Tekst źródłowy strony Parafia Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Szczecinie-Stołczynie


{{Parafia infobox
 |nazwa                             = Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Szczecinie-Stołczynie 
 |parafia_grafika                   = Parafia_remont3.jpg
 |grafika_opis                      = kościół parafialny
 |wyznanie                          = rzymskokatolickie
 |dekanat                           = [[Dekanat Szczecin-Żelechowa|Szczecin-Żelechowa]]
 |obiekt_sakralny                   = [[Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny w Szczecinie]]
 |adres                             = ul. [[Kościelna]] 4<br/>71-834 Szczecin
 |ksiegi                            = [[1946]]
 |data                              = [[23 czerwca]] [[1946]] 
 |odpust                            = sobota po oktawie Bożego Ciała
 |mapa_link                         = 
}}



== Historia ==
=== Lata do 1945 ===
[[Stołczyn]] był niemiecką szlachecką wioską zwaną Stoltenhagen lub Stolzenhagen, położoną na północ od [[Szczecin|Szczecina]] i oddaloną od jego centrum 7 km. 
*W 1260 roku książę Barnim I nadał klasztorowi Cysterek ze Szczecina 1 łan ziemi w [[Stołczyn|Stołczynie]]. 
*W 1286 roku pojawia się pierwsza wzmianka o kościele, która mówi, że na jego miejscu w połowie XV wieku wzniesiono nową budowlę z surowej wypalanej cegły na planie prostokąta z wystającą kwadratową już od podstawy wieżą od strony zachodniej. Kościół ten w okresie trwania katolicyzmu na Pomorzu Zachodnim należał do kartuzów - dawnego katolickiego zakonu o bardzo surowej regule. W połowie XVI wieku przejęli go protestanci.
*W 1313 roku klasztor Cysterek otrzymał jeszcze jeden łan ziemi w [[Stołczyn|Stołczynie]].
*W 1346 roku przy erygowaniu kościoła św. Ottona na zamku w [[Szczecin|Szczecinie]] książę Barnim IV jako uposażenie nadał kościołowi 6 łanów ziemi w Stołczynie.
*W 1376 roku książę Świętobór I i Bogusław VII nadali kapitule przy Kościele Mariackim w [[Szczecin|Szczecinie]] 8 łanów ziemi w Stołczynie do użytku dwóch wikariatów.
*W 1596 roku powstaje protokół powizytacyjny kościoła, który mówi że prawo patronatu jest w gestii panującego księcia. Kościół w  [[Stołczyn|Stołczynie]] był kościołem matką w stosunku do kościoła filialnego w Przęsocinie. Ponadto do kościoła w [[Stołczyn|Stołczynie]] należały Glinki,11 rybaków z [[Gocław|Gocławia]], 3 rybaków i 1 chłop z [[Babin|Babina]], majątek i 7 rybaków z Krasnicy. Pastorem był Laurenty Grönenbergk powołany na to stanowisko przez panującego księcia Jana Fryderyka, a wprowadzony przez superintendenta Jana Coglera. Do służby kościelnej należeli: Andrzej Schonenberg przyjęty przez proboszcza już w 1590 roku oraz diakoni: Jochin Schmerwinckel i Chim Gise - prawdopodobnie lepiej sytuowani parafianie, gdyż nie pobierali oni z racji swych funkcji żadnych świadczeń. 
*W 1825 roku w Stołczynie było 16 chłopów (gospodarzy) i 11 zagrodników, kościół, 2 szkoły, 102 domy mieszkalne, 13 zabudowań fabrycznych i 186 zabudowań gospodarczych (stodoły, stajnie, obory itp.)
* W 1828 roku poza zabudowaniami kościelnymi znajdują się tu 2 szkoły, 102 domy mieszkalne, 13 zabudowań fabrycznych, i 128 zabudowań gospodarczych. Wieś zamieszkiwało 220 rodzin liczących 1123 osoby. Ludność obsługiwało 4 piekarzy, 4 kowali, 1 cieśla, 2 kramarzy, 5 wyszynków, 1 akuszerka, 1 sklep z tzw. wiktualiami, 2 młyny.
* W 1833 roku rybołówstwem na pobliskiej [[Odra|Odrze]] zajmowało się 27 rodzin, stołczyńskie cegielnie produkowały 50 tysięcy cegieł rocznie. Rolnicy łącznie posiadali 150 koni, 200 sztuk bydła, 250 owiec, 100 świń i 16 kóz. Areał wsi wynosił łącznie 4890 mórg, w tym ziemi uprawnej 1848 mórg, łąk 427 mórg, pastwisk 2256, lasów 150, rowów 7, nieużytków 107, zabudowy 12, ogrody 88. Gliniana, wilgotna i zimna ziemia nie dawała wielkich plonów. Stosowano system trójpolowy. Uprawiano stosunkowo mało rzepaku, więcej pszenicy, żyta i owsa. Po zmelioryzowaniu pól wielu chłopów uprawiało sadownictwo.
*W 1840 roku w [[Stołczyn|Stołczynie]] mieszkało 650 osób.
*W 1864 roku w [[Stołczyn|Stołczynie]] mieszkało 1838 osób.
*W latach 1914 -1918 Miejscowości sąsiadujące ze [[Stołczyn|Stołczynem]], takie jak Kraśnica i Glinki, zbliżyły się do siebie zabudową, następnie połączyły się w jeden organizm administracyjny pod nazwą Stołczyn - Glinki. Każda z tych wiosek zachowała swoją specyfikę. W [[Stołczyn|Stołczynie]] przeważało rolnictwo, Kraśnica położona niżej miała charakter przemysłowy. Glinki położone nad [[Odra|Odrą]] były wioską rybacką. Wybudowane w Kraśnicy zakłady przemysłowe, takie jak [[Eisenwerk Kraft|Eisenwerk Kraft]] (1896), elewator zbożowy oraz "Stocznia Bałtycka" budowały w [[Stołczyn|Stołczynie]] domy dla pracowników tych zakładów.
*W latach 1896 wybudowano hutę [[Eisenwerk Kraft|Eisenwerk Kraft]].
*W 1939 roku do kościoła w [[Stołczyn|Stołczynie]] należały wioski: [[Babin]], [[Gocław]], [[Kraśnica]], Przęsocin, [[Skolwin]]. W miejscowościach tych zamieszkiwało ponad 30 tysięcy osób. W Skolwinie i Przęsocinie były kościoły filialne, obsługiwane przez duchownych ze Stołczyna.

=== Lata po 1945 ===
* Po 1945 roku kościół został przejęty przez parafię rzymsko-katolicką pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny. Pomalowano wewnętrzne ściany kościoła.
* W latach 1950-1960 przełożono pokrycie dachu.
* W 1957 roku Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny w Szczecinie - Stołczynie został wpisany do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków pod numerem 296 (decyzja Kl.V-0/306/57 z dnia 22 października 1957, nazwa na liście: kościół Niepokalanego Serca NMP).
* W 1969 roku powstał dekanat Szczecin - Stołczyn, w skład którego weszły parafie: Nowe Warpno, Police, Szczecin - Stołczyn, Szczecin - Golęcino, Szczecin - Skolwin, Trzebież.
* W latach 70-tych XX wieku zbito tynki z dolnej części wieży, a od strony północnej dobudowano zakrystię.
* W roku 1976 do dekanatu Szczecin - Stołczyn należały parafie: Jasienica, Nowe Warpno, Pilchowo, Police, Szczecin Glinki, Szczecin - Golęcino, Szczecin - Skolwin, Szczecin - Warszewo, Szczecin - Żelechowo, Trzebież, Wołczkowo. 
* W roku 2001 z części Parafii Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Szczecinie-Stołczynie ks. bp. [[Zygmunt Kamiński|Zygmunt Kamiński]] erygował parafię pw. św. Faustyny Kowalskiej, tak więc obszar Parafii Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Szczecinie-Stołczynie uległ znacznemu zmniejszeniu. 
* W latach 1980-1981 przeprowadzono konserwację ołtarza i ambony. W oknach wschodniej ściany założono witraże ufundowane przez wiernych ze [[Stołczyn|Stołczyna]].
* W latch 2023/2024 trwają prace konserwatorskie i remontowe wewnątrz i wokół kościoła.

== Galeria zdjęć ==
== Średniowieczne zabytki klasy zerowej ==
<gallery widths=300 heights= 230 perrow=3>
Plik:1ołtarz.jpg|Średniowieczny ołtarz po renowacji
Plik:2021-07-12_(7).jpg|Średniowieczna ambona po renowacji
PLik:3figurki.jpg|Średniowieczne figurki po renowacji
</gallery>

== Prace remontowe 2023 ==
<gallery widths=300 heights= 230 perrow=4>
Plik:Parafia_remont1.jpg|Prace remontowe wokół kościoła 17.11.2023
Plik:Parafia_remont2.jpg|Prace remontowe wokół kościoła 17.11.2023
Plik:Kosciol_remont_Robert_13.11.2023_(9).jpg|Prace remontowe wokół kościoła 17.11.2023

Plik:|
</gallery>

<br/><br/>

== Bibliografia ==
* AP, Archiwum Książąt Szczecińskich, Matrykuła kościoła i protokół powizytacyjny z 1596 roku., I/5855
* ''Dzieje Parafii pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Szczecinie - Stołczyn w latach 1951 - 2000'', ks. Jan Mielimączka, praca magisterska pod kier. ks. dra Grzegorza Wejmana, Poznań 2001
* ''Dzieje [[Szczecin|Szczecina]]'', t.III, pod red. T.Białeckiego, L.Turek - Kwiatkowskiej, Szczecin 1994, str.100, 241, 326, 711, 721.
* Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml