Boboli (obecnie ul. Odzieżowa). W latach trzydziestych w budynku tym, przy ówczesnej Pölitzerstraße 30, mieścił się dom towarowy należący do znanej sieci Karstadt AG oraz fabryka odzieży męskiej (Herrenkleiderfabrik).

W 1949 roku firma budowlana „Ogmet” w ciągu pięciu miesięcy dokonała niezbędnych prac adaptacyjnych. Spółdzielczą fabrykę otwarto w grudniu tego samego roku, nadając jej nową nazwę – Zakłady Przemysłu Odzieżowego im. 22 Lipca. Uroczystość otwarcia zakładów połączono z akademią poświęconą siedemdziesiątej rocznicy urodzin Józefa Stalina. W uroczystości udział wzięli przedstawiciele władz miejskich i partyjnych, z ówczesnym wojewodą Włodzimierzem Migoniem i przewodniczącym Miejskiej Rady Narodowej Zdzisławem Muszyńskim na czele, a także pracownicy zakładów i mieszkańcy Szczecina. Odczytano listy z życzeniami dla załogi od Prezydenta RP Bolesława Bieruta, marszałka Polski Konstantego Rokossowskiego oraz wicepremiera Hilarego Minca. Uroczystości zakończono występami artystycznymi.

Zatrudnienie w zakładach znalazło kolejnych 500 osób. W nowocześnie wyposażonych salach podjęto produkcję konfekcji damskiej i męskiej w systemie taśmowym.

W 1951 roku na czele zakładów stanęła Domicela Mazurkiewicz, która w 1946 roku zaczynała w nich pracę jako szwaczka. Był to przełomowy moment w historii firmy. Wkrótce dzięki dyrektorce niewielki zakład konfekcyjny przeobraził się w nowoczesną fabrykę odzieżową. W 1962 roku zatrudniono projektantki Zofię Zdun-Matraszek, Izabelę Górską-Wójcik, Halinę Karpińską i Katarzynę Wróblewską. Zmieniono także profil produkcji, na odzież damską i dla dziewcząt.

W połowie lat sześćdziesiątych Zofia Zdun-Matraszek zaprojektowała sukienki na motywach ludowych tzw. „chłopki”.

W roku 1967 zakład zyskał nową nazwę – „Dana”. Pochodziła ona od zdrobniałego imienia dyrektorki, Domiceli Mazurkiewicz, pod jakim znana była ona załodze. Zmiana nazwy wynikała przede wszystkim z podjęcia produkcji na rynki zagraniczne.

fot. ze zbiorów Bogdana Bombolewskiego



Katalogi

(autor zdjęć do kolekcji Janusz Piszczatowski)



Nagrody i wyróżnienia

  • 1969 – nagroda Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie dla zespołu plastyków-projektantów ZPO „Dana” Izabeli Górskiej-Wójcik, Haliny Karpińskiej i Zofii Zdun za projektowanie na motywach polskiego folkloru atrakcyjnych ubiorów dla młodzieży i praktyczne stosowanie walorów współczesnej plastyki w produkcji przemysłu odzieżowego
  • 1975 – złoty medal w konkursie jakości i estetyki towarów „Dobre - Ładne - Poszukiwane” na XXXV Targach Krajowych „Wios­na-75” w Poznaniu



Ciekawostki

  • W dniu 23 marca 1971 roku o godz. 18.45 lokalny ośrodek telewizyjny nadał program Portret ZPO DANA
  • W 1992 roku Kinga Brandys na zlecenie ALFA TV zrealizowała film ZPO Dana Szczecin



Bibliografia




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz