Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl - Wkład użytkownika [pl]

Gmina Darłowo

2013-10-18T16:29:56Z

Magda: /* Turystyka */

{{Gmina infobox
|gmina_nazwa = Gmina Darłowo
|gmina_grafika = DarlowoGmina.jpg
|opis_zdjecia =
|nazwa_dawna =
|nazwa_niemiecka =
|powiat = Powiat sławieński
|gmina_rodzaj = gmina wiejska
|solectwa_liczba = 31
|miejscowosci_liczba = 45
|mapa_link =
|www =
}}
'''Gmina Darłowo''' gmina wiejska o charakterze rolniczym i turystycznym zlokalizowana w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]] w centralnej części polskiego pasa nadmorskiego. W skład gminy Darłowo wchodzi 45 miejscowości leżących w 31 sołectwach.

== Geografia ==
=== Położenie ===
Gmina Darłowo jest zlokalizowana w północno - wschodniej części [[Województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]] w obrębie [[Powiat sławieński|powiatu sławieńskiego]]. Zajmuje część terenu Równiny Sławieńskiej przeciętej dolinami dwóch rzek:
[[Wieprza|Wieprzy]] oraz [[Grabowa|Grabowej]]. Od zachodu i częściowo od południa graniczy z
[[Gmina Sianów|gminą Sianów]], od południa z [[Gmina Malechowo|gminą Malechowo]], od wschodu z [[Gmina Postomino|gminą Postomino]] i od południowego wschodu z [[Gmina Sławno|gminą Sławno]].

=== Klimat ===
Klimat powiatu sławieńskiego i gminy Darłowo determinują warunki środowiskowe: sąsiedztwo Morza Bałtyckiego, duża lesistość i znaczna liczba jezior. Wyraźne oddziaływanie strefy morskiej i kontynentalnej jest związane z dużą zmiennością frontów atmosferycznych i szybkimi zmianami pogody. Średnia temperatura w tym obszarze wynosi 13 °C; średnia temperatura stycznia waha się od – 1°C nad morzem do – 2,5°C w głębi lądu. Latem wynosi od 16 – 17°C. Przeciętne suma opadów w okresie wegetacyjnym dla strefy przybrzeżnej wynosi 450 – 475 mm<ref>Rajewicz, Krzysztof. Program ochrony środowiska dla gminy Darłowo. Darłowo: : I.O.O. PRO EKO Koszalin, 2004, s. 8.</ref>.
Efektem zróżnicowania termicznego wód Bałtyku, wód jezior przymorskich oraz lądu jest występowanie zjawiska bryzy morskiej i lądowej oraz łagodnych zim, chłodniejszych miesięcy letnich, późnej wiosny i długiej jesieni.
Większość obszaru gminy Darłowo, zgodnie z podziałem dokonanym przez Krzysztofa Prawdzica (1962)<ref>Prawdzic, Krzysztof. Zarys klimatu rolniczego województwa koszalińskiego. Szczecin : Szczecińskie Towarzystwo Naukowe, 1962. </ref>, znajduje się w I Krainie Klimatycznej - Nadmorskiej. Natomiast fragment południowo–wschodni i wschodni gminy leży w III Krainie Klimatycznej – północnego pasa Pojezierza Pomorskiego.
Mikroklimat gminy Darłowo charakteryzuje się dużym nasłonecznieniem i znaczną wilgotnością powietrza. Ze względu na obecność rozproszonych w cząsteczkach wody cząsteczek jodu i soli kuchennej, uważa się, że morska bryza ma właściwości lecznicze dla ludzi. Specyficzny mikroklimat kształtujący się pod wpływem morza pozwala na różnorodne zabiegi klimatoterapeutyczne, a szczególnie kąpiele powietrzne, słoneczne, wodne oraz inhalacje aerozolu morskiego.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Współczesny krajobraz obszaru gminy Darłowo jest wypadkową procesów geomorfologicznych, w wyniku, których powstała obecna rzeźba terenu oraz procesów gospodarczych. Można tu zaobserwować nakładanie się elementów naturalnych: szerokich, piaszczystych plaży, wydm oraz wzniesień morenowych z elementami pochodzenia antropogenicznego, które nie zawsze komponują się harmonijnie.
Kondracki i Ostrowski (1994) zakwalifikowali krajobraz gminy i jej sąsiedztwa do klasy, tzw. krajobrazów nizinnych. W typie tym wyróżnili trzy rodzaje krajobrazów: nadmorskie, dolin i równin akumulacyjnych oraz młodoglacjalny.
W odniesieniu do poszczególnych krajobrazów, jako naturalne i charakterystyczne elementy występują: wydmy oraz tereny jeziorno-bagienne związane z misami jezior [[Kopa]] i [[Bukowo]], a także z sąsiadujcym z nimi jeziorem [[Jamno]], tarasy wydmowe oraz doliny rzeczne.
Przez obszar gminy Darłowo przepływają dwie duże rzeki: Grabowa i Wieprza, zasilane przez szereg mniejszych cieków wodnych i strumieni. Do zasobów wód powierzchniowych zalicza się także dwa jeziora: Bukowo i jezioro Kopa<ref>Program ochrony środowiska, dz. cyt., s. 16</ref>.

=== Przyroda ===
Flora gminy Darłowa jest bardzo urozmaicona i bogata, co jest związane ze znaczną różnorodnością siedlisk roślinnych. Najlepiej zachowane siedliska znajdują się w:
* dolinie Wieprzy z licznymi starorzeczami na odcinku między Racisławiem a Zieleniewem;
* w wąwozach z ciekami wodnymi pomiędzy morenowymi pagórkami w północnowschodniej części gminy;
* na torfowiskach wokół jezior Bukowo i Kopa;
* w borach nadmorskich, w miejscach nieeksploatowanych turystycznie;
* w borach bagiennych na obszarze Słowińskiego Błota.
W tych interesujących florystycznie enklawach zachowało się wiele gatunków bardzo rzadkich. Spośród nich na uwagę zasługują lilia złotogłów (Lilium martagon) i mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) oraz gatunki torfowiskowe, np. modrzewnica pospolita
Andromeda polifolia, przygiełka biała Rynchospora alba, wełnianka pochwowa Eriophorum vaginatum, wełnianka wąskolistna Eriophorum angustifolium, bagno zwyczajne Ledum palustre i rosiczka okrągłolistna Drosera rotundifolia.
Najuboższe pod wzgęldem flory są rolnicze obszary gminy, lasy gospodarcze - sosnowe lub świerkowe monokultury oraz duże fragmenty łąk dolinnych, na ogół nadmiernie osuszonych.
Wśród roślin naczyniowych na terenie gminy Darłowo, 37 gatunków objętych jest ochroną, w tym całkowitej ochronie podlegaj 23 taksony<ref>Waloryzacja przyrodnicza Gminy Darłowo: Operat Generalny. Biuro Konserwacji Przyrody w Szczecinie, Szczecin 2004, s. 32-45.</ref>.
W gminie Darłowo znajduje swoje siedlisko rozrodu lub okresowego bytowania szereg rzadkich gatunków zwierząt. Koncentrują się one przede wszystkim wzdłuż wybrzeża morskiego, w obrębie jezior przymorskich, dolin rzecznych Grabowej i Wieprzy. Część z nich ujęta została na listach gatunków ginących oraz zagrożonych wyginięciem. Szczególnie bogaty skład posiada ornitofauna. Wystpują tu gatunki bardzo rzadkie np.: bąk, orlik, bielik, kanie, błotniaki, kropiatka, siewkowce jak i rzadkie w liczebności nie spotykanej gdzie indziej (np. derkacz, czajka, kszyk, żuraw, przepiórka).
Obszar gminy Darłowo jest przede wszystkim miejscem rozrodu i okresowego przebywania zarówno rzadkich, bardzo rzadkich, jak i pospolitych gatunków zwierząt. Sytuacja ta wynika z bogactwa siedlisk tu występujących. Obok lądowych znajdują się tu siedliska będce wynikiem obecności i mieszania się wód słodkich i słonych. Dlatego też gmina posiada tak duże walory faunistyczne i pełni bardzo ważną rolę w zachowaniu zasobów fauny<ref>Tamże, s. 55-78.</ref>.

Na obszarze Gminy Darłowo znajdują się następujące obiekty objęte ochroną:
* [[Rezerwat "Słowińskie Błota"]], położony jest na północ od wsi Słowino i obejmuje obszar około 145 ha. Jest to najlepiej zachowane w Polsce torfowisko wysokie typu bałtyckiego. Na terenie tym występuje 37 gatunków roślin naczyniowych, 41 gatunków mszaków oraz 45 gatunków porostów.
* [[Obszar Chronionego Krajobrazu "Koszaliński Pas Nadmorski"]] obejmuje wąski pas nadmorskich borów i lasów mieszanych oraz jezior przymorskich. Charakteryzuje się różnorodnością ekosystemów nadmorskich, bogactwem gniazdowania ptactwa wodnego, licznymi gatunkami rzadkich zespołów roślin oraz ostojami awifauny (m.in.: bąki, bociany białe, kanie rdzawe, błotniaki, derkacze, żurawie, rybitwy, łabędzie, kaczki).
* Pomniki przyrody:
** Dąb szypułkowy i buk zwyczajny zrośnięte konarami o obwodzie 450 i 220 cm rosnące około 1 km na wschód od wsi Nowy Kraków.
** Cis pospolity o obwodzie 60 cm i wysokości 8 m rosnący na skraju lasu około 0,5 km na północny wschód od wsi Nowy Kraków.
** 2 buki zwyczajne o obwodzie 440 i 460 cm oraz 2 dęby szypułkowe o obwodzie 330 i 450 cm rosnące w obrębie leśnictwa Nowy Kraków.
** 2 dęby szypułkowe o obwodzie 460 i 550 cm rosnące przy drodze w Kolonii Jeżyce.
** Dąb szypułkowy o obwodzie 430 cm rosnący we wsi Kopań.
** Grupa drzew (2 lipy drobnoliściaste o obwodzie 388 i 340 cm, dąb szypułkowy o obwodzie 290 cm, 2 świerki pospolite o obwodzie 190 i 240 cm) rosnące na starym cmentarzu ewangelickim w Domasławicach.
** Grupa drzew (8 lip drobnoliściastych o obwodzie 250-312 cm) rosnąca na starym cmentarzu ewangelickim w Krupach.
** Jesion wyniosły o obwodzie 278 cm rosnący na cmentarzu w Jeżycach.
** Lipa drobnolistna o obwodzie 285 cm rosnąca przy kościele w Słowinie.
** Aleja lipowa (14 lip drobnoliściastych o obwodzie 175-250 cm, 2 lipy o obwodzie 320 i 430) rosnąca na cmentarzu w Słowinie.
** Grupa drzew (6 lip drobnoliściastych o obwodzie 250-440 cm, kasztanowiec zwyczajny o obwodzie 302 cm, klon, jawor o obwodzie 243 cm) rosnąca przy kościele w Starym Jarosławiu.
** Grupa drzew (2 jesiony wyniosłe o obwodzie 325 i 330 cm, 2 lipy drobnoliściaste o obwodzie 340 i 545 cm) rosnąca przy kościele w Barzowicach.
** Grupa drzew (4 jesiony wyniosłe o obwodzie 230-250 cm, 2 jesiony wyniosłe odmiana zwisająca o obwodzie 230-250 cm, 3 dęby szypułkowe o obwodzie 230-250 cm, klon zwyczajny o obwodzie 320 cm, kasztanowiec zwyczajny o obwodzie 245 cm, lipa drobnolistna o obwodzie 230 cm) rosnąca przy kościele w Cisowie.

== Historia ==
Tereny należące do dzisiejszej gminy Darłowo na przełomie XII i XIII wieku były położone na terenie Pomorza Sławieńsko - Słupskiego, ok. roku [[1227]] znalazły się w obrębie księstwa sławieńskiego. W latach [[1235]] - [[1236]] ziemie te zostały opanowane przez [[książe Świętopełk/ księcia gdańskiego Świętopełka]]. Część ziemi sławieńskiej, w części obszar dzisiejszej gminy był terenem spornym. Leżała w orbicie zainteresowań zarówno książąt zachodniopomorskich jak i biskupów kamieńskich. Za panowania Świętopełka część obecnej gminy Darłowo, położona na zachód od [[rzeka Grabowa/Grabowej]], w celu umocnienia zachodnich rubieży księstwa, została nadana zakonowi cystersów. Po śmierci Świętopełka w [[1266]] roku pozostała część ziemi sławieńskiej dostała się pod panowanie książąt rugijskich, a w [[1277]] roku została sprzedana margrabiemu brandenburskiemu. Wkrótce jednak ziemie te wraz z Pomorzem Sławieńsko - Słupskim objął książę Wielkpolski [[Przemysław II]], a po jego śmierci przeszły w posiadanie księcia kujawskiego [[Władysława Łokietka]]. Książę po paru latach został wypędzony z kraju przez króla czeskiego Wacława II, który objął w posiadanie Wielkopolskę i koronował się na króla polskiego. Wraz z Wielkopolską, pod panowanie króla czeskiego przeszło również Pomorze. W [[1306]] roku margrabiowie brandenburscy, zaatakowali Pomorze Gdańskie; udało im się opanować ziemię sławieńską, a rok później, ziemię słupską. W zamian za uznanie władzy brandenburskiej Święcowie otrzymali w lenno ziemię darłowską, sławieńską, polanowską, a także dożywotnie sprawowanie urzędów kasztelańskich w Słupsku. W [[1316]] roku Pomorze Sławieńsko - Słupskie zostało włączone do księstwa wołogojskiego - stało się własnością książąt zachodniopomorskich, a ród Święców uznał ich zwierzchnictwo.
W tym czasie na terenie ziemi sławieńskiej, wraz z chrystianizacją została zbudowana sieć parafialna. W końcu XIII i na początku XIV wieku istniało już 7 kościołów, w tym w Bukowie i parafialny Cisowie z filią w Darłowie. [[Bukowo]] zostało zasiedlone przez cystersów sprowadzonych z Meklemburgii, z Dargun. Na początku wieku XIV majątek cysterski obejmował w ziemi sławieńskiej 342 km2 i około 25 osad. Cystersi rozwinęli w swoich dobrach produkcję zboża i sukna, zakładali nowe wsie lokowane na prawie niemieckim m.in. Domasławice.
Około połowy wieku XIV, doszło do wzmocnienia władzy książąt wołogojskich na ziemi darłowskiej i likwidacji "państwa" Święców.
Od [[1372]] roku tereny dzisiejszej gminy Darłowo wraz z całą wschodnią częścią dzielnicy wołogojskiej, zwanej od tego roku Księstwem Słupskim znalazły się pod panowaniem [[Bogusław V/ Bogusława V]], a po jego śmierci [[Bogusław VIII/ Bogusława VIII]]. Po objęciu rządów przez [[Bogusław X/Bogusława X]] cały obszar Pomorza Zachodniego został zjednoczony i poddany jednej władzy. W [[1523]] roku doszło do ponownego podziału kraju na księstwo szczecińskie i wołogojskie. Obszar dzisiejszej gminy Darłowo znalazł się pod wpływami książąt wołogojskich. Podział ten utrzymał się do [[1625]] roku, to jest do czasów objęcia rządów przez ostatniego księcia z linii Gryfitów - [[Książe Bogusław XVIV/ Księcia Bogusława XIV]], który zjednoczył Pomorze.
Po wojnie trzydziestoletniej część Pomorza, wraz z terenem dzisiejszej gminy Darłowo, przeszła pod panowanie Brandenburgii. Dla całego Pomorza zaczął się okres zmian w strukturze władzy politycznej i administracyjnej. Zniesiono wójtostwa, a w ich miejsce wprowadzono okręgi domenalne (Domeny - Amty). Domeny podlegały bezpośrednio władzy książęcej, a zwierzchność na nich reprezentował urzędnik zwany Amtmanem. [[Domena Darłowska]] była jedną z największych na Pomorzu. W II połowie XVI wieku nastąpiła intensywna rozbudowa istniejących gospodarstw domeny darłowskiej. Na terenie dzisiejszej gminy nie występowała w tym czasie własność ziemska, szlachecka. W okresie władzy brandenburskiej, w celu sprawniejszego zarządzania krajem wprowadzono pewne reformy administracyjne. M.in. utworzono dzielnicę darłowsko -sławieńską, w obrębie której znalazły się obszary dzisiejszej gminy Darłowo.
Od [[1720]] roku Pomorze znalazło się pod panowaniem króla pruskiego, Fryderyka Wilhelma I, jednak dopiero jego następca [[Fryderyk II]] przeprowadził szereg istotnych reform. Rozbudowano system komunikacyjny, zorganizowano stałą łączności pocztowo - transportową. Pomiędzy Darłowem a Sławnem istniał szlak komunikacyjny konnej poczty kurierskiej. Wzmożona została również akcja kolonizacyjna. Osadników sprowadzano z krajów niemieckich, Szwajcarii, Czech, także Polski. W tym czasie, we wsiach państwowych przeprowadzono akcję uwłaszczeniową, a w [[1807]] roku zniesiono poddaństwo osobiste chłopów, potwierdzone edyktem z [[1811]] roku.
Zasadnicze zmiany nastąpiły w [[1815]] roku, kiedy to przeprowadzono gruntowną zmianę podziału administracyjnego Prus. Ziemia Darłowska weszła w skład rejencji koszalińskiej, powiatu sławieńskiego.
W ciągu XIX wieku rozwinęły się nowe formy gospodarki, kwitł handel towarami rolniczymi: np. mąką, którą wysyłano do zachodnich dzielnic Rzeszy. Skupowano także masło, bydło, wędliny np., gęsinę. Ważny dla gospodarki był handel drzewem. Rolnictwo powiatu sławieńskiego przy końcu XIX wieku było najbardziej rentowne w całej rejencji. Szczególnie wysoką dochodowość przynosiły ziemie położone między liniami kolejowymi Darłowo - Sławno, Sławno - Słupsk.
W [[1928]] roku zlikwidowano obszary dworskie i folwarki; połączono je z gminami chłopskimi. Część z nich, została zasiedlona przez uciekinierów z terenów Pomorza Gdańskiego i Wielkopolski po zmianach granic, jakie nastąpiły po I wojnie światowej. W tym też czasie udzielano chłopom tanich kredytów, pomocy materiałowej przy inwestycjach oraz elektryfikowano wsie.
Po zakończeniu II wojny światowej dokonywano kilkakrotnie zmian w układzie administracyjnym Polski, w tym i Pomorza. W marcu [[1945]] roku na Pomorzu utworzono okręgi i obwody, [[7 lipca]] [[1945]] roku obwód sławieński został włączony do województwa gdańskiego, a od [[29 maja]] [[1946]] roku do województwa szczecińskiego. W [[1948]] roku dokonano nowego podziału na gminy i gromady wiejskie. W tym czasie obszar dzisiejszej gminy Darłowo został podzielony na gminę Darłowo i Gminę Dobiesław. [[6 lipca]] [[1950]] roku cały [[powiat sławieński]] wszedł w skład [[wojewodztwo koszalińskie/województwa koszalińskiego]]. [[29 września]] w miejsce gromadzkich rad narodowych powołano urzędy gminne. W tym czasie powstała obecna gmina Darłowo i do dzisiaj jej granice nie zostały zmienione.
[[28 maja]] [[1975]] roku Sejm PRL uchwalił ustawę o dwustopniowym podziale administracyjnym i utworzeniu nowych województw. Gmina Darłowo weszła w skład województwa koszalińskiego. Po reformie administracyjnej przeprowadzonej w [[1999]] roku gmina Darłowo weszła w skład [[powiat sławieński/powiatu sławieńskiego]], [[województwo zachodniopomorskie/województwa zachodniopomorskiego]]<ref>Tło historyczne. W: Studium krajobrazu kulturowego gminy Darłowo. Oprac.: Jadwiga Kowalczyk, Konstanty Kontowski. Szczecinek: Pracownia dokumentacji historycznej,2002 r. </ref>.

== Gospodarka i infrastruktura ==
[[Plik:Farma-wiatrowa-darlowo.jpg|200px|right|thumb|Farma wiatrowa w okolicy Darłowa]]
Gmina Darłowo jest gminą wiejską, zajmuje powierzchni 26 984 ha, co daje jej pod względem wielkości 8 lokatę w województwie zachodniopomorskim. Ok. 58% powierzchni ogólnej gminy zajmują użytki rolne, a wśród nich odpowiednio: grunty orne 10 379 ha, sady 50 ha, łąki 2 913 ha oraz pastwiska 2 423 ha. Lasy zajmują ok. 23% obszaru, co daje gminie charakter rolniczo-leśny<ref>Waloryzacja przyrodnicza Gminy Darłowo, dz. cyt., s. 11.</ref>.
Poważne źródło dochodu gminy, a także poszczególnych mieszkańców (poprzez dzierżawę ziemi) stanowią elektrownie wiatrowe.
Ich moc znamionowa wynosi kilkadziesiąt MW. Tym sposobem produkcja prądu ze źródeł odnawialnych stała się najważniejszym działem produkcji przemysłowej gminy. Skupiska kilkudziesięciu elektrowni wiatrowych znajdują się w Cisowie, Zakrzewie i Barzowicach.
Funkcja przemysłowa w gminie odnosi się także do przemysłu spożywczego(przemysł rolno-spożywczy i przetwórstwo ryb) oraz produkcji budowlanej. Funkcja ta wysętępuje we wsiach: Barzowice, Cisowo, Kowalewice, Porzecze, Stary Jarosław, Słowino i Wiekowo.

Przez gminę przebiegają dwie zelektryfikowane linie kolejowe; pierwsza, o kierunku [[Słupsk]] – [[Koszalin]] stanowi ważny szlak kolejowy, druga prowadzi ze [[Sławno/Sławna]] do [[Darłowo/Darłowa]] , obecnie jest wykorzystywana do transportu i obsługi portu w Darłowie. Obszar gminy przecinają drogi różnej kategorii łączące miasta [[Darłowo]] z [[Koszalinem]] oraz [[Sławno]] z [[Ustka]].

Na terytorium gminy znajdują się również obiekty specjalne, do których należy zaliczyć [[lotnisko w Żukowie Morskim]] służce do
obsługi lotnictwa morskiego, w tym związanego z ratownictwem morskim. Jednostka ta powstała w okresie międzywojennym XX wieku. Była to jednostka specjalna, gdzie Niemcy testowali nowe rodzaje broni, w tym armaty dalekiego zasięgu o bardzo dużym kalibrze, a być może także pociski typu V-2. Dla tego też celu przedłużono linię kolejową oraz wybudowano pod koniec lat 30-tych i na początku lat 40-tych konstrukcje kubaturowe, obecnie nadal istniejące, zwane „Chińskim Murem”. Prawdopodobnie na nich były rozwieszone siatki i do nich przyczepione luksfery, które z góry imitowały taflę jeziora.
Drugie funkcjonujące lotnisko wojskowe znajduje się w Wicku, tj. kilka kilometrów od północnej granicy gminy<ref>Tamże, s. 16.</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy Gminy Darłowo tworzą wspólnotę samorządową zwaną "gminą", która działa poprzez swoje organy. Organem wykonawczym gminy jest Wójt Gminy Darłowo. Wójt kieruje pracą Urzędu Gminy, przy pomocy Zastępcy Wójta, Sekretarza Gminy i Skarbnika Gminy. Wykonuje uchwały Rady Gminy i zadania Gminy określone przepisami prawa, a w szczególności w zakresie: przygotowywania projektów uchwał rady gminy, określania sposobu wykonywania uchwał, gospodarowania mieniem komunalnym, wykonywania budżetu, zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Wójt ponadto: kieruje bieżącymi sprawami Gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz.
Organem ustawodawczym gminy jest Rada Gminy, w której zasiada 15 radnych<ref>[http://ug.darlowo.ibip.pl/public/?id=69030/ Organizacja działania samorządu. W: Biuletyn Informacji Publicznej: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 20 września 2013].</ref>.

== Kultura ==
Gminna Biblioteka Publiczna w Domasławicach
* Filia nr 3 w Barzowicach
* Filia nr 2 w Dąbkach
* Filia nr 1 w Jeżyczkach
Na terenie gminy znajduje się 11 świetlic socjoterapeutycznych:
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Nowym Jarosławiu
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Jeżyczkach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Słowinie
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Drozdowie
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Jeżycach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Cisowie
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Wiekowicach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Kowalewicach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Bukowie Morskim
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Krupach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Damasławicach
Celem świetlic socjoterapeutycznych jest udzielanie dzieciom potrzebującym pomocy wsparcia, w postaci rozmowy na temat uzależnień, przemocy w rodzinie, problemow narkotykowych itp. Rolą świetlic jest także integrowanie dzieci poprzez zajęcia rekreacyjno-sportowe, konkursy, wycieczki, pomoc w nauce. Organizowanie wolnego czasu dla dzieci i młodzieży, szczególnie w okresie ferii zimowych i
letnich. W każdej świetlicy jest możliwość korzystania z komputerów z dostępem do internetu.

== Oświata ==
Szkoły na terenie Gminy Darłowo:
* [[Zespół Szkół Społecznych w Dobiesławiu]]
* [[Zespół Szkół Nr 2 w Starym Jarosławiu]]
* [[Zespół Szkół Nr 3 w Dąbkach]]
* [[Zespół Szkół Nr 4 w Kopnicy]]
* [[Zespół Szkół Społecznych w Jeżyczkach]]
* [[Społeczna Szkoła Podstawowa w Słowinie]]<ref>[http://www.ugdarlowo.pl/ Szkoły na terenie Gminy Darłowo. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
Kościół Rzymskokatolicki
* Metropolia szczecińsko-kamieńska
** Diecezja koszalińsko-kołobrzeska
* Dekanat: Darłowo; parafie: Barzowice: parafia pw. św. Franciszka z Asyżu (kościoły filiale: Chudaczewo, Stary Kraków); parafia Matki Bożej Częstochowskiej w Darłowie (kościoły filialne: Św. Jerzego, Darłowo i Domasławice); parafia św. Gertrudy w Darłowie (kościół filialny: Cisowo); Darłówko, Parafia św. Maksymiliana Marii Kolbego; Dąbki, parafia pw. NMP z Góry Karmel; Dobiesław, parafia pw. MB Częstochowskiej (kościoły filialne: Iwięcino); Jeżyce, parafia pw. MB Ostrobramskiej; Słowino, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (kościół filialny: Boleszewo, Karwice); Stary Jarosław, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (kościoły filialne: Krupy, Kowalewice)<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=5/ Dekanat Darłowo. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.
* Dekanat: Sławno; parafie: Malechowo, parafia pw. MB Gromnicznej (kościół filialny: Rzyszczewo); Ostrowiec, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (kościół filialny: Krąg, Podgórki, Smardzewo); Sieciemin, parafia pw. NSPJ (kościół filialny: Dąbrowa, Karnieszewice); Sławno, parafia pw. św. Antoniego Padewskiego (kościół filialny: Kwasowo); Sławno, parafia pw. Wniebowzięcia NMP; Sławsko, parafia pw. św. Piotra i Pawła Ap. (kościół filialny: Pieszcz, Radosław, Staniewice); Słonowice, parafia pw. św. Stanisława Kostki (kościół filialny: Tychowo); Sulechówko, parafia pw. św. Andrzeja Boboli (kościół filialny: Niemica, Sierakowo Sławieńskie); Warszkowo, parafia pw. NMP Królowej Polski (kościół filialny: Wrześnica); Żukowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

Kościół greckokatolicki
* Sławno, parafia pw. Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny (nabożeństwa w kościele rzymskokatolickim pw. św. Antoniego)

== Sport ==
W ramach realizacji zadań samorządu gminnego z zakresu upowszechniania kultury fizycznej i popularyzacji piłki nożnej w Gminie Darłowo są organizowane corocznie [[Rozgrywki Ligi Gminnej Darłowo]]<ref>[http://www.ugdarlowo.pl/ Liga Gminna. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>. Organizatorem rozgrywek Ligii jest Wójt Gminy Darłowo.
W Lidze Gminnej uczestniczą drużyny składające się z mieszkańców gminy zameldowanych w Gminie. W [[2012]] roku własne drużyny wystawiły następujące miejscowości: Kowalewice, Jeżyczki, Słowino, Kopnica oraz Cisowo.
Od [[2005]] roku reaktywowano w Gminie Darłowo drużynę gry w [[Warcaby]]. Młodzi warcabiści pochodzą głównie z Jeżyczek. Klub działa pod barwami GZ LZS Darłowo. W skład drużyny wchodzi młodzież uczęszczająca na zajęcia w Świetlicy Środowiskowej w Jeżyczkach (gdzie regularnie odbywają się treningi).
Od [[2006]] roku w Starym Jarosławiu działa grupa [[Break Side]] specjalizująca się w tańcu break dance. Zespół jest prowadzony przez 3-krotnego Mistrza Polski w formacji breakdance Marcina Grzybowskiego. W skład grupy wchodzi 11 osób. Jest to zespół działający przy Zespole Szkół w Starym Jarosławiu. Grupa ma za sobą pokazy m.in. na Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy oraz choinkowy pokaz dla szkoły w Straym Jarosławiu w styczniu 2007 roku. Jako debiutanci [[17 marca]] [[2007]]roku zajęli III miejsce w II Niezależnym Festiwalu Tańca Białogard 2007<ref>[http://www.ugdarlowo.pl/ Sport. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Turystyka ==
[[Plik:Szlak cysterski mapa.jpg|200px|right|thumb|Szlak Cysterski w Gminie Darłowo]]
Najbardziej znaną miejscowością turystyczną w gminie są [[Dąbki]], leżące u nasady mierzei oddzielającej [[jezioro Bukowo]]. W miejscowości znajdują się liczne ośrodki wczasowe i kolonijne, pensjonaty, pola biwakowe, obozowiska i kwatery prywatne. Przez obszar gminy przebiegają piesze szlaki turystyczne: czerwony szlak nadmorski, szlak rezerwatów oraz [[Europejski Szlak Cystersów]], gdzie główną atrakcję stanowi gotycki kościół cysterski w Bukowie Morskim. Oprócz niego w gminie znajduje się jeszcze 9 kościołów, wśród których najciekawsze są kościoły w Barzowicach, Cisowie i Krupach.

Szlaki turystyczne Gminy Darłowo
* [[Koszaliński Szlak Nadmorski]] (czerwony) odcinek międzynarodowego szlaku E-9 prowadzącego z Brestu (Francja) do Braniewa. Prowadzi wzdłuż Bałtyku przez nadmorskie kąpieliska od Dźwirzyna do Wicia (102 km). Przez gminę przebiega odcinek o długości około 30 km od Dąbkowic przez Dąbki, Bobolin, Żukowo Morskie, Darłówko do Wicia.
* [[Szlak Rezerwatów]] (niebieski) długość 71,5 km. Rozpoczyna się w Darłówku kończy w Polanowie. Na trasie rezerwatu Pomniki przyrody, zamki w Darłowie i Kręgu. Przez gminę przebiega odcinek około 15 km od Darłówka przez Darłowo, Zakrzewo Dolne, Zielnowo i Kowalewice.
* [[Szlak Wiatraków]] (zielony) długość 13 km. Rozpoczyna się w Darłowie z Zamku Książąt Pomorskich, biegnie przez Cisowo, wzdłuż południowego brzegu jeziora Kopań. Kończy się w miejscowości Wicie, łącząc się z czerwonym Szlakiem Nadmorskim. Na trasie liczne zabytki, widoki na panoramę nadmorską, największy w Polsce park elektrowni wiatrowych.
* [[Szlak Zabytków Średniowiecza]] (czarny) długość 104 km. Polecany szczególnie dla rowerzystów i turystów zmotoryzowanych. Przebiega przez: Darłowo, Dąbki, Dobiesław, Jeżyce, Słowino, Boleszewo, Krupy, Stary Jarosław, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, Dąbki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego<ref>[http://www.infodarlowo.pl/ Szlaki turystyczne. W: Ziemia Darłowska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Demografia ==
Gmina Darłowo zajmuję powierzchnię 26945 ha zamieszkiwana przez 7982 osób, co daje gęstość zaludnienia na poziomie 30 osób/km2. Kobiety stanowią niemal 50% całej populacji (49,37%), na 100 mężczyzn przypada 98 kobiet. Ludność w wieku przedprodukcyjnym stanowiła w roku [[2011]] 1724 osoby, produkcyjnym 5198 i poprodukcyjnym 1060<ref>http://www.stat.gov.pl/ [Gmina wiejska Darłowo. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca] [online]. [przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Na terenie gminy Darłowo funkcjonuje jeden Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej zlokalizowany w miejscowości [[Dobiesław]].
Zakład świadczy usługi w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej.
Mieszkańcy gminy korzystają również z usług lekarzy pierwszego kontaktu w Darłowie, gdzie znajduje się Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej.
W zakresie opieki ambulatoryjnej mieszkańcy gminy korzystają z usług Szpitala Powiatowego w Sławnie<ref>Strategia rozwoju społeczno - gospodarczego gminy Darłowo, Darłowo 2004, s. 21.</ref>.

== Herb ==
Herb Darłowa stanowi tarcza herbowa podzielona w pas, na której w górnej większej części przedstawiony jest biały rybogryf z żółtymi szponami i dziobem oraz białym jęzorem. Głowa i ogon rybogryfa skierowane w prawą stronę. W dolnej części schodzące się dwie rzeki w jeden nurt. Tarcza herbowa zwieńczona jest żółtym corona muralis, na którym pośrodku pomiędzy dwoma wieżami znajduje się koło młyńskie. Rybogryf jest herbem rodu Święców z Pomorza Gdańskiego, którego trzej synowie nadali miastu prawa miejskie w XIV wieku. Dwie rzeki w dole tarczy herbowej symbolizują : Wieprzę i Grabową łączące się i uchodzące do Bałtyku w Darłowie. Koło młyńskie na koronie herbowej świadczy o posiadaniu przez miasto prawa młyńskiego.

== Miejscowości i sołectwa ==
W skład gminy wchodzi 31 sołectw: [[Barzowice]], [[Bobolin (powiat sławieński)|Bobolin]], [[Boryszewo]], [[Bukowo Morskie]], [[Cisowo]], [[Dąbki (województwo zachodniopomorskie)|Dąbki]], [[Dobiesław (powiat sławieński)|Dobiesław]], [[Domasławice (województwo zachodniopomorskie)|Domasławice]], [[Drozdowo (powiat sławieński)|Drozdowo]], [[Gleźnowo]], [[Jeżyce (województwo zachodniopomorskie)|Jeżyce]], [[Jeżyczki]], [[Kopań (województwo zachodniopomorskie)|Kopań]], [[Kopnica]], [[Kowalewice (województwo zachodniopomorskie)|Kowalewice]], [[Krupy (województwo zachodniopomorskie)|Krupy]], [[Nowy Jarosław]], [[Palczewice]], [[Pęciszewko]], [[Porzecze (powiat sławieński)|Porzecze]], [[Rusko (województwo zachodniopomorskie)|Rusko]], [[Sińczyca]], [[Słowino]], [[Stary Jarosław]], [[Sulimice]], [[Wicie (województwo zachodniopomorskie)|Wicie]], [[Wiekowice]], [[Wiekowo (województwo zachodniopomorskie)|Wiekowo]], [[Zakrzewo (województwo zachodniopomorskie)|Zakrzewo]], [[Zielnowo (województwo zachodniopomorskie)|Zielnowo]] i [[Żukowo Morskie]].
; Wsie: [[Barzowice]], [[Bobolin (powiat sławieński)|Bobolin]], [[Boryszewo]], [[Bukowo Morskie]], [[Cisowo]], [[Dąbki (województwo zachodniopomorskie)|Dąbki]], [[Dobiesław (powiat sławieński)|Dobiesław]], [[Domasławice (województwo zachodniopomorskie)|Domasławice]], [[Drozdowo (powiat sławieński)|Drozdowo]], [[Gleźnowo]], [[Jeżyce (województwo zachodniopomorskie)|Jeżyce]], [[Jeżyczki]], [[Kopań (województwo zachodniopomorskie)|Kopań]], [[Kopnica]], [[Kowalewice (województwo zachodniopomorskie)|Kowalewice]], [[Kowalewiczki]], [[Krupy (województwo zachodniopomorskie)|Krupy]], [[Nowy Jarosław]], [[Nowy Kraków (województwo zachodniopomorskie)|Nowy Kraków]], [[Palczewice]], [[Porzecze (powiat sławieński)|Porzecze]], [[Rusko (województwo zachodniopomorskie)|Rusko]], [[Sińczyca]], [[Słowino]], [[Stary Jarosław]], [[Sulimice]], [[Wicie (województwo zachodniopomorskie)|Wicie]], [[Wiekowice]], [[Zagórzyn (województwo zachodniopomorskie)|Zagórzyn]], [[Zakrzewo (województwo zachodniopomorskie)|Zakrzewo]], [[Zielnowo (województwo zachodniopomorskie)|Zielnowo]] i [[Żukowo Morskie]]

; Osady: [[Borzyszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Borzyszkowo]], [[Czarnolas (województwo zachodniopomorskie)|Czarnolas]], [[Darłowiec]], [[Dąbkowice (województwo zachodniopomorskie)|Dąbkowice]], [[Gleźnówko]], [[Gorzebądz (powiat sławieński)|Gorzebądz]], [[Gorzyca (gmina Darłowo)|Gorzyca]], [[Kępka]], [[Leśnica (województwo zachodniopomorskie)|Leśnica]], [[Pęciszewko]], [[Różkowo]], [[Słowinko]], [[Trzmielewo (województwo zachodniopomorskie)|Trzmielewo]], [[Wiekowo (województwo zachodniopomorskie)|Wiekowo]]

; Dawne miejscowości: [[Spławie (powiat sławieński)|Spławie]]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Prawdzic, Krzysztof. Zarys klimatu rolniczego województwa koszalińskiego. Szczecin : Szczecińskie Towarzystwo Naukowe, 1962.
* Rajewicz, Krzysztof. Program ochrony środowiska dla gminy Darłowo. Darłowo: : I.O.�. PRO EKO Koszalin, 2004.
* Strategia rozwoju społeczno - gospodarczego gminy Darłowo, Darłowo 2004.
* Tło historyczne. W: Studium krajobrazu kulturowego gminy Darłowo. Oprac.: Jadwiga Kowalczyk, Konstanty Kontowski. Szczecinek: Pracownia dokumentacji historycznej, 2002 r.
* Waloryzacja przyrodnicza Gminy Darłowo: Operat Generalny. Biuro Konserwacji Przyrody w Szczecinie, Szczecin 2004.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=5/ Dekanat Darłowo. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Darłowo. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca] [online]. [przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Liga Gminna. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://ug.darlowo.ibip.pl/public/ Organizacja działania samorządu. W: Biuletyn Informacji Publicznej: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 20 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Sport. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Szkoły na terenie Gminy Darłowo. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Szlaki turystyczne. W: Ziemia Darłowska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]

Plik:Szlak cysterski mapa.jpg

2013-10-18T16:28:08Z

Magda: {{Informacje |Opis=mapa szlaku cysterskiego |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Miasto Darłowo |Autor= |Licencja=Miasto Darłowo}}

{{Informacje |Opis=mapa szlaku cysterskiego |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Miasto Darłowo |Autor= |Licencja=Miasto Darłowo}}

Plik:Mapa darlowko.jpg

2013-10-18T16:23:14Z

Magda: {{Informacje |Opis=plan Darłówka |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Miasto Darłowo |Autor= |Licencja= cc}}

{{Informacje |Opis=plan Darłówka |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Miasto Darłowo |Autor= |Licencja= cc}}

Postomino

2013-10-18T16:19:36Z

Magda: /* Herb */

{{Wieś infobox
| wieś_nazwa = Postomino
| wieś_grafika = dzielnica_brak2.jpg
| opis_zdjecia =
| nazwa_niemiecka =
| nazwa_dawna =
| powiat = Powiat Sławieński
| gmina = Gmina Postomino
| sołectwo = Postomino
| mapa_link =
| www =
}}
'''Postomino''' ([[język kaszubski|kaszb.]] ''Postòminò'', [[język niemiecki|niem.]] ''Pustamin'') – wieś gminna położona w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w [[powiat sławieński|powiecie sławieńskim]], w [[Postomino (gmina)|gminie Postomino]] przy [[Droga wojewódzka nr 203|drodze wojewódzkiej]] nr 203. W latach [[1975-1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo słupskie|województwa słupskiego]],
obecnie miejscowość jest siedzibą [[Postomino (gmina)|gminy Postomino]].

== Geografia ==
=== Położenie ===
Miejscowość jest położona 15 km na północ od [[Sławno|Sławna]], 20 km na wschód od [[Darłowo|Darłowa]], 25 km na zachód od [[Słupsk|Słupska]] oraz 20 km na południe od Morza Bałtyckiego, na przecięciu ciągów komunikacyjnych łączących Sławno z [[Jarosławiec|Jarosławcem]] oraz [[Ustka|Ustkę]] i Słupsk z Darłowem
i Koszalinem.
=== Klimat ===
=== Obiekty fizjograficzne ===
Postomino leży wśród morenowych wzgórz, w pobliżu najwyższego w okolicy wzniesienia [[Srebrnogóra|Srebrnogóry]] – 62 m n.p.m.).
=== Przyroda ===
Na terenie wsi znajduje się dawny park dworski o powierzchni ok. 4 ha, założony w drugiej połowie XIX wieku. W [[1854]] roku ówczesny właściciel majątku [[Martin von Denzin]] założył ogród wokół parterowego pałacu, do którego wprowadził nowe gatunki roślin. Dawny układ parku uległ zatarciu, do dziś zachowały się jedynie zarysy dwóch alei: jedna z nich, bukowa prowadziła do pałacu, druga wysadzana lipami, przecinała park ukośnie. Drzewostan parku stanowią: buki zwyczajne, lipy drobnolistne i jesiony wyniosłe. Uzupełnieniem są dęby (szypułkowe i bezszypułkowe), topole kanadyjskie, jodły pospolite, dęby błotne. W parku zachowały się drzewa o obcym pochodzeniu: platan klonolistny, sosna Banksa, choina kanadyjska, buk zwyczajny odmiana purpurowa.
Do pomników przyrody zaliczono: dwa dęby szypułkowe o obwodach 430 i 450 cm oraz lipę szerokolistną, której obwód wynosi 460 cm<ref>Sobisz, Zbigniew; Celka, Zbigniew. Parki dworskie gminy Postomino. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 3, Gmina Postomino / red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka. Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2004, s.168-169. ISBN 83-919236-3-0</ref>.

== Historia ==
Najstarsze ślady pobytu człowieka na tych terenach pochodzą z pierwszych dwóch wieków n.e. Odkryto cmentarzysko z grobami jamowymi ze znajdującymi się w nich
naczyniami z brązu. Miejscowość istniała już w XII-XIII w. Tak jak i pozostałe ziemie należała do Księstwa Sławieńskiego. Po raz pierwszy wieś wzmiankowana była [[23 marca 1301]] roku, gdy książę [[Sambor Rugijski]] nadał [[książe Mateusz|księciu Mateuszowi]] jako lenno kilka wsi w ziemi sławieńskiej. W [[1329]] roku [[Ger von Below]] otrzymał Postomino jako lenno. Wieś nie uległa przez wieki dużym przeobrażeniom. Już w średniowieczu wybudowano to kościół. Postomino wielokrotnie zmieniało właścicieli. Do [[1792]] roku było własnością rodziny von Belowów. [[Paul Jacob von Below]] sprzedał wieś [[Wandelinowi von Bilifingerowi]]. Za jego panowania w roku [[1813]] nastąpiło uwłaszczenie chłopów. W [[1837]] roku Postomino stało się własnością [[von Maltzana]], a w [[1842]] roku [[Albert von Denzin|Alberta von Denzina]]. W [[1854]] roku majątek odziedziczył [[Martin Denzin]]. Jego rodzina stale umacniała swą pozycję, w wyniku tego w dniu koronacji Wilhelma I na króla pruskiego wprowadzili oni do swojego herbu dwuogonowego złotego lwa w koronie. Rodzina Denzinów wygasła w [[1908]] roku.
Wieś była kilkakrotnie niszczona przez pożary, m.in. w [[1819]], [[1847]], [[1868]] i [[1898]]. W [[1846]] roku funkcjonowała tu już poczta. [[18 sierpnia]] [[1911]] roku oddano do użytku linię kolejową ze Sławna przez Postomino do Ustki. W [[1913]] założono elementarną szkołę podstawową.
W okresie międzywojennym 73 mieszkańców pracowało w rzemiośle, 43 w handlu i transporcie, 38 miało status urzędników, a 319 było robotnikami. We wsi działały
stowarzyszenia: Związek Śpiewaczy, Stowarzyszenie Żołnierzy, Klub Kolarski oraz Ochotnicza Straż Pożarna. [[8 marca]] [[1945]] roku do Postomino wkroczyły wojska sowieckie. Większość niemieckich mieszkańców po zakończeniu działań wojennych pozostała we wsi. W ramach planowej akcji dotychczasowych mieszkańców wysiedlono do Niemiec w latach [[1945-1946]]. Już latem [[1945]] roku zagrody chłopskie zaczęli stopniowo przejmować Polacy. W [[1975]] roku wieś stała się siedzibą władz gminy<ref>Plan rozwoju miejscowości Postomino. Załącznik Nr 1 do uchwały Nr X/102/07 Rady Gminy Postomino z dnia 26 września 2007 r., Postomino 2007, s. 3-4.</ref>.

== Samorząd ==
Ogół mieszkańców wsi Postomino stanowi wspólnotę samorządową o nazwie sołectwo. Sołectwo jest jednostką pomocniczą gminy. Sołectwo wykonuje wszelkie zadania publiczne na obszarze swego działania nie zastrzeżone dla gminy oraz zadania zlecone przez gminę. Jest podstawową jednostką opiniodawczą gminy w zakresie wszelkich spraw związanych z realizacją zadań dotyczących jego mieszkańców. Organami sołectwa są:
* Zebranie wiejskie jako organ uchwałodawczy,
* Sołtys jako organ wykonawczy,
Rada Sołecka w ilości 3 - 5 członków wspomaga działalność sołtysa<ref>Statut Sołectwa Postomino.</ref>.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Na terenie wsi Postomino znajdują się następujące instytucje:
* Urząd Gminy Postomino,
* Agencja Mienia Gminnego i Spraw Publicznych,
* Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej,
* Bank Spółdzielczy w Ustce o/Postomino,
* Poczta Polska,
* Straż Gminna.
Swoje siedziby maja tu również:
* Ochotnicza Straż Pożarna,
* Stowarzyszenie Obrony Praw Bezrobotnych,
* Spółka z o.o. „LAMINOPOL” (Zakład Produkcyjny w Postominie związany z produkcja i przetwórstwem tworzyw sztucznych) Jest największym w gminie pracodawcą, zatrudniającym około 70 osób.

Postomino leży przy drodze wojewódzkiej nr 203.

== Kultura ==
W Postominie funkcjonuje, jako jedna z instytucji kultury finansowanych przez samorząd, [[Gminna Biblioteka Publiczna]]. Księgozbiór biblioteki wynosil ( w 2003 roku) ok. 12500 woluminów, korzystało z niego ok. 500 osób, dokonujacych przeszło 18000 wypożyczeń rocznie<ref>Gałek, Zbigniew. Dziś i jutro Ziemi Postomińskiej. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 3, Gmina Postomino / red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka. Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2004, s.16. ISBN 83-919236-3-0 </ref>.
Od [[2010]] roku na terenie miejscowości prężnie działa [[Centrum Kultury i Sportu]]. To również jednostka samorządowa, której zadaniem jest organizowanie imprez kulturalnych i sportowych dla mieszkańców gminy i okolic. W sali Centrum Kultury i Sportu w Postominie prowadzone są zajęcia taneczne break dance, warsztaty rękodzieła i fotograficzne, odbywają się tu spotkania klubu literackiego i amatorskiego teatru, zajęcia komputerowe, plastyczne oraz "czwartkowe popołudnia dla seniorów"<ref>[http://ckis.postomino.pl/ Zajęcia w CKiS. W: Centrum Kultury i Sportu w Postominie] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>. Przy Centrum kultury działa [[Kapela Pieńkowianie]] oraz
[[Młodzieżowa Orkiestra Dęta OSP]].

== Oświata ==
Główna placówką edukacyjna w miejscowości jest [[Zespół Szkół w Postominie]], na który składają się:
* szkoła podstawowa
* gimnazjum
W budynku szkoły funkcjonuje także przedszkole "Akademia Malucha"
Szkoła otrzymała wiele honorowych wyróżnień, m.in.:
* Certyfikat „Szkoły z klasą” nadany w 2003 r. przez „Gazetę Wyborczą” oraz Centrum Edukacji Obywatelskiej pod patronatem Prezydenta Polski Aleksandra Kwaśniewskiego
* Certyfikat "Szkoła Marzeń" sfinansowany przez EFS i budżet państwa, realizowany w latach 2005/2006.
* "Szkoła Równych Szans" 2006/2007.
* Certyfikat "Szkoły Przyjaznej Harcerstwu" nadany w 2007 roku przez komendanta Pawła Bluma jako wyraz uznania dla całokształtu osiągnięć na rzecz polskiego harcerstwa. Za zrozumienie idei harcerskich oraz krzewienie ich wśród dzieci i młodzieży<ref>[http://www.zsposto.za.pl/ Zespół Szkół w Postominie]</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Kościół rzymskokatolicki
* wyznanie: katolickie
* diecezja: Koszalinsko-Kołobrzeska
* dekanat: Ustka
* parafia pw. św. Floriana, erygowana [[28.sierpnia]] [[1973]] roku, liczba wiernych: 1730
Kościół parafialny św. Floriana znajdujący się w Postominie to barokowy/neogotycki, budynek z [[1846]] roku, obiekt zabytkowy, wpisany do rejestru wojewódzkiego konserwatora zabytków pod nr rej. A-735 z 25.05.1955. Kościół został poświęcony [[5.maja]] [[1946]] roku.
Do parafii należy kościół filialny MB Różańcowej w Maszewie. Jest to gotycka budowla z XIV w., obiekt zabytkowy - nr rej. 528 z 21.12.1965, poświęcony [[3.lutego]] [[1946]] roku oraz kościół filialny Chrystusa Króla w Pieńkowie. Neogotycki, budynek z XV/XVI w., przebudowany w XIX w., posiadający wieżę z XVI w., obiekt zabytkowy - nr rej. 535 z 30.12.1965, poświęcony [[2. marca]] [[1946]] roku<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/p.php?m=6&p=7/ Parafia Postomino. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska [online]. [Przeglądany 25 września 2013].</ref>.

== Sport ==
Za organizację imprez sportowych w Gminie Postomino odpowiada jednostka samorządowa Centrum Kultury i Sportu, organizator m.in. [[Międzynarodowy Bieg po Plaży|Międzynarodowego Biegu po Plaży]], który w [[2013] roku miał już XXIII edycję. W Postominie odbywają się również turnieje szachowe i zajęcia taneczne. W sali sportowej przy Zespole Szkól w Postominie organizowane są treningi Karate kyokushin, piłki ręcznej, footballu, zajęcia sportowe dla seniorów oraz aerobik i fitness. Przy Zespole Szkól działa [[Uczniowski Klub Sportowy „Wieża”]].
Mieszkańcy gminy próbują swych sił w różnych dyscyplinach sportowych: piłka nożna, ręczna i siatkowa, tenis stołowy i szachy, żeglarstwo modeli sterowanych radiem oraz kolarstwo, biegi, wędkarstwo<ref>Gałek, Zbigniew. Dziś i jutro Ziemi Postomńskiej, dz. cyt., s. 18.</ref>.

== Turystyka ==
Przez teren gminy biegną szlaki turystyczne rowerowe i piesze prowadzące przez interesujące krajoznawczo i historycznie miejscowości, m. in. Postomino.
Szlaki piesze:
*[[Szlak Północny]], czerwony, przebiegający na terenie gm. Postomino początkowo trasą nadmorską od Wicia przez Rusinowo (pas startowy), dalej do Jarosławca Jezierzan, Łącka, Korlina, Królewa, Marszewa do Zeleskich w gm. Ustka
*[[Szlak zielony]]: z Ustki do Sławna, na terenie gminy przebiegający przez miejscowości Pieszcz – Staniewice,
Szlaki rowerowe:
* [[Hanzeatycka trasa nadmorska]] – szlak rowerowy zielony (23 km)
* Trasa regionalna – szlak rowerowy żółty (17,6 km)
* Trasa regionalna – szlak rowerowy niebieski (9,2 km)
* Trasa regionalna – szlak rowerowy zielony (12 km)<ref>[http://www.postomino.pl/ Szlaki turystyczne. W: Gmina Postomino] [online]. [przeglądany 25 września 2013].</ref>.

== Demografia ==
Wieś Postomino była wg danych z [[2009]] roku zamieszkiwana przez 713 osób, z czego większość stanowiły kobiety (361), liczba mężczyzn wynosiła 352 osoby.
Osoby w wieku przedprodukcyjnym stanowiły 22,3% ogółu mieszkańców, w wieku produkcyjnym 64,8%, a w wieku poprodukcyjnym: 12,9% populacji miejscowości<ref>[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/miejsc_w.display?p_id=7793&p_token=0.7988315653055906/ Postomino. W: Bank Danych Lokalnych GUS] [online]. [Przeglądany 25 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
W Postominie znajduje się [[Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Ars Medica"]] jest to przychodnia specjalistyczna związana ze specjalizacjami: Choroby wewnętrzne, Ginekologia i położnictwo, Medycyna rodzinna, Okulistyka, Otolaryngologia, Pediatria, Rehabilitacja medyczna. Placówka świadczy rownież usługi w zakresie fizykoterapii oraz analityki medycznej<ref>[http://www.doz.pl/lekarze/l53844-Niepubliczny_Zaklad_Opieki_Zdrowotnej_Ars_Medica/ NZOZ "Ars Medica". W: Ogólnopolski katalog placówek medycznych] [online]. [Przeglądany 25 września 2013].</ref>.

== Herb ==
[[Plik:Herb Postomina.jpeg|200px|right|thumb|Herb Gminy Postomino]]

== Zabytki ==
* neobarokowy [[kościół św. Floriana]] z [[1846]] roku. Został wybudowany z cegły i kamienia, w miejscu poprzedniej świątyni. Ma charakter neobarokowy bez wyodrębnionego prezbiterium. Wieża została nadbudowana nad nawą, okna są zamknięte półokrągło, dach dwuspadowy, kryty dachówką, strop drewniany. Zabytkowy wystrój wnętrza pochodzi z poprzedniego kościoła. Szczególną wartość ma renesansowa ambona z początków XVII wieku, zabytkowy krzyż z postacią ukrzyżowanego, oraz renesansowa chrzcielnica z XVII wieku, na której znajduje się relief ze sceną zwiastowania<ref>Kościół św. Floriana. W: Mielczarski, Zbigniew. Ziemia sławieńska. Gdynia : "Region", 2004, s. 110-111. ISBN 83-89178-51-6</ref>.
* park dworski

== Pomniki ==
== Osoby urodzone w miejscowości ==
== Osoby związane z miejscowością ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
== Linki zewnętrzne ==
== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]

Gmina Darłowo

2013-10-18T16:11:25Z

Magda: /* Gospodarka i infrastruktura */

{{Gmina infobox
|gmina_nazwa = Gmina Darłowo
|gmina_grafika = DarlowoGmina.jpg
|opis_zdjecia =
|nazwa_dawna =
|nazwa_niemiecka =
|powiat = Powiat sławieński
|gmina_rodzaj = gmina wiejska
|solectwa_liczba = 31
|miejscowosci_liczba = 45
|mapa_link =
|www =
}}
'''Gmina Darłowo''' gmina wiejska o charakterze rolniczym i turystycznym zlokalizowana w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]] w centralnej części polskiego pasa nadmorskiego. W skład gminy Darłowo wchodzi 45 miejscowości leżących w 31 sołectwach.

== Geografia ==
=== Położenie ===
Gmina Darłowo jest zlokalizowana w północno - wschodniej części [[Województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]] w obrębie [[Powiat sławieński|powiatu sławieńskiego]]. Zajmuje część terenu Równiny Sławieńskiej przeciętej dolinami dwóch rzek:
[[Wieprza|Wieprzy]] oraz [[Grabowa|Grabowej]]. Od zachodu i częściowo od południa graniczy z
[[Gmina Sianów|gminą Sianów]], od południa z [[Gmina Malechowo|gminą Malechowo]], od wschodu z [[Gmina Postomino|gminą Postomino]] i od południowego wschodu z [[Gmina Sławno|gminą Sławno]].

=== Klimat ===
Klimat powiatu sławieńskiego i gminy Darłowo determinują warunki środowiskowe: sąsiedztwo Morza Bałtyckiego, duża lesistość i znaczna liczba jezior. Wyraźne oddziaływanie strefy morskiej i kontynentalnej jest związane z dużą zmiennością frontów atmosferycznych i szybkimi zmianami pogody. Średnia temperatura w tym obszarze wynosi 13 °C; średnia temperatura stycznia waha się od – 1°C nad morzem do – 2,5°C w głębi lądu. Latem wynosi od 16 – 17°C. Przeciętne suma opadów w okresie wegetacyjnym dla strefy przybrzeżnej wynosi 450 – 475 mm<ref>Rajewicz, Krzysztof. Program ochrony środowiska dla gminy Darłowo. Darłowo: : I.O.O. PRO EKO Koszalin, 2004, s. 8.</ref>.
Efektem zróżnicowania termicznego wód Bałtyku, wód jezior przymorskich oraz lądu jest występowanie zjawiska bryzy morskiej i lądowej oraz łagodnych zim, chłodniejszych miesięcy letnich, późnej wiosny i długiej jesieni.
Większość obszaru gminy Darłowo, zgodnie z podziałem dokonanym przez Krzysztofa Prawdzica (1962)<ref>Prawdzic, Krzysztof. Zarys klimatu rolniczego województwa koszalińskiego. Szczecin : Szczecińskie Towarzystwo Naukowe, 1962. </ref>, znajduje się w I Krainie Klimatycznej - Nadmorskiej. Natomiast fragment południowo–wschodni i wschodni gminy leży w III Krainie Klimatycznej – północnego pasa Pojezierza Pomorskiego.
Mikroklimat gminy Darłowo charakteryzuje się dużym nasłonecznieniem i znaczną wilgotnością powietrza. Ze względu na obecność rozproszonych w cząsteczkach wody cząsteczek jodu i soli kuchennej, uważa się, że morska bryza ma właściwości lecznicze dla ludzi. Specyficzny mikroklimat kształtujący się pod wpływem morza pozwala na różnorodne zabiegi klimatoterapeutyczne, a szczególnie kąpiele powietrzne, słoneczne, wodne oraz inhalacje aerozolu morskiego.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Współczesny krajobraz obszaru gminy Darłowo jest wypadkową procesów geomorfologicznych, w wyniku, których powstała obecna rzeźba terenu oraz procesów gospodarczych. Można tu zaobserwować nakładanie się elementów naturalnych: szerokich, piaszczystych plaży, wydm oraz wzniesień morenowych z elementami pochodzenia antropogenicznego, które nie zawsze komponują się harmonijnie.
Kondracki i Ostrowski (1994) zakwalifikowali krajobraz gminy i jej sąsiedztwa do klasy, tzw. krajobrazów nizinnych. W typie tym wyróżnili trzy rodzaje krajobrazów: nadmorskie, dolin i równin akumulacyjnych oraz młodoglacjalny.
W odniesieniu do poszczególnych krajobrazów, jako naturalne i charakterystyczne elementy występują: wydmy oraz tereny jeziorno-bagienne związane z misami jezior [[Kopa]] i [[Bukowo]], a także z sąsiadujcym z nimi jeziorem [[Jamno]], tarasy wydmowe oraz doliny rzeczne.
Przez obszar gminy Darłowo przepływają dwie duże rzeki: Grabowa i Wieprza, zasilane przez szereg mniejszych cieków wodnych i strumieni. Do zasobów wód powierzchniowych zalicza się także dwa jeziora: Bukowo i jezioro Kopa<ref>Program ochrony środowiska, dz. cyt., s. 16</ref>.

=== Przyroda ===
Flora gminy Darłowa jest bardzo urozmaicona i bogata, co jest związane ze znaczną różnorodnością siedlisk roślinnych. Najlepiej zachowane siedliska znajdują się w:
* dolinie Wieprzy z licznymi starorzeczami na odcinku między Racisławiem a Zieleniewem;
* w wąwozach z ciekami wodnymi pomiędzy morenowymi pagórkami w północnowschodniej części gminy;
* na torfowiskach wokół jezior Bukowo i Kopa;
* w borach nadmorskich, w miejscach nieeksploatowanych turystycznie;
* w borach bagiennych na obszarze Słowińskiego Błota.
W tych interesujących florystycznie enklawach zachowało się wiele gatunków bardzo rzadkich. Spośród nich na uwagę zasługują lilia złotogłów (Lilium martagon) i mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) oraz gatunki torfowiskowe, np. modrzewnica pospolita
Andromeda polifolia, przygiełka biała Rynchospora alba, wełnianka pochwowa Eriophorum vaginatum, wełnianka wąskolistna Eriophorum angustifolium, bagno zwyczajne Ledum palustre i rosiczka okrągłolistna Drosera rotundifolia.
Najuboższe pod wzgęldem flory są rolnicze obszary gminy, lasy gospodarcze - sosnowe lub świerkowe monokultury oraz duże fragmenty łąk dolinnych, na ogół nadmiernie osuszonych.
Wśród roślin naczyniowych na terenie gminy Darłowo, 37 gatunków objętych jest ochroną, w tym całkowitej ochronie podlegaj 23 taksony<ref>Waloryzacja przyrodnicza Gminy Darłowo: Operat Generalny. Biuro Konserwacji Przyrody w Szczecinie, Szczecin 2004, s. 32-45.</ref>.
W gminie Darłowo znajduje swoje siedlisko rozrodu lub okresowego bytowania szereg rzadkich gatunków zwierząt. Koncentrują się one przede wszystkim wzdłuż wybrzeża morskiego, w obrębie jezior przymorskich, dolin rzecznych Grabowej i Wieprzy. Część z nich ujęta została na listach gatunków ginących oraz zagrożonych wyginięciem. Szczególnie bogaty skład posiada ornitofauna. Wystpują tu gatunki bardzo rzadkie np.: bąk, orlik, bielik, kanie, błotniaki, kropiatka, siewkowce jak i rzadkie w liczebności nie spotykanej gdzie indziej (np. derkacz, czajka, kszyk, żuraw, przepiórka).
Obszar gminy Darłowo jest przede wszystkim miejscem rozrodu i okresowego przebywania zarówno rzadkich, bardzo rzadkich, jak i pospolitych gatunków zwierząt. Sytuacja ta wynika z bogactwa siedlisk tu występujących. Obok lądowych znajdują się tu siedliska będce wynikiem obecności i mieszania się wód słodkich i słonych. Dlatego też gmina posiada tak duże walory faunistyczne i pełni bardzo ważną rolę w zachowaniu zasobów fauny<ref>Tamże, s. 55-78.</ref>.

Na obszarze Gminy Darłowo znajdują się następujące obiekty objęte ochroną:
* [[Rezerwat "Słowińskie Błota"]], położony jest na północ od wsi Słowino i obejmuje obszar około 145 ha. Jest to najlepiej zachowane w Polsce torfowisko wysokie typu bałtyckiego. Na terenie tym występuje 37 gatunków roślin naczyniowych, 41 gatunków mszaków oraz 45 gatunków porostów.
* [[Obszar Chronionego Krajobrazu "Koszaliński Pas Nadmorski"]] obejmuje wąski pas nadmorskich borów i lasów mieszanych oraz jezior przymorskich. Charakteryzuje się różnorodnością ekosystemów nadmorskich, bogactwem gniazdowania ptactwa wodnego, licznymi gatunkami rzadkich zespołów roślin oraz ostojami awifauny (m.in.: bąki, bociany białe, kanie rdzawe, błotniaki, derkacze, żurawie, rybitwy, łabędzie, kaczki).
* Pomniki przyrody:
** Dąb szypułkowy i buk zwyczajny zrośnięte konarami o obwodzie 450 i 220 cm rosnące około 1 km na wschód od wsi Nowy Kraków.
** Cis pospolity o obwodzie 60 cm i wysokości 8 m rosnący na skraju lasu około 0,5 km na północny wschód od wsi Nowy Kraków.
** 2 buki zwyczajne o obwodzie 440 i 460 cm oraz 2 dęby szypułkowe o obwodzie 330 i 450 cm rosnące w obrębie leśnictwa Nowy Kraków.
** 2 dęby szypułkowe o obwodzie 460 i 550 cm rosnące przy drodze w Kolonii Jeżyce.
** Dąb szypułkowy o obwodzie 430 cm rosnący we wsi Kopań.
** Grupa drzew (2 lipy drobnoliściaste o obwodzie 388 i 340 cm, dąb szypułkowy o obwodzie 290 cm, 2 świerki pospolite o obwodzie 190 i 240 cm) rosnące na starym cmentarzu ewangelickim w Domasławicach.
** Grupa drzew (8 lip drobnoliściastych o obwodzie 250-312 cm) rosnąca na starym cmentarzu ewangelickim w Krupach.
** Jesion wyniosły o obwodzie 278 cm rosnący na cmentarzu w Jeżycach.
** Lipa drobnolistna o obwodzie 285 cm rosnąca przy kościele w Słowinie.
** Aleja lipowa (14 lip drobnoliściastych o obwodzie 175-250 cm, 2 lipy o obwodzie 320 i 430) rosnąca na cmentarzu w Słowinie.
** Grupa drzew (6 lip drobnoliściastych o obwodzie 250-440 cm, kasztanowiec zwyczajny o obwodzie 302 cm, klon, jawor o obwodzie 243 cm) rosnąca przy kościele w Starym Jarosławiu.
** Grupa drzew (2 jesiony wyniosłe o obwodzie 325 i 330 cm, 2 lipy drobnoliściaste o obwodzie 340 i 545 cm) rosnąca przy kościele w Barzowicach.
** Grupa drzew (4 jesiony wyniosłe o obwodzie 230-250 cm, 2 jesiony wyniosłe odmiana zwisająca o obwodzie 230-250 cm, 3 dęby szypułkowe o obwodzie 230-250 cm, klon zwyczajny o obwodzie 320 cm, kasztanowiec zwyczajny o obwodzie 245 cm, lipa drobnolistna o obwodzie 230 cm) rosnąca przy kościele w Cisowie.

== Historia ==
Tereny należące do dzisiejszej gminy Darłowo na przełomie XII i XIII wieku były położone na terenie Pomorza Sławieńsko - Słupskiego, ok. roku [[1227]] znalazły się w obrębie księstwa sławieńskiego. W latach [[1235]] - [[1236]] ziemie te zostały opanowane przez [[książe Świętopełk/ księcia gdańskiego Świętopełka]]. Część ziemi sławieńskiej, w części obszar dzisiejszej gminy był terenem spornym. Leżała w orbicie zainteresowań zarówno książąt zachodniopomorskich jak i biskupów kamieńskich. Za panowania Świętopełka część obecnej gminy Darłowo, położona na zachód od [[rzeka Grabowa/Grabowej]], w celu umocnienia zachodnich rubieży księstwa, została nadana zakonowi cystersów. Po śmierci Świętopełka w [[1266]] roku pozostała część ziemi sławieńskiej dostała się pod panowanie książąt rugijskich, a w [[1277]] roku została sprzedana margrabiemu brandenburskiemu. Wkrótce jednak ziemie te wraz z Pomorzem Sławieńsko - Słupskim objął książę Wielkpolski [[Przemysław II]], a po jego śmierci przeszły w posiadanie księcia kujawskiego [[Władysława Łokietka]]. Książę po paru latach został wypędzony z kraju przez króla czeskiego Wacława II, który objął w posiadanie Wielkopolskę i koronował się na króla polskiego. Wraz z Wielkopolską, pod panowanie króla czeskiego przeszło również Pomorze. W [[1306]] roku margrabiowie brandenburscy, zaatakowali Pomorze Gdańskie; udało im się opanować ziemię sławieńską, a rok później, ziemię słupską. W zamian za uznanie władzy brandenburskiej Święcowie otrzymali w lenno ziemię darłowską, sławieńską, polanowską, a także dożywotnie sprawowanie urzędów kasztelańskich w Słupsku. W [[1316]] roku Pomorze Sławieńsko - Słupskie zostało włączone do księstwa wołogojskiego - stało się własnością książąt zachodniopomorskich, a ród Święców uznał ich zwierzchnictwo.
W tym czasie na terenie ziemi sławieńskiej, wraz z chrystianizacją została zbudowana sieć parafialna. W końcu XIII i na początku XIV wieku istniało już 7 kościołów, w tym w Bukowie i parafialny Cisowie z filią w Darłowie. [[Bukowo]] zostało zasiedlone przez cystersów sprowadzonych z Meklemburgii, z Dargun. Na początku wieku XIV majątek cysterski obejmował w ziemi sławieńskiej 342 km2 i około 25 osad. Cystersi rozwinęli w swoich dobrach produkcję zboża i sukna, zakładali nowe wsie lokowane na prawie niemieckim m.in. Domasławice.
Około połowy wieku XIV, doszło do wzmocnienia władzy książąt wołogojskich na ziemi darłowskiej i likwidacji "państwa" Święców.
Od [[1372]] roku tereny dzisiejszej gminy Darłowo wraz z całą wschodnią częścią dzielnicy wołogojskiej, zwanej od tego roku Księstwem Słupskim znalazły się pod panowaniem [[Bogusław V/ Bogusława V]], a po jego śmierci [[Bogusław VIII/ Bogusława VIII]]. Po objęciu rządów przez [[Bogusław X/Bogusława X]] cały obszar Pomorza Zachodniego został zjednoczony i poddany jednej władzy. W [[1523]] roku doszło do ponownego podziału kraju na księstwo szczecińskie i wołogojskie. Obszar dzisiejszej gminy Darłowo znalazł się pod wpływami książąt wołogojskich. Podział ten utrzymał się do [[1625]] roku, to jest do czasów objęcia rządów przez ostatniego księcia z linii Gryfitów - [[Książe Bogusław XVIV/ Księcia Bogusława XIV]], który zjednoczył Pomorze.
Po wojnie trzydziestoletniej część Pomorza, wraz z terenem dzisiejszej gminy Darłowo, przeszła pod panowanie Brandenburgii. Dla całego Pomorza zaczął się okres zmian w strukturze władzy politycznej i administracyjnej. Zniesiono wójtostwa, a w ich miejsce wprowadzono okręgi domenalne (Domeny - Amty). Domeny podlegały bezpośrednio władzy książęcej, a zwierzchność na nich reprezentował urzędnik zwany Amtmanem. [[Domena Darłowska]] była jedną z największych na Pomorzu. W II połowie XVI wieku nastąpiła intensywna rozbudowa istniejących gospodarstw domeny darłowskiej. Na terenie dzisiejszej gminy nie występowała w tym czasie własność ziemska, szlachecka. W okresie władzy brandenburskiej, w celu sprawniejszego zarządzania krajem wprowadzono pewne reformy administracyjne. M.in. utworzono dzielnicę darłowsko -sławieńską, w obrębie której znalazły się obszary dzisiejszej gminy Darłowo.
Od [[1720]] roku Pomorze znalazło się pod panowaniem króla pruskiego, Fryderyka Wilhelma I, jednak dopiero jego następca [[Fryderyk II]] przeprowadził szereg istotnych reform. Rozbudowano system komunikacyjny, zorganizowano stałą łączności pocztowo - transportową. Pomiędzy Darłowem a Sławnem istniał szlak komunikacyjny konnej poczty kurierskiej. Wzmożona została również akcja kolonizacyjna. Osadników sprowadzano z krajów niemieckich, Szwajcarii, Czech, także Polski. W tym czasie, we wsiach państwowych przeprowadzono akcję uwłaszczeniową, a w [[1807]] roku zniesiono poddaństwo osobiste chłopów, potwierdzone edyktem z [[1811]] roku.
Zasadnicze zmiany nastąpiły w [[1815]] roku, kiedy to przeprowadzono gruntowną zmianę podziału administracyjnego Prus. Ziemia Darłowska weszła w skład rejencji koszalińskiej, powiatu sławieńskiego.
W ciągu XIX wieku rozwinęły się nowe formy gospodarki, kwitł handel towarami rolniczymi: np. mąką, którą wysyłano do zachodnich dzielnic Rzeszy. Skupowano także masło, bydło, wędliny np., gęsinę. Ważny dla gospodarki był handel drzewem. Rolnictwo powiatu sławieńskiego przy końcu XIX wieku było najbardziej rentowne w całej rejencji. Szczególnie wysoką dochodowość przynosiły ziemie położone między liniami kolejowymi Darłowo - Sławno, Sławno - Słupsk.
W [[1928]] roku zlikwidowano obszary dworskie i folwarki; połączono je z gminami chłopskimi. Część z nich, została zasiedlona przez uciekinierów z terenów Pomorza Gdańskiego i Wielkopolski po zmianach granic, jakie nastąpiły po I wojnie światowej. W tym też czasie udzielano chłopom tanich kredytów, pomocy materiałowej przy inwestycjach oraz elektryfikowano wsie.
Po zakończeniu II wojny światowej dokonywano kilkakrotnie zmian w układzie administracyjnym Polski, w tym i Pomorza. W marcu [[1945]] roku na Pomorzu utworzono okręgi i obwody, [[7 lipca]] [[1945]] roku obwód sławieński został włączony do województwa gdańskiego, a od [[29 maja]] [[1946]] roku do województwa szczecińskiego. W [[1948]] roku dokonano nowego podziału na gminy i gromady wiejskie. W tym czasie obszar dzisiejszej gminy Darłowo został podzielony na gminę Darłowo i Gminę Dobiesław. [[6 lipca]] [[1950]] roku cały [[powiat sławieński]] wszedł w skład [[wojewodztwo koszalińskie/województwa koszalińskiego]]. [[29 września]] w miejsce gromadzkich rad narodowych powołano urzędy gminne. W tym czasie powstała obecna gmina Darłowo i do dzisiaj jej granice nie zostały zmienione.
[[28 maja]] [[1975]] roku Sejm PRL uchwalił ustawę o dwustopniowym podziale administracyjnym i utworzeniu nowych województw. Gmina Darłowo weszła w skład województwa koszalińskiego. Po reformie administracyjnej przeprowadzonej w [[1999]] roku gmina Darłowo weszła w skład [[powiat sławieński/powiatu sławieńskiego]], [[województwo zachodniopomorskie/województwa zachodniopomorskiego]]<ref>Tło historyczne. W: Studium krajobrazu kulturowego gminy Darłowo. Oprac.: Jadwiga Kowalczyk, Konstanty Kontowski. Szczecinek: Pracownia dokumentacji historycznej,2002 r. </ref>.

== Gospodarka i infrastruktura ==
[[Plik:Farma-wiatrowa-darlowo.jpg|200px|right|thumb|Farma wiatrowa w okolicy Darłowa]]
Gmina Darłowo jest gminą wiejską, zajmuje powierzchni 26 984 ha, co daje jej pod względem wielkości 8 lokatę w województwie zachodniopomorskim. Ok. 58% powierzchni ogólnej gminy zajmują użytki rolne, a wśród nich odpowiednio: grunty orne 10 379 ha, sady 50 ha, łąki 2 913 ha oraz pastwiska 2 423 ha. Lasy zajmują ok. 23% obszaru, co daje gminie charakter rolniczo-leśny<ref>Waloryzacja przyrodnicza Gminy Darłowo, dz. cyt., s. 11.</ref>.
Poważne źródło dochodu gminy, a także poszczególnych mieszkańców (poprzez dzierżawę ziemi) stanowią elektrownie wiatrowe.
Ich moc znamionowa wynosi kilkadziesiąt MW. Tym sposobem produkcja prądu ze źródeł odnawialnych stała się najważniejszym działem produkcji przemysłowej gminy. Skupiska kilkudziesięciu elektrowni wiatrowych znajdują się w Cisowie, Zakrzewie i Barzowicach.
Funkcja przemysłowa w gminie odnosi się także do przemysłu spożywczego(przemysł rolno-spożywczy i przetwórstwo ryb) oraz produkcji budowlanej. Funkcja ta wysętępuje we wsiach: Barzowice, Cisowo, Kowalewice, Porzecze, Stary Jarosław, Słowino i Wiekowo.

Przez gminę przebiegają dwie zelektryfikowane linie kolejowe; pierwsza, o kierunku [[Słupsk]] – [[Koszalin]] stanowi ważny szlak kolejowy, druga prowadzi ze [[Sławno/Sławna]] do [[Darłowo/Darłowa]] , obecnie jest wykorzystywana do transportu i obsługi portu w Darłowie. Obszar gminy przecinają drogi różnej kategorii łączące miasta [[Darłowo]] z [[Koszalinem]] oraz [[Sławno]] z [[Ustka]].

Na terytorium gminy znajdują się również obiekty specjalne, do których należy zaliczyć [[lotnisko w Żukowie Morskim]] służce do
obsługi lotnictwa morskiego, w tym związanego z ratownictwem morskim. Jednostka ta powstała w okresie międzywojennym XX wieku. Była to jednostka specjalna, gdzie Niemcy testowali nowe rodzaje broni, w tym armaty dalekiego zasięgu o bardzo dużym kalibrze, a być może także pociski typu V-2. Dla tego też celu przedłużono linię kolejową oraz wybudowano pod koniec lat 30-tych i na początku lat 40-tych konstrukcje kubaturowe, obecnie nadal istniejące, zwane „Chińskim Murem”. Prawdopodobnie na nich były rozwieszone siatki i do nich przyczepione luksfery, które z góry imitowały taflę jeziora.
Drugie funkcjonujące lotnisko wojskowe znajduje się w Wicku, tj. kilka kilometrów od północnej granicy gminy<ref>Tamże, s. 16.</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy Gminy Darłowo tworzą wspólnotę samorządową zwaną "gminą", która działa poprzez swoje organy. Organem wykonawczym gminy jest Wójt Gminy Darłowo. Wójt kieruje pracą Urzędu Gminy, przy pomocy Zastępcy Wójta, Sekretarza Gminy i Skarbnika Gminy. Wykonuje uchwały Rady Gminy i zadania Gminy określone przepisami prawa, a w szczególności w zakresie: przygotowywania projektów uchwał rady gminy, określania sposobu wykonywania uchwał, gospodarowania mieniem komunalnym, wykonywania budżetu, zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Wójt ponadto: kieruje bieżącymi sprawami Gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz.
Organem ustawodawczym gminy jest Rada Gminy, w której zasiada 15 radnych<ref>[http://ug.darlowo.ibip.pl/public/?id=69030/ Organizacja działania samorządu. W: Biuletyn Informacji Publicznej: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 20 września 2013].</ref>.

== Kultura ==
Gminna Biblioteka Publiczna w Domasławicach
* Filia nr 3 w Barzowicach
* Filia nr 2 w Dąbkach
* Filia nr 1 w Jeżyczkach
Na terenie gminy znajduje się 11 świetlic socjoterapeutycznych:
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Nowym Jarosławiu
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Jeżyczkach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Słowinie
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Drozdowie
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Jeżycach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Cisowie
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Wiekowicach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Kowalewicach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Bukowie Morskim
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Krupach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Damasławicach
Celem świetlic socjoterapeutycznych jest udzielanie dzieciom potrzebującym pomocy wsparcia, w postaci rozmowy na temat uzależnień, przemocy w rodzinie, problemow narkotykowych itp. Rolą świetlic jest także integrowanie dzieci poprzez zajęcia rekreacyjno-sportowe, konkursy, wycieczki, pomoc w nauce. Organizowanie wolnego czasu dla dzieci i młodzieży, szczególnie w okresie ferii zimowych i
letnich. W każdej świetlicy jest możliwość korzystania z komputerów z dostępem do internetu.

== Oświata ==
Szkoły na terenie Gminy Darłowo:
* [[Zespół Szkół Społecznych w Dobiesławiu]]
* [[Zespół Szkół Nr 2 w Starym Jarosławiu]]
* [[Zespół Szkół Nr 3 w Dąbkach]]
* [[Zespół Szkół Nr 4 w Kopnicy]]
* [[Zespół Szkół Społecznych w Jeżyczkach]]
* [[Społeczna Szkoła Podstawowa w Słowinie]]<ref>[http://www.ugdarlowo.pl/ Szkoły na terenie Gminy Darłowo. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
Kościół Rzymskokatolicki
* Metropolia szczecińsko-kamieńska
** Diecezja koszalińsko-kołobrzeska
* Dekanat: Darłowo; parafie: Barzowice: parafia pw. św. Franciszka z Asyżu (kościoły filiale: Chudaczewo, Stary Kraków); parafia Matki Bożej Częstochowskiej w Darłowie (kościoły filialne: Św. Jerzego, Darłowo i Domasławice); parafia św. Gertrudy w Darłowie (kościół filialny: Cisowo); Darłówko, Parafia św. Maksymiliana Marii Kolbego; Dąbki, parafia pw. NMP z Góry Karmel; Dobiesław, parafia pw. MB Częstochowskiej (kościoły filialne: Iwięcino); Jeżyce, parafia pw. MB Ostrobramskiej; Słowino, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (kościół filialny: Boleszewo, Karwice); Stary Jarosław, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (kościoły filialne: Krupy, Kowalewice)<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=5/ Dekanat Darłowo. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.
* Dekanat: Sławno; parafie: Malechowo, parafia pw. MB Gromnicznej (kościół filialny: Rzyszczewo); Ostrowiec, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (kościół filialny: Krąg, Podgórki, Smardzewo); Sieciemin, parafia pw. NSPJ (kościół filialny: Dąbrowa, Karnieszewice); Sławno, parafia pw. św. Antoniego Padewskiego (kościół filialny: Kwasowo); Sławno, parafia pw. Wniebowzięcia NMP; Sławsko, parafia pw. św. Piotra i Pawła Ap. (kościół filialny: Pieszcz, Radosław, Staniewice); Słonowice, parafia pw. św. Stanisława Kostki (kościół filialny: Tychowo); Sulechówko, parafia pw. św. Andrzeja Boboli (kościół filialny: Niemica, Sierakowo Sławieńskie); Warszkowo, parafia pw. NMP Królowej Polski (kościół filialny: Wrześnica); Żukowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

Kościół greckokatolicki
* Sławno, parafia pw. Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny (nabożeństwa w kościele rzymskokatolickim pw. św. Antoniego)

== Sport ==
W ramach realizacji zadań samorządu gminnego z zakresu upowszechniania kultury fizycznej i popularyzacji piłki nożnej w Gminie Darłowo są organizowane corocznie [[Rozgrywki Ligi Gminnej Darłowo]]<ref>[http://www.ugdarlowo.pl/ Liga Gminna. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>. Organizatorem rozgrywek Ligii jest Wójt Gminy Darłowo.
W Lidze Gminnej uczestniczą drużyny składające się z mieszkańców gminy zameldowanych w Gminie. W [[2012]] roku własne drużyny wystawiły następujące miejscowości: Kowalewice, Jeżyczki, Słowino, Kopnica oraz Cisowo.
Od [[2005]] roku reaktywowano w Gminie Darłowo drużynę gry w [[Warcaby]]. Młodzi warcabiści pochodzą głównie z Jeżyczek. Klub działa pod barwami GZ LZS Darłowo. W skład drużyny wchodzi młodzież uczęszczająca na zajęcia w Świetlicy Środowiskowej w Jeżyczkach (gdzie regularnie odbywają się treningi).
Od [[2006]] roku w Starym Jarosławiu działa grupa [[Break Side]] specjalizująca się w tańcu break dance. Zespół jest prowadzony przez 3-krotnego Mistrza Polski w formacji breakdance Marcina Grzybowskiego. W skład grupy wchodzi 11 osób. Jest to zespół działający przy Zespole Szkół w Starym Jarosławiu. Grupa ma za sobą pokazy m.in. na Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy oraz choinkowy pokaz dla szkoły w Straym Jarosławiu w styczniu 2007 roku. Jako debiutanci [[17 marca]] [[2007]]roku zajęli III miejsce w II Niezależnym Festiwalu Tańca Białogard 2007<ref>[http://www.ugdarlowo.pl/ Sport. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Turystyka ==
Najbardziej znaną miejscowością turystyczną w gminie są [[Dąbki]], leżące u nasady mierzei oddzielającej [[jezioro Bukowo]]. W miejscowości znajdują się liczne ośrodki wczasowe i kolonijne, pensjonaty, pola biwakowe, obozowiska i kwatery prywatne. Przez obszar gminy przebiegają piesze szlaki turystyczne: czerwony szlak nadmorski, szlak rezerwatów oraz [[Europejski Szlak Cystersów]], gdzie główną atrakcję stanowi gotycki kościół cysterski w Bukowie Morskim. Oprócz niego w gminie znajduje się jeszcze 9 kościołów, wśród których najciekawsze są kościoły w Barzowicach, Cisowie i Krupach.

Szlaki turystyczne Gminy Darłowo
* [[Koszaliński Szlak Nadmorski]] (czerwony) odcinek międzynarodowego szlaku E-9 prowadzącego z Brestu (Francja) do Braniewa. Prowadzi wzdłuż Bałtyku przez nadmorskie kąpieliska od Dźwirzyna do Wicia (102 km). Przez gminę przebiega odcinek o długości około 30 km od Dąbkowic przez Dąbki, Bobolin, Żukowo Morskie, Darłówko do Wicia.
* [[Szlak Rezerwatów]] (niebieski) długość 71,5 km. Rozpoczyna się w Darłówku kończy w Polanowie. Na trasie rezerwatu Pomniki przyrody, zamki w Darłowie i Kręgu. Przez gminę przebiega odcinek około 15 km od Darłówka przez Darłowo, Zakrzewo Dolne, Zielnowo i Kowalewice.
* [[Szlak Wiatraków]] (zielony) długość 13 km. Rozpoczyna się w Darłowie z Zamku Książąt Pomorskich, biegnie przez Cisowo, wzdłuż południowego brzegu jeziora Kopań. Kończy się w miejscowości Wicie, łącząc się z czerwonym Szlakiem Nadmorskim. Na trasie liczne zabytki, widoki na panoramę nadmorską, największy w Polsce park elektrowni wiatrowych.
* [[Szlak Zabytków Średniowiecza]] (czarny) długość 104 km. Polecany szczególnie dla rowerzystów i turystów zmotoryzowanych. Przebiega przez: Darłowo, Dąbki, Dobiesław, Jeżyce, Słowino, Boleszewo, Krupy, Stary Jarosław, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, Dąbki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego<ref>[http://www.infodarlowo.pl/ Szlaki turystyczne. W: Ziemia Darłowska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Demografia ==
Gmina Darłowo zajmuję powierzchnię 26945 ha zamieszkiwana przez 7982 osób, co daje gęstość zaludnienia na poziomie 30 osób/km2. Kobiety stanowią niemal 50% całej populacji (49,37%), na 100 mężczyzn przypada 98 kobiet. Ludność w wieku przedprodukcyjnym stanowiła w roku [[2011]] 1724 osoby, produkcyjnym 5198 i poprodukcyjnym 1060<ref>http://www.stat.gov.pl/ [Gmina wiejska Darłowo. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca] [online]. [przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Na terenie gminy Darłowo funkcjonuje jeden Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej zlokalizowany w miejscowości [[Dobiesław]].
Zakład świadczy usługi w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej.
Mieszkańcy gminy korzystają również z usług lekarzy pierwszego kontaktu w Darłowie, gdzie znajduje się Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej.
W zakresie opieki ambulatoryjnej mieszkańcy gminy korzystają z usług Szpitala Powiatowego w Sławnie<ref>Strategia rozwoju społeczno - gospodarczego gminy Darłowo, Darłowo 2004, s. 21.</ref>.

== Herb ==
Herb Darłowa stanowi tarcza herbowa podzielona w pas, na której w górnej większej części przedstawiony jest biały rybogryf z żółtymi szponami i dziobem oraz białym jęzorem. Głowa i ogon rybogryfa skierowane w prawą stronę. W dolnej części schodzące się dwie rzeki w jeden nurt. Tarcza herbowa zwieńczona jest żółtym corona muralis, na którym pośrodku pomiędzy dwoma wieżami znajduje się koło młyńskie. Rybogryf jest herbem rodu Święców z Pomorza Gdańskiego, którego trzej synowie nadali miastu prawa miejskie w XIV wieku. Dwie rzeki w dole tarczy herbowej symbolizują : Wieprzę i Grabową łączące się i uchodzące do Bałtyku w Darłowie. Koło młyńskie na koronie herbowej świadczy o posiadaniu przez miasto prawa młyńskiego.

== Miejscowości i sołectwa ==
W skład gminy wchodzi 31 sołectw: [[Barzowice]], [[Bobolin (powiat sławieński)|Bobolin]], [[Boryszewo]], [[Bukowo Morskie]], [[Cisowo]], [[Dąbki (województwo zachodniopomorskie)|Dąbki]], [[Dobiesław (powiat sławieński)|Dobiesław]], [[Domasławice (województwo zachodniopomorskie)|Domasławice]], [[Drozdowo (powiat sławieński)|Drozdowo]], [[Gleźnowo]], [[Jeżyce (województwo zachodniopomorskie)|Jeżyce]], [[Jeżyczki]], [[Kopań (województwo zachodniopomorskie)|Kopań]], [[Kopnica]], [[Kowalewice (województwo zachodniopomorskie)|Kowalewice]], [[Krupy (województwo zachodniopomorskie)|Krupy]], [[Nowy Jarosław]], [[Palczewice]], [[Pęciszewko]], [[Porzecze (powiat sławieński)|Porzecze]], [[Rusko (województwo zachodniopomorskie)|Rusko]], [[Sińczyca]], [[Słowino]], [[Stary Jarosław]], [[Sulimice]], [[Wicie (województwo zachodniopomorskie)|Wicie]], [[Wiekowice]], [[Wiekowo (województwo zachodniopomorskie)|Wiekowo]], [[Zakrzewo (województwo zachodniopomorskie)|Zakrzewo]], [[Zielnowo (województwo zachodniopomorskie)|Zielnowo]] i [[Żukowo Morskie]].
; Wsie: [[Barzowice]], [[Bobolin (powiat sławieński)|Bobolin]], [[Boryszewo]], [[Bukowo Morskie]], [[Cisowo]], [[Dąbki (województwo zachodniopomorskie)|Dąbki]], [[Dobiesław (powiat sławieński)|Dobiesław]], [[Domasławice (województwo zachodniopomorskie)|Domasławice]], [[Drozdowo (powiat sławieński)|Drozdowo]], [[Gleźnowo]], [[Jeżyce (województwo zachodniopomorskie)|Jeżyce]], [[Jeżyczki]], [[Kopań (województwo zachodniopomorskie)|Kopań]], [[Kopnica]], [[Kowalewice (województwo zachodniopomorskie)|Kowalewice]], [[Kowalewiczki]], [[Krupy (województwo zachodniopomorskie)|Krupy]], [[Nowy Jarosław]], [[Nowy Kraków (województwo zachodniopomorskie)|Nowy Kraków]], [[Palczewice]], [[Porzecze (powiat sławieński)|Porzecze]], [[Rusko (województwo zachodniopomorskie)|Rusko]], [[Sińczyca]], [[Słowino]], [[Stary Jarosław]], [[Sulimice]], [[Wicie (województwo zachodniopomorskie)|Wicie]], [[Wiekowice]], [[Zagórzyn (województwo zachodniopomorskie)|Zagórzyn]], [[Zakrzewo (województwo zachodniopomorskie)|Zakrzewo]], [[Zielnowo (województwo zachodniopomorskie)|Zielnowo]] i [[Żukowo Morskie]]

; Osady: [[Borzyszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Borzyszkowo]], [[Czarnolas (województwo zachodniopomorskie)|Czarnolas]], [[Darłowiec]], [[Dąbkowice (województwo zachodniopomorskie)|Dąbkowice]], [[Gleźnówko]], [[Gorzebądz (powiat sławieński)|Gorzebądz]], [[Gorzyca (gmina Darłowo)|Gorzyca]], [[Kępka]], [[Leśnica (województwo zachodniopomorskie)|Leśnica]], [[Pęciszewko]], [[Różkowo]], [[Słowinko]], [[Trzmielewo (województwo zachodniopomorskie)|Trzmielewo]], [[Wiekowo (województwo zachodniopomorskie)|Wiekowo]]

; Dawne miejscowości: [[Spławie (powiat sławieński)|Spławie]]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Prawdzic, Krzysztof. Zarys klimatu rolniczego województwa koszalińskiego. Szczecin : Szczecińskie Towarzystwo Naukowe, 1962.
* Rajewicz, Krzysztof. Program ochrony środowiska dla gminy Darłowo. Darłowo: : I.O.�. PRO EKO Koszalin, 2004.
* Strategia rozwoju społeczno - gospodarczego gminy Darłowo, Darłowo 2004.
* Tło historyczne. W: Studium krajobrazu kulturowego gminy Darłowo. Oprac.: Jadwiga Kowalczyk, Konstanty Kontowski. Szczecinek: Pracownia dokumentacji historycznej, 2002 r.
* Waloryzacja przyrodnicza Gminy Darłowo: Operat Generalny. Biuro Konserwacji Przyrody w Szczecinie, Szczecin 2004.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=5/ Dekanat Darłowo. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Darłowo. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca] [online]. [przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Liga Gminna. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://ug.darlowo.ibip.pl/public/ Organizacja działania samorządu. W: Biuletyn Informacji Publicznej: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 20 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Sport. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Szkoły na terenie Gminy Darłowo. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Szlaki turystyczne. W: Ziemia Darłowska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]

Gmina Darłowo

2013-10-18T16:09:07Z

Magda:

{{Gmina infobox
|gmina_nazwa = Gmina Darłowo
|gmina_grafika = DarlowoGmina.jpg
|opis_zdjecia =
|nazwa_dawna =
|nazwa_niemiecka =
|powiat = Powiat sławieński
|gmina_rodzaj = gmina wiejska
|solectwa_liczba = 31
|miejscowosci_liczba = 45
|mapa_link =
|www =
}}
'''Gmina Darłowo''' gmina wiejska o charakterze rolniczym i turystycznym zlokalizowana w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]] w centralnej części polskiego pasa nadmorskiego. W skład gminy Darłowo wchodzi 45 miejscowości leżących w 31 sołectwach.

== Geografia ==
=== Położenie ===
Gmina Darłowo jest zlokalizowana w północno - wschodniej części [[Województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]] w obrębie [[Powiat sławieński|powiatu sławieńskiego]]. Zajmuje część terenu Równiny Sławieńskiej przeciętej dolinami dwóch rzek:
[[Wieprza|Wieprzy]] oraz [[Grabowa|Grabowej]]. Od zachodu i częściowo od południa graniczy z
[[Gmina Sianów|gminą Sianów]], od południa z [[Gmina Malechowo|gminą Malechowo]], od wschodu z [[Gmina Postomino|gminą Postomino]] i od południowego wschodu z [[Gmina Sławno|gminą Sławno]].

=== Klimat ===
Klimat powiatu sławieńskiego i gminy Darłowo determinują warunki środowiskowe: sąsiedztwo Morza Bałtyckiego, duża lesistość i znaczna liczba jezior. Wyraźne oddziaływanie strefy morskiej i kontynentalnej jest związane z dużą zmiennością frontów atmosferycznych i szybkimi zmianami pogody. Średnia temperatura w tym obszarze wynosi 13 °C; średnia temperatura stycznia waha się od – 1°C nad morzem do – 2,5°C w głębi lądu. Latem wynosi od 16 – 17°C. Przeciętne suma opadów w okresie wegetacyjnym dla strefy przybrzeżnej wynosi 450 – 475 mm<ref>Rajewicz, Krzysztof. Program ochrony środowiska dla gminy Darłowo. Darłowo: : I.O.O. PRO EKO Koszalin, 2004, s. 8.</ref>.
Efektem zróżnicowania termicznego wód Bałtyku, wód jezior przymorskich oraz lądu jest występowanie zjawiska bryzy morskiej i lądowej oraz łagodnych zim, chłodniejszych miesięcy letnich, późnej wiosny i długiej jesieni.
Większość obszaru gminy Darłowo, zgodnie z podziałem dokonanym przez Krzysztofa Prawdzica (1962)<ref>Prawdzic, Krzysztof. Zarys klimatu rolniczego województwa koszalińskiego. Szczecin : Szczecińskie Towarzystwo Naukowe, 1962. </ref>, znajduje się w I Krainie Klimatycznej - Nadmorskiej. Natomiast fragment południowo–wschodni i wschodni gminy leży w III Krainie Klimatycznej – północnego pasa Pojezierza Pomorskiego.
Mikroklimat gminy Darłowo charakteryzuje się dużym nasłonecznieniem i znaczną wilgotnością powietrza. Ze względu na obecność rozproszonych w cząsteczkach wody cząsteczek jodu i soli kuchennej, uważa się, że morska bryza ma właściwości lecznicze dla ludzi. Specyficzny mikroklimat kształtujący się pod wpływem morza pozwala na różnorodne zabiegi klimatoterapeutyczne, a szczególnie kąpiele powietrzne, słoneczne, wodne oraz inhalacje aerozolu morskiego.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Współczesny krajobraz obszaru gminy Darłowo jest wypadkową procesów geomorfologicznych, w wyniku, których powstała obecna rzeźba terenu oraz procesów gospodarczych. Można tu zaobserwować nakładanie się elementów naturalnych: szerokich, piaszczystych plaży, wydm oraz wzniesień morenowych z elementami pochodzenia antropogenicznego, które nie zawsze komponują się harmonijnie.
Kondracki i Ostrowski (1994) zakwalifikowali krajobraz gminy i jej sąsiedztwa do klasy, tzw. krajobrazów nizinnych. W typie tym wyróżnili trzy rodzaje krajobrazów: nadmorskie, dolin i równin akumulacyjnych oraz młodoglacjalny.
W odniesieniu do poszczególnych krajobrazów, jako naturalne i charakterystyczne elementy występują: wydmy oraz tereny jeziorno-bagienne związane z misami jezior [[Kopa]] i [[Bukowo]], a także z sąsiadujcym z nimi jeziorem [[Jamno]], tarasy wydmowe oraz doliny rzeczne.
Przez obszar gminy Darłowo przepływają dwie duże rzeki: Grabowa i Wieprza, zasilane przez szereg mniejszych cieków wodnych i strumieni. Do zasobów wód powierzchniowych zalicza się także dwa jeziora: Bukowo i jezioro Kopa<ref>Program ochrony środowiska, dz. cyt., s. 16</ref>.

=== Przyroda ===
Flora gminy Darłowa jest bardzo urozmaicona i bogata, co jest związane ze znaczną różnorodnością siedlisk roślinnych. Najlepiej zachowane siedliska znajdują się w:
* dolinie Wieprzy z licznymi starorzeczami na odcinku między Racisławiem a Zieleniewem;
* w wąwozach z ciekami wodnymi pomiędzy morenowymi pagórkami w północnowschodniej części gminy;
* na torfowiskach wokół jezior Bukowo i Kopa;
* w borach nadmorskich, w miejscach nieeksploatowanych turystycznie;
* w borach bagiennych na obszarze Słowińskiego Błota.
W tych interesujących florystycznie enklawach zachowało się wiele gatunków bardzo rzadkich. Spośród nich na uwagę zasługują lilia złotogłów (Lilium martagon) i mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) oraz gatunki torfowiskowe, np. modrzewnica pospolita
Andromeda polifolia, przygiełka biała Rynchospora alba, wełnianka pochwowa Eriophorum vaginatum, wełnianka wąskolistna Eriophorum angustifolium, bagno zwyczajne Ledum palustre i rosiczka okrągłolistna Drosera rotundifolia.
Najuboższe pod wzgęldem flory są rolnicze obszary gminy, lasy gospodarcze - sosnowe lub świerkowe monokultury oraz duże fragmenty łąk dolinnych, na ogół nadmiernie osuszonych.
Wśród roślin naczyniowych na terenie gminy Darłowo, 37 gatunków objętych jest ochroną, w tym całkowitej ochronie podlegaj 23 taksony<ref>Waloryzacja przyrodnicza Gminy Darłowo: Operat Generalny. Biuro Konserwacji Przyrody w Szczecinie, Szczecin 2004, s. 32-45.</ref>.
W gminie Darłowo znajduje swoje siedlisko rozrodu lub okresowego bytowania szereg rzadkich gatunków zwierząt. Koncentrują się one przede wszystkim wzdłuż wybrzeża morskiego, w obrębie jezior przymorskich, dolin rzecznych Grabowej i Wieprzy. Część z nich ujęta została na listach gatunków ginących oraz zagrożonych wyginięciem. Szczególnie bogaty skład posiada ornitofauna. Wystpują tu gatunki bardzo rzadkie np.: bąk, orlik, bielik, kanie, błotniaki, kropiatka, siewkowce jak i rzadkie w liczebności nie spotykanej gdzie indziej (np. derkacz, czajka, kszyk, żuraw, przepiórka).
Obszar gminy Darłowo jest przede wszystkim miejscem rozrodu i okresowego przebywania zarówno rzadkich, bardzo rzadkich, jak i pospolitych gatunków zwierząt. Sytuacja ta wynika z bogactwa siedlisk tu występujących. Obok lądowych znajdują się tu siedliska będce wynikiem obecności i mieszania się wód słodkich i słonych. Dlatego też gmina posiada tak duże walory faunistyczne i pełni bardzo ważną rolę w zachowaniu zasobów fauny<ref>Tamże, s. 55-78.</ref>.

Na obszarze Gminy Darłowo znajdują się następujące obiekty objęte ochroną:
* [[Rezerwat "Słowińskie Błota"]], położony jest na północ od wsi Słowino i obejmuje obszar około 145 ha. Jest to najlepiej zachowane w Polsce torfowisko wysokie typu bałtyckiego. Na terenie tym występuje 37 gatunków roślin naczyniowych, 41 gatunków mszaków oraz 45 gatunków porostów.
* [[Obszar Chronionego Krajobrazu "Koszaliński Pas Nadmorski"]] obejmuje wąski pas nadmorskich borów i lasów mieszanych oraz jezior przymorskich. Charakteryzuje się różnorodnością ekosystemów nadmorskich, bogactwem gniazdowania ptactwa wodnego, licznymi gatunkami rzadkich zespołów roślin oraz ostojami awifauny (m.in.: bąki, bociany białe, kanie rdzawe, błotniaki, derkacze, żurawie, rybitwy, łabędzie, kaczki).
* Pomniki przyrody:
** Dąb szypułkowy i buk zwyczajny zrośnięte konarami o obwodzie 450 i 220 cm rosnące około 1 km na wschód od wsi Nowy Kraków.
** Cis pospolity o obwodzie 60 cm i wysokości 8 m rosnący na skraju lasu około 0,5 km na północny wschód od wsi Nowy Kraków.
** 2 buki zwyczajne o obwodzie 440 i 460 cm oraz 2 dęby szypułkowe o obwodzie 330 i 450 cm rosnące w obrębie leśnictwa Nowy Kraków.
** 2 dęby szypułkowe o obwodzie 460 i 550 cm rosnące przy drodze w Kolonii Jeżyce.
** Dąb szypułkowy o obwodzie 430 cm rosnący we wsi Kopań.
** Grupa drzew (2 lipy drobnoliściaste o obwodzie 388 i 340 cm, dąb szypułkowy o obwodzie 290 cm, 2 świerki pospolite o obwodzie 190 i 240 cm) rosnące na starym cmentarzu ewangelickim w Domasławicach.
** Grupa drzew (8 lip drobnoliściastych o obwodzie 250-312 cm) rosnąca na starym cmentarzu ewangelickim w Krupach.
** Jesion wyniosły o obwodzie 278 cm rosnący na cmentarzu w Jeżycach.
** Lipa drobnolistna o obwodzie 285 cm rosnąca przy kościele w Słowinie.
** Aleja lipowa (14 lip drobnoliściastych o obwodzie 175-250 cm, 2 lipy o obwodzie 320 i 430) rosnąca na cmentarzu w Słowinie.
** Grupa drzew (6 lip drobnoliściastych o obwodzie 250-440 cm, kasztanowiec zwyczajny o obwodzie 302 cm, klon, jawor o obwodzie 243 cm) rosnąca przy kościele w Starym Jarosławiu.
** Grupa drzew (2 jesiony wyniosłe o obwodzie 325 i 330 cm, 2 lipy drobnoliściaste o obwodzie 340 i 545 cm) rosnąca przy kościele w Barzowicach.
** Grupa drzew (4 jesiony wyniosłe o obwodzie 230-250 cm, 2 jesiony wyniosłe odmiana zwisająca o obwodzie 230-250 cm, 3 dęby szypułkowe o obwodzie 230-250 cm, klon zwyczajny o obwodzie 320 cm, kasztanowiec zwyczajny o obwodzie 245 cm, lipa drobnolistna o obwodzie 230 cm) rosnąca przy kościele w Cisowie.

== Historia ==
Tereny należące do dzisiejszej gminy Darłowo na przełomie XII i XIII wieku były położone na terenie Pomorza Sławieńsko - Słupskiego, ok. roku [[1227]] znalazły się w obrębie księstwa sławieńskiego. W latach [[1235]] - [[1236]] ziemie te zostały opanowane przez [[książe Świętopełk/ księcia gdańskiego Świętopełka]]. Część ziemi sławieńskiej, w części obszar dzisiejszej gminy był terenem spornym. Leżała w orbicie zainteresowań zarówno książąt zachodniopomorskich jak i biskupów kamieńskich. Za panowania Świętopełka część obecnej gminy Darłowo, położona na zachód od [[rzeka Grabowa/Grabowej]], w celu umocnienia zachodnich rubieży księstwa, została nadana zakonowi cystersów. Po śmierci Świętopełka w [[1266]] roku pozostała część ziemi sławieńskiej dostała się pod panowanie książąt rugijskich, a w [[1277]] roku została sprzedana margrabiemu brandenburskiemu. Wkrótce jednak ziemie te wraz z Pomorzem Sławieńsko - Słupskim objął książę Wielkpolski [[Przemysław II]], a po jego śmierci przeszły w posiadanie księcia kujawskiego [[Władysława Łokietka]]. Książę po paru latach został wypędzony z kraju przez króla czeskiego Wacława II, który objął w posiadanie Wielkopolskę i koronował się na króla polskiego. Wraz z Wielkopolską, pod panowanie króla czeskiego przeszło również Pomorze. W [[1306]] roku margrabiowie brandenburscy, zaatakowali Pomorze Gdańskie; udało im się opanować ziemię sławieńską, a rok później, ziemię słupską. W zamian za uznanie władzy brandenburskiej Święcowie otrzymali w lenno ziemię darłowską, sławieńską, polanowską, a także dożywotnie sprawowanie urzędów kasztelańskich w Słupsku. W [[1316]] roku Pomorze Sławieńsko - Słupskie zostało włączone do księstwa wołogojskiego - stało się własnością książąt zachodniopomorskich, a ród Święców uznał ich zwierzchnictwo.
W tym czasie na terenie ziemi sławieńskiej, wraz z chrystianizacją została zbudowana sieć parafialna. W końcu XIII i na początku XIV wieku istniało już 7 kościołów, w tym w Bukowie i parafialny Cisowie z filią w Darłowie. [[Bukowo]] zostało zasiedlone przez cystersów sprowadzonych z Meklemburgii, z Dargun. Na początku wieku XIV majątek cysterski obejmował w ziemi sławieńskiej 342 km2 i około 25 osad. Cystersi rozwinęli w swoich dobrach produkcję zboża i sukna, zakładali nowe wsie lokowane na prawie niemieckim m.in. Domasławice.
Około połowy wieku XIV, doszło do wzmocnienia władzy książąt wołogojskich na ziemi darłowskiej i likwidacji "państwa" Święców.
Od [[1372]] roku tereny dzisiejszej gminy Darłowo wraz z całą wschodnią częścią dzielnicy wołogojskiej, zwanej od tego roku Księstwem Słupskim znalazły się pod panowaniem [[Bogusław V/ Bogusława V]], a po jego śmierci [[Bogusław VIII/ Bogusława VIII]]. Po objęciu rządów przez [[Bogusław X/Bogusława X]] cały obszar Pomorza Zachodniego został zjednoczony i poddany jednej władzy. W [[1523]] roku doszło do ponownego podziału kraju na księstwo szczecińskie i wołogojskie. Obszar dzisiejszej gminy Darłowo znalazł się pod wpływami książąt wołogojskich. Podział ten utrzymał się do [[1625]] roku, to jest do czasów objęcia rządów przez ostatniego księcia z linii Gryfitów - [[Książe Bogusław XVIV/ Księcia Bogusława XIV]], który zjednoczył Pomorze.
Po wojnie trzydziestoletniej część Pomorza, wraz z terenem dzisiejszej gminy Darłowo, przeszła pod panowanie Brandenburgii. Dla całego Pomorza zaczął się okres zmian w strukturze władzy politycznej i administracyjnej. Zniesiono wójtostwa, a w ich miejsce wprowadzono okręgi domenalne (Domeny - Amty). Domeny podlegały bezpośrednio władzy książęcej, a zwierzchność na nich reprezentował urzędnik zwany Amtmanem. [[Domena Darłowska]] była jedną z największych na Pomorzu. W II połowie XVI wieku nastąpiła intensywna rozbudowa istniejących gospodarstw domeny darłowskiej. Na terenie dzisiejszej gminy nie występowała w tym czasie własność ziemska, szlachecka. W okresie władzy brandenburskiej, w celu sprawniejszego zarządzania krajem wprowadzono pewne reformy administracyjne. M.in. utworzono dzielnicę darłowsko -sławieńską, w obrębie której znalazły się obszary dzisiejszej gminy Darłowo.
Od [[1720]] roku Pomorze znalazło się pod panowaniem króla pruskiego, Fryderyka Wilhelma I, jednak dopiero jego następca [[Fryderyk II]] przeprowadził szereg istotnych reform. Rozbudowano system komunikacyjny, zorganizowano stałą łączności pocztowo - transportową. Pomiędzy Darłowem a Sławnem istniał szlak komunikacyjny konnej poczty kurierskiej. Wzmożona została również akcja kolonizacyjna. Osadników sprowadzano z krajów niemieckich, Szwajcarii, Czech, także Polski. W tym czasie, we wsiach państwowych przeprowadzono akcję uwłaszczeniową, a w [[1807]] roku zniesiono poddaństwo osobiste chłopów, potwierdzone edyktem z [[1811]] roku.
Zasadnicze zmiany nastąpiły w [[1815]] roku, kiedy to przeprowadzono gruntowną zmianę podziału administracyjnego Prus. Ziemia Darłowska weszła w skład rejencji koszalińskiej, powiatu sławieńskiego.
W ciągu XIX wieku rozwinęły się nowe formy gospodarki, kwitł handel towarami rolniczymi: np. mąką, którą wysyłano do zachodnich dzielnic Rzeszy. Skupowano także masło, bydło, wędliny np., gęsinę. Ważny dla gospodarki był handel drzewem. Rolnictwo powiatu sławieńskiego przy końcu XIX wieku było najbardziej rentowne w całej rejencji. Szczególnie wysoką dochodowość przynosiły ziemie położone między liniami kolejowymi Darłowo - Sławno, Sławno - Słupsk.
W [[1928]] roku zlikwidowano obszary dworskie i folwarki; połączono je z gminami chłopskimi. Część z nich, została zasiedlona przez uciekinierów z terenów Pomorza Gdańskiego i Wielkopolski po zmianach granic, jakie nastąpiły po I wojnie światowej. W tym też czasie udzielano chłopom tanich kredytów, pomocy materiałowej przy inwestycjach oraz elektryfikowano wsie.
Po zakończeniu II wojny światowej dokonywano kilkakrotnie zmian w układzie administracyjnym Polski, w tym i Pomorza. W marcu [[1945]] roku na Pomorzu utworzono okręgi i obwody, [[7 lipca]] [[1945]] roku obwód sławieński został włączony do województwa gdańskiego, a od [[29 maja]] [[1946]] roku do województwa szczecińskiego. W [[1948]] roku dokonano nowego podziału na gminy i gromady wiejskie. W tym czasie obszar dzisiejszej gminy Darłowo został podzielony na gminę Darłowo i Gminę Dobiesław. [[6 lipca]] [[1950]] roku cały [[powiat sławieński]] wszedł w skład [[wojewodztwo koszalińskie/województwa koszalińskiego]]. [[29 września]] w miejsce gromadzkich rad narodowych powołano urzędy gminne. W tym czasie powstała obecna gmina Darłowo i do dzisiaj jej granice nie zostały zmienione.
[[28 maja]] [[1975]] roku Sejm PRL uchwalił ustawę o dwustopniowym podziale administracyjnym i utworzeniu nowych województw. Gmina Darłowo weszła w skład województwa koszalińskiego. Po reformie administracyjnej przeprowadzonej w [[1999]] roku gmina Darłowo weszła w skład [[powiat sławieński/powiatu sławieńskiego]], [[województwo zachodniopomorskie/województwa zachodniopomorskiego]]<ref>Tło historyczne. W: Studium krajobrazu kulturowego gminy Darłowo. Oprac.: Jadwiga Kowalczyk, Konstanty Kontowski. Szczecinek: Pracownia dokumentacji historycznej,2002 r. </ref>.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Gmina Darłowo jest gminą wiejską, zajmuje powierzchni 26 984 ha, co daje jej pod względem wielkości 8 lokatę w województwie zachodniopomorskim. Ok. 58% powierzchni ogólnej gminy zajmują użytki rolne, a wśród nich odpowiednio: grunty orne 10 379 ha, sady 50 ha, łąki 2 913 ha oraz pastwiska 2 423 ha. Lasy zajmują ok. 23% obszaru, co daje gminie charakter rolniczo-leśny<ref>Waloryzacja przyrodnicza Gminy Darłowo, dz. cyt., s. 11.</ref>.
Poważne źródło dochodu gminy, a także poszczególnych mieszkańców (poprzez dzierżawę ziemi) stanowią elektrownie wiatrowe.
Ich moc znamionowa wynosi kilkadziesiąt MW. Tym sposobem produkcja prądu ze źródeł odnawialnych stała się najważniejszym działem produkcji przemysłowej gminy. Skupiska kilkudziesięciu elektrowni wiatrowych znajdują się w Cisowie, Zakrzewie i Barzowicach.
Funkcja przemysłowa w gminie odnosi się także do przemysłu spożywczego(przemysł rolno-spożywczy i przetwórstwo ryb) oraz produkcji budowlanej. Funkcja ta wysętępuje we wsiach: Barzowice, Cisowo, Kowalewice, Porzecze, Stary Jarosław, Słowino i Wiekowo.

Przez gminę przebiegają dwie zelektryfikowane linie kolejowe; pierwsza, o kierunku [[Słupsk]] – [[Koszalin]] stanowi ważny szlak kolejowy, druga prowadzi ze [[Sławno/Sławna]] do [[Darłowo/Darłowa]] , obecnie jest wykorzystywana do transportu i obsługi portu w Darłowie. Obszar gminy przecinają drogi różnej kategorii łączące miasta [[Darłowo]] z [[Koszalinem]] oraz [[Sławno]] z [[Ustka]].

Na terytorium gminy znajdują się również obiekty specjalne, do których należy zaliczyć [[lotnisko w Żukowie Morskim]] służce do
obsługi lotnictwa morskiego, w tym związanego z ratownictwem morskim. Jednostka ta powstała w okresie międzywojennym XX wieku. Była to jednostka specjalna, gdzie Niemcy testowali nowe rodzaje broni, w tym armaty dalekiego zasięgu o bardzo dużym kalibrze, a być może także pociski typu V-2. Dla tego też celu przedłużono linię kolejową oraz wybudowano pod koniec lat 30-tych i na początku lat 40-tych konstrukcje kubaturowe, obecnie nadal istniejące, zwane „Chińskim Murem”. Prawdopodobnie na nich były rozwieszone siatki i do nich przyczepione luksfery, które z góry imitowały taflę jeziora.
Drugie funkcjonujące lotnisko wojskowe znajduje się w Wicku, tj. kilka kilometrów od północnej granicy gminy<ref>Tamże, s. 16.</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy Gminy Darłowo tworzą wspólnotę samorządową zwaną "gminą", która działa poprzez swoje organy. Organem wykonawczym gminy jest Wójt Gminy Darłowo. Wójt kieruje pracą Urzędu Gminy, przy pomocy Zastępcy Wójta, Sekretarza Gminy i Skarbnika Gminy. Wykonuje uchwały Rady Gminy i zadania Gminy określone przepisami prawa, a w szczególności w zakresie: przygotowywania projektów uchwał rady gminy, określania sposobu wykonywania uchwał, gospodarowania mieniem komunalnym, wykonywania budżetu, zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Wójt ponadto: kieruje bieżącymi sprawami Gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz.
Organem ustawodawczym gminy jest Rada Gminy, w której zasiada 15 radnych<ref>[http://ug.darlowo.ibip.pl/public/?id=69030/ Organizacja działania samorządu. W: Biuletyn Informacji Publicznej: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 20 września 2013].</ref>.

== Kultura ==
Gminna Biblioteka Publiczna w Domasławicach
* Filia nr 3 w Barzowicach
* Filia nr 2 w Dąbkach
* Filia nr 1 w Jeżyczkach
Na terenie gminy znajduje się 11 świetlic socjoterapeutycznych:
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Nowym Jarosławiu
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Jeżyczkach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Słowinie
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Drozdowie
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Jeżycach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Cisowie
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Wiekowicach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Kowalewicach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Bukowie Morskim
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Krupach
* świetlica środowiskowa socjoterapeutyczna w Damasławicach
Celem świetlic socjoterapeutycznych jest udzielanie dzieciom potrzebującym pomocy wsparcia, w postaci rozmowy na temat uzależnień, przemocy w rodzinie, problemow narkotykowych itp. Rolą świetlic jest także integrowanie dzieci poprzez zajęcia rekreacyjno-sportowe, konkursy, wycieczki, pomoc w nauce. Organizowanie wolnego czasu dla dzieci i młodzieży, szczególnie w okresie ferii zimowych i
letnich. W każdej świetlicy jest możliwość korzystania z komputerów z dostępem do internetu.

== Oświata ==
Szkoły na terenie Gminy Darłowo:
* [[Zespół Szkół Społecznych w Dobiesławiu]]
* [[Zespół Szkół Nr 2 w Starym Jarosławiu]]
* [[Zespół Szkół Nr 3 w Dąbkach]]
* [[Zespół Szkół Nr 4 w Kopnicy]]
* [[Zespół Szkół Społecznych w Jeżyczkach]]
* [[Społeczna Szkoła Podstawowa w Słowinie]]<ref>[http://www.ugdarlowo.pl/ Szkoły na terenie Gminy Darłowo. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
Kościół Rzymskokatolicki
* Metropolia szczecińsko-kamieńska
** Diecezja koszalińsko-kołobrzeska
* Dekanat: Darłowo; parafie: Barzowice: parafia pw. św. Franciszka z Asyżu (kościoły filiale: Chudaczewo, Stary Kraków); parafia Matki Bożej Częstochowskiej w Darłowie (kościoły filialne: Św. Jerzego, Darłowo i Domasławice); parafia św. Gertrudy w Darłowie (kościół filialny: Cisowo); Darłówko, Parafia św. Maksymiliana Marii Kolbego; Dąbki, parafia pw. NMP z Góry Karmel; Dobiesław, parafia pw. MB Częstochowskiej (kościoły filialne: Iwięcino); Jeżyce, parafia pw. MB Ostrobramskiej; Słowino, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (kościół filialny: Boleszewo, Karwice); Stary Jarosław, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (kościoły filialne: Krupy, Kowalewice)<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=5/ Dekanat Darłowo. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.
* Dekanat: Sławno; parafie: Malechowo, parafia pw. MB Gromnicznej (kościół filialny: Rzyszczewo); Ostrowiec, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (kościół filialny: Krąg, Podgórki, Smardzewo); Sieciemin, parafia pw. NSPJ (kościół filialny: Dąbrowa, Karnieszewice); Sławno, parafia pw. św. Antoniego Padewskiego (kościół filialny: Kwasowo); Sławno, parafia pw. Wniebowzięcia NMP; Sławsko, parafia pw. św. Piotra i Pawła Ap. (kościół filialny: Pieszcz, Radosław, Staniewice); Słonowice, parafia pw. św. Stanisława Kostki (kościół filialny: Tychowo); Sulechówko, parafia pw. św. Andrzeja Boboli (kościół filialny: Niemica, Sierakowo Sławieńskie); Warszkowo, parafia pw. NMP Królowej Polski (kościół filialny: Wrześnica); Żukowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

Kościół greckokatolicki
* Sławno, parafia pw. Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny (nabożeństwa w kościele rzymskokatolickim pw. św. Antoniego)

== Sport ==
W ramach realizacji zadań samorządu gminnego z zakresu upowszechniania kultury fizycznej i popularyzacji piłki nożnej w Gminie Darłowo są organizowane corocznie [[Rozgrywki Ligi Gminnej Darłowo]]<ref>[http://www.ugdarlowo.pl/ Liga Gminna. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>. Organizatorem rozgrywek Ligii jest Wójt Gminy Darłowo.
W Lidze Gminnej uczestniczą drużyny składające się z mieszkańców gminy zameldowanych w Gminie. W [[2012]] roku własne drużyny wystawiły następujące miejscowości: Kowalewice, Jeżyczki, Słowino, Kopnica oraz Cisowo.
Od [[2005]] roku reaktywowano w Gminie Darłowo drużynę gry w [[Warcaby]]. Młodzi warcabiści pochodzą głównie z Jeżyczek. Klub działa pod barwami GZ LZS Darłowo. W skład drużyny wchodzi młodzież uczęszczająca na zajęcia w Świetlicy Środowiskowej w Jeżyczkach (gdzie regularnie odbywają się treningi).
Od [[2006]] roku w Starym Jarosławiu działa grupa [[Break Side]] specjalizująca się w tańcu break dance. Zespół jest prowadzony przez 3-krotnego Mistrza Polski w formacji breakdance Marcina Grzybowskiego. W skład grupy wchodzi 11 osób. Jest to zespół działający przy Zespole Szkół w Starym Jarosławiu. Grupa ma za sobą pokazy m.in. na Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy oraz choinkowy pokaz dla szkoły w Straym Jarosławiu w styczniu 2007 roku. Jako debiutanci [[17 marca]] [[2007]]roku zajęli III miejsce w II Niezależnym Festiwalu Tańca Białogard 2007<ref>[http://www.ugdarlowo.pl/ Sport. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Turystyka ==
Najbardziej znaną miejscowością turystyczną w gminie są [[Dąbki]], leżące u nasady mierzei oddzielającej [[jezioro Bukowo]]. W miejscowości znajdują się liczne ośrodki wczasowe i kolonijne, pensjonaty, pola biwakowe, obozowiska i kwatery prywatne. Przez obszar gminy przebiegają piesze szlaki turystyczne: czerwony szlak nadmorski, szlak rezerwatów oraz [[Europejski Szlak Cystersów]], gdzie główną atrakcję stanowi gotycki kościół cysterski w Bukowie Morskim. Oprócz niego w gminie znajduje się jeszcze 9 kościołów, wśród których najciekawsze są kościoły w Barzowicach, Cisowie i Krupach.

Szlaki turystyczne Gminy Darłowo
* [[Koszaliński Szlak Nadmorski]] (czerwony) odcinek międzynarodowego szlaku E-9 prowadzącego z Brestu (Francja) do Braniewa. Prowadzi wzdłuż Bałtyku przez nadmorskie kąpieliska od Dźwirzyna do Wicia (102 km). Przez gminę przebiega odcinek o długości około 30 km od Dąbkowic przez Dąbki, Bobolin, Żukowo Morskie, Darłówko do Wicia.
* [[Szlak Rezerwatów]] (niebieski) długość 71,5 km. Rozpoczyna się w Darłówku kończy w Polanowie. Na trasie rezerwatu Pomniki przyrody, zamki w Darłowie i Kręgu. Przez gminę przebiega odcinek około 15 km od Darłówka przez Darłowo, Zakrzewo Dolne, Zielnowo i Kowalewice.
* [[Szlak Wiatraków]] (zielony) długość 13 km. Rozpoczyna się w Darłowie z Zamku Książąt Pomorskich, biegnie przez Cisowo, wzdłuż południowego brzegu jeziora Kopań. Kończy się w miejscowości Wicie, łącząc się z czerwonym Szlakiem Nadmorskim. Na trasie liczne zabytki, widoki na panoramę nadmorską, największy w Polsce park elektrowni wiatrowych.
* [[Szlak Zabytków Średniowiecza]] (czarny) długość 104 km. Polecany szczególnie dla rowerzystów i turystów zmotoryzowanych. Przebiega przez: Darłowo, Dąbki, Dobiesław, Jeżyce, Słowino, Boleszewo, Krupy, Stary Jarosław, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, Dąbki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego<ref>[http://www.infodarlowo.pl/ Szlaki turystyczne. W: Ziemia Darłowska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Demografia ==
Gmina Darłowo zajmuję powierzchnię 26945 ha zamieszkiwana przez 7982 osób, co daje gęstość zaludnienia na poziomie 30 osób/km2. Kobiety stanowią niemal 50% całej populacji (49,37%), na 100 mężczyzn przypada 98 kobiet. Ludność w wieku przedprodukcyjnym stanowiła w roku [[2011]] 1724 osoby, produkcyjnym 5198 i poprodukcyjnym 1060<ref>http://www.stat.gov.pl/ [Gmina wiejska Darłowo. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca] [online]. [przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Na terenie gminy Darłowo funkcjonuje jeden Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej zlokalizowany w miejscowości [[Dobiesław]].
Zakład świadczy usługi w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej.
Mieszkańcy gminy korzystają również z usług lekarzy pierwszego kontaktu w Darłowie, gdzie znajduje się Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej.
W zakresie opieki ambulatoryjnej mieszkańcy gminy korzystają z usług Szpitala Powiatowego w Sławnie<ref>Strategia rozwoju społeczno - gospodarczego gminy Darłowo, Darłowo 2004, s. 21.</ref>.

== Herb ==
Herb Darłowa stanowi tarcza herbowa podzielona w pas, na której w górnej większej części przedstawiony jest biały rybogryf z żółtymi szponami i dziobem oraz białym jęzorem. Głowa i ogon rybogryfa skierowane w prawą stronę. W dolnej części schodzące się dwie rzeki w jeden nurt. Tarcza herbowa zwieńczona jest żółtym corona muralis, na którym pośrodku pomiędzy dwoma wieżami znajduje się koło młyńskie. Rybogryf jest herbem rodu Święców z Pomorza Gdańskiego, którego trzej synowie nadali miastu prawa miejskie w XIV wieku. Dwie rzeki w dole tarczy herbowej symbolizują : Wieprzę i Grabową łączące się i uchodzące do Bałtyku w Darłowie. Koło młyńskie na koronie herbowej świadczy o posiadaniu przez miasto prawa młyńskiego.

== Miejscowości i sołectwa ==
W skład gminy wchodzi 31 sołectw: [[Barzowice]], [[Bobolin (powiat sławieński)|Bobolin]], [[Boryszewo]], [[Bukowo Morskie]], [[Cisowo]], [[Dąbki (województwo zachodniopomorskie)|Dąbki]], [[Dobiesław (powiat sławieński)|Dobiesław]], [[Domasławice (województwo zachodniopomorskie)|Domasławice]], [[Drozdowo (powiat sławieński)|Drozdowo]], [[Gleźnowo]], [[Jeżyce (województwo zachodniopomorskie)|Jeżyce]], [[Jeżyczki]], [[Kopań (województwo zachodniopomorskie)|Kopań]], [[Kopnica]], [[Kowalewice (województwo zachodniopomorskie)|Kowalewice]], [[Krupy (województwo zachodniopomorskie)|Krupy]], [[Nowy Jarosław]], [[Palczewice]], [[Pęciszewko]], [[Porzecze (powiat sławieński)|Porzecze]], [[Rusko (województwo zachodniopomorskie)|Rusko]], [[Sińczyca]], [[Słowino]], [[Stary Jarosław]], [[Sulimice]], [[Wicie (województwo zachodniopomorskie)|Wicie]], [[Wiekowice]], [[Wiekowo (województwo zachodniopomorskie)|Wiekowo]], [[Zakrzewo (województwo zachodniopomorskie)|Zakrzewo]], [[Zielnowo (województwo zachodniopomorskie)|Zielnowo]] i [[Żukowo Morskie]].
; Wsie: [[Barzowice]], [[Bobolin (powiat sławieński)|Bobolin]], [[Boryszewo]], [[Bukowo Morskie]], [[Cisowo]], [[Dąbki (województwo zachodniopomorskie)|Dąbki]], [[Dobiesław (powiat sławieński)|Dobiesław]], [[Domasławice (województwo zachodniopomorskie)|Domasławice]], [[Drozdowo (powiat sławieński)|Drozdowo]], [[Gleźnowo]], [[Jeżyce (województwo zachodniopomorskie)|Jeżyce]], [[Jeżyczki]], [[Kopań (województwo zachodniopomorskie)|Kopań]], [[Kopnica]], [[Kowalewice (województwo zachodniopomorskie)|Kowalewice]], [[Kowalewiczki]], [[Krupy (województwo zachodniopomorskie)|Krupy]], [[Nowy Jarosław]], [[Nowy Kraków (województwo zachodniopomorskie)|Nowy Kraków]], [[Palczewice]], [[Porzecze (powiat sławieński)|Porzecze]], [[Rusko (województwo zachodniopomorskie)|Rusko]], [[Sińczyca]], [[Słowino]], [[Stary Jarosław]], [[Sulimice]], [[Wicie (województwo zachodniopomorskie)|Wicie]], [[Wiekowice]], [[Zagórzyn (województwo zachodniopomorskie)|Zagórzyn]], [[Zakrzewo (województwo zachodniopomorskie)|Zakrzewo]], [[Zielnowo (województwo zachodniopomorskie)|Zielnowo]] i [[Żukowo Morskie]]

; Osady: [[Borzyszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Borzyszkowo]], [[Czarnolas (województwo zachodniopomorskie)|Czarnolas]], [[Darłowiec]], [[Dąbkowice (województwo zachodniopomorskie)|Dąbkowice]], [[Gleźnówko]], [[Gorzebądz (powiat sławieński)|Gorzebądz]], [[Gorzyca (gmina Darłowo)|Gorzyca]], [[Kępka]], [[Leśnica (województwo zachodniopomorskie)|Leśnica]], [[Pęciszewko]], [[Różkowo]], [[Słowinko]], [[Trzmielewo (województwo zachodniopomorskie)|Trzmielewo]], [[Wiekowo (województwo zachodniopomorskie)|Wiekowo]]

; Dawne miejscowości: [[Spławie (powiat sławieński)|Spławie]]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Prawdzic, Krzysztof. Zarys klimatu rolniczego województwa koszalińskiego. Szczecin : Szczecińskie Towarzystwo Naukowe, 1962.
* Rajewicz, Krzysztof. Program ochrony środowiska dla gminy Darłowo. Darłowo: : I.O.�. PRO EKO Koszalin, 2004.
* Strategia rozwoju społeczno - gospodarczego gminy Darłowo, Darłowo 2004.
* Tło historyczne. W: Studium krajobrazu kulturowego gminy Darłowo. Oprac.: Jadwiga Kowalczyk, Konstanty Kontowski. Szczecinek: Pracownia dokumentacji historycznej, 2002 r.
* Waloryzacja przyrodnicza Gminy Darłowo: Operat Generalny. Biuro Konserwacji Przyrody w Szczecinie, Szczecin 2004.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=5/ Dekanat Darłowo. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Darłowo. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca] [online]. [przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Liga Gminna. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://ug.darlowo.ibip.pl/public/ Organizacja działania samorządu. W: Biuletyn Informacji Publicznej: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 20 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Sport. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Szkoły na terenie Gminy Darłowo. W: Urząd Gminy Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Szlaki turystyczne. W: Ziemia Darłowska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]

Darłowo

2013-10-18T16:07:33Z

Magda: /* Herb */

{{Miasto infobox
|miasto_nazwa = Darłowo
|miasto_grafika = DarlowoMiasto-logo.jpg
|opis_zdjecia =
|nazwa_dawna = Dirlow
|nazwa_niemiecka = Rügenwalde
|powiat = Powiat sławieński
|gmina = [[Gmina Darłowo]]
|prawa_miejskie = 21 maja 1312
|mapa_link =
|www = http://www.darlowo.pl/
}}
'''Darłowo''' (niem. Rügenwalde) miasto położone nad Bałtykiem w [[powiat sławieński|powiecie sławieńskim]] w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Darłowo liczy sobie ok. 14 tys. mieszkańców, zajmuje powierzchnię 20 km2, pełni funkcję ośrodka wczasowego, kąpieliska i portu rybackiego i handlowego. Gmina miejska Darłowo stanowi samodzielną jednostkę administracyjną. Miasto leży przy ujściu rzeki Wieprzy do Bałtyku, rzeka dzieli je na dwa zespoły miejskie: Darłowo, oddalone o 2,5 km od morza i Darłówko będące nadmorską dzielnicą miasta. Obie części są ze sobą ściśle związane nie tylko administracyjnie ale także gospodarczo i historycznie<ref>Walkiewicz, Leszek. Darłowo : zarys dziejów. Darłowo : Darłowski Ośrodek Kultury, 2005, s. 9. ISBN 83-908697-5-6</ref>.

== Geografia ==
=== Położenie ===
Darłowo leży w północnej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]], na skraju Pobrzeża Słowińskiego, w dolinie Wieprzy i Grabowej. Północną granicę stanowi 5-kilometrowa linia brzegu morskiego z szeroką, piaszczystą plażą, pasmem wydm (obszar chronionego krajobrazu) i znajdującymi się na wschód od Darłowa stromymi stokami morenowymi. Darłowo leży w odległości 21 km od [[Sławno|Sławna]], 40 km od [[Koszalin|Koszalina]] oraz 48 km od [[Słupsk|Słupska]]. Miasto posiada dogodne połączenia z wymienionymi ośrodkami. Ogólna długość granic administracyjnych miasta Darłowo wynosi 22,7 km, w tym granica morska 4,9 km. Współrzędne geograficzne namiernika wejściowego do portu Darłowo: 54o26’ N, 16o 23’ E<ref>Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasto Darłowo. Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLI/360/10 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 08 luty 2010 r. Darłowo 2009, s. 12.</ref>.
Pod względem geomorfologicznym miasto zlokalizowane jest w obrębie:
* Prowincji – Niżu Środkowoeuropejskim,
* Podprowincji – Pobrzeżu Południowobałtyckim,
* Makroregionie – Pobrzeżu Koszalińskim,
* Mezoregionie – Wybrzeżu Słowińskim.

=== Klimat ===
Według podziału Polski na krainy klimatyczne (Prawdzica 1962) Darłowo znajduje się w I Krainie Klimatycznej – Nadmorskiej. Warunki klimatyczne obszaru miasta i jego okolicy są warunkowane przede wszystkim oddziaływaniem Bałtyku. Efektem zróżnicowania termicznego wód Bałtyku, wód jezior przymorskich oraz lądu jest występowanie bryzy morskiej i lądowej, łagodnymi zimami, chłodniejszymi miesiącami letnimi niż to ma miejsce w głębi lądu, późniejszą wiosna i dłuższą jesienią.
Średnie wartości podstawowych elementów klimatu dla tej krainy klimatycznej, są następujące:
* Suma rocznych opadów – 627 mm
* Temperatura średnia roczna – 7,5°C
* Temperatura średnia stycznia –1°C
* Temperatura średnia lipca – 16,6°C
* Liczba dni z mrozem – 27
* Liczba dni upalnych – 8
* Liczba dni zimy – 88
Okolice Darłowa charakteryzują się specyficznym mikroklimatem, na który składają się duże nasłonecznienie i znaczna wilgotność powietrza. Ze względu na obecność w aerozolu cząsteczek jodu i soli kuchennej, unoszonych morską bryzą jest on uważany za wy-bitnie leczniczy dla ludzi i wykorzystywany w terapii.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Obszar gminy znajduje się w obrębie dwóch jednostek: Pobrzeża Słowińskiego oraz Równiny Słupskiej. Średniowieczne miasto Darłowo zajęło obronne miejsce na skraju równiny, które wyniesione jest nad doliną Wieprzy. Wysoczyzna morenowa falista występująca w północno-wschodniej części miasta osiąga wysokość około 20,0 m n.p.m., lokalnie nachylenia jej w kierunku morza wynoszą ok. 20o.
Powierzchnię wysoczyzny urozmaicają wzgórza morenowe okolic Cisowa, pagór kemowy przy drodze do Cisowa, oraz nieliczne wzniesienia w zachodniej przygranicznej części miasta. Plaża ciągnie się wzdłuż brzegu dość wąskim pasem, zwiększona akumulacja zachodzi w pobliżu falochronu u ujścia Wieprzy. Wzdłuż plaży występują wydmy nadmorskie o wysokości około 6,0 m, lokalnie w Darłówku blisko ujścia Wieprzy, ich wysokość osiąga 12,0 m.
Najbardziej płaskie i najniżej położone w obrębie miasta są równiny torfowe. Złoża torfów pokrywają tarasy zalewowe Wieprzy i Grabowej. Zajmują one znaczne obszary miasta.
Również formy antropogeniczne zaznaczają się w obszarze miasta. Są nimi głównie wały przeciwpowodziowe usypane wzdłuż koryta Grabowej oraz wzdłuż Wieprzy od Darłowa do Darłówka. W Darłowie widoczne są wały obronne, a także fosa w sąsiedztwie zamku<ref>Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasto Darłowo, dz. cyt., s. 28-29.</ref>.
Najwyższe wzniesienie, zwane [[Barzowicka Górą]] osiąga wysokość 72 m. n. p. m., uformowało się na obszarze niecki jezior. W ziemi darłowskiej znajdują się dwa jeziora przybrzeżne: [[Bukowo]] i [[Kopań]], sa to zbiorniki kryptodepresyjne<ref>Walkiewicz, Leszek; Żukowski, Marek. Darłowo : zarys dziejów. Darłowo : Darłowski Ośrodek Kultury, 2005, s.9-10. ISBN 83-908697-5-6</ref>.

=== Przyroda ===
Grunty leśne zajmują obszar 62 ha, co stanowi 3,1% ogólnej powierzchni miasta. W układzie przestrzennym miasta, zdecydowana ich większość położona jest w strefie przymorskiej, tworzy ją drzewostan sosnowy rosnący na białej wydmie oraz u jej podnóża,
który w części południowo-zachodniej ma charakter parku leśnego. Część zachodnia terenów leśnych usytuowana jest na terenie zamkniętym wchodzącym w skład jednostki wojskowej. Ekosystemy leśne reprezentowane są przez kilka siedliskowych typów lasu: bór świeży, las wilgotny oraz bór mieszany wilgotny z domieszką buczyny pomorskiej i łęgu.
Cenny składnik szaty roślinnej stanowią parki miejskie. W granicach Darłowa wyróżnia się trzy obiekty parkowe:
* Park miejski o pow. 4 ha przy ul. Morskiej. Pierwotnie rosły tu olchy i topole, z początku XX wieku pochodzą m.in. okazałe buki i kasztanowce znajdujące się przy szosie, młodsze nasadzenia to buki, brzozy, kasztanowce, klony i jesiony. W obrębie parku znajduje się staw z wysepką. Park wpisany jest do rejestru zabytków.
* Park miejski o pow. ok. 0,6 ha, zlokalizowany w obrębie Placu Króla Eryka. Występuje tu starodrzew rodzimych gatunków, reprezentowany przede wszystkim przez egzemplarze brzozy, buki, graby, kasztanowiec i klony.
* Park miejski przy ul. Fryderyka Chopina, otaczający dawne forty ziemne, za Zespołem Szkół Morskich, liczący około stu lat. Tworzą go rodzime gatunki drzew.
Na podstawie przeprowadzonej waloryzacji botanicznej stwierdzono, że we florze miasta Darłowo występuje: 328 gatunków roślin naczyniowych, 15 gatunków roślin naczyniowych chronionych, z tego 10 całkowicie i 5 częściowo (Rozp. MŚ o ochronie gatunkowej roślin z 11 września 2001 r.), 3 gatunki znajdują się na wykazach gatunków zagrożonych na obszarze Pomorza, 1 gatunek znajduje się na wykazach gatunków zagrożonych na obszarze kraju, 3 gatunki znajdują się na wykazach gatunków zagrożonych na liście Meklemburgii i Brandenburgii, 21 gatunków nie chronionych roślin naczyniowych rzadkich, ginących lub zagrożonych
wyginięciem wpisanych na którąś z czerwonych list, tj. krajową, regionalną (Pomorza Zachodniego, Maklemburgii), 4 zbiorowiska roślinne uznane za chronione (Rozp. MŚ ochronie siedlisk z 14 sierpnia 2001). Do obiektów najbardziej cennych pod względem szaty roślinnej należą: podnóże oraz wydma biała - miejsce koncentracji największej liczby gatunków roślin objętych ochroną gatunkową oraz kompleks wilgotnych łąk w dolinie rzeki Grabowej leżących u podnóża wydm, jak również kompleks wilgotnych łąk w dolinie górnej Wieprzy oraz starorzecza Wieprzy.
W trakcie prac inwentaryzacyjnych prowadzonych na terenie Darłowa stwierdzono występowanie: bezkręgowców: mięczaki – 6 gatunków, owady – 9 gatunków oraz kręgowców, wśród których wyróżniono: ryby – 22 gatunki, płazy i gady – 7 gatunków, ptaki – 25 gatunków, ssaki – 4 gatunki. Obszar miasta Darłowo ma istotne znaczenie dla migrujących i zimujących zwierząt.
Miasto Darłowo położone jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu, którym jest [[Koszaliński Pas Nadmorski]]<ref>Uchwała z dnia 17 listopada 1975 r. Nr X/46/75 WRN w Koszalinie </ref> obejmujący tereny położone w granicach administracyjnych od brzegu morskiego do drogi krajowej nr 203 (Ustka – Koszalin) z włączeniem układu urbanistycznego Starego Miasta.

== Historia ==
Darłowo należy do tych nielicznych ośrodków, na terenie których osadnictwo pradziejowe rozwijało się ze szczególnym ożywieniem, świadczą o tym odkrycia archeologiczne. Pierwsze ślady pobytu człowieka na ziemi darłowskiej pochodzą z okresu 8000 lat p.n.e. (jest to motyka z rogu renifera znaleziona w pobliżu Darłówka). Jednak okolice Darłowa najintensywniej zasiedlane były w średniowieczu, znaleziono ślady aż sześciu osad<ref> Darłowo : dzieje miasta i Kościoła Mariackiego. Darłowo : nakł. OO. Franciszkanów, [1991 ?], s. 7-8.</ref>.
W najdawniejszych wzmiankach historycznych obszar przyległy do ujścia Wieprzy do Bałtyku nazywany jest "Terra Dirlova". Prawdopodobnie wywodzi się od nazwy istniejącej tam wówczas drewniano - ziemnej warowni. Mieszkańcy XI-wiecznej osady zajmowali się uprawianiem żeglugi morskiej, łowieniem i konserwowaniem ryb, tkactwem i innymi rzemiosłami. Pierwszym znanym władcą ziemi darłowskiej był [[Drogowit]]<ref>Rymar, E. Rodowód książąt pomorskich, Szczecin 1995, t.I, s. 50.</ref>. Ok. [[972]] roku Mieszko I włączył Pomorze Zachodnie w granice swego państwa. Na przełomie XII i XIII wieku Darłowo znajdowało się pod zwierzchnością książąt sławieńsko-slupskich, a następnie przeszło pod panowanie księcia gdańskiego Świetopełka. W drugiej połowie XIII wieku miastem władał książę Rugii - Wisław II, który nazwał miasto [[Rügenwalde]]. Wzmianka o tym wydarzeniu ukazała się w dokumencie z roku [[1271]] nadającym dobra klasztorowi Cystersów w pobliżu Bukowa Morskiego. W [[1308]] roku tereny te zostały opanowane przez Brandenburgów i nadane w lenno możnemu rodowi [[Święców]]. Z rąk braci [[Piotra, Jana]] i [[Wawrzyńca Święców]], Darłowo otrzymało w [[1312]] roku prawa miejskie na prawie lubeckim. (Po panowaniu wspomnianego rodu pozostał tzw. rybogryf - gryf pomorski z ogonem ryby - figurujący w herbie Darłowa). Po krótkim okresie panowania Brandenburgów w [[1347]] roku miasto przeszło w ręce [[Bogusław V|Bogusława V]], zięcia Kazimierza Wielkiego, księcia wołogoskiego z dynastii Gryfitów. Rozpoczął on wkrótce budowę warownego zamku, siedziby książąt słupskich. W tym czasie Darłowo za pośrednictwem Kołobrzegu nawiązało współpracę z Hanzą. Rozpoczął się okres rozkwitu miasta i portu. O zamożności jego mieszkańców świadczyła flota rybacka i handlowa. W roku [[1412]] miasto zostało pełnoprawnym członkiem Hanzy.
W [[1382]] roku na zamku w Darłowie urodził się [[Eryk]] - najstarszy syn księcia Warcisława VII i Marii Meklemburskiej. [[17 czerwca]] [[1397]] roku oficjalnie przyznano mu tytuł króla Danii, Szwecji i Norwegii. Po detronizacji powrócił do Darłowa i objął rządy po Bogusławie IX. Rozbudował Zamek Książąt Pomorskich. kolejnym z książąt zachodniopomorskich, który trwale zapisał się w historii miasta był [[Bogusław X]] (1454 - 1523). Na okres panowania Bogusława przypada dalszy rozkwit Darłowa. Rozbudował zamek, a dla swojej matki - księżnej Zofii - wybudował okazałe skrzydło zachodnie zwane później "Skrzydłem księżnej Zofii".
W [[1497]] Darłowo zostało częściowo zniszczone przez powódź. W latach [[1589]], [[1624]] i [[1648]] miasto nawiedziły trzy wielkie pożary. Po śmierci Bogusława XIV - ostatniego księcia zachodniopomorskiego, Darłowo przeszło w ręce brandenburskich Hohenzollernów. Epidemie i kolejne pożary (1679 i 1722 rok) spowodowały zastój w rozwoju miasta, trwający do drugiej połowy XVIII wieku. W [[1885]] roku rozpoczęto budowę latarni.
Przed pierwszą wojną światową miasto liczyło 6 tys. mieszkańców, w [[1939]] roku - ok. 8 tys. Przejęcie miasta po II wojnie światowej przez polską administrację nastąpiło [[7 marca]] [[1945]] roku. Dla uczczenia tego faktu, w 1997 roku Rada Miejska w Darłowie ustanowiła dzień 7 marca "Dniem Osadników Darłowskich". Darłowo nie poniosło prawie żadnych strat podczas II wojny światowej. Wszystkie obiekty architektoniczne pozostały w nienaruszonym stanie. W [[1948]] roku uruchomiony został port handlowy. Pierwszym zagranicznym statkiem, który wpłynął do Darłowa po wojnie była duńska "Helene"<ref>[http://www.infodarlowo.pl/ Historia Darłowa. W: infodarlowo.pl] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy miasta Darłowo tworzą wspólnotę samorządową zwaną, która działa poprzez swoje organy. Władza w Mieście należy do jego mieszkańców, którzy sprawują władzę bezpośrednią (referenda, wybory organu gminy) lub za pośrednictwem Rady Miejskiej.
Rada Miejska obraduje na sesjach i rozstrzyga w drodze uchwał wszystkie sprawy należące do jej kompetencji określone w ustawach i innych przepisach prawa oraz statucie miasta. Nowo wybrana Rada Miejska na pierwszej Sesji wybiera ze swego grona Przewodniczącego Rady oraz jednego Wiceprzewodniczącego. Radni są zrzeszeni w pięciu komisjach:
* Komisja Rewizyjna
* Komisja Gospodarczo-Budżetowa
* Komisja Planowania, Rozwoju i Gospodarki Morskiej
* Komisja Spraw Społecznych
* Komisja Edukacji, Kultury i Turystyki
Rada Miejska podejmuje decyzje w formie uchwał, które są odrębnymi dokumentami. W celu umożliwienia mieszkańcom Darłowa wyrażenia spostrzeżeń, pomysłów i propozycji dotyczących funkcjonowania Miasta w porządku sesji przewiduje się "Trybunę Obywatelską".
Władzę wykonawczą w mieście pełni Burmistrz, który jest także zwierzchnikiem Urzędu Miejskiego. Urząd jest jednostką organizacyjną, przy pomocy, której Burmistrz wykonuje zadania gminne z zakresu administracji rządowej, wynikające z ustaw oraz przyjęte na podstawie porozumień<ref>Statut Miasta Darłowa. Załącznik do Uchwały Nr XI/94/2003 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie Statutu Miasta Darłowo.</ref>.
[http://um.darlowo.ibip.pl/public/?id=50580#/ Burmistrz Miasta. W: BIP Urząd Miejski w Darłowie]
[http://um.darlowo.ibip.pl/public/?id=50571/ Radni Rady Miejskiej. W: BIP Urząd Miejski w Darłowie]

== Gospodarka i infrastruktura ==
* Komunikacja kolejowa oparta jest o linię kolejową relacji [[Sławno]] – [[Słupsk]], która w ostatnich latach została wyłączona z eksploatacji w ruchu osobowym. W roku 2005 uruchomione zostały przewozy pasażerskie szynobusem ze stacją końcową w Darłowie.
* Komunikacja drogowa w umożliwia dostęp do obu części Darłówka, a także swobodne poruszanie się w obrębie miasta Darłowa.
Przez miasto biegną drogi wojewódzkie: [[nr 203]] [[Koszalin]] – Darłowo – [[Ustka]], droga [[nr 205]] Darłowo – [[Sławno]] – [[Bobolice]] oraz droga powiatowa: [[nr 17451]] Darłowo – [[Karwice]], która łączy się z drogą krajową [[nr 6]] [[Szczecin]] – [[Gdańsk]]. Droga ta posiada najlepsze parametry geometryczne dla przenoszenia ruchu gospodarczego, zwłaszcza ciężarowego.
Transport wodny zapewnia istniejący port morski administrowany przez Zarząd Portu Morskiego w Darłówku. Port bazuje na ujściu morskim w Darłówku oraz torze wodnym rzeki Wieprzy. Powierzchnia portu wynosi 27,5 ha przy długości nabrzeży co 5,0 km. Port jest
zdolny do przyjmowania jednostek o długości do 75 m i zanurzeniu do 4,0 m. Port stanowi jednocześnie bazę jednostek rybackich, a w sezonie letnim możliwość cumowania jednostek turystycznych, w tym jachtów.
Na koniec [[2004]] roku zarejestrowane były 2 174 podmioty gospodarcze, w tym 108 podmiotów w sektorze publicznym, a 2 066 podmiotów w sektorze prywatnym. W strukturze rodzajowej działalności dominuje sektor usług rynkowych, w którym funkcjonowało 75% działających podmiotów gospodarczych (usługi rynkowe obejmują sekcje: handel hurtowy i detaliczny, naprawa pojazdów mechanicznych, hotele i restauracje, transport, gospodarka magazynowa i łączność, pośrednictwo finansowe, obsługa nieruchomości,
wynajem, nauka i usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej); natomiast w usługach nierynkowych (administracja publiczna, obrona narodowa, obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, edukacja i ochrona zdrowia) zarejestrowane były 304 podmioty (14%). Podstawową funkcją miasta Darłowo jest więc funkcja usługowa, skupiająca około 90% podmiotów gospodarczych.

== Kultura ==
* [[Muzeum Darłowo]] mieści się w Zamku Książąt Pomorskich w Darłowie. W odrestaurowanej sali rycerskiej, zwanej również kaplicą zamkową, urządzono ekspozycję pomorskiej sztuki sakralnej. W sali na I piętrze łącznika wystawione są osiemnasto- i dziewiętnastowieczne zabytki pomorskiej sztuki ludowej. Ekspozycję uzupełniają obrazy olejne, grafiki i akwarele pomorskiego malarza, Otto Kuske (1886-1945). Akwarele z lat 40. przedstawiają zabytkowe budownictwo ryglowe, bardzo powszechne na wsi pomorskiej. W wieży zamkowej na I piętrze wyeksponowano medaliony władców Polski odlane w brązie według Pocztu Królów Polskich Jana Matejki. W sali I piętro skrzydła płd., która obecnie pełni funkcję sali konferencyjnej, urządzono stałą ekspozycję współczesnego malarstwa, rysunku, grafiki i rzeźby pochodzącej z galerii Koszalińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Koszalinie.
[http://www.muzeumdarlowo.pl/ Muzeum w Darłowie]
* [[Miejska Biblioteka Publiczna im. Agnieszki Osieckiej w Darłowie]]jest samorządową jednostką organizacyją działającą w formie samodzielnej instytucji kultury, dla której organizatorem jest Gmina Miasto Darłowo. Biblioteka posiada osobowość prawną i jest wpisana do rejestru instytucji kultury prowadzonego przez Burmistrza Miasta Darłowo.
[http://www.biblioteka.darlowo.pl/ Miejska Biblioteka Publiczna w Darłowie]
* [[Biblioteka fachowa]] mieści się w darłowskim muzeum liczy ponad 6 tysięcy pozycji z zakresu sztuk pięknych, rzemiosła artystycznego, historii powszechnej jak i historii Polski (głównie dziejów Pomorza), archeologii oraz wydawnictw biograficznych, encyklopedycznych i słownikowych. Dla poszukujących swoich korzeni rodowych udostępniamy Herbarz Szlachty Polskiej, Herby Rycerstwa Polskiego i Alfabet Heraldyczny. Na zawartość biblioteki składaj ą się również poniemieckie opracowania Pomeranii, literatura piękna oraz cenne starodruki przed i po konserwacji.
* [[Darłowski Ośrodek Kultury im. Leopolda Tyrmanda]] jest instytucją kultury, której celem jest realizacja zadań własnych gminy – miasta Darłowo w zakresie kultury, a w szczególności: organizowanie imprez kulturalnych promujących Miasto, ze szczególnym uwzględnieniem wątku królewskiego Miasta Darłowo, postaci Króla Eryka oraz o charakterze marynistycznym, gospodarowanie obiektami kultury, prowadzenie różnorodnych form popularyzacji filmu poprzez organizowanie działalności kina „Bajka”, organizowanie różnorodnych form działalności kulturalnej: spektakli, koncertów, festiwali, imprez artystycznych, rozrywkowych, rekreacyjnych itp.
[http://www.dokdarlowo.pl/ Darłowski Ośrodek Kultury]

* Darłowskie kapele: ŚWIADOMOŚĆ reggae sound, ZGAGAFARI, MACZKU PACZKE - post punk
* Zespoły artystyczne: Zespół Tańca Współczesnego FLESZ, Chór "Babunia".

== Oświata ==
* Przedszkola:
** Publiczne Przedszkole nr 2 im. Janiny Porazińskiej
** Niepubliczne Przedszkole "Smyk"
** Niepubliczne Przedszkole i Żłobek "Jacek i Agatka"
** Niepubliczne Przedszkole "Sasetka"
** Niepubliczne Przedszkole "Promyczek"
* Szkoły podstawowe:
** Szkoła Podstawowa Nr 3 im. Żołnierza Wojsk Ochrony Pogranicza
** Społeczna Szkoła Podstawowa im. Lotników Morskich w Darłówku
* Gimnazja:
** Miejskie Gimnazjum im. Stanisława Dulewicza w Darłowie
** Społeczne Gimnazjum im. Lotników Morskich w Darłówku
* Szkoły średnie:
** Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół im. Stefana Żeromskiego
W skład zespołu wchodzą: Liceum Ogólnokształcące, Liceum Profilowane, Zasadnicza Szkoła Zawodowa
** Technikum Morskie w Zespole Szkół Morskich Darłowo
W skład Szkoły wchodzą następujące jednostki organizacyjne:
* Technikum Morskie,
* Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 1,
* Technikum Uzupełniające NR 1,
* Policealna Szkoła Morska,
* Policealna Szkoła Zawodowa NR 1,
* Policealna Szkoła Zawodowa NR 1 dla dorosłych,
* I Uzupełniajce Liceum Ogólnokształcące dla dorosłych,
* Technikum Uzupełniające NR 1 dla dorosłych
** Szkoła dla dorosłych "Etna" w Darłowie

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
Kościół rzymskokatolicki
** Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska; dekanat Darłowo
* [[Parafia Matki Bożej Częstochowskiej w Darłowie]]
* [[Parafia św. Gertrudy w Darłowie]]
* [[Parafia św. Maksymiliana Marii Kolbego w Darłówku]]
* [[Parafia wojskowa św. Melchiora Grodzieckiego w Darłowie]]

Zgromadzenia zakonne: Franciszkanie - Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych (OFMConv.) przy parafii pw. MB Częstochowkiej<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/a.php?m=7&p=meskie/ Zgromadzenia zakonne. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013]</ref>

Świadkowie Jehowy
* [[Świadkowie Jehowy w Polsce|Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy]] z [[Sala Królestwa|Salą Królestwa]]<ref>Dane według raportów [http://www.jw.org/index.html?option=FRNsPnPBrTZGT wyszukiwarki zborów] (www.jw.org) z 29 stycznia 2013.</ref>.

== Sport ==
* Kluby sportowe:
** kolarskie: BCM NOWATEX Uzdrowisko Dąbki Ziemia Darłowska
** piłkarskie: Uczniowski Klub Sportowy - Orlik; Miejski Klub Sportowy - Darłovia Darłowo
** siatkarskie: KS M&W Stocznia Darłowo
** pływackie: Pływacki Uczniowski Klub Sportowy "Neon"
** sporty walki: KLUB ASHIHARA KARATE i JU JITSU; Darłowski Klub Oyama Karate

== Turystyka ==
Szlaki turystyczne Ziemi Darłowskiej:
* [[Koszaliński Szlak Nadmorski]] (czerwony) odcinek międzynarodowego szlaku E-9 prowadzącego z Brestu (Francja) do Braniewa. Prowadzi wzdłuż Bałtyku przez nadmorskie kąpieliska od Dźwirzyna do Wicia (102 km). Przez gminę przebiega odcinek o długości około 30 km od Dąbkowic przez Dąbki, Bobolin, Żukowo Morskie, Darłówko do Wicia.
* [[Szlak Rezerwatów]] (niebieski) długość 71,5 km. Rozpoczyna się w Darłówku kończy w Polanowie. Na trasie rezerwatu Pomniki przyrody, zamki w Darłowie i Kręgu. Przez gminę przebiega odcinek około 15 km od Darłówka przez Darłowo, Zakrzewo Dolne, Zielnowo i Kowalewice.
* [[Szlak Wiatraków]] (zielony) długość 13 km. Rozpoczyna się w Darłowie z Zamku Książąt Pomorskich, biegnie przez Cisowo, wzdłuż południowego brzegu jeziora Kopań. Kończy się w miejscowości Wicie, łącząc się z czerwonym Szlakiem Nadmorskim. Na trasie liczne zabytki, widoki na panoramę nadmorską, największy w Polsce park elektrowni wiatrowych. Szlak Zabytków Średniowiecza (czarny) długość 104 km. Polecany szczególnie dla rowerzystów i turystów zmotoryzowanych. Przebiega przez: Darłowo, Dąbki, Dobiesław, Jeżyce, Słowino, Boleszewo, Krupy, Stary Jarosław, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, Dąbki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego
* [[Szlak Zabytków Średniowiecza]] (czarny) długość 104 km. Polecany szczególnie dla rowerzystów i turystów zmotoryzowanych. Przebiega przez: Darłowo, Dąbki, Dobiesław, Jeżyce, Słowino, Boleszewo, Krupy, Stary Jarosław, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, Dąbki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego<ref>[http://www.ugdarlowo.pl/ Szlaki turystyczne. W: Gmina Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.
Ścieżki rowerowe:
* [[Mala Pętla]]- długość 7km Darłówko Zachodnie ul. Zwycięstwa- Darłowo- ul. Morska- ul. Conrada- Darłówko Wschodnie
* [[Międzynarodowy Nadmorski Szlak Rowerowy]] R - 10. Pokrywa się w większości ze szlakiem pieszym
* [[Dąbki - Dąbkowice]] - długość 5,5 km, przebiega wśród lasu nadmorskiego, wzdłuż brzegu jeziora Bukowo.
* [[Pętla Szlakiem Cystersów]] - długość 23 km Darłowo- Bobolin- Dąbki- Bukowo Morskie- Pęciszewko- Rusko- Darłowo

== Demografia ==
Wg danych z [[22 sierpnia]] [[2013]] roku w Darłowie mieszkało 13867 osób, z czego 7216 (52,04%) stanowiły kobiety, a 6651 (47,96%) mężczyźni. Osoby w wieku przedprodukcyjnym stanowiły 17,22% ogółu mieszkańców, produkcyjnym 64,9% i poprodukcyjnym blisko 18% (17,88%).
Według danych z sierpnia 2013 liczba bezrobotnych mieszkańców Darłowa obejmowała 4000 osób<ref>[http://pl.wikipedia.org/wiki/Dar%C5%82owo/ Darłowo: demografia. W: Wikipedia [online]. Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
* Szpital Powiatowy w Sławnie Filia w Darłowie
- Oddział Chorób Wewnętrznych
- Poradnia Kardiologiczna
- Zespół Ratunkowy
* Przychodnie:
** NZOZ Przychodnia Rodzinna
Laboratorium Analityczne VITA
NZOZ PIELĘGNIARKI ŚRODOWISKOWO - RODZINNE S.C.
** ZOZ Przychodnia Pediatryczna
** NZOZ Przychodnia "Zdrowie"
** NZOZ Przychodnia Stomatologiczno-Ortodontyczna "Doktor"
Gabinet laryngologiczny.
** NZOZ Styldent-Praktyka Stomatologiczna
** NZOZ Gabinety Stomatologiczno-Protetyczne Krzysztof Bastek
** NZOZ Ginekologiczno - Stomatologiczny Aneta Jacek Domarańczyk
** Poradnia Okulistyczna.Szymańska Barbara
* Apteki:
** Apteka "Centrum"
** Apteka "Arnika"
** Apteka "Miętowa"
** Apteka "Rodzinna"
** Apteka "Przy Przychodni"

== Herb ==
[[Plik:Herb darłowa.png|200px|right|thumb|Herb Miasta Darłowo]]
Herb Darłowa stanowi tarcza herbowa podzielona w pas, na której w górnej większej części przedstawiony jest biały rybogryf z żółtymi szponami i dziobem oraz białym jęzorem. Głowa i ogon rybogryfa skierowane w prawą stronę. W dolnej części schodzące się dwie rzeki w jeden nurt. Tarcza herbowa zwieńczona jest żółtym corona muralis, na którym pośrodku pomiędzy dwoma wieżami znajduje się koło młyńskie. Rybogryf jest herbem rodu Święców z Pomorza Gdańskiego, którego trzej synowie nadali miastu prawa miejskie w XIV wieku. Dwie rzeki w dole tarczy herbowej symbolizują : Wieprzę i Grabową łączące się i uchodzące do Bałtyku w Darłowie. Koło młyńskie na koronie herbowej świadczy o posiadaniu przez miasto prawa młyńskiego<ref>Czerner, Marian. Herby miast województwa koszalińskiego. Koszalin : Koszalińskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, 1989, s. 45. ISBN 83-85042-40-7</ref>.

== Zabytki ==
[[Plik:Latarnia morska darłowo.jpg|200px|thumb|right|Latarnia morska w Darłowie]]
* Układ przestrzenny, urbanistyczny miasta lokacyjnego w części najstarszej, średniowiecznej;
* Układ urbanistyczny starego Przedmieścia Wieprzańskiego;
* Układ urbanistyczny w rejonie kościoła św. Gertrudy wraz z cmentarzem;
* Kościół św. Gertrudy – rzadki przykład gotyckiej architektury cmentarnej;
* Relikty układów osad rybackich typu wyspowego w Darłówku;
* Zespół zamkowy, głównie użytkowany na cele kulturalne;
* Układ urbanistyczny fortów ziemnych;
* Wnętrze krajobrazowe rzeki Wieprzy pomiędzy mostem Bramy Wieprzańskiej a progami na Wieprzy pod zamkiem;
* Kościół mariacki p.w. Wniebowzięcia NMP z XIV w.;
* Kościół św. Jerzego z XV w.;
* Barokowy Ratusz Miejski;
* Brama Kamienna, zwana „Wysoką„ i nieliczne fragmenty miejskich murów obronnych

== Pomniki ==
* Pomnik Rybaka
* Pomnik Zwycięstwa
* Pomnik Eryka
* Pomnik Bojownikom o Wolność
* Pomnik Pionierów Ziemi Darłowskiej
* Pomnik: Nie wrócili z morza
* Pomnik Królowi Erykowi w 600 lecie koronacji
* Pomnik Skała Ekologów
[http://www.darlowo.info/index.php/darlowskie-pomniki/ Darłowskie pomniki]

== Osoby urodzone w miejscowości ==
* Agnieszka Włodarczyk - aktorka i piosenkarka.
* Bartosz Arłukowicz - polityk, lekarz pediatra, nauczyciel akademicki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, poseł na Sejm VI kadencji (od 2007), sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów od 2011.
* Przemysław Gosiewski – polski polityk, poseł na Sejm IV, V i VI kadencji z listy Prawa i Sprawiedliwości, minister-członek Rady Ministrów oraz wiceprezes Rady Ministrów w rządzie Jarosława Kaczyńskiego, przewodniczący klubu parlamentarnego PiS.

== Osoby związane z miejscowością ==
* Lech Wałęsa
* Marek Krajewski
* Stanisław Gawłowski
* Józef Glemp
[http://www.darlowo.info/index.php/honorowi-obywatele-miasta-darlowo/ Honorowi Obywatele miasta Darłowo]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Darłowo : dzieje miasta i Kościoła Mariackiego. Darłowo : nakł. OO. Franciszkanów, [1991 ?].
* Rymar, E. Rodowód książąt pomorskich, Szczecin 1995.
* Statut Miasta Darłowa. Załącznik do Uchwały Nr XI/94/2003 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie Statutu Miasta Darłowo.
* Uchwała z dnia 17 listopada 1975 r. Nr X/46/75 WRN w Koszalinie
* Walkiewicz, Leszek; Żukowski, Marek. Darłowo : zarys dziejów. Darłowo : Darłowski Ośrodek Kultury, 2005,ISBN 83-908697-5-6
* Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasto Darłowo. Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLI/360/10 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 08 luty 2010 r. Darłowo 2009.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.muzeumdarlowo.pl/ Muzeum Darłowo]
* [http://www.biblioteka.darlowo.pl/ Miejska Biblioteka Publiczna w Darłowie]
* [http://www.dokdarlowo.pl/ Darłowski Ośrodek Kultury]
* [http://um.darlowo.ibip.pl/public/?id=50580#/ Burmistrz Miasta. W: BIP Urząd Miejski w Darłowie]
* [http://um.darlowo.ibip.pl/public/?id=50571/ Radni Rady Miejskiej. W: BIP Urząd Miejski w Darłowie]
* [http://pl.wikipedia.org/wiki/Dar%C5%82owo/ Darłowo: demografia. W: Wikipedia] [online]. Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Szlaki turystyczne. W: Gmina Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.darlowo.info/ Historia Darłowa. W: infodarlowo.pl] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/a.php?m=7&p=meskie Zgromadzenia zakonne. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013]

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica]]

Plik:Herb darłowa.png

2013-10-18T16:05:24Z

Magda: {{Informacje |Opis=herb Darłowa |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Miasto Darłowo |Autor= |Licencja= cc}}

{{Informacje |Opis=herb Darłowa |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Miasto Darłowo |Autor= |Licencja= cc}}

Darłowo

2013-10-18T15:59:48Z

Magda: /* Zabytki */

{{Miasto infobox
|miasto_nazwa = Darłowo
|miasto_grafika = DarlowoMiasto-logo.jpg
|opis_zdjecia =
|nazwa_dawna = Dirlow
|nazwa_niemiecka = Rügenwalde
|powiat = Powiat sławieński
|gmina = [[Gmina Darłowo]]
|prawa_miejskie = 21 maja 1312
|mapa_link =
|www = http://www.darlowo.pl/
}}
'''Darłowo''' (niem. Rügenwalde) miasto położone nad Bałtykiem w [[powiat sławieński|powiecie sławieńskim]] w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Darłowo liczy sobie ok. 14 tys. mieszkańców, zajmuje powierzchnię 20 km2, pełni funkcję ośrodka wczasowego, kąpieliska i portu rybackiego i handlowego. Gmina miejska Darłowo stanowi samodzielną jednostkę administracyjną. Miasto leży przy ujściu rzeki Wieprzy do Bałtyku, rzeka dzieli je na dwa zespoły miejskie: Darłowo, oddalone o 2,5 km od morza i Darłówko będące nadmorską dzielnicą miasta. Obie części są ze sobą ściśle związane nie tylko administracyjnie ale także gospodarczo i historycznie<ref>Walkiewicz, Leszek. Darłowo : zarys dziejów. Darłowo : Darłowski Ośrodek Kultury, 2005, s. 9. ISBN 83-908697-5-6</ref>.

== Geografia ==
=== Położenie ===
Darłowo leży w północnej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]], na skraju Pobrzeża Słowińskiego, w dolinie Wieprzy i Grabowej. Północną granicę stanowi 5-kilometrowa linia brzegu morskiego z szeroką, piaszczystą plażą, pasmem wydm (obszar chronionego krajobrazu) i znajdującymi się na wschód od Darłowa stromymi stokami morenowymi. Darłowo leży w odległości 21 km od [[Sławno|Sławna]], 40 km od [[Koszalin|Koszalina]] oraz 48 km od [[Słupsk|Słupska]]. Miasto posiada dogodne połączenia z wymienionymi ośrodkami. Ogólna długość granic administracyjnych miasta Darłowo wynosi 22,7 km, w tym granica morska 4,9 km. Współrzędne geograficzne namiernika wejściowego do portu Darłowo: 54o26’ N, 16o 23’ E<ref>Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasto Darłowo. Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLI/360/10 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 08 luty 2010 r. Darłowo 2009, s. 12.</ref>.
Pod względem geomorfologicznym miasto zlokalizowane jest w obrębie:
* Prowincji – Niżu Środkowoeuropejskim,
* Podprowincji – Pobrzeżu Południowobałtyckim,
* Makroregionie – Pobrzeżu Koszalińskim,
* Mezoregionie – Wybrzeżu Słowińskim.

=== Klimat ===
Według podziału Polski na krainy klimatyczne (Prawdzica 1962) Darłowo znajduje się w I Krainie Klimatycznej – Nadmorskiej. Warunki klimatyczne obszaru miasta i jego okolicy są warunkowane przede wszystkim oddziaływaniem Bałtyku. Efektem zróżnicowania termicznego wód Bałtyku, wód jezior przymorskich oraz lądu jest występowanie bryzy morskiej i lądowej, łagodnymi zimami, chłodniejszymi miesiącami letnimi niż to ma miejsce w głębi lądu, późniejszą wiosna i dłuższą jesienią.
Średnie wartości podstawowych elementów klimatu dla tej krainy klimatycznej, są następujące:
* Suma rocznych opadów – 627 mm
* Temperatura średnia roczna – 7,5°C
* Temperatura średnia stycznia –1°C
* Temperatura średnia lipca – 16,6°C
* Liczba dni z mrozem – 27
* Liczba dni upalnych – 8
* Liczba dni zimy – 88
Okolice Darłowa charakteryzują się specyficznym mikroklimatem, na który składają się duże nasłonecznienie i znaczna wilgotność powietrza. Ze względu na obecność w aerozolu cząsteczek jodu i soli kuchennej, unoszonych morską bryzą jest on uważany za wy-bitnie leczniczy dla ludzi i wykorzystywany w terapii.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Obszar gminy znajduje się w obrębie dwóch jednostek: Pobrzeża Słowińskiego oraz Równiny Słupskiej. Średniowieczne miasto Darłowo zajęło obronne miejsce na skraju równiny, które wyniesione jest nad doliną Wieprzy. Wysoczyzna morenowa falista występująca w północno-wschodniej części miasta osiąga wysokość około 20,0 m n.p.m., lokalnie nachylenia jej w kierunku morza wynoszą ok. 20o.
Powierzchnię wysoczyzny urozmaicają wzgórza morenowe okolic Cisowa, pagór kemowy przy drodze do Cisowa, oraz nieliczne wzniesienia w zachodniej przygranicznej części miasta. Plaża ciągnie się wzdłuż brzegu dość wąskim pasem, zwiększona akumulacja zachodzi w pobliżu falochronu u ujścia Wieprzy. Wzdłuż plaży występują wydmy nadmorskie o wysokości około 6,0 m, lokalnie w Darłówku blisko ujścia Wieprzy, ich wysokość osiąga 12,0 m.
Najbardziej płaskie i najniżej położone w obrębie miasta są równiny torfowe. Złoża torfów pokrywają tarasy zalewowe Wieprzy i Grabowej. Zajmują one znaczne obszary miasta.
Również formy antropogeniczne zaznaczają się w obszarze miasta. Są nimi głównie wały przeciwpowodziowe usypane wzdłuż koryta Grabowej oraz wzdłuż Wieprzy od Darłowa do Darłówka. W Darłowie widoczne są wały obronne, a także fosa w sąsiedztwie zamku<ref>Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasto Darłowo, dz. cyt., s. 28-29.</ref>.
Najwyższe wzniesienie, zwane [[Barzowicka Górą]] osiąga wysokość 72 m. n. p. m., uformowało się na obszarze niecki jezior. W ziemi darłowskiej znajdują się dwa jeziora przybrzeżne: [[Bukowo]] i [[Kopań]], sa to zbiorniki kryptodepresyjne<ref>Walkiewicz, Leszek; Żukowski, Marek. Darłowo : zarys dziejów. Darłowo : Darłowski Ośrodek Kultury, 2005, s.9-10. ISBN 83-908697-5-6</ref>.

=== Przyroda ===
Grunty leśne zajmują obszar 62 ha, co stanowi 3,1% ogólnej powierzchni miasta. W układzie przestrzennym miasta, zdecydowana ich większość położona jest w strefie przymorskiej, tworzy ją drzewostan sosnowy rosnący na białej wydmie oraz u jej podnóża,
który w części południowo-zachodniej ma charakter parku leśnego. Część zachodnia terenów leśnych usytuowana jest na terenie zamkniętym wchodzącym w skład jednostki wojskowej. Ekosystemy leśne reprezentowane są przez kilka siedliskowych typów lasu: bór świeży, las wilgotny oraz bór mieszany wilgotny z domieszką buczyny pomorskiej i łęgu.
Cenny składnik szaty roślinnej stanowią parki miejskie. W granicach Darłowa wyróżnia się trzy obiekty parkowe:
* Park miejski o pow. 4 ha przy ul. Morskiej. Pierwotnie rosły tu olchy i topole, z początku XX wieku pochodzą m.in. okazałe buki i kasztanowce znajdujące się przy szosie, młodsze nasadzenia to buki, brzozy, kasztanowce, klony i jesiony. W obrębie parku znajduje się staw z wysepką. Park wpisany jest do rejestru zabytków.
* Park miejski o pow. ok. 0,6 ha, zlokalizowany w obrębie Placu Króla Eryka. Występuje tu starodrzew rodzimych gatunków, reprezentowany przede wszystkim przez egzemplarze brzozy, buki, graby, kasztanowiec i klony.
* Park miejski przy ul. Fryderyka Chopina, otaczający dawne forty ziemne, za Zespołem Szkół Morskich, liczący około stu lat. Tworzą go rodzime gatunki drzew.
Na podstawie przeprowadzonej waloryzacji botanicznej stwierdzono, że we florze miasta Darłowo występuje: 328 gatunków roślin naczyniowych, 15 gatunków roślin naczyniowych chronionych, z tego 10 całkowicie i 5 częściowo (Rozp. MŚ o ochronie gatunkowej roślin z 11 września 2001 r.), 3 gatunki znajdują się na wykazach gatunków zagrożonych na obszarze Pomorza, 1 gatunek znajduje się na wykazach gatunków zagrożonych na obszarze kraju, 3 gatunki znajdują się na wykazach gatunków zagrożonych na liście Meklemburgii i Brandenburgii, 21 gatunków nie chronionych roślin naczyniowych rzadkich, ginących lub zagrożonych
wyginięciem wpisanych na którąś z czerwonych list, tj. krajową, regionalną (Pomorza Zachodniego, Maklemburgii), 4 zbiorowiska roślinne uznane za chronione (Rozp. MŚ ochronie siedlisk z 14 sierpnia 2001). Do obiektów najbardziej cennych pod względem szaty roślinnej należą: podnóże oraz wydma biała - miejsce koncentracji największej liczby gatunków roślin objętych ochroną gatunkową oraz kompleks wilgotnych łąk w dolinie rzeki Grabowej leżących u podnóża wydm, jak również kompleks wilgotnych łąk w dolinie górnej Wieprzy oraz starorzecza Wieprzy.
W trakcie prac inwentaryzacyjnych prowadzonych na terenie Darłowa stwierdzono występowanie: bezkręgowców: mięczaki – 6 gatunków, owady – 9 gatunków oraz kręgowców, wśród których wyróżniono: ryby – 22 gatunki, płazy i gady – 7 gatunków, ptaki – 25 gatunków, ssaki – 4 gatunki. Obszar miasta Darłowo ma istotne znaczenie dla migrujących i zimujących zwierząt.
Miasto Darłowo położone jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu, którym jest [[Koszaliński Pas Nadmorski]]<ref>Uchwała z dnia 17 listopada 1975 r. Nr X/46/75 WRN w Koszalinie </ref> obejmujący tereny położone w granicach administracyjnych od brzegu morskiego do drogi krajowej nr 203 (Ustka – Koszalin) z włączeniem układu urbanistycznego Starego Miasta.

== Historia ==
Darłowo należy do tych nielicznych ośrodków, na terenie których osadnictwo pradziejowe rozwijało się ze szczególnym ożywieniem, świadczą o tym odkrycia archeologiczne. Pierwsze ślady pobytu człowieka na ziemi darłowskiej pochodzą z okresu 8000 lat p.n.e. (jest to motyka z rogu renifera znaleziona w pobliżu Darłówka). Jednak okolice Darłowa najintensywniej zasiedlane były w średniowieczu, znaleziono ślady aż sześciu osad<ref> Darłowo : dzieje miasta i Kościoła Mariackiego. Darłowo : nakł. OO. Franciszkanów, [1991 ?], s. 7-8.</ref>.
W najdawniejszych wzmiankach historycznych obszar przyległy do ujścia Wieprzy do Bałtyku nazywany jest "Terra Dirlova". Prawdopodobnie wywodzi się od nazwy istniejącej tam wówczas drewniano - ziemnej warowni. Mieszkańcy XI-wiecznej osady zajmowali się uprawianiem żeglugi morskiej, łowieniem i konserwowaniem ryb, tkactwem i innymi rzemiosłami. Pierwszym znanym władcą ziemi darłowskiej był [[Drogowit]]<ref>Rymar, E. Rodowód książąt pomorskich, Szczecin 1995, t.I, s. 50.</ref>. Ok. [[972]] roku Mieszko I włączył Pomorze Zachodnie w granice swego państwa. Na przełomie XII i XIII wieku Darłowo znajdowało się pod zwierzchnością książąt sławieńsko-slupskich, a następnie przeszło pod panowanie księcia gdańskiego Świetopełka. W drugiej połowie XIII wieku miastem władał książę Rugii - Wisław II, który nazwał miasto [[Rügenwalde]]. Wzmianka o tym wydarzeniu ukazała się w dokumencie z roku [[1271]] nadającym dobra klasztorowi Cystersów w pobliżu Bukowa Morskiego. W [[1308]] roku tereny te zostały opanowane przez Brandenburgów i nadane w lenno możnemu rodowi [[Święców]]. Z rąk braci [[Piotra, Jana]] i [[Wawrzyńca Święców]], Darłowo otrzymało w [[1312]] roku prawa miejskie na prawie lubeckim. (Po panowaniu wspomnianego rodu pozostał tzw. rybogryf - gryf pomorski z ogonem ryby - figurujący w herbie Darłowa). Po krótkim okresie panowania Brandenburgów w [[1347]] roku miasto przeszło w ręce [[Bogusław V|Bogusława V]], zięcia Kazimierza Wielkiego, księcia wołogoskiego z dynastii Gryfitów. Rozpoczął on wkrótce budowę warownego zamku, siedziby książąt słupskich. W tym czasie Darłowo za pośrednictwem Kołobrzegu nawiązało współpracę z Hanzą. Rozpoczął się okres rozkwitu miasta i portu. O zamożności jego mieszkańców świadczyła flota rybacka i handlowa. W roku [[1412]] miasto zostało pełnoprawnym członkiem Hanzy.
W [[1382]] roku na zamku w Darłowie urodził się [[Eryk]] - najstarszy syn księcia Warcisława VII i Marii Meklemburskiej. [[17 czerwca]] [[1397]] roku oficjalnie przyznano mu tytuł króla Danii, Szwecji i Norwegii. Po detronizacji powrócił do Darłowa i objął rządy po Bogusławie IX. Rozbudował Zamek Książąt Pomorskich. kolejnym z książąt zachodniopomorskich, który trwale zapisał się w historii miasta był [[Bogusław X]] (1454 - 1523). Na okres panowania Bogusława przypada dalszy rozkwit Darłowa. Rozbudował zamek, a dla swojej matki - księżnej Zofii - wybudował okazałe skrzydło zachodnie zwane później "Skrzydłem księżnej Zofii".
W [[1497]] Darłowo zostało częściowo zniszczone przez powódź. W latach [[1589]], [[1624]] i [[1648]] miasto nawiedziły trzy wielkie pożary. Po śmierci Bogusława XIV - ostatniego księcia zachodniopomorskiego, Darłowo przeszło w ręce brandenburskich Hohenzollernów. Epidemie i kolejne pożary (1679 i 1722 rok) spowodowały zastój w rozwoju miasta, trwający do drugiej połowy XVIII wieku. W [[1885]] roku rozpoczęto budowę latarni.
Przed pierwszą wojną światową miasto liczyło 6 tys. mieszkańców, w [[1939]] roku - ok. 8 tys. Przejęcie miasta po II wojnie światowej przez polską administrację nastąpiło [[7 marca]] [[1945]] roku. Dla uczczenia tego faktu, w 1997 roku Rada Miejska w Darłowie ustanowiła dzień 7 marca "Dniem Osadników Darłowskich". Darłowo nie poniosło prawie żadnych strat podczas II wojny światowej. Wszystkie obiekty architektoniczne pozostały w nienaruszonym stanie. W [[1948]] roku uruchomiony został port handlowy. Pierwszym zagranicznym statkiem, który wpłynął do Darłowa po wojnie była duńska "Helene"<ref>[http://www.infodarlowo.pl/ Historia Darłowa. W: infodarlowo.pl] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy miasta Darłowo tworzą wspólnotę samorządową zwaną, która działa poprzez swoje organy. Władza w Mieście należy do jego mieszkańców, którzy sprawują władzę bezpośrednią (referenda, wybory organu gminy) lub za pośrednictwem Rady Miejskiej.
Rada Miejska obraduje na sesjach i rozstrzyga w drodze uchwał wszystkie sprawy należące do jej kompetencji określone w ustawach i innych przepisach prawa oraz statucie miasta. Nowo wybrana Rada Miejska na pierwszej Sesji wybiera ze swego grona Przewodniczącego Rady oraz jednego Wiceprzewodniczącego. Radni są zrzeszeni w pięciu komisjach:
* Komisja Rewizyjna
* Komisja Gospodarczo-Budżetowa
* Komisja Planowania, Rozwoju i Gospodarki Morskiej
* Komisja Spraw Społecznych
* Komisja Edukacji, Kultury i Turystyki
Rada Miejska podejmuje decyzje w formie uchwał, które są odrębnymi dokumentami. W celu umożliwienia mieszkańcom Darłowa wyrażenia spostrzeżeń, pomysłów i propozycji dotyczących funkcjonowania Miasta w porządku sesji przewiduje się "Trybunę Obywatelską".
Władzę wykonawczą w mieście pełni Burmistrz, który jest także zwierzchnikiem Urzędu Miejskiego. Urząd jest jednostką organizacyjną, przy pomocy, której Burmistrz wykonuje zadania gminne z zakresu administracji rządowej, wynikające z ustaw oraz przyjęte na podstawie porozumień<ref>Statut Miasta Darłowa. Załącznik do Uchwały Nr XI/94/2003 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie Statutu Miasta Darłowo.</ref>.
[http://um.darlowo.ibip.pl/public/?id=50580#/ Burmistrz Miasta. W: BIP Urząd Miejski w Darłowie]
[http://um.darlowo.ibip.pl/public/?id=50571/ Radni Rady Miejskiej. W: BIP Urząd Miejski w Darłowie]

== Gospodarka i infrastruktura ==
* Komunikacja kolejowa oparta jest o linię kolejową relacji [[Sławno]] – [[Słupsk]], która w ostatnich latach została wyłączona z eksploatacji w ruchu osobowym. W roku 2005 uruchomione zostały przewozy pasażerskie szynobusem ze stacją końcową w Darłowie.
* Komunikacja drogowa w umożliwia dostęp do obu części Darłówka, a także swobodne poruszanie się w obrębie miasta Darłowa.
Przez miasto biegną drogi wojewódzkie: [[nr 203]] [[Koszalin]] – Darłowo – [[Ustka]], droga [[nr 205]] Darłowo – [[Sławno]] – [[Bobolice]] oraz droga powiatowa: [[nr 17451]] Darłowo – [[Karwice]], która łączy się z drogą krajową [[nr 6]] [[Szczecin]] – [[Gdańsk]]. Droga ta posiada najlepsze parametry geometryczne dla przenoszenia ruchu gospodarczego, zwłaszcza ciężarowego.
Transport wodny zapewnia istniejący port morski administrowany przez Zarząd Portu Morskiego w Darłówku. Port bazuje na ujściu morskim w Darłówku oraz torze wodnym rzeki Wieprzy. Powierzchnia portu wynosi 27,5 ha przy długości nabrzeży co 5,0 km. Port jest
zdolny do przyjmowania jednostek o długości do 75 m i zanurzeniu do 4,0 m. Port stanowi jednocześnie bazę jednostek rybackich, a w sezonie letnim możliwość cumowania jednostek turystycznych, w tym jachtów.
Na koniec [[2004]] roku zarejestrowane były 2 174 podmioty gospodarcze, w tym 108 podmiotów w sektorze publicznym, a 2 066 podmiotów w sektorze prywatnym. W strukturze rodzajowej działalności dominuje sektor usług rynkowych, w którym funkcjonowało 75% działających podmiotów gospodarczych (usługi rynkowe obejmują sekcje: handel hurtowy i detaliczny, naprawa pojazdów mechanicznych, hotele i restauracje, transport, gospodarka magazynowa i łączność, pośrednictwo finansowe, obsługa nieruchomości,
wynajem, nauka i usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej); natomiast w usługach nierynkowych (administracja publiczna, obrona narodowa, obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, edukacja i ochrona zdrowia) zarejestrowane były 304 podmioty (14%). Podstawową funkcją miasta Darłowo jest więc funkcja usługowa, skupiająca około 90% podmiotów gospodarczych.

== Kultura ==
* [[Muzeum Darłowo]] mieści się w Zamku Książąt Pomorskich w Darłowie. W odrestaurowanej sali rycerskiej, zwanej również kaplicą zamkową, urządzono ekspozycję pomorskiej sztuki sakralnej. W sali na I piętrze łącznika wystawione są osiemnasto- i dziewiętnastowieczne zabytki pomorskiej sztuki ludowej. Ekspozycję uzupełniają obrazy olejne, grafiki i akwarele pomorskiego malarza, Otto Kuske (1886-1945). Akwarele z lat 40. przedstawiają zabytkowe budownictwo ryglowe, bardzo powszechne na wsi pomorskiej. W wieży zamkowej na I piętrze wyeksponowano medaliony władców Polski odlane w brązie według Pocztu Królów Polskich Jana Matejki. W sali I piętro skrzydła płd., która obecnie pełni funkcję sali konferencyjnej, urządzono stałą ekspozycję współczesnego malarstwa, rysunku, grafiki i rzeźby pochodzącej z galerii Koszalińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Koszalinie.
[http://www.muzeumdarlowo.pl/ Muzeum w Darłowie]
* [[Miejska Biblioteka Publiczna im. Agnieszki Osieckiej w Darłowie]]jest samorządową jednostką organizacyją działającą w formie samodzielnej instytucji kultury, dla której organizatorem jest Gmina Miasto Darłowo. Biblioteka posiada osobowość prawną i jest wpisana do rejestru instytucji kultury prowadzonego przez Burmistrza Miasta Darłowo.
[http://www.biblioteka.darlowo.pl/ Miejska Biblioteka Publiczna w Darłowie]
* [[Biblioteka fachowa]] mieści się w darłowskim muzeum liczy ponad 6 tysięcy pozycji z zakresu sztuk pięknych, rzemiosła artystycznego, historii powszechnej jak i historii Polski (głównie dziejów Pomorza), archeologii oraz wydawnictw biograficznych, encyklopedycznych i słownikowych. Dla poszukujących swoich korzeni rodowych udostępniamy Herbarz Szlachty Polskiej, Herby Rycerstwa Polskiego i Alfabet Heraldyczny. Na zawartość biblioteki składaj ą się również poniemieckie opracowania Pomeranii, literatura piękna oraz cenne starodruki przed i po konserwacji.
* [[Darłowski Ośrodek Kultury im. Leopolda Tyrmanda]] jest instytucją kultury, której celem jest realizacja zadań własnych gminy – miasta Darłowo w zakresie kultury, a w szczególności: organizowanie imprez kulturalnych promujących Miasto, ze szczególnym uwzględnieniem wątku królewskiego Miasta Darłowo, postaci Króla Eryka oraz o charakterze marynistycznym, gospodarowanie obiektami kultury, prowadzenie różnorodnych form popularyzacji filmu poprzez organizowanie działalności kina „Bajka”, organizowanie różnorodnych form działalności kulturalnej: spektakli, koncertów, festiwali, imprez artystycznych, rozrywkowych, rekreacyjnych itp.
[http://www.dokdarlowo.pl/ Darłowski Ośrodek Kultury]

* Darłowskie kapele: ŚWIADOMOŚĆ reggae sound, ZGAGAFARI, MACZKU PACZKE - post punk
* Zespoły artystyczne: Zespół Tańca Współczesnego FLESZ, Chór "Babunia".

== Oświata ==
* Przedszkola:
** Publiczne Przedszkole nr 2 im. Janiny Porazińskiej
** Niepubliczne Przedszkole "Smyk"
** Niepubliczne Przedszkole i Żłobek "Jacek i Agatka"
** Niepubliczne Przedszkole "Sasetka"
** Niepubliczne Przedszkole "Promyczek"
* Szkoły podstawowe:
** Szkoła Podstawowa Nr 3 im. Żołnierza Wojsk Ochrony Pogranicza
** Społeczna Szkoła Podstawowa im. Lotników Morskich w Darłówku
* Gimnazja:
** Miejskie Gimnazjum im. Stanisława Dulewicza w Darłowie
** Społeczne Gimnazjum im. Lotników Morskich w Darłówku
* Szkoły średnie:
** Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół im. Stefana Żeromskiego
W skład zespołu wchodzą: Liceum Ogólnokształcące, Liceum Profilowane, Zasadnicza Szkoła Zawodowa
** Technikum Morskie w Zespole Szkół Morskich Darłowo
W skład Szkoły wchodzą następujące jednostki organizacyjne:
* Technikum Morskie,
* Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 1,
* Technikum Uzupełniające NR 1,
* Policealna Szkoła Morska,
* Policealna Szkoła Zawodowa NR 1,
* Policealna Szkoła Zawodowa NR 1 dla dorosłych,
* I Uzupełniajce Liceum Ogólnokształcące dla dorosłych,
* Technikum Uzupełniające NR 1 dla dorosłych
** Szkoła dla dorosłych "Etna" w Darłowie

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
Kościół rzymskokatolicki
** Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska; dekanat Darłowo
* [[Parafia Matki Bożej Częstochowskiej w Darłowie]]
* [[Parafia św. Gertrudy w Darłowie]]
* [[Parafia św. Maksymiliana Marii Kolbego w Darłówku]]
* [[Parafia wojskowa św. Melchiora Grodzieckiego w Darłowie]]

Zgromadzenia zakonne: Franciszkanie - Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych (OFMConv.) przy parafii pw. MB Częstochowkiej<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/a.php?m=7&p=meskie/ Zgromadzenia zakonne. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013]</ref>

Świadkowie Jehowy
* [[Świadkowie Jehowy w Polsce|Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy]] z [[Sala Królestwa|Salą Królestwa]]<ref>Dane według raportów [http://www.jw.org/index.html?option=FRNsPnPBrTZGT wyszukiwarki zborów] (www.jw.org) z 29 stycznia 2013.</ref>.

== Sport ==
* Kluby sportowe:
** kolarskie: BCM NOWATEX Uzdrowisko Dąbki Ziemia Darłowska
** piłkarskie: Uczniowski Klub Sportowy - Orlik; Miejski Klub Sportowy - Darłovia Darłowo
** siatkarskie: KS M&W Stocznia Darłowo
** pływackie: Pływacki Uczniowski Klub Sportowy "Neon"
** sporty walki: KLUB ASHIHARA KARATE i JU JITSU; Darłowski Klub Oyama Karate

== Turystyka ==
Szlaki turystyczne Ziemi Darłowskiej:
* [[Koszaliński Szlak Nadmorski]] (czerwony) odcinek międzynarodowego szlaku E-9 prowadzącego z Brestu (Francja) do Braniewa. Prowadzi wzdłuż Bałtyku przez nadmorskie kąpieliska od Dźwirzyna do Wicia (102 km). Przez gminę przebiega odcinek o długości około 30 km od Dąbkowic przez Dąbki, Bobolin, Żukowo Morskie, Darłówko do Wicia.
* [[Szlak Rezerwatów]] (niebieski) długość 71,5 km. Rozpoczyna się w Darłówku kończy w Polanowie. Na trasie rezerwatu Pomniki przyrody, zamki w Darłowie i Kręgu. Przez gminę przebiega odcinek około 15 km od Darłówka przez Darłowo, Zakrzewo Dolne, Zielnowo i Kowalewice.
* [[Szlak Wiatraków]] (zielony) długość 13 km. Rozpoczyna się w Darłowie z Zamku Książąt Pomorskich, biegnie przez Cisowo, wzdłuż południowego brzegu jeziora Kopań. Kończy się w miejscowości Wicie, łącząc się z czerwonym Szlakiem Nadmorskim. Na trasie liczne zabytki, widoki na panoramę nadmorską, największy w Polsce park elektrowni wiatrowych. Szlak Zabytków Średniowiecza (czarny) długość 104 km. Polecany szczególnie dla rowerzystów i turystów zmotoryzowanych. Przebiega przez: Darłowo, Dąbki, Dobiesław, Jeżyce, Słowino, Boleszewo, Krupy, Stary Jarosław, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, Dąbki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego
* [[Szlak Zabytków Średniowiecza]] (czarny) długość 104 km. Polecany szczególnie dla rowerzystów i turystów zmotoryzowanych. Przebiega przez: Darłowo, Dąbki, Dobiesław, Jeżyce, Słowino, Boleszewo, Krupy, Stary Jarosław, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, Dąbki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego<ref>[http://www.ugdarlowo.pl/ Szlaki turystyczne. W: Gmina Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.
Ścieżki rowerowe:
* [[Mala Pętla]]- długość 7km Darłówko Zachodnie ul. Zwycięstwa- Darłowo- ul. Morska- ul. Conrada- Darłówko Wschodnie
* [[Międzynarodowy Nadmorski Szlak Rowerowy]] R - 10. Pokrywa się w większości ze szlakiem pieszym
* [[Dąbki - Dąbkowice]] - długość 5,5 km, przebiega wśród lasu nadmorskiego, wzdłuż brzegu jeziora Bukowo.
* [[Pętla Szlakiem Cystersów]] - długość 23 km Darłowo- Bobolin- Dąbki- Bukowo Morskie- Pęciszewko- Rusko- Darłowo

== Demografia ==
Wg danych z [[22 sierpnia]] [[2013]] roku w Darłowie mieszkało 13867 osób, z czego 7216 (52,04%) stanowiły kobiety, a 6651 (47,96%) mężczyźni. Osoby w wieku przedprodukcyjnym stanowiły 17,22% ogółu mieszkańców, produkcyjnym 64,9% i poprodukcyjnym blisko 18% (17,88%).
Według danych z sierpnia 2013 liczba bezrobotnych mieszkańców Darłowa obejmowała 4000 osób<ref>[http://pl.wikipedia.org/wiki/Dar%C5%82owo/ Darłowo: demografia. W: Wikipedia [online]. Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
* Szpital Powiatowy w Sławnie Filia w Darłowie
- Oddział Chorób Wewnętrznych
- Poradnia Kardiologiczna
- Zespół Ratunkowy
* Przychodnie:
** NZOZ Przychodnia Rodzinna
Laboratorium Analityczne VITA
NZOZ PIELĘGNIARKI ŚRODOWISKOWO - RODZINNE S.C.
** ZOZ Przychodnia Pediatryczna
** NZOZ Przychodnia "Zdrowie"
** NZOZ Przychodnia Stomatologiczno-Ortodontyczna "Doktor"
Gabinet laryngologiczny.
** NZOZ Styldent-Praktyka Stomatologiczna
** NZOZ Gabinety Stomatologiczno-Protetyczne Krzysztof Bastek
** NZOZ Ginekologiczno - Stomatologiczny Aneta Jacek Domarańczyk
** Poradnia Okulistyczna.Szymańska Barbara
* Apteki:
** Apteka "Centrum"
** Apteka "Arnika"
** Apteka "Miętowa"
** Apteka "Rodzinna"
** Apteka "Przy Przychodni"

== Herb ==
Herb Darłowa stanowi tarcza herbowa podzielona w pas, na której w górnej większej części przedstawiony jest biały rybogryf z żółtymi szponami i dziobem oraz białym jęzorem. Głowa i ogon rybogryfa skierowane w prawą stronę. W dolnej części schodzące się dwie rzeki w jeden nurt. Tarcza herbowa zwieńczona jest żółtym corona muralis, na którym pośrodku pomiędzy dwoma wieżami znajduje się koło młyńskie. Rybogryf jest herbem rodu Święców z Pomorza Gdańskiego, którego trzej synowie nadali miastu prawa miejskie w XIV wieku. Dwie rzeki w dole tarczy herbowej symbolizują : Wieprzę i Grabową łączące się i uchodzące do Bałtyku w Darłowie. Koło młyńskie na koronie herbowej świadczy o posiadaniu przez miasto prawa młyńskiego<ref>Czerner, Marian. Herby miast województwa koszalińskiego. Koszalin : Koszalińskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, 1989, s. 45. ISBN 83-85042-40-7</ref>.

== Zabytki ==
[[Plik:Latarnia morska darłowo.jpg|200px|thumb|right|Latarnia morska w Darłowie]]
* Układ przestrzenny, urbanistyczny miasta lokacyjnego w części najstarszej, średniowiecznej;
* Układ urbanistyczny starego Przedmieścia Wieprzańskiego;
* Układ urbanistyczny w rejonie kościoła św. Gertrudy wraz z cmentarzem;
* Kościół św. Gertrudy – rzadki przykład gotyckiej architektury cmentarnej;
* Relikty układów osad rybackich typu wyspowego w Darłówku;
* Zespół zamkowy, głównie użytkowany na cele kulturalne;
* Układ urbanistyczny fortów ziemnych;
* Wnętrze krajobrazowe rzeki Wieprzy pomiędzy mostem Bramy Wieprzańskiej a progami na Wieprzy pod zamkiem;
* Kościół mariacki p.w. Wniebowzięcia NMP z XIV w.;
* Kościół św. Jerzego z XV w.;
* Barokowy Ratusz Miejski;
* Brama Kamienna, zwana „Wysoką„ i nieliczne fragmenty miejskich murów obronnych

== Pomniki ==
* Pomnik Rybaka
* Pomnik Zwycięstwa
* Pomnik Eryka
* Pomnik Bojownikom o Wolność
* Pomnik Pionierów Ziemi Darłowskiej
* Pomnik: Nie wrócili z morza
* Pomnik Królowi Erykowi w 600 lecie koronacji
* Pomnik Skała Ekologów
[http://www.darlowo.info/index.php/darlowskie-pomniki/ Darłowskie pomniki]

== Osoby urodzone w miejscowości ==
* Agnieszka Włodarczyk - aktorka i piosenkarka.
* Bartosz Arłukowicz - polityk, lekarz pediatra, nauczyciel akademicki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, poseł na Sejm VI kadencji (od 2007), sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów od 2011.
* Przemysław Gosiewski – polski polityk, poseł na Sejm IV, V i VI kadencji z listy Prawa i Sprawiedliwości, minister-członek Rady Ministrów oraz wiceprezes Rady Ministrów w rządzie Jarosława Kaczyńskiego, przewodniczący klubu parlamentarnego PiS.

== Osoby związane z miejscowością ==
* Lech Wałęsa
* Marek Krajewski
* Stanisław Gawłowski
* Józef Glemp
[http://www.darlowo.info/index.php/honorowi-obywatele-miasta-darlowo/ Honorowi Obywatele miasta Darłowo]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Darłowo : dzieje miasta i Kościoła Mariackiego. Darłowo : nakł. OO. Franciszkanów, [1991 ?].
* Rymar, E. Rodowód książąt pomorskich, Szczecin 1995.
* Statut Miasta Darłowa. Załącznik do Uchwały Nr XI/94/2003 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie Statutu Miasta Darłowo.
* Uchwała z dnia 17 listopada 1975 r. Nr X/46/75 WRN w Koszalinie
* Walkiewicz, Leszek; Żukowski, Marek. Darłowo : zarys dziejów. Darłowo : Darłowski Ośrodek Kultury, 2005,ISBN 83-908697-5-6
* Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasto Darłowo. Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLI/360/10 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 08 luty 2010 r. Darłowo 2009.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.muzeumdarlowo.pl/ Muzeum Darłowo]
* [http://www.biblioteka.darlowo.pl/ Miejska Biblioteka Publiczna w Darłowie]
* [http://www.dokdarlowo.pl/ Darłowski Ośrodek Kultury]
* [http://um.darlowo.ibip.pl/public/?id=50580#/ Burmistrz Miasta. W: BIP Urząd Miejski w Darłowie]
* [http://um.darlowo.ibip.pl/public/?id=50571/ Radni Rady Miejskiej. W: BIP Urząd Miejski w Darłowie]
* [http://pl.wikipedia.org/wiki/Dar%C5%82owo/ Darłowo: demografia. W: Wikipedia] [online]. Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Szlaki turystyczne. W: Gmina Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.darlowo.info/ Historia Darłowa. W: infodarlowo.pl] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/a.php?m=7&p=meskie Zgromadzenia zakonne. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013]

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica]]

Darłowo

2013-10-18T15:57:07Z

Magda:

{{Miasto infobox
|miasto_nazwa = Darłowo
|miasto_grafika = DarlowoMiasto-logo.jpg
|opis_zdjecia =
|nazwa_dawna = Dirlow
|nazwa_niemiecka = Rügenwalde
|powiat = Powiat sławieński
|gmina = [[Gmina Darłowo]]
|prawa_miejskie = 21 maja 1312
|mapa_link =
|www = http://www.darlowo.pl/
}}
'''Darłowo''' (niem. Rügenwalde) miasto położone nad Bałtykiem w [[powiat sławieński|powiecie sławieńskim]] w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Darłowo liczy sobie ok. 14 tys. mieszkańców, zajmuje powierzchnię 20 km2, pełni funkcję ośrodka wczasowego, kąpieliska i portu rybackiego i handlowego. Gmina miejska Darłowo stanowi samodzielną jednostkę administracyjną. Miasto leży przy ujściu rzeki Wieprzy do Bałtyku, rzeka dzieli je na dwa zespoły miejskie: Darłowo, oddalone o 2,5 km od morza i Darłówko będące nadmorską dzielnicą miasta. Obie części są ze sobą ściśle związane nie tylko administracyjnie ale także gospodarczo i historycznie<ref>Walkiewicz, Leszek. Darłowo : zarys dziejów. Darłowo : Darłowski Ośrodek Kultury, 2005, s. 9. ISBN 83-908697-5-6</ref>.

== Geografia ==
=== Położenie ===
Darłowo leży w północnej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]], na skraju Pobrzeża Słowińskiego, w dolinie Wieprzy i Grabowej. Północną granicę stanowi 5-kilometrowa linia brzegu morskiego z szeroką, piaszczystą plażą, pasmem wydm (obszar chronionego krajobrazu) i znajdującymi się na wschód od Darłowa stromymi stokami morenowymi. Darłowo leży w odległości 21 km od [[Sławno|Sławna]], 40 km od [[Koszalin|Koszalina]] oraz 48 km od [[Słupsk|Słupska]]. Miasto posiada dogodne połączenia z wymienionymi ośrodkami. Ogólna długość granic administracyjnych miasta Darłowo wynosi 22,7 km, w tym granica morska 4,9 km. Współrzędne geograficzne namiernika wejściowego do portu Darłowo: 54o26’ N, 16o 23’ E<ref>Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasto Darłowo. Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLI/360/10 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 08 luty 2010 r. Darłowo 2009, s. 12.</ref>.
Pod względem geomorfologicznym miasto zlokalizowane jest w obrębie:
* Prowincji – Niżu Środkowoeuropejskim,
* Podprowincji – Pobrzeżu Południowobałtyckim,
* Makroregionie – Pobrzeżu Koszalińskim,
* Mezoregionie – Wybrzeżu Słowińskim.

=== Klimat ===
Według podziału Polski na krainy klimatyczne (Prawdzica 1962) Darłowo znajduje się w I Krainie Klimatycznej – Nadmorskiej. Warunki klimatyczne obszaru miasta i jego okolicy są warunkowane przede wszystkim oddziaływaniem Bałtyku. Efektem zróżnicowania termicznego wód Bałtyku, wód jezior przymorskich oraz lądu jest występowanie bryzy morskiej i lądowej, łagodnymi zimami, chłodniejszymi miesiącami letnimi niż to ma miejsce w głębi lądu, późniejszą wiosna i dłuższą jesienią.
Średnie wartości podstawowych elementów klimatu dla tej krainy klimatycznej, są następujące:
* Suma rocznych opadów – 627 mm
* Temperatura średnia roczna – 7,5°C
* Temperatura średnia stycznia –1°C
* Temperatura średnia lipca – 16,6°C
* Liczba dni z mrozem – 27
* Liczba dni upalnych – 8
* Liczba dni zimy – 88
Okolice Darłowa charakteryzują się specyficznym mikroklimatem, na który składają się duże nasłonecznienie i znaczna wilgotność powietrza. Ze względu na obecność w aerozolu cząsteczek jodu i soli kuchennej, unoszonych morską bryzą jest on uważany za wy-bitnie leczniczy dla ludzi i wykorzystywany w terapii.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Obszar gminy znajduje się w obrębie dwóch jednostek: Pobrzeża Słowińskiego oraz Równiny Słupskiej. Średniowieczne miasto Darłowo zajęło obronne miejsce na skraju równiny, które wyniesione jest nad doliną Wieprzy. Wysoczyzna morenowa falista występująca w północno-wschodniej części miasta osiąga wysokość około 20,0 m n.p.m., lokalnie nachylenia jej w kierunku morza wynoszą ok. 20o.
Powierzchnię wysoczyzny urozmaicają wzgórza morenowe okolic Cisowa, pagór kemowy przy drodze do Cisowa, oraz nieliczne wzniesienia w zachodniej przygranicznej części miasta. Plaża ciągnie się wzdłuż brzegu dość wąskim pasem, zwiększona akumulacja zachodzi w pobliżu falochronu u ujścia Wieprzy. Wzdłuż plaży występują wydmy nadmorskie o wysokości około 6,0 m, lokalnie w Darłówku blisko ujścia Wieprzy, ich wysokość osiąga 12,0 m.
Najbardziej płaskie i najniżej położone w obrębie miasta są równiny torfowe. Złoża torfów pokrywają tarasy zalewowe Wieprzy i Grabowej. Zajmują one znaczne obszary miasta.
Również formy antropogeniczne zaznaczają się w obszarze miasta. Są nimi głównie wały przeciwpowodziowe usypane wzdłuż koryta Grabowej oraz wzdłuż Wieprzy od Darłowa do Darłówka. W Darłowie widoczne są wały obronne, a także fosa w sąsiedztwie zamku<ref>Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasto Darłowo, dz. cyt., s. 28-29.</ref>.
Najwyższe wzniesienie, zwane [[Barzowicka Górą]] osiąga wysokość 72 m. n. p. m., uformowało się na obszarze niecki jezior. W ziemi darłowskiej znajdują się dwa jeziora przybrzeżne: [[Bukowo]] i [[Kopań]], sa to zbiorniki kryptodepresyjne<ref>Walkiewicz, Leszek; Żukowski, Marek. Darłowo : zarys dziejów. Darłowo : Darłowski Ośrodek Kultury, 2005, s.9-10. ISBN 83-908697-5-6</ref>.

=== Przyroda ===
Grunty leśne zajmują obszar 62 ha, co stanowi 3,1% ogólnej powierzchni miasta. W układzie przestrzennym miasta, zdecydowana ich większość położona jest w strefie przymorskiej, tworzy ją drzewostan sosnowy rosnący na białej wydmie oraz u jej podnóża,
który w części południowo-zachodniej ma charakter parku leśnego. Część zachodnia terenów leśnych usytuowana jest na terenie zamkniętym wchodzącym w skład jednostki wojskowej. Ekosystemy leśne reprezentowane są przez kilka siedliskowych typów lasu: bór świeży, las wilgotny oraz bór mieszany wilgotny z domieszką buczyny pomorskiej i łęgu.
Cenny składnik szaty roślinnej stanowią parki miejskie. W granicach Darłowa wyróżnia się trzy obiekty parkowe:
* Park miejski o pow. 4 ha przy ul. Morskiej. Pierwotnie rosły tu olchy i topole, z początku XX wieku pochodzą m.in. okazałe buki i kasztanowce znajdujące się przy szosie, młodsze nasadzenia to buki, brzozy, kasztanowce, klony i jesiony. W obrębie parku znajduje się staw z wysepką. Park wpisany jest do rejestru zabytków.
* Park miejski o pow. ok. 0,6 ha, zlokalizowany w obrębie Placu Króla Eryka. Występuje tu starodrzew rodzimych gatunków, reprezentowany przede wszystkim przez egzemplarze brzozy, buki, graby, kasztanowiec i klony.
* Park miejski przy ul. Fryderyka Chopina, otaczający dawne forty ziemne, za Zespołem Szkół Morskich, liczący około stu lat. Tworzą go rodzime gatunki drzew.
Na podstawie przeprowadzonej waloryzacji botanicznej stwierdzono, że we florze miasta Darłowo występuje: 328 gatunków roślin naczyniowych, 15 gatunków roślin naczyniowych chronionych, z tego 10 całkowicie i 5 częściowo (Rozp. MŚ o ochronie gatunkowej roślin z 11 września 2001 r.), 3 gatunki znajdują się na wykazach gatunków zagrożonych na obszarze Pomorza, 1 gatunek znajduje się na wykazach gatunków zagrożonych na obszarze kraju, 3 gatunki znajdują się na wykazach gatunków zagrożonych na liście Meklemburgii i Brandenburgii, 21 gatunków nie chronionych roślin naczyniowych rzadkich, ginących lub zagrożonych
wyginięciem wpisanych na którąś z czerwonych list, tj. krajową, regionalną (Pomorza Zachodniego, Maklemburgii), 4 zbiorowiska roślinne uznane za chronione (Rozp. MŚ ochronie siedlisk z 14 sierpnia 2001). Do obiektów najbardziej cennych pod względem szaty roślinnej należą: podnóże oraz wydma biała - miejsce koncentracji największej liczby gatunków roślin objętych ochroną gatunkową oraz kompleks wilgotnych łąk w dolinie rzeki Grabowej leżących u podnóża wydm, jak również kompleks wilgotnych łąk w dolinie górnej Wieprzy oraz starorzecza Wieprzy.
W trakcie prac inwentaryzacyjnych prowadzonych na terenie Darłowa stwierdzono występowanie: bezkręgowców: mięczaki – 6 gatunków, owady – 9 gatunków oraz kręgowców, wśród których wyróżniono: ryby – 22 gatunki, płazy i gady – 7 gatunków, ptaki – 25 gatunków, ssaki – 4 gatunki. Obszar miasta Darłowo ma istotne znaczenie dla migrujących i zimujących zwierząt.
Miasto Darłowo położone jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu, którym jest [[Koszaliński Pas Nadmorski]]<ref>Uchwała z dnia 17 listopada 1975 r. Nr X/46/75 WRN w Koszalinie </ref> obejmujący tereny położone w granicach administracyjnych od brzegu morskiego do drogi krajowej nr 203 (Ustka – Koszalin) z włączeniem układu urbanistycznego Starego Miasta.

== Historia ==
Darłowo należy do tych nielicznych ośrodków, na terenie których osadnictwo pradziejowe rozwijało się ze szczególnym ożywieniem, świadczą o tym odkrycia archeologiczne. Pierwsze ślady pobytu człowieka na ziemi darłowskiej pochodzą z okresu 8000 lat p.n.e. (jest to motyka z rogu renifera znaleziona w pobliżu Darłówka). Jednak okolice Darłowa najintensywniej zasiedlane były w średniowieczu, znaleziono ślady aż sześciu osad<ref> Darłowo : dzieje miasta i Kościoła Mariackiego. Darłowo : nakł. OO. Franciszkanów, [1991 ?], s. 7-8.</ref>.
W najdawniejszych wzmiankach historycznych obszar przyległy do ujścia Wieprzy do Bałtyku nazywany jest "Terra Dirlova". Prawdopodobnie wywodzi się od nazwy istniejącej tam wówczas drewniano - ziemnej warowni. Mieszkańcy XI-wiecznej osady zajmowali się uprawianiem żeglugi morskiej, łowieniem i konserwowaniem ryb, tkactwem i innymi rzemiosłami. Pierwszym znanym władcą ziemi darłowskiej był [[Drogowit]]<ref>Rymar, E. Rodowód książąt pomorskich, Szczecin 1995, t.I, s. 50.</ref>. Ok. [[972]] roku Mieszko I włączył Pomorze Zachodnie w granice swego państwa. Na przełomie XII i XIII wieku Darłowo znajdowało się pod zwierzchnością książąt sławieńsko-slupskich, a następnie przeszło pod panowanie księcia gdańskiego Świetopełka. W drugiej połowie XIII wieku miastem władał książę Rugii - Wisław II, który nazwał miasto [[Rügenwalde]]. Wzmianka o tym wydarzeniu ukazała się w dokumencie z roku [[1271]] nadającym dobra klasztorowi Cystersów w pobliżu Bukowa Morskiego. W [[1308]] roku tereny te zostały opanowane przez Brandenburgów i nadane w lenno możnemu rodowi [[Święców]]. Z rąk braci [[Piotra, Jana]] i [[Wawrzyńca Święców]], Darłowo otrzymało w [[1312]] roku prawa miejskie na prawie lubeckim. (Po panowaniu wspomnianego rodu pozostał tzw. rybogryf - gryf pomorski z ogonem ryby - figurujący w herbie Darłowa). Po krótkim okresie panowania Brandenburgów w [[1347]] roku miasto przeszło w ręce [[Bogusław V|Bogusława V]], zięcia Kazimierza Wielkiego, księcia wołogoskiego z dynastii Gryfitów. Rozpoczął on wkrótce budowę warownego zamku, siedziby książąt słupskich. W tym czasie Darłowo za pośrednictwem Kołobrzegu nawiązało współpracę z Hanzą. Rozpoczął się okres rozkwitu miasta i portu. O zamożności jego mieszkańców świadczyła flota rybacka i handlowa. W roku [[1412]] miasto zostało pełnoprawnym członkiem Hanzy.
W [[1382]] roku na zamku w Darłowie urodził się [[Eryk]] - najstarszy syn księcia Warcisława VII i Marii Meklemburskiej. [[17 czerwca]] [[1397]] roku oficjalnie przyznano mu tytuł króla Danii, Szwecji i Norwegii. Po detronizacji powrócił do Darłowa i objął rządy po Bogusławie IX. Rozbudował Zamek Książąt Pomorskich. kolejnym z książąt zachodniopomorskich, który trwale zapisał się w historii miasta był [[Bogusław X]] (1454 - 1523). Na okres panowania Bogusława przypada dalszy rozkwit Darłowa. Rozbudował zamek, a dla swojej matki - księżnej Zofii - wybudował okazałe skrzydło zachodnie zwane później "Skrzydłem księżnej Zofii".
W [[1497]] Darłowo zostało częściowo zniszczone przez powódź. W latach [[1589]], [[1624]] i [[1648]] miasto nawiedziły trzy wielkie pożary. Po śmierci Bogusława XIV - ostatniego księcia zachodniopomorskiego, Darłowo przeszło w ręce brandenburskich Hohenzollernów. Epidemie i kolejne pożary (1679 i 1722 rok) spowodowały zastój w rozwoju miasta, trwający do drugiej połowy XVIII wieku. W [[1885]] roku rozpoczęto budowę latarni.
Przed pierwszą wojną światową miasto liczyło 6 tys. mieszkańców, w [[1939]] roku - ok. 8 tys. Przejęcie miasta po II wojnie światowej przez polską administrację nastąpiło [[7 marca]] [[1945]] roku. Dla uczczenia tego faktu, w 1997 roku Rada Miejska w Darłowie ustanowiła dzień 7 marca "Dniem Osadników Darłowskich". Darłowo nie poniosło prawie żadnych strat podczas II wojny światowej. Wszystkie obiekty architektoniczne pozostały w nienaruszonym stanie. W [[1948]] roku uruchomiony został port handlowy. Pierwszym zagranicznym statkiem, który wpłynął do Darłowa po wojnie była duńska "Helene"<ref>[http://www.infodarlowo.pl/ Historia Darłowa. W: infodarlowo.pl] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy miasta Darłowo tworzą wspólnotę samorządową zwaną, która działa poprzez swoje organy. Władza w Mieście należy do jego mieszkańców, którzy sprawują władzę bezpośrednią (referenda, wybory organu gminy) lub za pośrednictwem Rady Miejskiej.
Rada Miejska obraduje na sesjach i rozstrzyga w drodze uchwał wszystkie sprawy należące do jej kompetencji określone w ustawach i innych przepisach prawa oraz statucie miasta. Nowo wybrana Rada Miejska na pierwszej Sesji wybiera ze swego grona Przewodniczącego Rady oraz jednego Wiceprzewodniczącego. Radni są zrzeszeni w pięciu komisjach:
* Komisja Rewizyjna
* Komisja Gospodarczo-Budżetowa
* Komisja Planowania, Rozwoju i Gospodarki Morskiej
* Komisja Spraw Społecznych
* Komisja Edukacji, Kultury i Turystyki
Rada Miejska podejmuje decyzje w formie uchwał, które są odrębnymi dokumentami. W celu umożliwienia mieszkańcom Darłowa wyrażenia spostrzeżeń, pomysłów i propozycji dotyczących funkcjonowania Miasta w porządku sesji przewiduje się "Trybunę Obywatelską".
Władzę wykonawczą w mieście pełni Burmistrz, który jest także zwierzchnikiem Urzędu Miejskiego. Urząd jest jednostką organizacyjną, przy pomocy, której Burmistrz wykonuje zadania gminne z zakresu administracji rządowej, wynikające z ustaw oraz przyjęte na podstawie porozumień<ref>Statut Miasta Darłowa. Załącznik do Uchwały Nr XI/94/2003 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie Statutu Miasta Darłowo.</ref>.
[http://um.darlowo.ibip.pl/public/?id=50580#/ Burmistrz Miasta. W: BIP Urząd Miejski w Darłowie]
[http://um.darlowo.ibip.pl/public/?id=50571/ Radni Rady Miejskiej. W: BIP Urząd Miejski w Darłowie]

== Gospodarka i infrastruktura ==
* Komunikacja kolejowa oparta jest o linię kolejową relacji [[Sławno]] – [[Słupsk]], która w ostatnich latach została wyłączona z eksploatacji w ruchu osobowym. W roku 2005 uruchomione zostały przewozy pasażerskie szynobusem ze stacją końcową w Darłowie.
* Komunikacja drogowa w umożliwia dostęp do obu części Darłówka, a także swobodne poruszanie się w obrębie miasta Darłowa.
Przez miasto biegną drogi wojewódzkie: [[nr 203]] [[Koszalin]] – Darłowo – [[Ustka]], droga [[nr 205]] Darłowo – [[Sławno]] – [[Bobolice]] oraz droga powiatowa: [[nr 17451]] Darłowo – [[Karwice]], która łączy się z drogą krajową [[nr 6]] [[Szczecin]] – [[Gdańsk]]. Droga ta posiada najlepsze parametry geometryczne dla przenoszenia ruchu gospodarczego, zwłaszcza ciężarowego.
Transport wodny zapewnia istniejący port morski administrowany przez Zarząd Portu Morskiego w Darłówku. Port bazuje na ujściu morskim w Darłówku oraz torze wodnym rzeki Wieprzy. Powierzchnia portu wynosi 27,5 ha przy długości nabrzeży co 5,0 km. Port jest
zdolny do przyjmowania jednostek o długości do 75 m i zanurzeniu do 4,0 m. Port stanowi jednocześnie bazę jednostek rybackich, a w sezonie letnim możliwość cumowania jednostek turystycznych, w tym jachtów.
Na koniec [[2004]] roku zarejestrowane były 2 174 podmioty gospodarcze, w tym 108 podmiotów w sektorze publicznym, a 2 066 podmiotów w sektorze prywatnym. W strukturze rodzajowej działalności dominuje sektor usług rynkowych, w którym funkcjonowało 75% działających podmiotów gospodarczych (usługi rynkowe obejmują sekcje: handel hurtowy i detaliczny, naprawa pojazdów mechanicznych, hotele i restauracje, transport, gospodarka magazynowa i łączność, pośrednictwo finansowe, obsługa nieruchomości,
wynajem, nauka i usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej); natomiast w usługach nierynkowych (administracja publiczna, obrona narodowa, obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, edukacja i ochrona zdrowia) zarejestrowane były 304 podmioty (14%). Podstawową funkcją miasta Darłowo jest więc funkcja usługowa, skupiająca około 90% podmiotów gospodarczych.

== Kultura ==
* [[Muzeum Darłowo]] mieści się w Zamku Książąt Pomorskich w Darłowie. W odrestaurowanej sali rycerskiej, zwanej również kaplicą zamkową, urządzono ekspozycję pomorskiej sztuki sakralnej. W sali na I piętrze łącznika wystawione są osiemnasto- i dziewiętnastowieczne zabytki pomorskiej sztuki ludowej. Ekspozycję uzupełniają obrazy olejne, grafiki i akwarele pomorskiego malarza, Otto Kuske (1886-1945). Akwarele z lat 40. przedstawiają zabytkowe budownictwo ryglowe, bardzo powszechne na wsi pomorskiej. W wieży zamkowej na I piętrze wyeksponowano medaliony władców Polski odlane w brązie według Pocztu Królów Polskich Jana Matejki. W sali I piętro skrzydła płd., która obecnie pełni funkcję sali konferencyjnej, urządzono stałą ekspozycję współczesnego malarstwa, rysunku, grafiki i rzeźby pochodzącej z galerii Koszalińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Koszalinie.
[http://www.muzeumdarlowo.pl/ Muzeum w Darłowie]
* [[Miejska Biblioteka Publiczna im. Agnieszki Osieckiej w Darłowie]]jest samorządową jednostką organizacyją działającą w formie samodzielnej instytucji kultury, dla której organizatorem jest Gmina Miasto Darłowo. Biblioteka posiada osobowość prawną i jest wpisana do rejestru instytucji kultury prowadzonego przez Burmistrza Miasta Darłowo.
[http://www.biblioteka.darlowo.pl/ Miejska Biblioteka Publiczna w Darłowie]
* [[Biblioteka fachowa]] mieści się w darłowskim muzeum liczy ponad 6 tysięcy pozycji z zakresu sztuk pięknych, rzemiosła artystycznego, historii powszechnej jak i historii Polski (głównie dziejów Pomorza), archeologii oraz wydawnictw biograficznych, encyklopedycznych i słownikowych. Dla poszukujących swoich korzeni rodowych udostępniamy Herbarz Szlachty Polskiej, Herby Rycerstwa Polskiego i Alfabet Heraldyczny. Na zawartość biblioteki składaj ą się również poniemieckie opracowania Pomeranii, literatura piękna oraz cenne starodruki przed i po konserwacji.
* [[Darłowski Ośrodek Kultury im. Leopolda Tyrmanda]] jest instytucją kultury, której celem jest realizacja zadań własnych gminy – miasta Darłowo w zakresie kultury, a w szczególności: organizowanie imprez kulturalnych promujących Miasto, ze szczególnym uwzględnieniem wątku królewskiego Miasta Darłowo, postaci Króla Eryka oraz o charakterze marynistycznym, gospodarowanie obiektami kultury, prowadzenie różnorodnych form popularyzacji filmu poprzez organizowanie działalności kina „Bajka”, organizowanie różnorodnych form działalności kulturalnej: spektakli, koncertów, festiwali, imprez artystycznych, rozrywkowych, rekreacyjnych itp.
[http://www.dokdarlowo.pl/ Darłowski Ośrodek Kultury]

* Darłowskie kapele: ŚWIADOMOŚĆ reggae sound, ZGAGAFARI, MACZKU PACZKE - post punk
* Zespoły artystyczne: Zespół Tańca Współczesnego FLESZ, Chór "Babunia".

== Oświata ==
* Przedszkola:
** Publiczne Przedszkole nr 2 im. Janiny Porazińskiej
** Niepubliczne Przedszkole "Smyk"
** Niepubliczne Przedszkole i Żłobek "Jacek i Agatka"
** Niepubliczne Przedszkole "Sasetka"
** Niepubliczne Przedszkole "Promyczek"
* Szkoły podstawowe:
** Szkoła Podstawowa Nr 3 im. Żołnierza Wojsk Ochrony Pogranicza
** Społeczna Szkoła Podstawowa im. Lotników Morskich w Darłówku
* Gimnazja:
** Miejskie Gimnazjum im. Stanisława Dulewicza w Darłowie
** Społeczne Gimnazjum im. Lotników Morskich w Darłówku
* Szkoły średnie:
** Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół im. Stefana Żeromskiego
W skład zespołu wchodzą: Liceum Ogólnokształcące, Liceum Profilowane, Zasadnicza Szkoła Zawodowa
** Technikum Morskie w Zespole Szkół Morskich Darłowo
W skład Szkoły wchodzą następujące jednostki organizacyjne:
* Technikum Morskie,
* Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 1,
* Technikum Uzupełniające NR 1,
* Policealna Szkoła Morska,
* Policealna Szkoła Zawodowa NR 1,
* Policealna Szkoła Zawodowa NR 1 dla dorosłych,
* I Uzupełniajce Liceum Ogólnokształcące dla dorosłych,
* Technikum Uzupełniające NR 1 dla dorosłych
** Szkoła dla dorosłych "Etna" w Darłowie

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
Kościół rzymskokatolicki
** Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska; dekanat Darłowo
* [[Parafia Matki Bożej Częstochowskiej w Darłowie]]
* [[Parafia św. Gertrudy w Darłowie]]
* [[Parafia św. Maksymiliana Marii Kolbego w Darłówku]]
* [[Parafia wojskowa św. Melchiora Grodzieckiego w Darłowie]]

Zgromadzenia zakonne: Franciszkanie - Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych (OFMConv.) przy parafii pw. MB Częstochowkiej<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/a.php?m=7&p=meskie/ Zgromadzenia zakonne. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013]</ref>

Świadkowie Jehowy
* [[Świadkowie Jehowy w Polsce|Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy]] z [[Sala Królestwa|Salą Królestwa]]<ref>Dane według raportów [http://www.jw.org/index.html?option=FRNsPnPBrTZGT wyszukiwarki zborów] (www.jw.org) z 29 stycznia 2013.</ref>.

== Sport ==
* Kluby sportowe:
** kolarskie: BCM NOWATEX Uzdrowisko Dąbki Ziemia Darłowska
** piłkarskie: Uczniowski Klub Sportowy - Orlik; Miejski Klub Sportowy - Darłovia Darłowo
** siatkarskie: KS M&W Stocznia Darłowo
** pływackie: Pływacki Uczniowski Klub Sportowy "Neon"
** sporty walki: KLUB ASHIHARA KARATE i JU JITSU; Darłowski Klub Oyama Karate

== Turystyka ==
Szlaki turystyczne Ziemi Darłowskiej:
* [[Koszaliński Szlak Nadmorski]] (czerwony) odcinek międzynarodowego szlaku E-9 prowadzącego z Brestu (Francja) do Braniewa. Prowadzi wzdłuż Bałtyku przez nadmorskie kąpieliska od Dźwirzyna do Wicia (102 km). Przez gminę przebiega odcinek o długości około 30 km od Dąbkowic przez Dąbki, Bobolin, Żukowo Morskie, Darłówko do Wicia.
* [[Szlak Rezerwatów]] (niebieski) długość 71,5 km. Rozpoczyna się w Darłówku kończy w Polanowie. Na trasie rezerwatu Pomniki przyrody, zamki w Darłowie i Kręgu. Przez gminę przebiega odcinek około 15 km od Darłówka przez Darłowo, Zakrzewo Dolne, Zielnowo i Kowalewice.
* [[Szlak Wiatraków]] (zielony) długość 13 km. Rozpoczyna się w Darłowie z Zamku Książąt Pomorskich, biegnie przez Cisowo, wzdłuż południowego brzegu jeziora Kopań. Kończy się w miejscowości Wicie, łącząc się z czerwonym Szlakiem Nadmorskim. Na trasie liczne zabytki, widoki na panoramę nadmorską, największy w Polsce park elektrowni wiatrowych. Szlak Zabytków Średniowiecza (czarny) długość 104 km. Polecany szczególnie dla rowerzystów i turystów zmotoryzowanych. Przebiega przez: Darłowo, Dąbki, Dobiesław, Jeżyce, Słowino, Boleszewo, Krupy, Stary Jarosław, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, Dąbki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego
* [[Szlak Zabytków Średniowiecza]] (czarny) długość 104 km. Polecany szczególnie dla rowerzystów i turystów zmotoryzowanych. Przebiega przez: Darłowo, Dąbki, Dobiesław, Jeżyce, Słowino, Boleszewo, Krupy, Stary Jarosław, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, Dąbki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego<ref>[http://www.ugdarlowo.pl/ Szlaki turystyczne. W: Gmina Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].</ref>.
Ścieżki rowerowe:
* [[Mala Pętla]]- długość 7km Darłówko Zachodnie ul. Zwycięstwa- Darłowo- ul. Morska- ul. Conrada- Darłówko Wschodnie
* [[Międzynarodowy Nadmorski Szlak Rowerowy]] R - 10. Pokrywa się w większości ze szlakiem pieszym
* [[Dąbki - Dąbkowice]] - długość 5,5 km, przebiega wśród lasu nadmorskiego, wzdłuż brzegu jeziora Bukowo.
* [[Pętla Szlakiem Cystersów]] - długość 23 km Darłowo- Bobolin- Dąbki- Bukowo Morskie- Pęciszewko- Rusko- Darłowo

== Demografia ==
Wg danych z [[22 sierpnia]] [[2013]] roku w Darłowie mieszkało 13867 osób, z czego 7216 (52,04%) stanowiły kobiety, a 6651 (47,96%) mężczyźni. Osoby w wieku przedprodukcyjnym stanowiły 17,22% ogółu mieszkańców, produkcyjnym 64,9% i poprodukcyjnym blisko 18% (17,88%).
Według danych z sierpnia 2013 liczba bezrobotnych mieszkańców Darłowa obejmowała 4000 osób<ref>[http://pl.wikipedia.org/wiki/Dar%C5%82owo/ Darłowo: demografia. W: Wikipedia [online]. Przeglądany 21 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
* Szpital Powiatowy w Sławnie Filia w Darłowie
- Oddział Chorób Wewnętrznych
- Poradnia Kardiologiczna
- Zespół Ratunkowy
* Przychodnie:
** NZOZ Przychodnia Rodzinna
Laboratorium Analityczne VITA
NZOZ PIELĘGNIARKI ŚRODOWISKOWO - RODZINNE S.C.
** ZOZ Przychodnia Pediatryczna
** NZOZ Przychodnia "Zdrowie"
** NZOZ Przychodnia Stomatologiczno-Ortodontyczna "Doktor"
Gabinet laryngologiczny.
** NZOZ Styldent-Praktyka Stomatologiczna
** NZOZ Gabinety Stomatologiczno-Protetyczne Krzysztof Bastek
** NZOZ Ginekologiczno - Stomatologiczny Aneta Jacek Domarańczyk
** Poradnia Okulistyczna.Szymańska Barbara
* Apteki:
** Apteka "Centrum"
** Apteka "Arnika"
** Apteka "Miętowa"
** Apteka "Rodzinna"
** Apteka "Przy Przychodni"

== Herb ==
Herb Darłowa stanowi tarcza herbowa podzielona w pas, na której w górnej większej części przedstawiony jest biały rybogryf z żółtymi szponami i dziobem oraz białym jęzorem. Głowa i ogon rybogryfa skierowane w prawą stronę. W dolnej części schodzące się dwie rzeki w jeden nurt. Tarcza herbowa zwieńczona jest żółtym corona muralis, na którym pośrodku pomiędzy dwoma wieżami znajduje się koło młyńskie. Rybogryf jest herbem rodu Święców z Pomorza Gdańskiego, którego trzej synowie nadali miastu prawa miejskie w XIV wieku. Dwie rzeki w dole tarczy herbowej symbolizują : Wieprzę i Grabową łączące się i uchodzące do Bałtyku w Darłowie. Koło młyńskie na koronie herbowej świadczy o posiadaniu przez miasto prawa młyńskiego<ref>Czerner, Marian. Herby miast województwa koszalińskiego. Koszalin : Koszalińskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, 1989, s. 45. ISBN 83-85042-40-7</ref>.

== Zabytki ==
* Układ przestrzenny, urbanistyczny miasta lokacyjnego w części najstarszej, średniowiecznej;
* Układ urbanistyczny starego Przedmieścia Wieprzańskiego;
* Układ urbanistyczny w rejonie kościoła św. Gertrudy wraz z cmentarzem;
* Kościół św. Gertrudy – rzadki przykład gotyckiej architektury cmentarnej;
* Relikty układów osad rybackich typu wyspowego w Darłówku;
* Zespół zamkowy, głównie użytkowany na cele kulturalne;
* Układ urbanistyczny fortów ziemnych;
* Wnętrze krajobrazowe rzeki Wieprzy pomiędzy mostem Bramy Wieprzańskiej a progami na Wieprzy pod zamkiem;
* Kościół mariacki p.w. Wniebowzięcia NMP z XIV w.;
* Kościół św. Jerzego z XV w.;
* Barokowy Ratusz Miejski;
* Brama Kamienna, zwana „Wysoką„ i nieliczne fragmenty miejskich murów obronnych

== Pomniki ==
* Pomnik Rybaka
* Pomnik Zwycięstwa
* Pomnik Eryka
* Pomnik Bojownikom o Wolność
* Pomnik Pionierów Ziemi Darłowskiej
* Pomnik: Nie wrócili z morza
* Pomnik Królowi Erykowi w 600 lecie koronacji
* Pomnik Skała Ekologów
[http://www.darlowo.info/index.php/darlowskie-pomniki/ Darłowskie pomniki]

== Osoby urodzone w miejscowości ==
* Agnieszka Włodarczyk - aktorka i piosenkarka.
* Bartosz Arłukowicz - polityk, lekarz pediatra, nauczyciel akademicki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, poseł na Sejm VI kadencji (od 2007), sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów od 2011.
* Przemysław Gosiewski – polski polityk, poseł na Sejm IV, V i VI kadencji z listy Prawa i Sprawiedliwości, minister-członek Rady Ministrów oraz wiceprezes Rady Ministrów w rządzie Jarosława Kaczyńskiego, przewodniczący klubu parlamentarnego PiS.

== Osoby związane z miejscowością ==
* Lech Wałęsa
* Marek Krajewski
* Stanisław Gawłowski
* Józef Glemp
[http://www.darlowo.info/index.php/honorowi-obywatele-miasta-darlowo/ Honorowi Obywatele miasta Darłowo]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Darłowo : dzieje miasta i Kościoła Mariackiego. Darłowo : nakł. OO. Franciszkanów, [1991 ?].
* Rymar, E. Rodowód książąt pomorskich, Szczecin 1995.
* Statut Miasta Darłowa. Załącznik do Uchwały Nr XI/94/2003 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie Statutu Miasta Darłowo.
* Uchwała z dnia 17 listopada 1975 r. Nr X/46/75 WRN w Koszalinie
* Walkiewicz, Leszek; Żukowski, Marek. Darłowo : zarys dziejów. Darłowo : Darłowski Ośrodek Kultury, 2005,ISBN 83-908697-5-6
* Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasto Darłowo. Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLI/360/10 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 08 luty 2010 r. Darłowo 2009.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.muzeumdarlowo.pl/ Muzeum Darłowo]
* [http://www.biblioteka.darlowo.pl/ Miejska Biblioteka Publiczna w Darłowie]
* [http://www.dokdarlowo.pl/ Darłowski Ośrodek Kultury]
* [http://um.darlowo.ibip.pl/public/?id=50580#/ Burmistrz Miasta. W: BIP Urząd Miejski w Darłowie]
* [http://um.darlowo.ibip.pl/public/?id=50571/ Radni Rady Miejskiej. W: BIP Urząd Miejski w Darłowie]
* [http://pl.wikipedia.org/wiki/Dar%C5%82owo/ Darłowo: demografia. W: Wikipedia] [online]. Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.ugdarlowo.pl/ Szlaki turystyczne. W: Gmina Darłowo] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.darlowo.info/ Historia Darłowa. W: infodarlowo.pl] [online]. [Przeglądany 21 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/a.php?m=7&p=meskie Zgromadzenia zakonne. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 21 września 2013]

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica]]

Plik:Darłowo park wodny.jpg

2013-10-18T15:56:04Z

Magda: {{Informacje |Opis=Park wodny Darłowo |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Gmina Darłowo |Autor=Gmina Darłowo |Licencja= Gmina Darłowo}}

{{Informacje |Opis=Park wodny Darłowo |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Gmina Darłowo |Autor=Gmina Darłowo |Licencja= Gmina Darłowo}}

Plik:Brama kamienna darłowo.jpg

2013-10-18T15:54:39Z

Magda: {{Informacje |Opis=Brama Kamienna (Darłowo) |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Gmina Darłowo |Autor=Gmina Darłowo |Licencja= Gmina Darłowo}}

{{Informacje |Opis=Brama Kamienna (Darłowo) |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Gmina Darłowo |Autor=Gmina Darłowo |Licencja= Gmina Darłowo}}

Plik:Darlowko.jpg

2013-10-18T15:53:47Z

Magda: {{Informacje |Opis= Darłówko |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło= Gmina Darłowo |Autor=Gmina Darłowo |Licencja= Gmina Darłowo}}

{{Informacje |Opis= Darłówko |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło= Gmina Darłowo |Autor=Gmina Darłowo |Licencja= Gmina Darłowo}}

Plik:Farma-wiatrowa-darlowo.jpg

2013-10-18T15:52:53Z

Magda: {{Informacje |Opis=Farma wiatrowa w okolicy Darłowa |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Gmina Darłowo |Autor=Gmina Darłowo |Licencja= Gmina Darłowo}}

{{Informacje |Opis=Farma wiatrowa w okolicy Darłowa |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Gmina Darłowo |Autor=Gmina Darłowo |Licencja= Gmina Darłowo}}

Plik:Latarnia morska darłowo.jpg

2013-10-18T15:51:42Z

Magda: {{Informacje |Opis=Latarnia morska w Darłowie |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Gmina Darłowo |Autor= |Licencja= Gmina Darłowo}}

{{Informacje |Opis=Latarnia morska w Darłowie |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Gmina Darłowo |Autor= |Licencja= Gmina Darłowo}}

Plik:DarlowoMiasto-logo.jpg

2013-10-18T15:50:45Z

Magda: {{Informacje |Opis=logo Miasta Darłowo |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Miasto Darłowo |Autor= |Licencja= Miasto Darłowo}}

{{Informacje |Opis=logo Miasta Darłowo |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Miasto Darłowo |Autor= |Licencja= Miasto Darłowo}}

Plik:DarlowoGmina.jpg

2013-10-18T15:49:38Z

Magda: {{Informacje |Opis=logo Gminy Darłowo |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Gmina Daerłowo |Autor=Gmina Darłowo |Licencja= Gmina Darłowo}}

{{Informacje |Opis=logo Gminy Darłowo |Data=9 sierpnia 2013 |Źródło=Gmina Daerłowo |Autor=Gmina Darłowo |Licencja= Gmina Darłowo}}

Plik:Zamek w Darłowie.jpeg

2013-10-18T15:47:04Z

Magda: {{Informacje |Opis=Zamek w Darłowie|Data=30 sierpnia 2013 |Źródło= Gmina Darłowo |Autor=gmina Darłowo |Licencja= }}

{{Informacje |Opis=Zamek w Darłowie|Data=30 sierpnia 2013 |Źródło= Gmina Darłowo |Autor=gmina Darłowo |Licencja= }}

Sławno

2013-10-08T09:48:51Z

Magda:

{{Miasto infobox
|miasto_nazwa = Sławno
|miasto_grafika = HERB sŁAWNA WITRAŻ.jpg
|opis_zdjecia = herb Sławna witraż
|nazwa_dawna = Nowe Sławno
|nazwa_niemiecka = Schlawe
|powiat = Powiat sławieński
|gmina = Gmina Miasto Sławno
|prawa_miejskie = 22 maja 1317
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Sławno''' (niem. ''Schlawe'') pomorskie miasto o długiej i bogatej historii - prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]]roku. Od początku XVII wieku było siedzibą powiatu. Na rozwój miasta miało wpływ usytuowanie na szlaku komunikacyjnym ze [[szczecin|Szczecina]] do [[Gdańsk|Gdańska]]. W granicach Polski miasto znalazło się w marcu [[1945]] roku<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9</ref>. Dziś liczy 13 163<ref> Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.</ref> mieszkańców i zajmuje powierzchnię 1583 ha. Obecnie Sławno stanowi powiat miejski w północno-wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]]. Leży na obszarze Równiny Słupskiej, u ujścia [[Moszczenica|Moszczenicy]] do [[Wieprza|Wieprzy]], jest atrakcyjnym miejscem turystycznym i wypoczynkowym.
[[Plik:Sławno - rynek i kościół Mariacki w 1946 roku.jpg|200px|right|thumb|Sławno - rynek i kościół Mariacki w 1946 r.]]
[[Plik:Sławno kościól Mariacki.jpg|200px|right|thumb|Sławno kościół Mariacki]]
== Geografia ==
=== Położenie ===
Miasto Sławno jest położone w zachodniej części Równinny Słupskiej. Leży w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, na 54°21'' szerokości geograficznej północnej i 16° 41'' długości geograficznej wschodniej.
Pod względem geomorfologicznym miasto jest zlokalizowane w obrębie następujących jednostek:
* prowincja: Niż Środkowoeuropejski
* podprowincja: Pobrzeże Południowobałtyckie
* makroegion: Pobrzeże Koszalińskie
* mezoregion: Równina Sławieńska<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.</ref>

=== Klimat ===
Sąsiedztwo morza Bałtyckiego, a także duża lesistość i liczba jezior okalającej miasto gminy wiejskiej w znacznym stopniu determinują klimat obszaru Sławna z wyraźnym oddziaływaniem strefy morskiej i kontynentalnej, co charakteryzuje się dużą zmiennością frontów atmosferycznych z szybkimi zmianami pogody. Miasto leży na obszarze III Krainy Klimatycznej (wg. K. Prawdzica) - północnego pasa Pojezierza Pomorskiego. Cechą charakterystyczną są długotrwałe wiosenne przymrozki w torfowych dolinach rzecznych. Dla Sławna: średnia roczna temperatura wynosi 6,5°C, średnioroczna amplituda temperatury 17,7°C, długość okresu wegetacyjnego przekracza 210 dni. Liczba dni mroźnych w ciągu roku 27, upalnych 8. Suma rocznych opadów zamyka się w przedziale 600 - 650 mm, wilgotność wynosi 84%<ref>Tamże, s. 9-10.</ref>.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Teren, na którym usytuowane zostało miasto jest nisko położony, dodatkowo odznacza się zróżnicowaniem wysokości wewnątrz obszaru miejskiego. Najniższy punkt w mieście znajduje się na wysokości 17 m.n.p.m., a najwyższy wznosi się na wysokość 50 m.n.p.m. Sławno leży w dorzeczu rzeki Wieprzy, jej źródła znajdują się w okolicy Bytowa, a do morza wpada w Darłówku, ok. 30 km od Sławna. Na odcinku miasta nurt rzeki został uregulowany, prace melioracyjne spowodowały wyprostowanie nurtu i utworzenie Kanału Miejskiego zwanego także Kanałem Młyńskim. W granicach Sławna nurt Wieprzy zasila rzeka Moszczenica, o niezbyt dużej głębokości ok. 0,5 m.<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 9.</ref>

=== Przyroda ===
Flora Sławna jest ściśle związana z działalnością człowieka, można ją podzielić na florę siedlisk naturalnych oraz florę zaprojektowaną przez człowieka tj. roślinność parków, ulic, cmentarzy, zieleńców i ogrodów. Tworzą ją zarówno gatunki rodzime, jak i obcego pochodzenia. Są wśród nich gatunki rzadkie jak zimowit jesienny, cis, bluszcz pospolity, barwinek, przebiśnieg, jednakże w zdecydowanej większości są to gatunki obce. Należą do nich daglezja zielona, świerk kłujący, żywotniki, pośród nich najrzadszy jest egzemplarz tulipanowca amerykańskiego, który można spotkać przy ul. Wojska Polskiego. Na terenie Sławna znajdują się cztery parki miejskie.

[[Ogród Botaniczny w Sławnie]]
Jak wynika z ustaleń historycznych pierwotny ogród botaniczny miał swoje miejsce na skwerze przy sławieńskim progimnazjum. Z dużym prawdopodobieństwem istniał już w [[1933]] roku, o czym świadczą pierwsze daty florystyczne z okolic Sławna w odnalezionym niedawno niemieckim zielniku z lat [[1933-1934]]. Po wojnie nosił nazwę Ogrodu Botanicznego przy Jedenastoletniej Szkole w Sławnie. Obecnie (od 2001 roku) na terenie byłego ogrodu botanicznego znajduje się "Szkolna Ostoja Przyrody", którą opiekują się uczniowie Liceum Ogólnokształcącego. Jak wynika z przeprowadzonych badań flora roślin naczyniowych ogrodu botanicznego jest reprezentowana przede wszystkim przez paprotniki, nagozalążkowe i okrytozalążkowe. Stwierdzono występowanie 196 gatunków należących do 73 rodzin i 169 rodzajów, z tego w latach[[1937-1943]] i [[1959-1961]] 147 gatunków, a w latach [[2002-2003]] 145 gatunków. Do szczególnie interesujących okazów należy szachownica koskowana (Fritillaria meleagris) notowana współcześnie tylko na jednym naturalnym stanowisku. Do dzisiaj zachowały się obrazki plamiste(Arum maculatum) i czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) nie posiadające na Pomorzu stanowisk naturalnych<ref>Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6</ref>.

Na terenie miasta Sławna znajduje się siedem pomników przyrody:
* dąb szypułkowy w lasku komunalnym - ok. 200 lat, wysokość 18 m, obwód 390 cm;
* dąb szypułkowy na ul. Cieszkowskiego - ok. 500 lat, wysokość 26 m, obwód 560 cm;
* lipa drobnolistna - ok. 300 lat wysokość 30 m, obwód 350 cm;
* dwa dęby na ul. Buczka – około 200 lat;
* tulipanowiec na ul. Wojska Polskiego - ok. 80 lat, wysokość 22 m, obwód 200 cm;
* lipa na ul. Cieszkowskiego - ponad 100 lat, wysokość 33 m, obwód 470 cm.

Obszar miasta jest miejscem rozrodu i okresowego przebywania wielu zwierząt zarówno objętych ochroną jak i tych pospolitych. Najcenniejszymi terenami w tym względzie, są doliny rzek Wieprzy i Moszczenicy. Są one siedliskiem występowania ryb łososiowatych, miejscem rozrodu ptaków: derkacza, czajki, kszyka oraz świerszczaka i strumieniówki. Tam również spotkać można chronione gatunki bezkręgowców<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 35.</ref>.

== Historia ==
[[Plik:800px-Lubinus Schlage.png|280px|right|thumb|Rycina miasta Sławno z mapy Lubinusa]]
Początki miasta łączą się ze wczesnośredniowiecznym grodem, stanowiącym ważny ośrodek wczesnofeudalnego księstwa sławieńskiego, w Starym Sławnie (Sławsku), położonym bardziej na północ w stosunku do późniejszego miasta lokacyjnego.
Nowe Sławno położone jest w widłach rzek Wieprzy i Moszczenicy<ref> Dzieje Sławna : praca zbiorowa. Red. Józef Lindmajer. Urząd Miejski w Sławnie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku. Instytut Historii. Słupsk ; Sławno : Urząd Miejski, 1994, s. 89.</ref>. Przywilej lokacyjny miasto otrzymało od [[ród Święców|rodu Święców]] w [[1317]] roku. Przybywający do grodu otrzymali między innymi prawo do budowy młynów oraz swobodnej żeglugi na [[rzeka Wieprza|Wieprzy]] aż do Bałtyku. Miasto zostało zwolnienie na osiem lat z podatku, aby mogło zostać obwarowane i uruchomiło najpotrzebniejsze inwestycje. Gród miał kształt owalu, ulice przecinały się pod katem prostym, a na rynku, w centrum miasta, wzniesiono ratusz. Poza murami miasta powstawały budowle gospodarcze, kaplice i pierwsze manufaktury świadczące o prężnym rozwoju miasta.
Wojna trzydziestoletnia i liczne epidemie wyludniły miasto. Podupadające miasto zasiedlano kolonizatorami z Niemiec, Czech i Niderlandów. Ożywienie gospodarcze nastąpiło dopiero w połowie XVIII wieku, kiedy w mieście organizowano jarmark świętojański, na który ściągali kupcy z Pomorza, Wielkopolski oraz Łotwy i Estonii.
Okres wojen napoleońskich bezpośrednio nie wpłynął na sytuację w mieście, jednak kontrybucje wojenne nałożone na państwo pruskie, w granicach którego leżało Sławno, doprowadziły do ponownego zubożenia grodu.
Po okresie wojen napoleońskich Sławno zostało siedzibą władz jednego z czterech największych na Pomorzu powiatów. Rozbudowywano lokalne drogi, wybudowano system miejskich wodociągów, uruchomiono linie kolejowe, stawiano murowane budynki. Działania zbrojne z okresu I wojny światowej oszczędziły miasto, natomiast marzec [[1945]] roku był dla Sławna tragiczną w swoich skutkach datą. Większość rdzennych mieszkańców opuściła już wcześniej Sławno. Wojska sowieckie bez problemu zdobyły prawie puste miasto. Przez kilka dni Sławno było plądrowane i palone. Zniszczeniu uległo 50 % budynków i 80 % zakładów komunalnych. Większość maszyn i urządzeń oraz tory kolejowe zostały zdemontowane przez wojska radzieckie i wywiezione do ZSRR. Po zakończeniu działań wojennych, dysponując nikłymi środkami na odbudowę miasta, władze remontowały tylko niezbędne budynki użyteczności publicznej, większość cennych historycznie zabudowań została rozebrana a cegła z nich trafiła do odbudowującej się Warszawy.
W ciągu sześćdziesięciu lat, jakie upłynęły od zakończenia wojny, miasto bardzo się zmieniło. W latach 60-tych wolne parcele w centrum miasta zabudowano blokami. Miasto utraciło jednak swój klimat malowniczego miasteczka pomorskiego.
Mimo zniszczeń i strat wojennych, można tu odnaleźć ciekawe obiekty i miejsca głęboko związane z jego historią; kościół Mariacki, ufundowany przez księżnę Zofię w [[1321]] roku, kościół pw. św. Antoniego budowany w latach [[1925-1928]] z oryginalnym wystrojem wnętrza, gotyckie bramy z XV wieku – ślady umocnień średniowiecznych, secesyjne kamieniczki o ozdobnych fasadach, budynek poczty, młyny, przedwojenna siedziba straży pożarnej, eklektyczny pałacyk właściciela przedwojennego browaru, dwie wieże ciśnień, budynek dworca kolejowego, ratusz miejski, budynek przedwojennego progimnazjum oraz obecnego gimnazjum i Szkoły Podstawowej nr 3, szpital powiatowy, ciekawe architektonicznie liczne wille wskazujące na zasobność mieszkańców przedwojennego Sławna<ref>[http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy miasta Sławna tworzą wspólnotę samorządową, która działa poprzez swoje organy. Organami samorządu są Rada Miejska oraz Burmistrz Miasta.
Rada Miasta, licząca 15 radnych, powołuje organy pomocnicze w postaci komisji:
* Komisja Rewizyjna
* Komisja Spraw Publicznych
* Komisja Gospodarki i Budżetu
* Komisja Socjalna
Rada Miasta podejmuje decyzje dotyczące wspólnoty samorządowej, na sesjach Rady Miasta, w formie uchwał.
Burmistrz jest organem wykonawczym Miasta, wykonuje uchwały Rady Miasta i zadania miasta określone przepisami prawa.
Urząd Miejski jest biurem realizującym zadania i kompetencje Burmistrza. Siedzibą Urzędu jest miasto Sławno. Kierownikiem Urzędu jest Burmistrz, który wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników Urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.W skład Urzędu wchodzą następujące komórki organizacyjne:
* Kierownictwo Urzędu: Burmistrz Miasta, Zastępca Burmistrza Miasta, Skarbnik Miasta, Sekretarz Miasta Sławno.
[[Plik:PIECZĘĆ sŁAWNA.png|200px|right|thumb|Średniowieczna pieczęć miejska]]
* Wydziały:
** Wydział Finansowo-Budżetowy
** Wydział Organizacyjny
** Wydział Gospodarki Przestrzennej i Obrotu Nieruchomościami
** Wydział Gospodarki Komunalnej i Inwestycji
** Wydział Spraw Obywatelskich i Urząd Stanu Cywilnego
** Wydział Spraw Społecznych i Edukacji
* Samodzielne stanowiska pracy: ds. zamówień publicznych i windykacji, ds. obronnych i zarządzania kryzysowego, ds. profilaktyki, uzależnień i przemocy, Radca prawny RP, ds. audytu wewnętrznego i kontroli,ds. promocji i współpracy zagranicznej.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Przez miasto przebiegają [[droga krajowa nr 6]] relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz drogi wojewódzkie nr 205 (z Darłówka do Sławna) i 209 (ze Sławna do Bytowa). W [[2006]] roku oddana została do użytku obwodnica miasta.
Przez południową część miasta przebiega linia kolejowa łącząca linie relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz [[Sławno]]-[[Darłowo]]. Uzupełnieniem połączeń komunikacyjnych w mieście są połączenia autobusowe.
Gospodarka miasta Sławno ma charakter usługowy,w niewielkim stopniu produkcyjny, największe znaczenie dla miasta i regionu ma jego potencjał turystyczny.
Do największych zakładów pracy sektora prywatnego należą:
POLDAN Zakłady Drzewne, ABWood Sp. z o.o. – fabryka przemysłu drzewnego; Przedsiębiorstwo Budownictwa Specjalistycznego Olszewski i Synowie; Przedsiębiorstwo Drogowe „Drobet”– Broś; Sklepy wielkopowierzchniowe, tj.: Intermarche, Biedronka, sieć sklepów „Społem”. Sektor publiczny reprezentują w tym względzie m.in.: Starostwo Powiatowe, Urząd Miejski, Urząd Gminy, Szkoły Podstawowe i Gimnazjum, Policja, Szpital, Sąd Rejonowy.
Największy udział w gospodarce miasta mają jednostki należące do branży sekcji G (handel hurtowy i detaliczny; naprawa
pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego.Drugą pod względem liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych jest sekcja K (obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności
gospodarczej). Trzecią, wartą uwagi, sekcją jest budownictwo (F), charakteryzujące się najszybszym tempem wzrostu<ref>Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.</ref>.

== Kultura ==
Życie kulturalne miasta koncentruje się wokół [[Sławieńskiego Domu Kultury]], który działa nieprzerwanie od [[1945]] roku. Placówka wyposażona jest w salę kinową na 280 miejsc, obok budynku głównego znajduje się amfiteatr (1500 miejsc) pozwalający na organizowanie imprez plenerowych.
Do zadań jednostki należy: organizacja imprez, festiwali, a także zajęć z zakresu: plastyki, muzyki, teatru, tańca oraz języków obcych, z których chętnie korzystają mieszkańcy.
W Sławnie regularnie organizowane są imprezy o zasięgu ponadlokalnym, do których zaliczyć można:
* Festiwal Orkiestr Dętych (międzynarodowy);
* Festiwal Piosenki Dziecięcej-Od przedszkola do idola;
* Prezentacja Zespołów Tanecznych;
* Festiwal Muzyczny „Rozśpiewana Estrada”;
* Prezentacje Kapel Rockowych;
* Prezentacja Amatorskich Zespołów Teatralnych
* Ogólnopolski Festiwal Twórczości Marka Grechuty.
[http://www.sdk.slawno.pl/ Sławieński Dom Kultury]

Na terenie miasta, od [[września 1946]] roku, funkcjonuje [[Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie]]. Biblioteka prowadzi różnorodną, skierowaną do szerokiego spektrumm czytelników, działalność kulturalno-oświatową, ukierunkowaną na rozbudzenie zainteresowań czytelniczych, upowszechnianie wiedzy i rozwój kultury.
Jest także miejscem spotkań z pisarzami, podróżnikami, politykami i innymi interesującymi ludźmi. Jest organizatorem wielu ciekawych wystaw, o których pisze lokalna prasa. Była min. współorganizatorem powiatowego konkursu plastycznego i literackiego pod wspólnym tytułem "Mój Europejski Partner", zorganizowanym z okazji akcesji Polski w struktury Unii Europejskiej. MBP w Sławnie zawsze włącza się czynnie w ogólnokrajowe akcji popularyzujące książkę i czytelnictwo np. akcja "Cala Polska Czyta Dzieciom", Rok Gombrowicza, Rok Rodziny, Europejski Rok Wychowania poprzez Sport. Sławieńska placówka gromadzi i opracowuje księgozbiór regionalny, dżs (dokumenty życia społecznego) oraz kartoteki poświęcone powiatowi sławieńskiemu. MBP to również stała siedziba związków i organizacji kombatanckich takich jak: Związek Inwalidów Wojennych, Światowy Związek Armii Krajowej. Współpracuje z różnymi stowarzyszeniami i instytucjami publicznymi np. Stowarzyszenie "Akson", Policja, Państwowa Szkoła Muzyczna — filia w Sławnie<ref>[https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/o-nas/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Oświata ==
W Sławnie funkcjonuje jeden żłobek, 4 przedszkola, należące do samorządu terytorialnego. W [[2007]] roku zostało utworzone publiczne przedszkole specjalne.
Obecnie na terenie Sławna funkcjonują następujące placówki oświatowe:
* Szkoła Podstawowa nr 1 im. Kornela Makuszyńskiego, ul. Kossaka 31;
* Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Sempołowskiej 2;
* Gimnazjum Miejskie nr 1 im. Mjra Henryka Sucharskiego, ul. Plac Sportowy 1;
* Zespół Szkół w Sławnie im. J. H. Dąbrowskiego, ul. Cieszkowskiego 4;
* Zespół Szkół Agrotechnicznych w Sławnie, ul. Sempołowskiej 2;
* Zespół Szkół Zawodowych ul. I Pułku Ułanów 11.
* Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Marii Grzegorzewskiej dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Sławnie
* Zasadnicza Szkoła Zawodowa
* Zespół Szkół Agrotechnicznych
* Szkoła Muzyczna<ref>[http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Kościół rzymskokatolicki
* diecezja: Koszalińsko-Kołobrzeska
* dekanat: Sławno
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sławnie]]
data erygowania: 3.12.1976; liczba wiernych: 8200. Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP gotycki, bud. 1326-1364, obiekt zabytkowy - nr rej. A-714 z 13.04.1964, poświęcony 16.10.1948, konsekrowany 26.11.2000 (bp Marian Gołębiewski)
punkt filialny: kaplica szpitalna w Sławnie
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Antoniego w Sławnie]]
data erygowania: 18.04.1924; liczba wiernych: 4811. Kościół parafialny św. Antoniego neogotycki, bud. 1928, obiekt zabytkowy (wraz z plebanią) - nr rej. A-772 z 2.09.1997, konsekrowany 29.05.1928 (bp Józef Deitmer)
kościół filialny pw. Niepokalanego Serca NMP w Kwasowie, gotycki, bud. XVI w., obiekt zabytkowy (wraz z cmentarzem przykościelnym i drzewostanem) - nr rej. A-712 z 28.04.1964, poświęcony 1.05.1948<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Sport ==
* Uczniowski Klub Sportowy OSiR BADMINTON
* Klub Sportowy MKS ŚWIĘC SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy MŁODZIK
* Uczniowski Klub Sportowy Niesłyszących SPRINT
* Miejski Klub Sportowy SŁAWA SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy AGRO<ref>[http://www.slawno.pl/ Kluby Sportowe w Sławnie. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Turystyka ==
* [[Miejska Trasa Turystyczna]]
Sławno posiada własną trasę turystyczną składającą się z 24 elementów, zabytków i ciekawych obiektów zlokalizowanych na terenie miasta.
* [[Regionalne Centrum Informacji Turystycznej]] funkcjonuje w budynku dworca kolejowego PKP.W punkcie RCIT można kupić wydawnictwa zawiązane z regionem, zasięgnąć informacji o noclegach, gastronomii, zakupić bilety na rejs na Bornholm itp. Oferta usług świadczonych w Regionalnym Centrum Informacji Turystycznej w Sławnie jest systematycznie rozszerzana. Placówka jest dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością.
* [[Pomorska Droga św. Jakuba]] przez Sławno wiedzie pielgrzymkowo-turystyczna trasa do Santiago de Compostela
* [[Europejski Szlak Gotyku Ceglanego]] to trasa turystyczna obejmująca 34 miasta z ceglaną architekturą gotycką w siedmiu krajach wokół Morza Bałtyckiego – w Szwecji, Danii, Niemczech, Polsce, na Litwie, Łotwie i w Estonii. Na szlaku znajdują się gotyckie kościoły, klasztory, bramy, baszty, ratusze w miastach, które w swojej historii związane były z Hanzą. Sławno jest jednym z miast współtworzących projekt.

== Demografia ==
Gmina Miejska Sławno zajmuje powierzchnię 1583 ha zamieszkiwaną przez 13105 osób. Na 1 km2 przypada 828 mieszkańców. Kobiety stanowią 52,46 % populacji gminy (6875 osób). W [[2011]] roku w gminie odnotowano ujemny przyrost naturalny (-43) oraz ujemne saldo migracji (-37). Struktura ludności miasta wg wydajności produkcyjnej przedstawia się następująco: 2406 osób w wieku przedprodukcyjnym, 8341 w wieku produkcyjnym oraz 2358 osób w wieku poprodukcyjnym. współczynnik mieszkańców w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym wynosi 57,1<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Obecnie w Sławnie działa 15 Zakładów Opieki Zdrowotnej:
* Niepubliczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej ”NO” s.c. Bożena, Mariusz Hrywniak;
* NZOZ „CEZET” Zdzisław Ceglioski;
* NZOZ „ARS MEDICA”;
* NZOZ „J.A.K.-MED.”;
* NZOZ “K.I.Wiśniewscy” s.c.;
* NZOZ “MEDICUS” s.c.;
* NZOZ “MEDYK”;
* NZOZ “PROTODENS”;
* NZOZ “STOMED”; 49
* NZOZ Igor Wiśniewski;
* NZOZ Pielęgniarek Środowiskowych – Rodzinnych s.c.;
* Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Sławnie;
* Samodzielny NZOZ „GENS”;
* Samodzielny NZOZ „GENS” Małgorzata Gens;
*Powiatowy Szpital w Sławnie.
Wg danych zebranych przez GUS w 2009 roku w Sławnie znajdowały się 4 apteki i
punkty apteczne, w których było zatrudnionych łącznie 8 magistrów farmacji. Na jedną
aptekę ogólnodostępną w 2009 roku przypadało 3 277 mieszkaoców Sławna.

== Herb ==
[[Plik:Herb.png|200px|right|thumb|Herb miasta Sławno]]
Herb Sławna jest jednopolowy. Przedstawia na czerwonym tle białego rybografa w postaci stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Po prawej stronie wyobrażony jest niebieski nurt rzeki. Historia herbu sięga średniowiecza, wiąże się z nadaniem praw miejskich. W średniowieczu przestrzegana była zasada, by w herbie miasta znajdowało się godło rodowe właścicieli. Sławno lokowane było na prawie lubeckim przez możnowładców pomorskich braci Święców - Jana Piotra i Wawrzyńca. Prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]] roku, wówczas miasto przyjęło herb Święców, którym był rybograf, zwany herbem Pobędzie<ref>Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0</ref>.

== Zabytki ==
* [[kościół parafialny pw. Wniebowstąpienia NMP]] - zabytek klasy I. Ufundowany przez księżną Zofię, żonę Bramina IV w [[1321]] roku. Gotyk, murowany z cegły, na kamiennej podmurówce, bazylikowy, trójnawowy.Wskutek zniszczeń wojennych nie posiada zabytkowego wystroju.
* [[kościół parafialny pw. św. Antoniego z Padwy]]. Neogotyk, budowany w latach [[1925-1928]], murowany z cegły klinkierowej, halowy. Zabytkowy wystrój stanowi renesansowy tryptyk z XVI wieku przedstawiający pięć scen z życia Matki Boskiej. Zamknięty odsłania ornament roślinny i świętych z czasów wczesnochrześcijańskich.
* [[bramy miejskie: Koszalińska i Słupska]], pozostałość obwarowań miejskich. w 1400 [[roku]] wymieniono po raz pierwszy mury obronne z czterema bramami, zachowały się dwie. Obie gotyckie, budowane z cegły na rzucie kwadratu, czterokondygnacyjne, elewacje ozdobione blendami<ref>Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2</ref>.
* [[Poczta w Sławnie]]. Gmach Poczty pochodzi z początku XX wieku. W wyniku działań wojennych budynek został znacznie zniszczony. W latach powojennych odbudowany i do dnia dzisiejszego służy jako Urząd Pocztowy.
* [[Dworzec PKP]] - Dworzec kolejowy znajdujący się w zachodniej części miasta został zbudowany w latach 60. XIX wieku. Połączenia kolejowe Sławna z Gdańskiem i Berlinem zostały uruchomione w 1869 roku. Do [[1945]] roku Sławno było dużym węzłem komunikacji kolejowej. Dworcowe budynki są murowane, licowane cegłą. Zachowane został wystrój architektoniczny i zabytkowe urządzenia techniczne. Przed budynkiem umiejscowiony jest zabytkowy elektryczny słup z lat 30.
* [[Ratusz Miejski w Sławnie]] (budynek dawnego starostwa) Reprezentacyjny gmach zbudowany został w stylu neobarokowym w latach 1905 – 1907, według projektu słupskiego architekta Eduarda Kocha.

== Pomniki ==
* Pieta - Cmentarz Komunalny przy kaplicy ul. Gdańska.
* Pomnik ku czci żołnierzy Armii Radzieckiej ul. Koszalińska.
* Pomnik poległych żołnierzy Cmentarz Komunalny ul. Gdańska.
* Pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego przy kościele Mariackim, plac ks.kardynała Stefana Wyszyńskiego.
* Pomnik Chrystus przybywa do Sławna przy Bramie Koszalińskiej ul. Jedności Narodowej.
* Czołg – pomnik wyzwolenia Ziemi Sławieńskiej skwer przy ul.Armii Krajowej<ref>[http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]</ref>.
[http://www.slawno.pl/ Pomniki w Sławnie]

== Osoby urodzone w miejscowości ==
== Osoby związane z miejscowością ==
W maju [[1994]] roku, Rada Miasta I kadencji ustanowiła [[odznaka Złotego Gryfa Sławieńskiego|odznakę Złotego Gryfa Sławieńskiego]] przyznawaną raz w roku osobom szczególnie zasłużonym dla miasta<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998, dz. cyt., s. 18.</ref>.
[[Plik:Złoty gryf sławieński.JPG|200px|right|thumb|Odznaka Złoty Gryf Sławieński]]
Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego:
* ks. prałat Marian Dziemianko
* Derk Steggewentz
* Stanisław Poprawski
* Włodzimierz Rączkowski
* Jan Brewiński
* Włodzimierz Olszewski
* Andrzej Czesław Wulczyński
* Elżbieta Bronowicka - Stawicka
* Karl-Heinz Buchholz
* Ullrich Balke<ref>[http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.
* Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.
* Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9
* Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2
* Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6
* Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0
* Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Kluby sportowe. W: Miasto Sławno] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/p.php?m=6&p=163/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]
* [http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica]]

Plik:Sławno kościól Mariacki.jpg

2013-10-08T09:46:46Z

Magda: {{Informacje |Opis=Sławno - kościół Mariacki |Data=2012 |Źródło=Sławno Nasze Miasto |Autor=UM Sławno |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

{{Informacje |Opis=Sławno - kościół Mariacki |Data=2012 |Źródło=Sławno Nasze Miasto |Autor=UM Sławno |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

Sławno

2013-10-08T09:38:28Z

Magda:

{{Miasto infobox
|miasto_nazwa = Sławno
|miasto_grafika = HERB sŁAWNA WITRAŻ.jpg
|opis_zdjecia = herb Sławna witraż
|nazwa_dawna = Nowe Sławno
|nazwa_niemiecka = Schlawe
|powiat = Powiat sławieński
|gmina = Gmina Miasto Sławno
|prawa_miejskie = 22 maja 1317
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Sławno''' (niem. ''Schlawe'') pomorskie miasto o długiej i bogatej historii - prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]]roku. Od początku XVII wieku było siedzibą powiatu. Na rozwój miasta miało wpływ usytuowanie na szlaku komunikacyjnym ze [[szczecin|Szczecina]] do [[Gdańsk|Gdańska]]. W granicach Polski miasto znalazło się w marcu [[1945]] roku<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9</ref>. Dziś liczy 13 163<ref> Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.</ref> mieszkańców i zajmuje powierzchnię 1583 ha. Obecnie Sławno stanowi powiat miejski w północno-wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]]. Leży na obszarze Równiny Słupskiej, u ujścia [[Moszczenica|Moszczenicy]] do [[Wieprza|Wieprzy]], jest atrakcyjnym miejscem turystycznym i wypoczynkowym.
[[Plik:Sławno - rynek i kościół Mariacki w 1946 roku.jpg|200px|right|thumb|Sławno - rynek i kościół Mariacki w 1946 r.]]
== Geografia ==
=== Położenie ===

Miasto Sławno jest położone w zachodniej części Równinny Słupskiej. Leży w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, na 54°21'' szerokości geograficznej północnej i 16° 41'' długości geograficznej wschodniej.
Pod względem geomorfologicznym miasto jest zlokalizowane w obrębie następujących jednostek:
* prowincja: Niż Środkowoeuropejski
* podprowincja: Pobrzeże Południowobałtyckie
* makroegion: Pobrzeże Koszalińskie
* mezoregion: Równina Sławieńska<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.</ref>

=== Klimat ===
Sąsiedztwo morza Bałtyckiego, a także duża lesistość i liczba jezior okalającej miasto gminy wiejskiej w znacznym stopniu determinują klimat obszaru Sławna z wyraźnym oddziaływaniem strefy morskiej i kontynentalnej, co charakteryzuje się dużą zmiennością frontów atmosferycznych z szybkimi zmianami pogody. Miasto leży na obszarze III Krainy Klimatycznej (wg. K. Prawdzica) - północnego pasa Pojezierza Pomorskiego. Cechą charakterystyczną są długotrwałe wiosenne przymrozki w torfowych dolinach rzecznych. Dla Sławna: średnia roczna temperatura wynosi 6,5°C, średnioroczna amplituda temperatury 17,7°C, długość okresu wegetacyjnego przekracza 210 dni. Liczba dni mroźnych w ciągu roku 27, upalnych 8. Suma rocznych opadów zamyka się w przedziale 600 - 650 mm, wilgotność wynosi 84%<ref>Tamże, s. 9-10.</ref>.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Teren, na którym usytuowane zostało miasto jest nisko położony, dodatkowo odznacza się zróżnicowaniem wysokości wewnątrz obszaru miejskiego. Najniższy punkt w mieście znajduje się na wysokości 17 m.n.p.m., a najwyższy wznosi się na wysokość 50 m.n.p.m. Sławno leży w dorzeczu rzeki Wieprzy, jej źródła znajdują się w okolicy Bytowa, a do morza wpada w Darłówku, ok. 30 km od Sławna. Na odcinku miasta nurt rzeki został uregulowany, prace melioracyjne spowodowały wyprostowanie nurtu i utworzenie Kanału Miejskiego zwanego także Kanałem Młyńskim. W granicach Sławna nurt Wieprzy zasila rzeka Moszczenica, o niezbyt dużej głębokości ok. 0,5 m.<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 9.</ref>

=== Przyroda ===
Flora Sławna jest ściśle związana z działalnością człowieka, można ją podzielić na florę siedlisk naturalnych oraz florę zaprojektowaną przez człowieka tj. roślinność parków, ulic, cmentarzy, zieleńców i ogrodów. Tworzą ją zarówno gatunki rodzime, jak i obcego pochodzenia. Są wśród nich gatunki rzadkie jak zimowit jesienny, cis, bluszcz pospolity, barwinek, przebiśnieg, jednakże w zdecydowanej większości są to gatunki obce. Należą do nich daglezja zielona, świerk kłujący, żywotniki, pośród nich najrzadszy jest egzemplarz tulipanowca amerykańskiego, który można spotkać przy ul. Wojska Polskiego. Na terenie Sławna znajdują się cztery parki miejskie.

[[Ogród Botaniczny w Sławnie]]
Jak wynika z ustaleń historycznych pierwotny ogród botaniczny miał swoje miejsce na skwerze przy sławieńskim progimnazjum. Z dużym prawdopodobieństwem istniał już w [[1933]] roku, o czym świadczą pierwsze daty florystyczne z okolic Sławna w odnalezionym niedawno niemieckim zielniku z lat [[1933-1934]]. Po wojnie nosił nazwę Ogrodu Botanicznego przy Jedenastoletniej Szkole w Sławnie. Obecnie (od 2001 roku) na terenie byłego ogrodu botanicznego znajduje się "Szkolna Ostoja Przyrody", którą opiekują się uczniowie Liceum Ogólnokształcącego. Jak wynika z przeprowadzonych badań flora roślin naczyniowych ogrodu botanicznego jest reprezentowana przede wszystkim przez paprotniki, nagozalążkowe i okrytozalążkowe. Stwierdzono występowanie 196 gatunków należących do 73 rodzin i 169 rodzajów, z tego w latach[[1937-1943]] i [[1959-1961]] 147 gatunków, a w latach [[2002-2003]] 145 gatunków. Do szczególnie interesujących okazów należy szachownica koskowana (Fritillaria meleagris) notowana współcześnie tylko na jednym naturalnym stanowisku. Do dzisiaj zachowały się obrazki plamiste(Arum maculatum) i czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) nie posiadające na Pomorzu stanowisk naturalnych<ref>Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6</ref>.

Na terenie miasta Sławna znajduje się siedem pomników przyrody:
* dąb szypułkowy w lasku komunalnym - ok. 200 lat, wysokość 18 m, obwód 390 cm;
* dąb szypułkowy na ul. Cieszkowskiego - ok. 500 lat, wysokość 26 m, obwód 560 cm;
* lipa drobnolistna - ok. 300 lat wysokość 30 m, obwód 350 cm;
* dwa dęby na ul. Buczka – około 200 lat;
* tulipanowiec na ul. Wojska Polskiego - ok. 80 lat, wysokość 22 m, obwód 200 cm;
* lipa na ul. Cieszkowskiego - ponad 100 lat, wysokość 33 m, obwód 470 cm.

Obszar miasta jest miejscem rozrodu i okresowego przebywania wielu zwierząt zarówno objętych ochroną jak i tych pospolitych. Najcenniejszymi terenami w tym względzie, są doliny rzek Wieprzy i Moszczenicy. Są one siedliskiem występowania ryb łososiowatych, miejscem rozrodu ptaków: derkacza, czajki, kszyka oraz świerszczaka i strumieniówki. Tam również spotkać można chronione gatunki bezkręgowców<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 35.</ref>.

== Historia ==
[[Plik:800px-Lubinus Schlage.png|280px|right|thumb|Rycina miasta Sławno z mapy Lubinusa]]
Początki miasta łączą się ze wczesnośredniowiecznym grodem, stanowiącym ważny ośrodek wczesnofeudalnego księstwa sławieńskiego, w Starym Sławnie (Sławsku), położonym bardziej na północ w stosunku do późniejszego miasta lokacyjnego.
Nowe Sławno położone jest w widłach rzek Wieprzy i Moszczenicy<ref> Dzieje Sławna : praca zbiorowa. Red. Józef Lindmajer. Urząd Miejski w Sławnie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku. Instytut Historii. Słupsk ; Sławno : Urząd Miejski, 1994, s. 89.</ref>. Przywilej lokacyjny miasto otrzymało od [[ród Święców|rodu Święców]] w [[1317]] roku. Przybywający do grodu otrzymali między innymi prawo do budowy młynów oraz swobodnej żeglugi na [[rzeka Wieprza|Wieprzy]] aż do Bałtyku. Miasto zostało zwolnienie na osiem lat z podatku, aby mogło zostać obwarowane i uruchomiło najpotrzebniejsze inwestycje. Gród miał kształt owalu, ulice przecinały się pod katem prostym, a na rynku, w centrum miasta, wzniesiono ratusz. Poza murami miasta powstawały budowle gospodarcze, kaplice i pierwsze manufaktury świadczące o prężnym rozwoju miasta.
Wojna trzydziestoletnia i liczne epidemie wyludniły miasto. Podupadające miasto zasiedlano kolonizatorami z Niemiec, Czech i Niderlandów. Ożywienie gospodarcze nastąpiło dopiero w połowie XVIII wieku, kiedy w mieście organizowano jarmark świętojański, na który ściągali kupcy z Pomorza, Wielkopolski oraz Łotwy i Estonii.
Okres wojen napoleońskich bezpośrednio nie wpłynął na sytuację w mieście, jednak kontrybucje wojenne nałożone na państwo pruskie, w granicach którego leżało Sławno, doprowadziły do ponownego zubożenia grodu.
Po okresie wojen napoleońskich Sławno zostało siedzibą władz jednego z czterech największych na Pomorzu powiatów. Rozbudowywano lokalne drogi, wybudowano system miejskich wodociągów, uruchomiono linie kolejowe, stawiano murowane budynki. Działania zbrojne z okresu I wojny światowej oszczędziły miasto, natomiast marzec [[1945]] roku był dla Sławna tragiczną w swoich skutkach datą. Większość rdzennych mieszkańców opuściła już wcześniej Sławno. Wojska sowieckie bez problemu zdobyły prawie puste miasto. Przez kilka dni Sławno było plądrowane i palone. Zniszczeniu uległo 50 % budynków i 80 % zakładów komunalnych. Większość maszyn i urządzeń oraz tory kolejowe zostały zdemontowane przez wojska radzieckie i wywiezione do ZSRR. Po zakończeniu działań wojennych, dysponując nikłymi środkami na odbudowę miasta, władze remontowały tylko niezbędne budynki użyteczności publicznej, większość cennych historycznie zabudowań została rozebrana a cegła z nich trafiła do odbudowującej się Warszawy.
W ciągu sześćdziesięciu lat, jakie upłynęły od zakończenia wojny, miasto bardzo się zmieniło. W latach 60-tych wolne parcele w centrum miasta zabudowano blokami. Miasto utraciło jednak swój klimat malowniczego miasteczka pomorskiego.
Mimo zniszczeń i strat wojennych, można tu odnaleźć ciekawe obiekty i miejsca głęboko związane z jego historią; kościół Mariacki, ufundowany przez księżnę Zofię w [[1321]] roku, kościół pw. św. Antoniego budowany w latach [[1925-1928]] z oryginalnym wystrojem wnętrza, gotyckie bramy z XV wieku – ślady umocnień średniowiecznych, secesyjne kamieniczki o ozdobnych fasadach, budynek poczty, młyny, przedwojenna siedziba straży pożarnej, eklektyczny pałacyk właściciela przedwojennego browaru, dwie wieże ciśnień, budynek dworca kolejowego, ratusz miejski, budynek przedwojennego progimnazjum oraz obecnego gimnazjum i Szkoły Podstawowej nr 3, szpital powiatowy, ciekawe architektonicznie liczne wille wskazujące na zasobność mieszkańców przedwojennego Sławna<ref>[http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy miasta Sławna tworzą wspólnotę samorządową, która działa poprzez swoje organy. Organami samorządu są Rada Miejska oraz Burmistrz Miasta.
Rada Miasta, licząca 15 radnych, powołuje organy pomocnicze w postaci komisji:
* Komisja Rewizyjna
* Komisja Spraw Publicznych
* Komisja Gospodarki i Budżetu
* Komisja Socjalna
Rada Miasta podejmuje decyzje dotyczące wspólnoty samorządowej, na sesjach Rady Miasta, w formie uchwał.
Burmistrz jest organem wykonawczym Miasta, wykonuje uchwały Rady Miasta i zadania miasta określone przepisami prawa.
Urząd Miejski jest biurem realizującym zadania i kompetencje Burmistrza. Siedzibą Urzędu jest miasto Sławno. Kierownikiem Urzędu jest Burmistrz, który wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników Urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.W skład Urzędu wchodzą następujące komórki organizacyjne:
* Kierownictwo Urzędu: Burmistrz Miasta, Zastępca Burmistrza Miasta, Skarbnik Miasta, Sekretarz Miasta Sławno.
[[Plik:PIECZĘĆ sŁAWNA.png|200px|right|thumb|Średniowieczna pieczęć miejska]]
* Wydziały:
** Wydział Finansowo-Budżetowy
** Wydział Organizacyjny
** Wydział Gospodarki Przestrzennej i Obrotu Nieruchomościami
** Wydział Gospodarki Komunalnej i Inwestycji
** Wydział Spraw Obywatelskich i Urząd Stanu Cywilnego
** Wydział Spraw Społecznych i Edukacji
* Samodzielne stanowiska pracy: ds. zamówień publicznych i windykacji, ds. obronnych i zarządzania kryzysowego, ds. profilaktyki, uzależnień i przemocy, Radca prawny RP, ds. audytu wewnętrznego i kontroli,ds. promocji i współpracy zagranicznej.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Przez miasto przebiegają [[droga krajowa nr 6]] relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz drogi wojewódzkie nr 205 (z Darłówka do Sławna) i 209 (ze Sławna do Bytowa). W [[2006]] roku oddana została do użytku obwodnica miasta.
Przez południową część miasta przebiega linia kolejowa łącząca linie relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz [[Sławno]]-[[Darłowo]]. Uzupełnieniem połączeń komunikacyjnych w mieście są połączenia autobusowe.
Gospodarka miasta Sławno ma charakter usługowy,w niewielkim stopniu produkcyjny, największe znaczenie dla miasta i regionu ma jego potencjał turystyczny.
Do największych zakładów pracy sektora prywatnego należą:
POLDAN Zakłady Drzewne, ABWood Sp. z o.o. – fabryka przemysłu drzewnego; Przedsiębiorstwo Budownictwa Specjalistycznego Olszewski i Synowie; Przedsiębiorstwo Drogowe „Drobet”– Broś; Sklepy wielkopowierzchniowe, tj.: Intermarche, Biedronka, sieć sklepów „Społem”. Sektor publiczny reprezentują w tym względzie m.in.: Starostwo Powiatowe, Urząd Miejski, Urząd Gminy, Szkoły Podstawowe i Gimnazjum, Policja, Szpital, Sąd Rejonowy.
Największy udział w gospodarce miasta mają jednostki należące do branży sekcji G (handel hurtowy i detaliczny; naprawa
pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego.Drugą pod względem liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych jest sekcja K (obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności
gospodarczej). Trzecią, wartą uwagi, sekcją jest budownictwo (F), charakteryzujące się najszybszym tempem wzrostu<ref>Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.</ref>.

== Kultura ==
Życie kulturalne miasta koncentruje się wokół [[Sławieńskiego Domu Kultury]], który działa nieprzerwanie od [[1945]] roku. Placówka wyposażona jest w salę kinową na 280 miejsc, obok budynku głównego znajduje się amfiteatr (1500 miejsc) pozwalający na organizowanie imprez plenerowych.
Do zadań jednostki należy: organizacja imprez, festiwali, a także zajęć z zakresu: plastyki, muzyki, teatru, tańca oraz języków obcych, z których chętnie korzystają mieszkańcy.
W Sławnie regularnie organizowane są imprezy o zasięgu ponadlokalnym, do których zaliczyć można:
* Festiwal Orkiestr Dętych (międzynarodowy);
* Festiwal Piosenki Dziecięcej-Od przedszkola do idola;
* Prezentacja Zespołów Tanecznych;
* Festiwal Muzyczny „Rozśpiewana Estrada”;
* Prezentacje Kapel Rockowych;
* Prezentacja Amatorskich Zespołów Teatralnych
* Ogólnopolski Festiwal Twórczości Marka Grechuty.
[http://www.sdk.slawno.pl/ Sławieński Dom Kultury]

Na terenie miasta, od [[września 1946]] roku, funkcjonuje [[Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie]]. Biblioteka prowadzi różnorodną, skierowaną do szerokiego spektrumm czytelników, działalność kulturalno-oświatową, ukierunkowaną na rozbudzenie zainteresowań czytelniczych, upowszechnianie wiedzy i rozwój kultury.
Jest także miejscem spotkań z pisarzami, podróżnikami, politykami i innymi interesującymi ludźmi. Jest organizatorem wielu ciekawych wystaw, o których pisze lokalna prasa. Była min. współorganizatorem powiatowego konkursu plastycznego i literackiego pod wspólnym tytułem "Mój Europejski Partner", zorganizowanym z okazji akcesji Polski w struktury Unii Europejskiej. MBP w Sławnie zawsze włącza się czynnie w ogólnokrajowe akcji popularyzujące książkę i czytelnictwo np. akcja "Cala Polska Czyta Dzieciom", Rok Gombrowicza, Rok Rodziny, Europejski Rok Wychowania poprzez Sport. Sławieńska placówka gromadzi i opracowuje księgozbiór regionalny, dżs (dokumenty życia społecznego) oraz kartoteki poświęcone powiatowi sławieńskiemu. MBP to również stała siedziba związków i organizacji kombatanckich takich jak: Związek Inwalidów Wojennych, Światowy Związek Armii Krajowej. Współpracuje z różnymi stowarzyszeniami i instytucjami publicznymi np. Stowarzyszenie "Akson", Policja, Państwowa Szkoła Muzyczna — filia w Sławnie<ref>[https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/o-nas/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Oświata ==
W Sławnie funkcjonuje jeden żłobek, 4 przedszkola, należące do samorządu terytorialnego. W [[2007]] roku zostało utworzone publiczne przedszkole specjalne.
Obecnie na terenie Sławna funkcjonują następujące placówki oświatowe:
* Szkoła Podstawowa nr 1 im. Kornela Makuszyńskiego, ul. Kossaka 31;
* Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Sempołowskiej 2;
* Gimnazjum Miejskie nr 1 im. Mjra Henryka Sucharskiego, ul. Plac Sportowy 1;
* Zespół Szkół w Sławnie im. J. H. Dąbrowskiego, ul. Cieszkowskiego 4;
* Zespół Szkół Agrotechnicznych w Sławnie, ul. Sempołowskiej 2;
* Zespół Szkół Zawodowych ul. I Pułku Ułanów 11.
* Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Marii Grzegorzewskiej dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Sławnie
* Zasadnicza Szkoła Zawodowa
* Zespół Szkół Agrotechnicznych
* Szkoła Muzyczna<ref>[http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Kościół rzymskokatolicki
* diecezja: Koszalińsko-Kołobrzeska
* dekanat: Sławno
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sławnie]]
data erygowania: 3.12.1976; liczba wiernych: 8200. Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP gotycki, bud. 1326-1364, obiekt zabytkowy - nr rej. A-714 z 13.04.1964, poświęcony 16.10.1948, konsekrowany 26.11.2000 (bp Marian Gołębiewski)
punkt filialny: kaplica szpitalna w Sławnie
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Antoniego w Sławnie]]
data erygowania: 18.04.1924; liczba wiernych: 4811. Kościół parafialny św. Antoniego neogotycki, bud. 1928, obiekt zabytkowy (wraz z plebanią) - nr rej. A-772 z 2.09.1997, konsekrowany 29.05.1928 (bp Józef Deitmer)
kościół filialny pw. Niepokalanego Serca NMP w Kwasowie, gotycki, bud. XVI w., obiekt zabytkowy (wraz z cmentarzem przykościelnym i drzewostanem) - nr rej. A-712 z 28.04.1964, poświęcony 1.05.1948<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Sport ==
* Uczniowski Klub Sportowy OSiR BADMINTON
* Klub Sportowy MKS ŚWIĘC SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy MŁODZIK
* Uczniowski Klub Sportowy Niesłyszących SPRINT
* Miejski Klub Sportowy SŁAWA SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy AGRO<ref>[http://www.slawno.pl/ Kluby Sportowe w Sławnie. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Turystyka ==
* [[Miejska Trasa Turystyczna]]
Sławno posiada własną trasę turystyczną składającą się z 24 elementów, zabytków i ciekawych obiektów zlokalizowanych na terenie miasta.
* [[Regionalne Centrum Informacji Turystycznej]] funkcjonuje w budynku dworca kolejowego PKP.W punkcie RCIT można kupić wydawnictwa zawiązane z regionem, zasięgnąć informacji o noclegach, gastronomii, zakupić bilety na rejs na Bornholm itp. Oferta usług świadczonych w Regionalnym Centrum Informacji Turystycznej w Sławnie jest systematycznie rozszerzana. Placówka jest dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością.
* [[Pomorska Droga św. Jakuba]] przez Sławno wiedzie pielgrzymkowo-turystyczna trasa do Santiago de Compostela
* [[Europejski Szlak Gotyku Ceglanego]] to trasa turystyczna obejmująca 34 miasta z ceglaną architekturą gotycką w siedmiu krajach wokół Morza Bałtyckiego – w Szwecji, Danii, Niemczech, Polsce, na Litwie, Łotwie i w Estonii. Na szlaku znajdują się gotyckie kościoły, klasztory, bramy, baszty, ratusze w miastach, które w swojej historii związane były z Hanzą. Sławno jest jednym z miast współtworzących projekt.

== Demografia ==
Gmina Miejska Sławno zajmuje powierzchnię 1583 ha zamieszkiwaną przez 13105 osób. Na 1 km2 przypada 828 mieszkańców. Kobiety stanowią 52,46 % populacji gminy (6875 osób). W [[2011]] roku w gminie odnotowano ujemny przyrost naturalny (-43) oraz ujemne saldo migracji (-37). Struktura ludności miasta wg wydajności produkcyjnej przedstawia się następująco: 2406 osób w wieku przedprodukcyjnym, 8341 w wieku produkcyjnym oraz 2358 osób w wieku poprodukcyjnym. współczynnik mieszkańców w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym wynosi 57,1<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Obecnie w Sławnie działa 15 Zakładów Opieki Zdrowotnej:
* Niepubliczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej ”NO” s.c. Bożena, Mariusz Hrywniak;
* NZOZ „CEZET” Zdzisław Ceglioski;
* NZOZ „ARS MEDICA”;
* NZOZ „J.A.K.-MED.”;
* NZOZ “K.I.Wiśniewscy” s.c.;
* NZOZ “MEDICUS” s.c.;
* NZOZ “MEDYK”;
* NZOZ “PROTODENS”;
* NZOZ “STOMED”; 49
* NZOZ Igor Wiśniewski;
* NZOZ Pielęgniarek Środowiskowych – Rodzinnych s.c.;
* Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Sławnie;
* Samodzielny NZOZ „GENS”;
* Samodzielny NZOZ „GENS” Małgorzata Gens;
*Powiatowy Szpital w Sławnie.
Wg danych zebranych przez GUS w 2009 roku w Sławnie znajdowały się 4 apteki i
punkty apteczne, w których było zatrudnionych łącznie 8 magistrów farmacji. Na jedną
aptekę ogólnodostępną w 2009 roku przypadało 3 277 mieszkaoców Sławna.

== Herb ==
[[Plik:Herb.png|200px|right|thumb|Herb miasta Sławno]]
Herb Sławna jest jednopolowy. Przedstawia na czerwonym tle białego rybografa w postaci stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Po prawej stronie wyobrażony jest niebieski nurt rzeki. Historia herbu sięga średniowiecza, wiąże się z nadaniem praw miejskich. W średniowieczu przestrzegana była zasada, by w herbie miasta znajdowało się godło rodowe właścicieli. Sławno lokowane było na prawie lubeckim przez możnowładców pomorskich braci Święców - Jana Piotra i Wawrzyńca. Prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]] roku, wówczas miasto przyjęło herb Święców, którym był rybograf, zwany herbem Pobędzie<ref>Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0</ref>.

== Zabytki ==
* [[kościół parafialny pw. Wniebowstąpienia NMP]] - zabytek klasy I. Ufundowany przez księżną Zofię, żonę Bramina IV w [[1321]] roku. Gotyk, murowany z cegły, na kamiennej podmurówce, bazylikowy, trójnawowy.Wskutek zniszczeń wojennych nie posiada zabytkowego wystroju.
* [[kościół parafialny pw. św. Antoniego z Padwy]]. Neogotyk, budowany w latach [[1925-1928]], murowany z cegły klinkierowej, halowy. Zabytkowy wystrój stanowi renesansowy tryptyk z XVI wieku przedstawiający pięć scen z życia Matki Boskiej. Zamknięty odsłania ornament roślinny i świętych z czasów wczesnochrześcijańskich.
* [[bramy miejskie: Koszalińska i Słupska]], pozostałość obwarowań miejskich. w 1400 [[roku]] wymieniono po raz pierwszy mury obronne z czterema bramami, zachowały się dwie. Obie gotyckie, budowane z cegły na rzucie kwadratu, czterokondygnacyjne, elewacje ozdobione blendami<ref>Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2</ref>.
* [[Poczta w Sławnie]]. Gmach Poczty pochodzi z początku XX wieku. W wyniku działań wojennych budynek został znacznie zniszczony. W latach powojennych odbudowany i do dnia dzisiejszego służy jako Urząd Pocztowy.
* [[Dworzec PKP]] - Dworzec kolejowy znajdujący się w zachodniej części miasta został zbudowany w latach 60. XIX wieku. Połączenia kolejowe Sławna z Gdańskiem i Berlinem zostały uruchomione w 1869 roku. Do [[1945]] roku Sławno było dużym węzłem komunikacji kolejowej. Dworcowe budynki są murowane, licowane cegłą. Zachowane został wystrój architektoniczny i zabytkowe urządzenia techniczne. Przed budynkiem umiejscowiony jest zabytkowy elektryczny słup z lat 30.
* [[Ratusz Miejski w Sławnie]] (budynek dawnego starostwa) Reprezentacyjny gmach zbudowany został w stylu neobarokowym w latach 1905 – 1907, według projektu słupskiego architekta Eduarda Kocha.

== Pomniki ==
* Pieta - Cmentarz Komunalny przy kaplicy ul. Gdańska.
* Pomnik ku czci żołnierzy Armii Radzieckiej ul. Koszalińska.
* Pomnik poległych żołnierzy Cmentarz Komunalny ul. Gdańska.
* Pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego przy kościele Mariackim, plac ks.kardynała Stefana Wyszyńskiego.
* Pomnik Chrystus przybywa do Sławna przy Bramie Koszalińskiej ul. Jedności Narodowej.
* Czołg – pomnik wyzwolenia Ziemi Sławieńskiej skwer przy ul.Armii Krajowej<ref>[http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]</ref>.
[http://www.slawno.pl/ Pomniki w Sławnie]

== Osoby urodzone w miejscowości ==
== Osoby związane z miejscowością ==
W maju [[1994]] roku, Rada Miasta I kadencji ustanowiła [[odznaka Złotego Gryfa Sławieńskiego|odznakę Złotego Gryfa Sławieńskiego]] przyznawaną raz w roku osobom szczególnie zasłużonym dla miasta<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998, dz. cyt., s. 18.</ref>.
[[Plik:Złoty gryf sławieński.JPG|200px|right|thumb|Odznaka Złoty Gryf Sławieński]]
Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego:
* ks. prałat Marian Dziemianko
* Derk Steggewentz
* Stanisław Poprawski
* Włodzimierz Rączkowski
* Jan Brewiński
* Włodzimierz Olszewski
* Andrzej Czesław Wulczyński
* Elżbieta Bronowicka - Stawicka
* Karl-Heinz Buchholz
* Ullrich Balke<ref>[http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.
* Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.
* Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9
* Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2
* Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6
* Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0
* Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Kluby sportowe. W: Miasto Sławno] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/p.php?m=6&p=163/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]
* [http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica]]

Sławno

2013-10-08T09:37:36Z

Magda:

{{Miasto infobox
|miasto_nazwa = Sławno
|miasto_grafika = HERB sŁAWNA WITRAŻ.jpg
|opis_zdjecia = herb Sławna witraż
|nazwa_dawna = Nowe Sławno
|nazwa_niemiecka = Schlawe
|powiat = Powiat sławieński
|gmina = Gmina Miasto Sławno
|prawa_miejskie = 22 maja 1317
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Sławno''' (niem. ''Schlawe'') pomorskie miasto o długiej i bogatej historii - prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]]roku. Od początku XVII wieku było siedzibą powiatu. Na rozwój miasta miało wpływ usytuowanie na szlaku komunikacyjnym ze [[szczecin|Szczecina]] do [[Gdańsk|Gdańska]]. W granicach Polski miasto znalazło się w marcu [[1945]] roku<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9</ref>. Dziś liczy 13 163<ref> Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.</ref> mieszkańców i zajmuje powierzchnię 1583 ha. Obecnie Sławno stanowi powiat miejski w północno-wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]]. Leży na obszarze Równiny Słupskiej, u ujścia [[Moszczenica|Moszczenicy]] do [[Wieprza|Wieprzy]], jest atrakcyjnym miejscem turystycznym i wypoczynkowym.
== Geografia ==
=== Położenie ===
[[Plik:Sławno - rynek i kościół Mariacki w 1946 roku.jpg|200px|right|thumb|Sławno - rynek i kościół Mariacki w 1946 r.]]

Miasto Sławno jest położone w zachodniej części Równinny Słupskiej. Leży w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, na 54°21'' szerokości geograficznej północnej i 16° 41'' długości geograficznej wschodniej.
Pod względem geomorfologicznym miasto jest zlokalizowane w obrębie następujących jednostek:
* prowincja: Niż Środkowoeuropejski
* podprowincja: Pobrzeże Południowobałtyckie
* makroegion: Pobrzeże Koszalińskie
* mezoregion: Równina Sławieńska<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.</ref>

=== Klimat ===
Sąsiedztwo morza Bałtyckiego, a także duża lesistość i liczba jezior okalającej miasto gminy wiejskiej w znacznym stopniu determinują klimat obszaru Sławna z wyraźnym oddziaływaniem strefy morskiej i kontynentalnej, co charakteryzuje się dużą zmiennością frontów atmosferycznych z szybkimi zmianami pogody. Miasto leży na obszarze III Krainy Klimatycznej (wg. K. Prawdzica) - północnego pasa Pojezierza Pomorskiego. Cechą charakterystyczną są długotrwałe wiosenne przymrozki w torfowych dolinach rzecznych. Dla Sławna: średnia roczna temperatura wynosi 6,5°C, średnioroczna amplituda temperatury 17,7°C, długość okresu wegetacyjnego przekracza 210 dni. Liczba dni mroźnych w ciągu roku 27, upalnych 8. Suma rocznych opadów zamyka się w przedziale 600 - 650 mm, wilgotność wynosi 84%<ref>Tamże, s. 9-10.</ref>.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Teren, na którym usytuowane zostało miasto jest nisko położony, dodatkowo odznacza się zróżnicowaniem wysokości wewnątrz obszaru miejskiego. Najniższy punkt w mieście znajduje się na wysokości 17 m.n.p.m., a najwyższy wznosi się na wysokość 50 m.n.p.m. Sławno leży w dorzeczu rzeki Wieprzy, jej źródła znajdują się w okolicy Bytowa, a do morza wpada w Darłówku, ok. 30 km od Sławna. Na odcinku miasta nurt rzeki został uregulowany, prace melioracyjne spowodowały wyprostowanie nurtu i utworzenie Kanału Miejskiego zwanego także Kanałem Młyńskim. W granicach Sławna nurt Wieprzy zasila rzeka Moszczenica, o niezbyt dużej głębokości ok. 0,5 m.<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 9.</ref>

=== Przyroda ===
Flora Sławna jest ściśle związana z działalnością człowieka, można ją podzielić na florę siedlisk naturalnych oraz florę zaprojektowaną przez człowieka tj. roślinność parków, ulic, cmentarzy, zieleńców i ogrodów. Tworzą ją zarówno gatunki rodzime, jak i obcego pochodzenia. Są wśród nich gatunki rzadkie jak zimowit jesienny, cis, bluszcz pospolity, barwinek, przebiśnieg, jednakże w zdecydowanej większości są to gatunki obce. Należą do nich daglezja zielona, świerk kłujący, żywotniki, pośród nich najrzadszy jest egzemplarz tulipanowca amerykańskiego, który można spotkać przy ul. Wojska Polskiego. Na terenie Sławna znajdują się cztery parki miejskie.

[[Ogród Botaniczny w Sławnie]]
Jak wynika z ustaleń historycznych pierwotny ogród botaniczny miał swoje miejsce na skwerze przy sławieńskim progimnazjum. Z dużym prawdopodobieństwem istniał już w [[1933]] roku, o czym świadczą pierwsze daty florystyczne z okolic Sławna w odnalezionym niedawno niemieckim zielniku z lat [[1933-1934]]. Po wojnie nosił nazwę Ogrodu Botanicznego przy Jedenastoletniej Szkole w Sławnie. Obecnie (od 2001 roku) na terenie byłego ogrodu botanicznego znajduje się "Szkolna Ostoja Przyrody", którą opiekują się uczniowie Liceum Ogólnokształcącego. Jak wynika z przeprowadzonych badań flora roślin naczyniowych ogrodu botanicznego jest reprezentowana przede wszystkim przez paprotniki, nagozalążkowe i okrytozalążkowe. Stwierdzono występowanie 196 gatunków należących do 73 rodzin i 169 rodzajów, z tego w latach[[1937-1943]] i [[1959-1961]] 147 gatunków, a w latach [[2002-2003]] 145 gatunków. Do szczególnie interesujących okazów należy szachownica koskowana (Fritillaria meleagris) notowana współcześnie tylko na jednym naturalnym stanowisku. Do dzisiaj zachowały się obrazki plamiste(Arum maculatum) i czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) nie posiadające na Pomorzu stanowisk naturalnych<ref>Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6</ref>.

Na terenie miasta Sławna znajduje się siedem pomników przyrody:
* dąb szypułkowy w lasku komunalnym - ok. 200 lat, wysokość 18 m, obwód 390 cm;
* dąb szypułkowy na ul. Cieszkowskiego - ok. 500 lat, wysokość 26 m, obwód 560 cm;
* lipa drobnolistna - ok. 300 lat wysokość 30 m, obwód 350 cm;
* dwa dęby na ul. Buczka – około 200 lat;
* tulipanowiec na ul. Wojska Polskiego - ok. 80 lat, wysokość 22 m, obwód 200 cm;
* lipa na ul. Cieszkowskiego - ponad 100 lat, wysokość 33 m, obwód 470 cm.

Obszar miasta jest miejscem rozrodu i okresowego przebywania wielu zwierząt zarówno objętych ochroną jak i tych pospolitych. Najcenniejszymi terenami w tym względzie, są doliny rzek Wieprzy i Moszczenicy. Są one siedliskiem występowania ryb łososiowatych, miejscem rozrodu ptaków: derkacza, czajki, kszyka oraz świerszczaka i strumieniówki. Tam również spotkać można chronione gatunki bezkręgowców<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 35.</ref>.

== Historia ==
[[Plik:800px-Lubinus Schlage.png|280px|right|thumb|Rycina miasta Sławno z mapy Lubinusa]]
Początki miasta łączą się ze wczesnośredniowiecznym grodem, stanowiącym ważny ośrodek wczesnofeudalnego księstwa sławieńskiego, w Starym Sławnie (Sławsku), położonym bardziej na północ w stosunku do późniejszego miasta lokacyjnego.
Nowe Sławno położone jest w widłach rzek Wieprzy i Moszczenicy<ref> Dzieje Sławna : praca zbiorowa. Red. Józef Lindmajer. Urząd Miejski w Sławnie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku. Instytut Historii. Słupsk ; Sławno : Urząd Miejski, 1994, s. 89.</ref>. Przywilej lokacyjny miasto otrzymało od [[ród Święców|rodu Święców]] w [[1317]] roku. Przybywający do grodu otrzymali między innymi prawo do budowy młynów oraz swobodnej żeglugi na [[rzeka Wieprza|Wieprzy]] aż do Bałtyku. Miasto zostało zwolnienie na osiem lat z podatku, aby mogło zostać obwarowane i uruchomiło najpotrzebniejsze inwestycje. Gród miał kształt owalu, ulice przecinały się pod katem prostym, a na rynku, w centrum miasta, wzniesiono ratusz. Poza murami miasta powstawały budowle gospodarcze, kaplice i pierwsze manufaktury świadczące o prężnym rozwoju miasta.
Wojna trzydziestoletnia i liczne epidemie wyludniły miasto. Podupadające miasto zasiedlano kolonizatorami z Niemiec, Czech i Niderlandów. Ożywienie gospodarcze nastąpiło dopiero w połowie XVIII wieku, kiedy w mieście organizowano jarmark świętojański, na który ściągali kupcy z Pomorza, Wielkopolski oraz Łotwy i Estonii.
Okres wojen napoleońskich bezpośrednio nie wpłynął na sytuację w mieście, jednak kontrybucje wojenne nałożone na państwo pruskie, w granicach którego leżało Sławno, doprowadziły do ponownego zubożenia grodu.
Po okresie wojen napoleońskich Sławno zostało siedzibą władz jednego z czterech największych na Pomorzu powiatów. Rozbudowywano lokalne drogi, wybudowano system miejskich wodociągów, uruchomiono linie kolejowe, stawiano murowane budynki. Działania zbrojne z okresu I wojny światowej oszczędziły miasto, natomiast marzec [[1945]] roku był dla Sławna tragiczną w swoich skutkach datą. Większość rdzennych mieszkańców opuściła już wcześniej Sławno. Wojska sowieckie bez problemu zdobyły prawie puste miasto. Przez kilka dni Sławno było plądrowane i palone. Zniszczeniu uległo 50 % budynków i 80 % zakładów komunalnych. Większość maszyn i urządzeń oraz tory kolejowe zostały zdemontowane przez wojska radzieckie i wywiezione do ZSRR. Po zakończeniu działań wojennych, dysponując nikłymi środkami na odbudowę miasta, władze remontowały tylko niezbędne budynki użyteczności publicznej, większość cennych historycznie zabudowań została rozebrana a cegła z nich trafiła do odbudowującej się Warszawy.
W ciągu sześćdziesięciu lat, jakie upłynęły od zakończenia wojny, miasto bardzo się zmieniło. W latach 60-tych wolne parcele w centrum miasta zabudowano blokami. Miasto utraciło jednak swój klimat malowniczego miasteczka pomorskiego.
Mimo zniszczeń i strat wojennych, można tu odnaleźć ciekawe obiekty i miejsca głęboko związane z jego historią; kościół Mariacki, ufundowany przez księżnę Zofię w [[1321]] roku, kościół pw. św. Antoniego budowany w latach [[1925-1928]] z oryginalnym wystrojem wnętrza, gotyckie bramy z XV wieku – ślady umocnień średniowiecznych, secesyjne kamieniczki o ozdobnych fasadach, budynek poczty, młyny, przedwojenna siedziba straży pożarnej, eklektyczny pałacyk właściciela przedwojennego browaru, dwie wieże ciśnień, budynek dworca kolejowego, ratusz miejski, budynek przedwojennego progimnazjum oraz obecnego gimnazjum i Szkoły Podstawowej nr 3, szpital powiatowy, ciekawe architektonicznie liczne wille wskazujące na zasobność mieszkańców przedwojennego Sławna<ref>[http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy miasta Sławna tworzą wspólnotę samorządową, która działa poprzez swoje organy. Organami samorządu są Rada Miejska oraz Burmistrz Miasta.
Rada Miasta, licząca 15 radnych, powołuje organy pomocnicze w postaci komisji:
* Komisja Rewizyjna
* Komisja Spraw Publicznych
* Komisja Gospodarki i Budżetu
* Komisja Socjalna
Rada Miasta podejmuje decyzje dotyczące wspólnoty samorządowej, na sesjach Rady Miasta, w formie uchwał.
Burmistrz jest organem wykonawczym Miasta, wykonuje uchwały Rady Miasta i zadania miasta określone przepisami prawa.
Urząd Miejski jest biurem realizującym zadania i kompetencje Burmistrza. Siedzibą Urzędu jest miasto Sławno. Kierownikiem Urzędu jest Burmistrz, który wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników Urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.W skład Urzędu wchodzą następujące komórki organizacyjne:
* Kierownictwo Urzędu: Burmistrz Miasta, Zastępca Burmistrza Miasta, Skarbnik Miasta, Sekretarz Miasta Sławno.
[[Plik:PIECZĘĆ sŁAWNA.png|200px|right|thumb|Średniowieczna pieczęć miejska]]
* Wydziały:
** Wydział Finansowo-Budżetowy
** Wydział Organizacyjny
** Wydział Gospodarki Przestrzennej i Obrotu Nieruchomościami
** Wydział Gospodarki Komunalnej i Inwestycji
** Wydział Spraw Obywatelskich i Urząd Stanu Cywilnego
** Wydział Spraw Społecznych i Edukacji
* Samodzielne stanowiska pracy: ds. zamówień publicznych i windykacji, ds. obronnych i zarządzania kryzysowego, ds. profilaktyki, uzależnień i przemocy, Radca prawny RP, ds. audytu wewnętrznego i kontroli,ds. promocji i współpracy zagranicznej.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Przez miasto przebiegają [[droga krajowa nr 6]] relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz drogi wojewódzkie nr 205 (z Darłówka do Sławna) i 209 (ze Sławna do Bytowa). W [[2006]] roku oddana została do użytku obwodnica miasta.
Przez południową część miasta przebiega linia kolejowa łącząca linie relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz [[Sławno]]-[[Darłowo]]. Uzupełnieniem połączeń komunikacyjnych w mieście są połączenia autobusowe.
Gospodarka miasta Sławno ma charakter usługowy,w niewielkim stopniu produkcyjny, największe znaczenie dla miasta i regionu ma jego potencjał turystyczny.
Do największych zakładów pracy sektora prywatnego należą:
POLDAN Zakłady Drzewne, ABWood Sp. z o.o. – fabryka przemysłu drzewnego; Przedsiębiorstwo Budownictwa Specjalistycznego Olszewski i Synowie; Przedsiębiorstwo Drogowe „Drobet”– Broś; Sklepy wielkopowierzchniowe, tj.: Intermarche, Biedronka, sieć sklepów „Społem”. Sektor publiczny reprezentują w tym względzie m.in.: Starostwo Powiatowe, Urząd Miejski, Urząd Gminy, Szkoły Podstawowe i Gimnazjum, Policja, Szpital, Sąd Rejonowy.
Największy udział w gospodarce miasta mają jednostki należące do branży sekcji G (handel hurtowy i detaliczny; naprawa
pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego.Drugą pod względem liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych jest sekcja K (obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności
gospodarczej). Trzecią, wartą uwagi, sekcją jest budownictwo (F), charakteryzujące się najszybszym tempem wzrostu<ref>Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.</ref>.

== Kultura ==
Życie kulturalne miasta koncentruje się wokół [[Sławieńskiego Domu Kultury]], który działa nieprzerwanie od [[1945]] roku. Placówka wyposażona jest w salę kinową na 280 miejsc, obok budynku głównego znajduje się amfiteatr (1500 miejsc) pozwalający na organizowanie imprez plenerowych.
Do zadań jednostki należy: organizacja imprez, festiwali, a także zajęć z zakresu: plastyki, muzyki, teatru, tańca oraz języków obcych, z których chętnie korzystają mieszkańcy.
W Sławnie regularnie organizowane są imprezy o zasięgu ponadlokalnym, do których zaliczyć można:
* Festiwal Orkiestr Dętych (międzynarodowy);
* Festiwal Piosenki Dziecięcej-Od przedszkola do idola;
* Prezentacja Zespołów Tanecznych;
* Festiwal Muzyczny „Rozśpiewana Estrada”;
* Prezentacje Kapel Rockowych;
* Prezentacja Amatorskich Zespołów Teatralnych
* Ogólnopolski Festiwal Twórczości Marka Grechuty.
[http://www.sdk.slawno.pl/ Sławieński Dom Kultury]

Na terenie miasta, od [[września 1946]] roku, funkcjonuje [[Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie]]. Biblioteka prowadzi różnorodną, skierowaną do szerokiego spektrumm czytelników, działalność kulturalno-oświatową, ukierunkowaną na rozbudzenie zainteresowań czytelniczych, upowszechnianie wiedzy i rozwój kultury.
Jest także miejscem spotkań z pisarzami, podróżnikami, politykami i innymi interesującymi ludźmi. Jest organizatorem wielu ciekawych wystaw, o których pisze lokalna prasa. Była min. współorganizatorem powiatowego konkursu plastycznego i literackiego pod wspólnym tytułem "Mój Europejski Partner", zorganizowanym z okazji akcesji Polski w struktury Unii Europejskiej. MBP w Sławnie zawsze włącza się czynnie w ogólnokrajowe akcji popularyzujące książkę i czytelnictwo np. akcja "Cala Polska Czyta Dzieciom", Rok Gombrowicza, Rok Rodziny, Europejski Rok Wychowania poprzez Sport. Sławieńska placówka gromadzi i opracowuje księgozbiór regionalny, dżs (dokumenty życia społecznego) oraz kartoteki poświęcone powiatowi sławieńskiemu. MBP to również stała siedziba związków i organizacji kombatanckich takich jak: Związek Inwalidów Wojennych, Światowy Związek Armii Krajowej. Współpracuje z różnymi stowarzyszeniami i instytucjami publicznymi np. Stowarzyszenie "Akson", Policja, Państwowa Szkoła Muzyczna — filia w Sławnie<ref>[https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/o-nas/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Oświata ==
W Sławnie funkcjonuje jeden żłobek, 4 przedszkola, należące do samorządu terytorialnego. W [[2007]] roku zostało utworzone publiczne przedszkole specjalne.
Obecnie na terenie Sławna funkcjonują następujące placówki oświatowe:
* Szkoła Podstawowa nr 1 im. Kornela Makuszyńskiego, ul. Kossaka 31;
* Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Sempołowskiej 2;
* Gimnazjum Miejskie nr 1 im. Mjra Henryka Sucharskiego, ul. Plac Sportowy 1;
* Zespół Szkół w Sławnie im. J. H. Dąbrowskiego, ul. Cieszkowskiego 4;
* Zespół Szkół Agrotechnicznych w Sławnie, ul. Sempołowskiej 2;
* Zespół Szkół Zawodowych ul. I Pułku Ułanów 11.
* Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Marii Grzegorzewskiej dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Sławnie
* Zasadnicza Szkoła Zawodowa
* Zespół Szkół Agrotechnicznych
* Szkoła Muzyczna<ref>[http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Kościół rzymskokatolicki
* diecezja: Koszalińsko-Kołobrzeska
* dekanat: Sławno
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sławnie]]
data erygowania: 3.12.1976; liczba wiernych: 8200. Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP gotycki, bud. 1326-1364, obiekt zabytkowy - nr rej. A-714 z 13.04.1964, poświęcony 16.10.1948, konsekrowany 26.11.2000 (bp Marian Gołębiewski)
punkt filialny: kaplica szpitalna w Sławnie
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Antoniego w Sławnie]]
data erygowania: 18.04.1924; liczba wiernych: 4811. Kościół parafialny św. Antoniego neogotycki, bud. 1928, obiekt zabytkowy (wraz z plebanią) - nr rej. A-772 z 2.09.1997, konsekrowany 29.05.1928 (bp Józef Deitmer)
kościół filialny pw. Niepokalanego Serca NMP w Kwasowie, gotycki, bud. XVI w., obiekt zabytkowy (wraz z cmentarzem przykościelnym i drzewostanem) - nr rej. A-712 z 28.04.1964, poświęcony 1.05.1948<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Sport ==
* Uczniowski Klub Sportowy OSiR BADMINTON
* Klub Sportowy MKS ŚWIĘC SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy MŁODZIK
* Uczniowski Klub Sportowy Niesłyszących SPRINT
* Miejski Klub Sportowy SŁAWA SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy AGRO<ref>[http://www.slawno.pl/ Kluby Sportowe w Sławnie. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Turystyka ==
* [[Miejska Trasa Turystyczna]]
Sławno posiada własną trasę turystyczną składającą się z 24 elementów, zabytków i ciekawych obiektów zlokalizowanych na terenie miasta.
* [[Regionalne Centrum Informacji Turystycznej]] funkcjonuje w budynku dworca kolejowego PKP.W punkcie RCIT można kupić wydawnictwa zawiązane z regionem, zasięgnąć informacji o noclegach, gastronomii, zakupić bilety na rejs na Bornholm itp. Oferta usług świadczonych w Regionalnym Centrum Informacji Turystycznej w Sławnie jest systematycznie rozszerzana. Placówka jest dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością.
* [[Pomorska Droga św. Jakuba]] przez Sławno wiedzie pielgrzymkowo-turystyczna trasa do Santiago de Compostela
* [[Europejski Szlak Gotyku Ceglanego]] to trasa turystyczna obejmująca 34 miasta z ceglaną architekturą gotycką w siedmiu krajach wokół Morza Bałtyckiego – w Szwecji, Danii, Niemczech, Polsce, na Litwie, Łotwie i w Estonii. Na szlaku znajdują się gotyckie kościoły, klasztory, bramy, baszty, ratusze w miastach, które w swojej historii związane były z Hanzą. Sławno jest jednym z miast współtworzących projekt.

== Demografia ==
Gmina Miejska Sławno zajmuje powierzchnię 1583 ha zamieszkiwaną przez 13105 osób. Na 1 km2 przypada 828 mieszkańców. Kobiety stanowią 52,46 % populacji gminy (6875 osób). W [[2011]] roku w gminie odnotowano ujemny przyrost naturalny (-43) oraz ujemne saldo migracji (-37). Struktura ludności miasta wg wydajności produkcyjnej przedstawia się następująco: 2406 osób w wieku przedprodukcyjnym, 8341 w wieku produkcyjnym oraz 2358 osób w wieku poprodukcyjnym. współczynnik mieszkańców w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym wynosi 57,1<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Obecnie w Sławnie działa 15 Zakładów Opieki Zdrowotnej:
* Niepubliczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej ”NO” s.c. Bożena, Mariusz Hrywniak;
* NZOZ „CEZET” Zdzisław Ceglioski;
* NZOZ „ARS MEDICA”;
* NZOZ „J.A.K.-MED.”;
* NZOZ “K.I.Wiśniewscy” s.c.;
* NZOZ “MEDICUS” s.c.;
* NZOZ “MEDYK”;
* NZOZ “PROTODENS”;
* NZOZ “STOMED”; 49
* NZOZ Igor Wiśniewski;
* NZOZ Pielęgniarek Środowiskowych – Rodzinnych s.c.;
* Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Sławnie;
* Samodzielny NZOZ „GENS”;
* Samodzielny NZOZ „GENS” Małgorzata Gens;
*Powiatowy Szpital w Sławnie.
Wg danych zebranych przez GUS w 2009 roku w Sławnie znajdowały się 4 apteki i
punkty apteczne, w których było zatrudnionych łącznie 8 magistrów farmacji. Na jedną
aptekę ogólnodostępną w 2009 roku przypadało 3 277 mieszkaoców Sławna.

== Herb ==
[[Plik:Herb.png|200px|right|thumb|Herb miasta Sławno]]
Herb Sławna jest jednopolowy. Przedstawia na czerwonym tle białego rybografa w postaci stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Po prawej stronie wyobrażony jest niebieski nurt rzeki. Historia herbu sięga średniowiecza, wiąże się z nadaniem praw miejskich. W średniowieczu przestrzegana była zasada, by w herbie miasta znajdowało się godło rodowe właścicieli. Sławno lokowane było na prawie lubeckim przez możnowładców pomorskich braci Święców - Jana Piotra i Wawrzyńca. Prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]] roku, wówczas miasto przyjęło herb Święców, którym był rybograf, zwany herbem Pobędzie<ref>Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0</ref>.

== Zabytki ==
* [[kościół parafialny pw. Wniebowstąpienia NMP]] - zabytek klasy I. Ufundowany przez księżną Zofię, żonę Bramina IV w [[1321]] roku. Gotyk, murowany z cegły, na kamiennej podmurówce, bazylikowy, trójnawowy.Wskutek zniszczeń wojennych nie posiada zabytkowego wystroju.
* [[kościół parafialny pw. św. Antoniego z Padwy]]. Neogotyk, budowany w latach [[1925-1928]], murowany z cegły klinkierowej, halowy. Zabytkowy wystrój stanowi renesansowy tryptyk z XVI wieku przedstawiający pięć scen z życia Matki Boskiej. Zamknięty odsłania ornament roślinny i świętych z czasów wczesnochrześcijańskich.
* [[bramy miejskie: Koszalińska i Słupska]], pozostałość obwarowań miejskich. w 1400 [[roku]] wymieniono po raz pierwszy mury obronne z czterema bramami, zachowały się dwie. Obie gotyckie, budowane z cegły na rzucie kwadratu, czterokondygnacyjne, elewacje ozdobione blendami<ref>Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2</ref>.
* [[Poczta w Sławnie]]. Gmach Poczty pochodzi z początku XX wieku. W wyniku działań wojennych budynek został znacznie zniszczony. W latach powojennych odbudowany i do dnia dzisiejszego służy jako Urząd Pocztowy.
* [[Dworzec PKP]] - Dworzec kolejowy znajdujący się w zachodniej części miasta został zbudowany w latach 60. XIX wieku. Połączenia kolejowe Sławna z Gdańskiem i Berlinem zostały uruchomione w 1869 roku. Do [[1945]] roku Sławno było dużym węzłem komunikacji kolejowej. Dworcowe budynki są murowane, licowane cegłą. Zachowane został wystrój architektoniczny i zabytkowe urządzenia techniczne. Przed budynkiem umiejscowiony jest zabytkowy elektryczny słup z lat 30.
* [[Ratusz Miejski w Sławnie]] (budynek dawnego starostwa) Reprezentacyjny gmach zbudowany został w stylu neobarokowym w latach 1905 – 1907, według projektu słupskiego architekta Eduarda Kocha.

== Pomniki ==
* Pieta - Cmentarz Komunalny przy kaplicy ul. Gdańska.
* Pomnik ku czci żołnierzy Armii Radzieckiej ul. Koszalińska.
* Pomnik poległych żołnierzy Cmentarz Komunalny ul. Gdańska.
* Pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego przy kościele Mariackim, plac ks.kardynała Stefana Wyszyńskiego.
* Pomnik Chrystus przybywa do Sławna przy Bramie Koszalińskiej ul. Jedności Narodowej.
* Czołg – pomnik wyzwolenia Ziemi Sławieńskiej skwer przy ul.Armii Krajowej<ref>[http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]</ref>.
[http://www.slawno.pl/ Pomniki w Sławnie]

== Osoby urodzone w miejscowości ==
== Osoby związane z miejscowością ==
W maju [[1994]] roku, Rada Miasta I kadencji ustanowiła [[odznaka Złotego Gryfa Sławieńskiego|odznakę Złotego Gryfa Sławieńskiego]] przyznawaną raz w roku osobom szczególnie zasłużonym dla miasta<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998, dz. cyt., s. 18.</ref>.
[[Plik:Złoty gryf sławieński.JPG|200px|right|thumb|Odznaka Złoty Gryf Sławieński]]
Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego:
* ks. prałat Marian Dziemianko
* Derk Steggewentz
* Stanisław Poprawski
* Włodzimierz Rączkowski
* Jan Brewiński
* Włodzimierz Olszewski
* Andrzej Czesław Wulczyński
* Elżbieta Bronowicka - Stawicka
* Karl-Heinz Buchholz
* Ullrich Balke<ref>[http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.
* Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.
* Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9
* Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2
* Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6
* Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0
* Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Kluby sportowe. W: Miasto Sławno] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/p.php?m=6&p=163/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]
* [http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica]]

Sławno

2013-10-08T09:34:58Z

Magda: /* Herb */

{{Miasto infobox
|miasto_nazwa = Sławno
|miasto_grafika = HERB sŁAWNA WITRAŻ.jpg
|opis_zdjecia = herb Sławna witraż
|nazwa_dawna = Nowe Sławno
|nazwa_niemiecka = Schlawe
|powiat = Powiat sławieński
|gmina = Gmina Miasto Sławno
|prawa_miejskie = 22 maja 1317
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Sławno''' (niem. ''Schlawe'') pomorskie miasto o długiej i bogatej historii - prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]]roku. Od początku XVII wieku było siedzibą powiatu. Na rozwój miasta miało wpływ usytuowanie na szlaku komunikacyjnym ze [[szczecin|Szczecina]] do [[Gdańsk|Gdańska]]. W granicach Polski miasto znalazło się w marcu [[1945]] roku<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9</ref>. Dziś liczy 13 163<ref> Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.</ref> mieszkańców i zajmuje powierzchnię 1583 ha. Obecnie Sławno stanowi powiat miejski w północno-wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]]. Leży na obszarze Równiny Słupskiej, u ujścia [[Moszczenica|Moszczenicy]] do [[Wieprza|Wieprzy]], jest atrakcyjnym miejscem turystycznym i wypoczynkowym.
== Geografia ==
=== Położenie ===
Miasto Sławno jest położone w zachodniej części Równinny Słupskiej. Leży w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, na 54°21'' szerokości geograficznej północnej i 16° 41'' długości geograficznej wschodniej.
Pod względem geomorfologicznym miasto jest zlokalizowane w obrębie następujących jednostek:
* prowincja: Niż Środkowoeuropejski
* podprowincja: Pobrzeże Południowobałtyckie
* makroegion: Pobrzeże Koszalińskie
* mezoregion: Równina Sławieńska<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.</ref>

=== Klimat ===
Sąsiedztwo morza Bałtyckiego, a także duża lesistość i liczba jezior okalającej miasto gminy wiejskiej w znacznym stopniu determinują klimat obszaru Sławna z wyraźnym oddziaływaniem strefy morskiej i kontynentalnej, co charakteryzuje się dużą zmiennością frontów atmosferycznych z szybkimi zmianami pogody. Miasto leży na obszarze III Krainy Klimatycznej (wg. K. Prawdzica) - północnego pasa Pojezierza Pomorskiego. Cechą charakterystyczną są długotrwałe wiosenne przymrozki w torfowych dolinach rzecznych. Dla Sławna: średnia roczna temperatura wynosi 6,5°C, średnioroczna amplituda temperatury 17,7°C, długość okresu wegetacyjnego przekracza 210 dni. Liczba dni mroźnych w ciągu roku 27, upalnych 8. Suma rocznych opadów zamyka się w przedziale 600 - 650 mm, wilgotność wynosi 84%<ref>Tamże, s. 9-10.</ref>.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Teren, na którym usytuowane zostało miasto jest nisko położony, dodatkowo odznacza się zróżnicowaniem wysokości wewnątrz obszaru miejskiego. Najniższy punkt w mieście znajduje się na wysokości 17 m.n.p.m., a najwyższy wznosi się na wysokość 50 m.n.p.m. Sławno leży w dorzeczu rzeki Wieprzy, jej źródła znajdują się w okolicy Bytowa, a do morza wpada w Darłówku, ok. 30 km od Sławna. Na odcinku miasta nurt rzeki został uregulowany, prace melioracyjne spowodowały wyprostowanie nurtu i utworzenie Kanału Miejskiego zwanego także Kanałem Młyńskim. W granicach Sławna nurt Wieprzy zasila rzeka Moszczenica, o niezbyt dużej głębokości ok. 0,5 m.<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 9.</ref>

=== Przyroda ===
Flora Sławna jest ściśle związana z działalnością człowieka, można ją podzielić na florę siedlisk naturalnych oraz florę zaprojektowaną przez człowieka tj. roślinność parków, ulic, cmentarzy, zieleńców i ogrodów. Tworzą ją zarówno gatunki rodzime, jak i obcego pochodzenia. Są wśród nich gatunki rzadkie jak zimowit jesienny, cis, bluszcz pospolity, barwinek, przebiśnieg, jednakże w zdecydowanej większości są to gatunki obce. Należą do nich daglezja zielona, świerk kłujący, żywotniki, pośród nich najrzadszy jest egzemplarz tulipanowca amerykańskiego, który można spotkać przy ul. Wojska Polskiego. Na terenie Sławna znajdują się cztery parki miejskie.

[[Ogród Botaniczny w Sławnie]]
Jak wynika z ustaleń historycznych pierwotny ogród botaniczny miał swoje miejsce na skwerze przy sławieńskim progimnazjum. Z dużym prawdopodobieństwem istniał już w [[1933]] roku, o czym świadczą pierwsze daty florystyczne z okolic Sławna w odnalezionym niedawno niemieckim zielniku z lat [[1933-1934]]. Po wojnie nosił nazwę Ogrodu Botanicznego przy Jedenastoletniej Szkole w Sławnie. Obecnie (od 2001 roku) na terenie byłego ogrodu botanicznego znajduje się "Szkolna Ostoja Przyrody", którą opiekują się uczniowie Liceum Ogólnokształcącego. Jak wynika z przeprowadzonych badań flora roślin naczyniowych ogrodu botanicznego jest reprezentowana przede wszystkim przez paprotniki, nagozalążkowe i okrytozalążkowe. Stwierdzono występowanie 196 gatunków należących do 73 rodzin i 169 rodzajów, z tego w latach[[1937-1943]] i [[1959-1961]] 147 gatunków, a w latach [[2002-2003]] 145 gatunków. Do szczególnie interesujących okazów należy szachownica koskowana (Fritillaria meleagris) notowana współcześnie tylko na jednym naturalnym stanowisku. Do dzisiaj zachowały się obrazki plamiste(Arum maculatum) i czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) nie posiadające na Pomorzu stanowisk naturalnych<ref>Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6</ref>.

Na terenie miasta Sławna znajduje się siedem pomników przyrody:
* dąb szypułkowy w lasku komunalnym - ok. 200 lat, wysokość 18 m, obwód 390 cm;
* dąb szypułkowy na ul. Cieszkowskiego - ok. 500 lat, wysokość 26 m, obwód 560 cm;
* lipa drobnolistna - ok. 300 lat wysokość 30 m, obwód 350 cm;
* dwa dęby na ul. Buczka – około 200 lat;
* tulipanowiec na ul. Wojska Polskiego - ok. 80 lat, wysokość 22 m, obwód 200 cm;
* lipa na ul. Cieszkowskiego - ponad 100 lat, wysokość 33 m, obwód 470 cm.

Obszar miasta jest miejscem rozrodu i okresowego przebywania wielu zwierząt zarówno objętych ochroną jak i tych pospolitych. Najcenniejszymi terenami w tym względzie, są doliny rzek Wieprzy i Moszczenicy. Są one siedliskiem występowania ryb łososiowatych, miejscem rozrodu ptaków: derkacza, czajki, kszyka oraz świerszczaka i strumieniówki. Tam również spotkać można chronione gatunki bezkręgowców<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 35.</ref>.

== Historia ==
[[Plik:800px-Lubinus Schlage.png|280px|right|thumb|Rycina miasta Sławno z mapy Lubinusa]]
Początki miasta łączą się ze wczesnośredniowiecznym grodem, stanowiącym ważny ośrodek wczesnofeudalnego księstwa sławieńskiego, w Starym Sławnie (Sławsku), położonym bardziej na północ w stosunku do późniejszego miasta lokacyjnego.
Nowe Sławno położone jest w widłach rzek Wieprzy i Moszczenicy<ref> Dzieje Sławna : praca zbiorowa. Red. Józef Lindmajer. Urząd Miejski w Sławnie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku. Instytut Historii. Słupsk ; Sławno : Urząd Miejski, 1994, s. 89.</ref>. Przywilej lokacyjny miasto otrzymało od [[ród Święców|rodu Święców]] w [[1317]] roku. Przybywający do grodu otrzymali między innymi prawo do budowy młynów oraz swobodnej żeglugi na [[rzeka Wieprza|Wieprzy]] aż do Bałtyku. Miasto zostało zwolnienie na osiem lat z podatku, aby mogło zostać obwarowane i uruchomiło najpotrzebniejsze inwestycje. Gród miał kształt owalu, ulice przecinały się pod katem prostym, a na rynku, w centrum miasta, wzniesiono ratusz. Poza murami miasta powstawały budowle gospodarcze, kaplice i pierwsze manufaktury świadczące o prężnym rozwoju miasta.
Wojna trzydziestoletnia i liczne epidemie wyludniły miasto. Podupadające miasto zasiedlano kolonizatorami z Niemiec, Czech i Niderlandów. Ożywienie gospodarcze nastąpiło dopiero w połowie XVIII wieku, kiedy w mieście organizowano jarmark świętojański, na który ściągali kupcy z Pomorza, Wielkopolski oraz Łotwy i Estonii.
Okres wojen napoleońskich bezpośrednio nie wpłynął na sytuację w mieście, jednak kontrybucje wojenne nałożone na państwo pruskie, w granicach którego leżało Sławno, doprowadziły do ponownego zubożenia grodu.
Po okresie wojen napoleońskich Sławno zostało siedzibą władz jednego z czterech największych na Pomorzu powiatów. Rozbudowywano lokalne drogi, wybudowano system miejskich wodociągów, uruchomiono linie kolejowe, stawiano murowane budynki. Działania zbrojne z okresu I wojny światowej oszczędziły miasto, natomiast marzec [[1945]] roku był dla Sławna tragiczną w swoich skutkach datą. Większość rdzennych mieszkańców opuściła już wcześniej Sławno. Wojska sowieckie bez problemu zdobyły prawie puste miasto. Przez kilka dni Sławno było plądrowane i palone. Zniszczeniu uległo 50 % budynków i 80 % zakładów komunalnych. Większość maszyn i urządzeń oraz tory kolejowe zostały zdemontowane przez wojska radzieckie i wywiezione do ZSRR. Po zakończeniu działań wojennych, dysponując nikłymi środkami na odbudowę miasta, władze remontowały tylko niezbędne budynki użyteczności publicznej, większość cennych historycznie zabudowań została rozebrana a cegła z nich trafiła do odbudowującej się Warszawy.
W ciągu sześćdziesięciu lat, jakie upłynęły od zakończenia wojny, miasto bardzo się zmieniło. W latach 60-tych wolne parcele w centrum miasta zabudowano blokami. Miasto utraciło jednak swój klimat malowniczego miasteczka pomorskiego.
Mimo zniszczeń i strat wojennych, można tu odnaleźć ciekawe obiekty i miejsca głęboko związane z jego historią; kościół Mariacki, ufundowany przez księżnę Zofię w [[1321]] roku, kościół pw. św. Antoniego budowany w latach [[1925-1928]] z oryginalnym wystrojem wnętrza, gotyckie bramy z XV wieku – ślady umocnień średniowiecznych, secesyjne kamieniczki o ozdobnych fasadach, budynek poczty, młyny, przedwojenna siedziba straży pożarnej, eklektyczny pałacyk właściciela przedwojennego browaru, dwie wieże ciśnień, budynek dworca kolejowego, ratusz miejski, budynek przedwojennego progimnazjum oraz obecnego gimnazjum i Szkoły Podstawowej nr 3, szpital powiatowy, ciekawe architektonicznie liczne wille wskazujące na zasobność mieszkańców przedwojennego Sławna<ref>[http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy miasta Sławna tworzą wspólnotę samorządową, która działa poprzez swoje organy. Organami samorządu są Rada Miejska oraz Burmistrz Miasta.
Rada Miasta, licząca 15 radnych, powołuje organy pomocnicze w postaci komisji:
* Komisja Rewizyjna
* Komisja Spraw Publicznych
* Komisja Gospodarki i Budżetu
* Komisja Socjalna
Rada Miasta podejmuje decyzje dotyczące wspólnoty samorządowej, na sesjach Rady Miasta, w formie uchwał.
Burmistrz jest organem wykonawczym Miasta, wykonuje uchwały Rady Miasta i zadania miasta określone przepisami prawa.
Urząd Miejski jest biurem realizującym zadania i kompetencje Burmistrza. Siedzibą Urzędu jest miasto Sławno. Kierownikiem Urzędu jest Burmistrz, który wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników Urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.W skład Urzędu wchodzą następujące komórki organizacyjne:
* Kierownictwo Urzędu: Burmistrz Miasta, Zastępca Burmistrza Miasta, Skarbnik Miasta, Sekretarz Miasta Sławno.
[[Plik:PIECZĘĆ sŁAWNA.png|200px|right|thumb|Średniowieczna pieczęć miejska]]
* Wydziały:
** Wydział Finansowo-Budżetowy
** Wydział Organizacyjny
** Wydział Gospodarki Przestrzennej i Obrotu Nieruchomościami
** Wydział Gospodarki Komunalnej i Inwestycji
** Wydział Spraw Obywatelskich i Urząd Stanu Cywilnego
** Wydział Spraw Społecznych i Edukacji
* Samodzielne stanowiska pracy: ds. zamówień publicznych i windykacji, ds. obronnych i zarządzania kryzysowego, ds. profilaktyki, uzależnień i przemocy, Radca prawny RP, ds. audytu wewnętrznego i kontroli,ds. promocji i współpracy zagranicznej.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Przez miasto przebiegają [[droga krajowa nr 6]] relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz drogi wojewódzkie nr 205 (z Darłówka do Sławna) i 209 (ze Sławna do Bytowa). W [[2006]] roku oddana została do użytku obwodnica miasta.
Przez południową część miasta przebiega linia kolejowa łącząca linie relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz [[Sławno]]-[[Darłowo]]. Uzupełnieniem połączeń komunikacyjnych w mieście są połączenia autobusowe.
Gospodarka miasta Sławno ma charakter usługowy,w niewielkim stopniu produkcyjny, największe znaczenie dla miasta i regionu ma jego potencjał turystyczny.
Do największych zakładów pracy sektora prywatnego należą:
POLDAN Zakłady Drzewne, ABWood Sp. z o.o. – fabryka przemysłu drzewnego; Przedsiębiorstwo Budownictwa Specjalistycznego Olszewski i Synowie; Przedsiębiorstwo Drogowe „Drobet”– Broś; Sklepy wielkopowierzchniowe, tj.: Intermarche, Biedronka, sieć sklepów „Społem”. Sektor publiczny reprezentują w tym względzie m.in.: Starostwo Powiatowe, Urząd Miejski, Urząd Gminy, Szkoły Podstawowe i Gimnazjum, Policja, Szpital, Sąd Rejonowy.
Największy udział w gospodarce miasta mają jednostki należące do branży sekcji G (handel hurtowy i detaliczny; naprawa
pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego.Drugą pod względem liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych jest sekcja K (obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności
gospodarczej). Trzecią, wartą uwagi, sekcją jest budownictwo (F), charakteryzujące się najszybszym tempem wzrostu<ref>Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.</ref>.

== Kultura ==
Życie kulturalne miasta koncentruje się wokół [[Sławieńskiego Domu Kultury]], który działa nieprzerwanie od [[1945]] roku. Placówka wyposażona jest w salę kinową na 280 miejsc, obok budynku głównego znajduje się amfiteatr (1500 miejsc) pozwalający na organizowanie imprez plenerowych.
Do zadań jednostki należy: organizacja imprez, festiwali, a także zajęć z zakresu: plastyki, muzyki, teatru, tańca oraz języków obcych, z których chętnie korzystają mieszkańcy.
W Sławnie regularnie organizowane są imprezy o zasięgu ponadlokalnym, do których zaliczyć można:
* Festiwal Orkiestr Dętych (międzynarodowy);
* Festiwal Piosenki Dziecięcej-Od przedszkola do idola;
* Prezentacja Zespołów Tanecznych;
* Festiwal Muzyczny „Rozśpiewana Estrada”;
* Prezentacje Kapel Rockowych;
* Prezentacja Amatorskich Zespołów Teatralnych
* Ogólnopolski Festiwal Twórczości Marka Grechuty.
[http://www.sdk.slawno.pl/ Sławieński Dom Kultury]

Na terenie miasta, od [[września 1946]] roku, funkcjonuje [[Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie]]. Biblioteka prowadzi różnorodną, skierowaną do szerokiego spektrumm czytelników, działalność kulturalno-oświatową, ukierunkowaną na rozbudzenie zainteresowań czytelniczych, upowszechnianie wiedzy i rozwój kultury.
Jest także miejscem spotkań z pisarzami, podróżnikami, politykami i innymi interesującymi ludźmi. Jest organizatorem wielu ciekawych wystaw, o których pisze lokalna prasa. Była min. współorganizatorem powiatowego konkursu plastycznego i literackiego pod wspólnym tytułem "Mój Europejski Partner", zorganizowanym z okazji akcesji Polski w struktury Unii Europejskiej. MBP w Sławnie zawsze włącza się czynnie w ogólnokrajowe akcji popularyzujące książkę i czytelnictwo np. akcja "Cala Polska Czyta Dzieciom", Rok Gombrowicza, Rok Rodziny, Europejski Rok Wychowania poprzez Sport. Sławieńska placówka gromadzi i opracowuje księgozbiór regionalny, dżs (dokumenty życia społecznego) oraz kartoteki poświęcone powiatowi sławieńskiemu. MBP to również stała siedziba związków i organizacji kombatanckich takich jak: Związek Inwalidów Wojennych, Światowy Związek Armii Krajowej. Współpracuje z różnymi stowarzyszeniami i instytucjami publicznymi np. Stowarzyszenie "Akson", Policja, Państwowa Szkoła Muzyczna — filia w Sławnie<ref>[https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/o-nas/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Oświata ==
W Sławnie funkcjonuje jeden żłobek, 4 przedszkola, należące do samorządu terytorialnego. W [[2007]] roku zostało utworzone publiczne przedszkole specjalne.
Obecnie na terenie Sławna funkcjonują następujące placówki oświatowe:
* Szkoła Podstawowa nr 1 im. Kornela Makuszyńskiego, ul. Kossaka 31;
* Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Sempołowskiej 2;
* Gimnazjum Miejskie nr 1 im. Mjra Henryka Sucharskiego, ul. Plac Sportowy 1;
* Zespół Szkół w Sławnie im. J. H. Dąbrowskiego, ul. Cieszkowskiego 4;
* Zespół Szkół Agrotechnicznych w Sławnie, ul. Sempołowskiej 2;
* Zespół Szkół Zawodowych ul. I Pułku Ułanów 11.
* Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Marii Grzegorzewskiej dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Sławnie
* Zasadnicza Szkoła Zawodowa
* Zespół Szkół Agrotechnicznych
* Szkoła Muzyczna<ref>[http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Kościół rzymskokatolicki
* diecezja: Koszalińsko-Kołobrzeska
* dekanat: Sławno
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sławnie]]
data erygowania: 3.12.1976; liczba wiernych: 8200. Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP gotycki, bud. 1326-1364, obiekt zabytkowy - nr rej. A-714 z 13.04.1964, poświęcony 16.10.1948, konsekrowany 26.11.2000 (bp Marian Gołębiewski)
punkt filialny: kaplica szpitalna w Sławnie
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Antoniego w Sławnie]]
data erygowania: 18.04.1924; liczba wiernych: 4811. Kościół parafialny św. Antoniego neogotycki, bud. 1928, obiekt zabytkowy (wraz z plebanią) - nr rej. A-772 z 2.09.1997, konsekrowany 29.05.1928 (bp Józef Deitmer)
kościół filialny pw. Niepokalanego Serca NMP w Kwasowie, gotycki, bud. XVI w., obiekt zabytkowy (wraz z cmentarzem przykościelnym i drzewostanem) - nr rej. A-712 z 28.04.1964, poświęcony 1.05.1948<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Sport ==
* Uczniowski Klub Sportowy OSiR BADMINTON
* Klub Sportowy MKS ŚWIĘC SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy MŁODZIK
* Uczniowski Klub Sportowy Niesłyszących SPRINT
* Miejski Klub Sportowy SŁAWA SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy AGRO<ref>[http://www.slawno.pl/ Kluby Sportowe w Sławnie. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Turystyka ==
* [[Miejska Trasa Turystyczna]]
Sławno posiada własną trasę turystyczną składającą się z 24 elementów, zabytków i ciekawych obiektów zlokalizowanych na terenie miasta.
* [[Regionalne Centrum Informacji Turystycznej]] funkcjonuje w budynku dworca kolejowego PKP.W punkcie RCIT można kupić wydawnictwa zawiązane z regionem, zasięgnąć informacji o noclegach, gastronomii, zakupić bilety na rejs na Bornholm itp. Oferta usług świadczonych w Regionalnym Centrum Informacji Turystycznej w Sławnie jest systematycznie rozszerzana. Placówka jest dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością.
* [[Pomorska Droga św. Jakuba]] przez Sławno wiedzie pielgrzymkowo-turystyczna trasa do Santiago de Compostela
* [[Europejski Szlak Gotyku Ceglanego]] to trasa turystyczna obejmująca 34 miasta z ceglaną architekturą gotycką w siedmiu krajach wokół Morza Bałtyckiego – w Szwecji, Danii, Niemczech, Polsce, na Litwie, Łotwie i w Estonii. Na szlaku znajdują się gotyckie kościoły, klasztory, bramy, baszty, ratusze w miastach, które w swojej historii związane były z Hanzą. Sławno jest jednym z miast współtworzących projekt.

== Demografia ==
Gmina Miejska Sławno zajmuje powierzchnię 1583 ha zamieszkiwaną przez 13105 osób. Na 1 km2 przypada 828 mieszkańców. Kobiety stanowią 52,46 % populacji gminy (6875 osób). W [[2011]] roku w gminie odnotowano ujemny przyrost naturalny (-43) oraz ujemne saldo migracji (-37). Struktura ludności miasta wg wydajności produkcyjnej przedstawia się następująco: 2406 osób w wieku przedprodukcyjnym, 8341 w wieku produkcyjnym oraz 2358 osób w wieku poprodukcyjnym. współczynnik mieszkańców w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym wynosi 57,1<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Obecnie w Sławnie działa 15 Zakładów Opieki Zdrowotnej:
* Niepubliczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej ”NO” s.c. Bożena, Mariusz Hrywniak;
* NZOZ „CEZET” Zdzisław Ceglioski;
* NZOZ „ARS MEDICA”;
* NZOZ „J.A.K.-MED.”;
* NZOZ “K.I.Wiśniewscy” s.c.;
* NZOZ “MEDICUS” s.c.;
* NZOZ “MEDYK”;
* NZOZ “PROTODENS”;
* NZOZ “STOMED”; 49
* NZOZ Igor Wiśniewski;
* NZOZ Pielęgniarek Środowiskowych – Rodzinnych s.c.;
* Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Sławnie;
* Samodzielny NZOZ „GENS”;
* Samodzielny NZOZ „GENS” Małgorzata Gens;
*Powiatowy Szpital w Sławnie.
Wg danych zebranych przez GUS w 2009 roku w Sławnie znajdowały się 4 apteki i
punkty apteczne, w których było zatrudnionych łącznie 8 magistrów farmacji. Na jedną
aptekę ogólnodostępną w 2009 roku przypadało 3 277 mieszkaoców Sławna.

== Herb ==
[[Plik:Herb.png|200px|right|thumb|Herb miasta Sławno]]
Herb Sławna jest jednopolowy. Przedstawia na czerwonym tle białego rybografa w postaci stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Po prawej stronie wyobrażony jest niebieski nurt rzeki. Historia herbu sięga średniowiecza, wiąże się z nadaniem praw miejskich. W średniowieczu przestrzegana była zasada, by w herbie miasta znajdowało się godło rodowe właścicieli. Sławno lokowane było na prawie lubeckim przez możnowładców pomorskich braci Święców - Jana Piotra i Wawrzyńca. Prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]] roku, wówczas miasto przyjęło herb Święców, którym był rybograf, zwany herbem Pobędzie<ref>Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0</ref>.

== Zabytki ==
* [[kościół parafialny pw. Wniebowstąpienia NMP]] - zabytek klasy I. Ufundowany przez księżną Zofię, żonę Bramina IV w [[1321]] roku. Gotyk, murowany z cegły, na kamiennej podmurówce, bazylikowy, trójnawowy.Wskutek zniszczeń wojennych nie posiada zabytkowego wystroju.
* [[kościół parafialny pw. św. Antoniego z Padwy]]. Neogotyk, budowany w latach [[1925-1928]], murowany z cegły klinkierowej, halowy. Zabytkowy wystrój stanowi renesansowy tryptyk z XVI wieku przedstawiający pięć scen z życia Matki Boskiej. Zamknięty odsłania ornament roślinny i świętych z czasów wczesnochrześcijańskich.
* [[bramy miejskie: Koszalińska i Słupska]], pozostałość obwarowań miejskich. w 1400 [[roku]] wymieniono po raz pierwszy mury obronne z czterema bramami, zachowały się dwie. Obie gotyckie, budowane z cegły na rzucie kwadratu, czterokondygnacyjne, elewacje ozdobione blendami<ref>Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2</ref>.
* [[Poczta w Sławnie]]. Gmach Poczty pochodzi z początku XX wieku. W wyniku działań wojennych budynek został znacznie zniszczony. W latach powojennych odbudowany i do dnia dzisiejszego służy jako Urząd Pocztowy.
* [[Dworzec PKP]] - Dworzec kolejowy znajdujący się w zachodniej części miasta został zbudowany w latach 60. XIX wieku. Połączenia kolejowe Sławna z Gdańskiem i Berlinem zostały uruchomione w 1869 roku. Do [[1945]] roku Sławno było dużym węzłem komunikacji kolejowej. Dworcowe budynki są murowane, licowane cegłą. Zachowane został wystrój architektoniczny i zabytkowe urządzenia techniczne. Przed budynkiem umiejscowiony jest zabytkowy elektryczny słup z lat 30.
* [[Ratusz Miejski w Sławnie]] (budynek dawnego starostwa) Reprezentacyjny gmach zbudowany został w stylu neobarokowym w latach 1905 – 1907, według projektu słupskiego architekta Eduarda Kocha.

== Pomniki ==
* Pieta - Cmentarz Komunalny przy kaplicy ul. Gdańska.
* Pomnik ku czci żołnierzy Armii Radzieckiej ul. Koszalińska.
* Pomnik poległych żołnierzy Cmentarz Komunalny ul. Gdańska.
* Pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego przy kościele Mariackim, plac ks.kardynała Stefana Wyszyńskiego.
* Pomnik Chrystus przybywa do Sławna przy Bramie Koszalińskiej ul. Jedności Narodowej.
* Czołg – pomnik wyzwolenia Ziemi Sławieńskiej skwer przy ul.Armii Krajowej<ref>[http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]</ref>.
[http://www.slawno.pl/ Pomniki w Sławnie]

== Osoby urodzone w miejscowości ==
== Osoby związane z miejscowością ==
W maju [[1994]] roku, Rada Miasta I kadencji ustanowiła [[odznaka Złotego Gryfa Sławieńskiego|odznakę Złotego Gryfa Sławieńskiego]] przyznawaną raz w roku osobom szczególnie zasłużonym dla miasta<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998, dz. cyt., s. 18.</ref>.
[[Plik:Złoty gryf sławieński.JPG|200px|right|thumb|Odznaka Złoty Gryf Sławieński]]
Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego:
* ks. prałat Marian Dziemianko
* Derk Steggewentz
* Stanisław Poprawski
* Włodzimierz Rączkowski
* Jan Brewiński
* Włodzimierz Olszewski
* Andrzej Czesław Wulczyński
* Elżbieta Bronowicka - Stawicka
* Karl-Heinz Buchholz
* Ullrich Balke<ref>[http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.
* Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.
* Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9
* Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2
* Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6
* Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0
* Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Kluby sportowe. W: Miasto Sławno] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/p.php?m=6&p=163/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]
* [http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica]]

Sławno

2013-10-08T09:33:20Z

Magda: /* Samorząd */

{{Miasto infobox
|miasto_nazwa = Sławno
|miasto_grafika = HERB sŁAWNA WITRAŻ.jpg
|opis_zdjecia = herb Sławna witraż
|nazwa_dawna = Nowe Sławno
|nazwa_niemiecka = Schlawe
|powiat = Powiat sławieński
|gmina = Gmina Miasto Sławno
|prawa_miejskie = 22 maja 1317
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Sławno''' (niem. ''Schlawe'') pomorskie miasto o długiej i bogatej historii - prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]]roku. Od początku XVII wieku było siedzibą powiatu. Na rozwój miasta miało wpływ usytuowanie na szlaku komunikacyjnym ze [[szczecin|Szczecina]] do [[Gdańsk|Gdańska]]. W granicach Polski miasto znalazło się w marcu [[1945]] roku<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9</ref>. Dziś liczy 13 163<ref> Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.</ref> mieszkańców i zajmuje powierzchnię 1583 ha. Obecnie Sławno stanowi powiat miejski w północno-wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]]. Leży na obszarze Równiny Słupskiej, u ujścia [[Moszczenica|Moszczenicy]] do [[Wieprza|Wieprzy]], jest atrakcyjnym miejscem turystycznym i wypoczynkowym.
== Geografia ==
=== Położenie ===
Miasto Sławno jest położone w zachodniej części Równinny Słupskiej. Leży w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, na 54°21'' szerokości geograficznej północnej i 16° 41'' długości geograficznej wschodniej.
Pod względem geomorfologicznym miasto jest zlokalizowane w obrębie następujących jednostek:
* prowincja: Niż Środkowoeuropejski
* podprowincja: Pobrzeże Południowobałtyckie
* makroegion: Pobrzeże Koszalińskie
* mezoregion: Równina Sławieńska<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.</ref>

=== Klimat ===
Sąsiedztwo morza Bałtyckiego, a także duża lesistość i liczba jezior okalającej miasto gminy wiejskiej w znacznym stopniu determinują klimat obszaru Sławna z wyraźnym oddziaływaniem strefy morskiej i kontynentalnej, co charakteryzuje się dużą zmiennością frontów atmosferycznych z szybkimi zmianami pogody. Miasto leży na obszarze III Krainy Klimatycznej (wg. K. Prawdzica) - północnego pasa Pojezierza Pomorskiego. Cechą charakterystyczną są długotrwałe wiosenne przymrozki w torfowych dolinach rzecznych. Dla Sławna: średnia roczna temperatura wynosi 6,5°C, średnioroczna amplituda temperatury 17,7°C, długość okresu wegetacyjnego przekracza 210 dni. Liczba dni mroźnych w ciągu roku 27, upalnych 8. Suma rocznych opadów zamyka się w przedziale 600 - 650 mm, wilgotność wynosi 84%<ref>Tamże, s. 9-10.</ref>.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Teren, na którym usytuowane zostało miasto jest nisko położony, dodatkowo odznacza się zróżnicowaniem wysokości wewnątrz obszaru miejskiego. Najniższy punkt w mieście znajduje się na wysokości 17 m.n.p.m., a najwyższy wznosi się na wysokość 50 m.n.p.m. Sławno leży w dorzeczu rzeki Wieprzy, jej źródła znajdują się w okolicy Bytowa, a do morza wpada w Darłówku, ok. 30 km od Sławna. Na odcinku miasta nurt rzeki został uregulowany, prace melioracyjne spowodowały wyprostowanie nurtu i utworzenie Kanału Miejskiego zwanego także Kanałem Młyńskim. W granicach Sławna nurt Wieprzy zasila rzeka Moszczenica, o niezbyt dużej głębokości ok. 0,5 m.<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 9.</ref>

=== Przyroda ===
Flora Sławna jest ściśle związana z działalnością człowieka, można ją podzielić na florę siedlisk naturalnych oraz florę zaprojektowaną przez człowieka tj. roślinność parków, ulic, cmentarzy, zieleńców i ogrodów. Tworzą ją zarówno gatunki rodzime, jak i obcego pochodzenia. Są wśród nich gatunki rzadkie jak zimowit jesienny, cis, bluszcz pospolity, barwinek, przebiśnieg, jednakże w zdecydowanej większości są to gatunki obce. Należą do nich daglezja zielona, świerk kłujący, żywotniki, pośród nich najrzadszy jest egzemplarz tulipanowca amerykańskiego, który można spotkać przy ul. Wojska Polskiego. Na terenie Sławna znajdują się cztery parki miejskie.

[[Ogród Botaniczny w Sławnie]]
Jak wynika z ustaleń historycznych pierwotny ogród botaniczny miał swoje miejsce na skwerze przy sławieńskim progimnazjum. Z dużym prawdopodobieństwem istniał już w [[1933]] roku, o czym świadczą pierwsze daty florystyczne z okolic Sławna w odnalezionym niedawno niemieckim zielniku z lat [[1933-1934]]. Po wojnie nosił nazwę Ogrodu Botanicznego przy Jedenastoletniej Szkole w Sławnie. Obecnie (od 2001 roku) na terenie byłego ogrodu botanicznego znajduje się "Szkolna Ostoja Przyrody", którą opiekują się uczniowie Liceum Ogólnokształcącego. Jak wynika z przeprowadzonych badań flora roślin naczyniowych ogrodu botanicznego jest reprezentowana przede wszystkim przez paprotniki, nagozalążkowe i okrytozalążkowe. Stwierdzono występowanie 196 gatunków należących do 73 rodzin i 169 rodzajów, z tego w latach[[1937-1943]] i [[1959-1961]] 147 gatunków, a w latach [[2002-2003]] 145 gatunków. Do szczególnie interesujących okazów należy szachownica koskowana (Fritillaria meleagris) notowana współcześnie tylko na jednym naturalnym stanowisku. Do dzisiaj zachowały się obrazki plamiste(Arum maculatum) i czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) nie posiadające na Pomorzu stanowisk naturalnych<ref>Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6</ref>.

Na terenie miasta Sławna znajduje się siedem pomników przyrody:
* dąb szypułkowy w lasku komunalnym - ok. 200 lat, wysokość 18 m, obwód 390 cm;
* dąb szypułkowy na ul. Cieszkowskiego - ok. 500 lat, wysokość 26 m, obwód 560 cm;
* lipa drobnolistna - ok. 300 lat wysokość 30 m, obwód 350 cm;
* dwa dęby na ul. Buczka – około 200 lat;
* tulipanowiec na ul. Wojska Polskiego - ok. 80 lat, wysokość 22 m, obwód 200 cm;
* lipa na ul. Cieszkowskiego - ponad 100 lat, wysokość 33 m, obwód 470 cm.

Obszar miasta jest miejscem rozrodu i okresowego przebywania wielu zwierząt zarówno objętych ochroną jak i tych pospolitych. Najcenniejszymi terenami w tym względzie, są doliny rzek Wieprzy i Moszczenicy. Są one siedliskiem występowania ryb łososiowatych, miejscem rozrodu ptaków: derkacza, czajki, kszyka oraz świerszczaka i strumieniówki. Tam również spotkać można chronione gatunki bezkręgowców<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 35.</ref>.

== Historia ==
[[Plik:800px-Lubinus Schlage.png|280px|right|thumb|Rycina miasta Sławno z mapy Lubinusa]]
Początki miasta łączą się ze wczesnośredniowiecznym grodem, stanowiącym ważny ośrodek wczesnofeudalnego księstwa sławieńskiego, w Starym Sławnie (Sławsku), położonym bardziej na północ w stosunku do późniejszego miasta lokacyjnego.
Nowe Sławno położone jest w widłach rzek Wieprzy i Moszczenicy<ref> Dzieje Sławna : praca zbiorowa. Red. Józef Lindmajer. Urząd Miejski w Sławnie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku. Instytut Historii. Słupsk ; Sławno : Urząd Miejski, 1994, s. 89.</ref>. Przywilej lokacyjny miasto otrzymało od [[ród Święców|rodu Święców]] w [[1317]] roku. Przybywający do grodu otrzymali między innymi prawo do budowy młynów oraz swobodnej żeglugi na [[rzeka Wieprza|Wieprzy]] aż do Bałtyku. Miasto zostało zwolnienie na osiem lat z podatku, aby mogło zostać obwarowane i uruchomiło najpotrzebniejsze inwestycje. Gród miał kształt owalu, ulice przecinały się pod katem prostym, a na rynku, w centrum miasta, wzniesiono ratusz. Poza murami miasta powstawały budowle gospodarcze, kaplice i pierwsze manufaktury świadczące o prężnym rozwoju miasta.
Wojna trzydziestoletnia i liczne epidemie wyludniły miasto. Podupadające miasto zasiedlano kolonizatorami z Niemiec, Czech i Niderlandów. Ożywienie gospodarcze nastąpiło dopiero w połowie XVIII wieku, kiedy w mieście organizowano jarmark świętojański, na który ściągali kupcy z Pomorza, Wielkopolski oraz Łotwy i Estonii.
Okres wojen napoleońskich bezpośrednio nie wpłynął na sytuację w mieście, jednak kontrybucje wojenne nałożone na państwo pruskie, w granicach którego leżało Sławno, doprowadziły do ponownego zubożenia grodu.
Po okresie wojen napoleońskich Sławno zostało siedzibą władz jednego z czterech największych na Pomorzu powiatów. Rozbudowywano lokalne drogi, wybudowano system miejskich wodociągów, uruchomiono linie kolejowe, stawiano murowane budynki. Działania zbrojne z okresu I wojny światowej oszczędziły miasto, natomiast marzec [[1945]] roku był dla Sławna tragiczną w swoich skutkach datą. Większość rdzennych mieszkańców opuściła już wcześniej Sławno. Wojska sowieckie bez problemu zdobyły prawie puste miasto. Przez kilka dni Sławno było plądrowane i palone. Zniszczeniu uległo 50 % budynków i 80 % zakładów komunalnych. Większość maszyn i urządzeń oraz tory kolejowe zostały zdemontowane przez wojska radzieckie i wywiezione do ZSRR. Po zakończeniu działań wojennych, dysponując nikłymi środkami na odbudowę miasta, władze remontowały tylko niezbędne budynki użyteczności publicznej, większość cennych historycznie zabudowań została rozebrana a cegła z nich trafiła do odbudowującej się Warszawy.
W ciągu sześćdziesięciu lat, jakie upłynęły od zakończenia wojny, miasto bardzo się zmieniło. W latach 60-tych wolne parcele w centrum miasta zabudowano blokami. Miasto utraciło jednak swój klimat malowniczego miasteczka pomorskiego.
Mimo zniszczeń i strat wojennych, można tu odnaleźć ciekawe obiekty i miejsca głęboko związane z jego historią; kościół Mariacki, ufundowany przez księżnę Zofię w [[1321]] roku, kościół pw. św. Antoniego budowany w latach [[1925-1928]] z oryginalnym wystrojem wnętrza, gotyckie bramy z XV wieku – ślady umocnień średniowiecznych, secesyjne kamieniczki o ozdobnych fasadach, budynek poczty, młyny, przedwojenna siedziba straży pożarnej, eklektyczny pałacyk właściciela przedwojennego browaru, dwie wieże ciśnień, budynek dworca kolejowego, ratusz miejski, budynek przedwojennego progimnazjum oraz obecnego gimnazjum i Szkoły Podstawowej nr 3, szpital powiatowy, ciekawe architektonicznie liczne wille wskazujące na zasobność mieszkańców przedwojennego Sławna<ref>[http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy miasta Sławna tworzą wspólnotę samorządową, która działa poprzez swoje organy. Organami samorządu są Rada Miejska oraz Burmistrz Miasta.
Rada Miasta, licząca 15 radnych, powołuje organy pomocnicze w postaci komisji:
* Komisja Rewizyjna
* Komisja Spraw Publicznych
* Komisja Gospodarki i Budżetu
* Komisja Socjalna
Rada Miasta podejmuje decyzje dotyczące wspólnoty samorządowej, na sesjach Rady Miasta, w formie uchwał.
Burmistrz jest organem wykonawczym Miasta, wykonuje uchwały Rady Miasta i zadania miasta określone przepisami prawa.
Urząd Miejski jest biurem realizującym zadania i kompetencje Burmistrza. Siedzibą Urzędu jest miasto Sławno. Kierownikiem Urzędu jest Burmistrz, który wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników Urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.W skład Urzędu wchodzą następujące komórki organizacyjne:
* Kierownictwo Urzędu: Burmistrz Miasta, Zastępca Burmistrza Miasta, Skarbnik Miasta, Sekretarz Miasta Sławno.
[[Plik:PIECZĘĆ sŁAWNA.png|200px|right|thumb|Średniowieczna pieczęć miejska]]
* Wydziały:
** Wydział Finansowo-Budżetowy
** Wydział Organizacyjny
** Wydział Gospodarki Przestrzennej i Obrotu Nieruchomościami
** Wydział Gospodarki Komunalnej i Inwestycji
** Wydział Spraw Obywatelskich i Urząd Stanu Cywilnego
** Wydział Spraw Społecznych i Edukacji
* Samodzielne stanowiska pracy: ds. zamówień publicznych i windykacji, ds. obronnych i zarządzania kryzysowego, ds. profilaktyki, uzależnień i przemocy, Radca prawny RP, ds. audytu wewnętrznego i kontroli,ds. promocji i współpracy zagranicznej.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Przez miasto przebiegają [[droga krajowa nr 6]] relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz drogi wojewódzkie nr 205 (z Darłówka do Sławna) i 209 (ze Sławna do Bytowa). W [[2006]] roku oddana została do użytku obwodnica miasta.
Przez południową część miasta przebiega linia kolejowa łącząca linie relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz [[Sławno]]-[[Darłowo]]. Uzupełnieniem połączeń komunikacyjnych w mieście są połączenia autobusowe.
Gospodarka miasta Sławno ma charakter usługowy,w niewielkim stopniu produkcyjny, największe znaczenie dla miasta i regionu ma jego potencjał turystyczny.
Do największych zakładów pracy sektora prywatnego należą:
POLDAN Zakłady Drzewne, ABWood Sp. z o.o. – fabryka przemysłu drzewnego; Przedsiębiorstwo Budownictwa Specjalistycznego Olszewski i Synowie; Przedsiębiorstwo Drogowe „Drobet”– Broś; Sklepy wielkopowierzchniowe, tj.: Intermarche, Biedronka, sieć sklepów „Społem”. Sektor publiczny reprezentują w tym względzie m.in.: Starostwo Powiatowe, Urząd Miejski, Urząd Gminy, Szkoły Podstawowe i Gimnazjum, Policja, Szpital, Sąd Rejonowy.
Największy udział w gospodarce miasta mają jednostki należące do branży sekcji G (handel hurtowy i detaliczny; naprawa
pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego.Drugą pod względem liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych jest sekcja K (obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności
gospodarczej). Trzecią, wartą uwagi, sekcją jest budownictwo (F), charakteryzujące się najszybszym tempem wzrostu<ref>Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.</ref>.

== Kultura ==
Życie kulturalne miasta koncentruje się wokół [[Sławieńskiego Domu Kultury]], który działa nieprzerwanie od [[1945]] roku. Placówka wyposażona jest w salę kinową na 280 miejsc, obok budynku głównego znajduje się amfiteatr (1500 miejsc) pozwalający na organizowanie imprez plenerowych.
Do zadań jednostki należy: organizacja imprez, festiwali, a także zajęć z zakresu: plastyki, muzyki, teatru, tańca oraz języków obcych, z których chętnie korzystają mieszkańcy.
W Sławnie regularnie organizowane są imprezy o zasięgu ponadlokalnym, do których zaliczyć można:
* Festiwal Orkiestr Dętych (międzynarodowy);
* Festiwal Piosenki Dziecięcej-Od przedszkola do idola;
* Prezentacja Zespołów Tanecznych;
* Festiwal Muzyczny „Rozśpiewana Estrada”;
* Prezentacje Kapel Rockowych;
* Prezentacja Amatorskich Zespołów Teatralnych
* Ogólnopolski Festiwal Twórczości Marka Grechuty.
[http://www.sdk.slawno.pl/ Sławieński Dom Kultury]

Na terenie miasta, od [[września 1946]] roku, funkcjonuje [[Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie]]. Biblioteka prowadzi różnorodną, skierowaną do szerokiego spektrumm czytelników, działalność kulturalno-oświatową, ukierunkowaną na rozbudzenie zainteresowań czytelniczych, upowszechnianie wiedzy i rozwój kultury.
Jest także miejscem spotkań z pisarzami, podróżnikami, politykami i innymi interesującymi ludźmi. Jest organizatorem wielu ciekawych wystaw, o których pisze lokalna prasa. Była min. współorganizatorem powiatowego konkursu plastycznego i literackiego pod wspólnym tytułem "Mój Europejski Partner", zorganizowanym z okazji akcesji Polski w struktury Unii Europejskiej. MBP w Sławnie zawsze włącza się czynnie w ogólnokrajowe akcji popularyzujące książkę i czytelnictwo np. akcja "Cala Polska Czyta Dzieciom", Rok Gombrowicza, Rok Rodziny, Europejski Rok Wychowania poprzez Sport. Sławieńska placówka gromadzi i opracowuje księgozbiór regionalny, dżs (dokumenty życia społecznego) oraz kartoteki poświęcone powiatowi sławieńskiemu. MBP to również stała siedziba związków i organizacji kombatanckich takich jak: Związek Inwalidów Wojennych, Światowy Związek Armii Krajowej. Współpracuje z różnymi stowarzyszeniami i instytucjami publicznymi np. Stowarzyszenie "Akson", Policja, Państwowa Szkoła Muzyczna — filia w Sławnie<ref>[https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/o-nas/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Oświata ==
W Sławnie funkcjonuje jeden żłobek, 4 przedszkola, należące do samorządu terytorialnego. W [[2007]] roku zostało utworzone publiczne przedszkole specjalne.
Obecnie na terenie Sławna funkcjonują następujące placówki oświatowe:
* Szkoła Podstawowa nr 1 im. Kornela Makuszyńskiego, ul. Kossaka 31;
* Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Sempołowskiej 2;
* Gimnazjum Miejskie nr 1 im. Mjra Henryka Sucharskiego, ul. Plac Sportowy 1;
* Zespół Szkół w Sławnie im. J. H. Dąbrowskiego, ul. Cieszkowskiego 4;
* Zespół Szkół Agrotechnicznych w Sławnie, ul. Sempołowskiej 2;
* Zespół Szkół Zawodowych ul. I Pułku Ułanów 11.
* Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Marii Grzegorzewskiej dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Sławnie
* Zasadnicza Szkoła Zawodowa
* Zespół Szkół Agrotechnicznych
* Szkoła Muzyczna<ref>[http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Kościół rzymskokatolicki
* diecezja: Koszalińsko-Kołobrzeska
* dekanat: Sławno
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sławnie]]
data erygowania: 3.12.1976; liczba wiernych: 8200. Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP gotycki, bud. 1326-1364, obiekt zabytkowy - nr rej. A-714 z 13.04.1964, poświęcony 16.10.1948, konsekrowany 26.11.2000 (bp Marian Gołębiewski)
punkt filialny: kaplica szpitalna w Sławnie
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Antoniego w Sławnie]]
data erygowania: 18.04.1924; liczba wiernych: 4811. Kościół parafialny św. Antoniego neogotycki, bud. 1928, obiekt zabytkowy (wraz z plebanią) - nr rej. A-772 z 2.09.1997, konsekrowany 29.05.1928 (bp Józef Deitmer)
kościół filialny pw. Niepokalanego Serca NMP w Kwasowie, gotycki, bud. XVI w., obiekt zabytkowy (wraz z cmentarzem przykościelnym i drzewostanem) - nr rej. A-712 z 28.04.1964, poświęcony 1.05.1948<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Sport ==
* Uczniowski Klub Sportowy OSiR BADMINTON
* Klub Sportowy MKS ŚWIĘC SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy MŁODZIK
* Uczniowski Klub Sportowy Niesłyszących SPRINT
* Miejski Klub Sportowy SŁAWA SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy AGRO<ref>[http://www.slawno.pl/ Kluby Sportowe w Sławnie. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Turystyka ==
* [[Miejska Trasa Turystyczna]]
Sławno posiada własną trasę turystyczną składającą się z 24 elementów, zabytków i ciekawych obiektów zlokalizowanych na terenie miasta.
* [[Regionalne Centrum Informacji Turystycznej]] funkcjonuje w budynku dworca kolejowego PKP.W punkcie RCIT można kupić wydawnictwa zawiązane z regionem, zasięgnąć informacji o noclegach, gastronomii, zakupić bilety na rejs na Bornholm itp. Oferta usług świadczonych w Regionalnym Centrum Informacji Turystycznej w Sławnie jest systematycznie rozszerzana. Placówka jest dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością.
* [[Pomorska Droga św. Jakuba]] przez Sławno wiedzie pielgrzymkowo-turystyczna trasa do Santiago de Compostela
* [[Europejski Szlak Gotyku Ceglanego]] to trasa turystyczna obejmująca 34 miasta z ceglaną architekturą gotycką w siedmiu krajach wokół Morza Bałtyckiego – w Szwecji, Danii, Niemczech, Polsce, na Litwie, Łotwie i w Estonii. Na szlaku znajdują się gotyckie kościoły, klasztory, bramy, baszty, ratusze w miastach, które w swojej historii związane były z Hanzą. Sławno jest jednym z miast współtworzących projekt.

== Demografia ==
Gmina Miejska Sławno zajmuje powierzchnię 1583 ha zamieszkiwaną przez 13105 osób. Na 1 km2 przypada 828 mieszkańców. Kobiety stanowią 52,46 % populacji gminy (6875 osób). W [[2011]] roku w gminie odnotowano ujemny przyrost naturalny (-43) oraz ujemne saldo migracji (-37). Struktura ludności miasta wg wydajności produkcyjnej przedstawia się następująco: 2406 osób w wieku przedprodukcyjnym, 8341 w wieku produkcyjnym oraz 2358 osób w wieku poprodukcyjnym. współczynnik mieszkańców w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym wynosi 57,1<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Obecnie w Sławnie działa 15 Zakładów Opieki Zdrowotnej:
* Niepubliczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej ”NO” s.c. Bożena, Mariusz Hrywniak;
* NZOZ „CEZET” Zdzisław Ceglioski;
* NZOZ „ARS MEDICA”;
* NZOZ „J.A.K.-MED.”;
* NZOZ “K.I.Wiśniewscy” s.c.;
* NZOZ “MEDICUS” s.c.;
* NZOZ “MEDYK”;
* NZOZ “PROTODENS”;
* NZOZ “STOMED”; 49
* NZOZ Igor Wiśniewski;
* NZOZ Pielęgniarek Środowiskowych – Rodzinnych s.c.;
* Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Sławnie;
* Samodzielny NZOZ „GENS”;
* Samodzielny NZOZ „GENS” Małgorzata Gens;
*Powiatowy Szpital w Sławnie.
Wg danych zebranych przez GUS w 2009 roku w Sławnie znajdowały się 4 apteki i
punkty apteczne, w których było zatrudnionych łącznie 8 magistrów farmacji. Na jedną
aptekę ogólnodostępną w 2009 roku przypadało 3 277 mieszkaoców Sławna.

== Herb ==
Herb Sławna jest jednopolowy. Przedstawia na czerwonym tle białego rybografa w postaci stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Po prawej stronie wyobrażony jest niebieski nurt rzeki. Historia herbu sięga średniowiecza, wiąże się z nadaniem praw miejskich. W średniowieczu przestrzegana była zasada, by w herbie miasta znajdowało się godło rodowe właścicieli. Sławno lokowane było na prawie lubeckim przez możnowładców pomorskich braci Święców - Jana Piotra i Wawrzyńca. Prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]] roku, wówczas miasto przyjęło herb Święców, którym był rybograf, zwany herbem Pobędzie<ref>Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0</ref>.

== Zabytki ==
* [[kościół parafialny pw. Wniebowstąpienia NMP]] - zabytek klasy I. Ufundowany przez księżną Zofię, żonę Bramina IV w [[1321]] roku. Gotyk, murowany z cegły, na kamiennej podmurówce, bazylikowy, trójnawowy.Wskutek zniszczeń wojennych nie posiada zabytkowego wystroju.
* [[kościół parafialny pw. św. Antoniego z Padwy]]. Neogotyk, budowany w latach [[1925-1928]], murowany z cegły klinkierowej, halowy. Zabytkowy wystrój stanowi renesansowy tryptyk z XVI wieku przedstawiający pięć scen z życia Matki Boskiej. Zamknięty odsłania ornament roślinny i świętych z czasów wczesnochrześcijańskich.
* [[bramy miejskie: Koszalińska i Słupska]], pozostałość obwarowań miejskich. w 1400 [[roku]] wymieniono po raz pierwszy mury obronne z czterema bramami, zachowały się dwie. Obie gotyckie, budowane z cegły na rzucie kwadratu, czterokondygnacyjne, elewacje ozdobione blendami<ref>Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2</ref>.
* [[Poczta w Sławnie]]. Gmach Poczty pochodzi z początku XX wieku. W wyniku działań wojennych budynek został znacznie zniszczony. W latach powojennych odbudowany i do dnia dzisiejszego służy jako Urząd Pocztowy.
* [[Dworzec PKP]] - Dworzec kolejowy znajdujący się w zachodniej części miasta został zbudowany w latach 60. XIX wieku. Połączenia kolejowe Sławna z Gdańskiem i Berlinem zostały uruchomione w 1869 roku. Do [[1945]] roku Sławno było dużym węzłem komunikacji kolejowej. Dworcowe budynki są murowane, licowane cegłą. Zachowane został wystrój architektoniczny i zabytkowe urządzenia techniczne. Przed budynkiem umiejscowiony jest zabytkowy elektryczny słup z lat 30.
* [[Ratusz Miejski w Sławnie]] (budynek dawnego starostwa) Reprezentacyjny gmach zbudowany został w stylu neobarokowym w latach 1905 – 1907, według projektu słupskiego architekta Eduarda Kocha.

== Pomniki ==
* Pieta - Cmentarz Komunalny przy kaplicy ul. Gdańska.
* Pomnik ku czci żołnierzy Armii Radzieckiej ul. Koszalińska.
* Pomnik poległych żołnierzy Cmentarz Komunalny ul. Gdańska.
* Pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego przy kościele Mariackim, plac ks.kardynała Stefana Wyszyńskiego.
* Pomnik Chrystus przybywa do Sławna przy Bramie Koszalińskiej ul. Jedności Narodowej.
* Czołg – pomnik wyzwolenia Ziemi Sławieńskiej skwer przy ul.Armii Krajowej<ref>[http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]</ref>.
[http://www.slawno.pl/ Pomniki w Sławnie]

== Osoby urodzone w miejscowości ==
== Osoby związane z miejscowością ==
W maju [[1994]] roku, Rada Miasta I kadencji ustanowiła [[odznaka Złotego Gryfa Sławieńskiego|odznakę Złotego Gryfa Sławieńskiego]] przyznawaną raz w roku osobom szczególnie zasłużonym dla miasta<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998, dz. cyt., s. 18.</ref>.
[[Plik:Złoty gryf sławieński.JPG|200px|right|thumb|Odznaka Złoty Gryf Sławieński]]
Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego:
* ks. prałat Marian Dziemianko
* Derk Steggewentz
* Stanisław Poprawski
* Włodzimierz Rączkowski
* Jan Brewiński
* Włodzimierz Olszewski
* Andrzej Czesław Wulczyński
* Elżbieta Bronowicka - Stawicka
* Karl-Heinz Buchholz
* Ullrich Balke<ref>[http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.
* Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.
* Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9
* Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2
* Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6
* Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0
* Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Kluby sportowe. W: Miasto Sławno] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/p.php?m=6&p=163/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]
* [http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica]]

Sławno

2013-10-08T09:32:56Z

Magda: /* Samorząd */

{{Miasto infobox
|miasto_nazwa = Sławno
|miasto_grafika = HERB sŁAWNA WITRAŻ.jpg
|opis_zdjecia = herb Sławna witraż
|nazwa_dawna = Nowe Sławno
|nazwa_niemiecka = Schlawe
|powiat = Powiat sławieński
|gmina = Gmina Miasto Sławno
|prawa_miejskie = 22 maja 1317
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Sławno''' (niem. ''Schlawe'') pomorskie miasto o długiej i bogatej historii - prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]]roku. Od początku XVII wieku było siedzibą powiatu. Na rozwój miasta miało wpływ usytuowanie na szlaku komunikacyjnym ze [[szczecin|Szczecina]] do [[Gdańsk|Gdańska]]. W granicach Polski miasto znalazło się w marcu [[1945]] roku<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9</ref>. Dziś liczy 13 163<ref> Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.</ref> mieszkańców i zajmuje powierzchnię 1583 ha. Obecnie Sławno stanowi powiat miejski w północno-wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]]. Leży na obszarze Równiny Słupskiej, u ujścia [[Moszczenica|Moszczenicy]] do [[Wieprza|Wieprzy]], jest atrakcyjnym miejscem turystycznym i wypoczynkowym.
== Geografia ==
=== Położenie ===
Miasto Sławno jest położone w zachodniej części Równinny Słupskiej. Leży w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, na 54°21'' szerokości geograficznej północnej i 16° 41'' długości geograficznej wschodniej.
Pod względem geomorfologicznym miasto jest zlokalizowane w obrębie następujących jednostek:
* prowincja: Niż Środkowoeuropejski
* podprowincja: Pobrzeże Południowobałtyckie
* makroegion: Pobrzeże Koszalińskie
* mezoregion: Równina Sławieńska<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.</ref>

=== Klimat ===
Sąsiedztwo morza Bałtyckiego, a także duża lesistość i liczba jezior okalającej miasto gminy wiejskiej w znacznym stopniu determinują klimat obszaru Sławna z wyraźnym oddziaływaniem strefy morskiej i kontynentalnej, co charakteryzuje się dużą zmiennością frontów atmosferycznych z szybkimi zmianami pogody. Miasto leży na obszarze III Krainy Klimatycznej (wg. K. Prawdzica) - północnego pasa Pojezierza Pomorskiego. Cechą charakterystyczną są długotrwałe wiosenne przymrozki w torfowych dolinach rzecznych. Dla Sławna: średnia roczna temperatura wynosi 6,5°C, średnioroczna amplituda temperatury 17,7°C, długość okresu wegetacyjnego przekracza 210 dni. Liczba dni mroźnych w ciągu roku 27, upalnych 8. Suma rocznych opadów zamyka się w przedziale 600 - 650 mm, wilgotność wynosi 84%<ref>Tamże, s. 9-10.</ref>.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Teren, na którym usytuowane zostało miasto jest nisko położony, dodatkowo odznacza się zróżnicowaniem wysokości wewnątrz obszaru miejskiego. Najniższy punkt w mieście znajduje się na wysokości 17 m.n.p.m., a najwyższy wznosi się na wysokość 50 m.n.p.m. Sławno leży w dorzeczu rzeki Wieprzy, jej źródła znajdują się w okolicy Bytowa, a do morza wpada w Darłówku, ok. 30 km od Sławna. Na odcinku miasta nurt rzeki został uregulowany, prace melioracyjne spowodowały wyprostowanie nurtu i utworzenie Kanału Miejskiego zwanego także Kanałem Młyńskim. W granicach Sławna nurt Wieprzy zasila rzeka Moszczenica, o niezbyt dużej głębokości ok. 0,5 m.<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 9.</ref>

=== Przyroda ===
Flora Sławna jest ściśle związana z działalnością człowieka, można ją podzielić na florę siedlisk naturalnych oraz florę zaprojektowaną przez człowieka tj. roślinność parków, ulic, cmentarzy, zieleńców i ogrodów. Tworzą ją zarówno gatunki rodzime, jak i obcego pochodzenia. Są wśród nich gatunki rzadkie jak zimowit jesienny, cis, bluszcz pospolity, barwinek, przebiśnieg, jednakże w zdecydowanej większości są to gatunki obce. Należą do nich daglezja zielona, świerk kłujący, żywotniki, pośród nich najrzadszy jest egzemplarz tulipanowca amerykańskiego, który można spotkać przy ul. Wojska Polskiego. Na terenie Sławna znajdują się cztery parki miejskie.

[[Ogród Botaniczny w Sławnie]]
Jak wynika z ustaleń historycznych pierwotny ogród botaniczny miał swoje miejsce na skwerze przy sławieńskim progimnazjum. Z dużym prawdopodobieństwem istniał już w [[1933]] roku, o czym świadczą pierwsze daty florystyczne z okolic Sławna w odnalezionym niedawno niemieckim zielniku z lat [[1933-1934]]. Po wojnie nosił nazwę Ogrodu Botanicznego przy Jedenastoletniej Szkole w Sławnie. Obecnie (od 2001 roku) na terenie byłego ogrodu botanicznego znajduje się "Szkolna Ostoja Przyrody", którą opiekują się uczniowie Liceum Ogólnokształcącego. Jak wynika z przeprowadzonych badań flora roślin naczyniowych ogrodu botanicznego jest reprezentowana przede wszystkim przez paprotniki, nagozalążkowe i okrytozalążkowe. Stwierdzono występowanie 196 gatunków należących do 73 rodzin i 169 rodzajów, z tego w latach[[1937-1943]] i [[1959-1961]] 147 gatunków, a w latach [[2002-2003]] 145 gatunków. Do szczególnie interesujących okazów należy szachownica koskowana (Fritillaria meleagris) notowana współcześnie tylko na jednym naturalnym stanowisku. Do dzisiaj zachowały się obrazki plamiste(Arum maculatum) i czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) nie posiadające na Pomorzu stanowisk naturalnych<ref>Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6</ref>.

Na terenie miasta Sławna znajduje się siedem pomników przyrody:
* dąb szypułkowy w lasku komunalnym - ok. 200 lat, wysokość 18 m, obwód 390 cm;
* dąb szypułkowy na ul. Cieszkowskiego - ok. 500 lat, wysokość 26 m, obwód 560 cm;
* lipa drobnolistna - ok. 300 lat wysokość 30 m, obwód 350 cm;
* dwa dęby na ul. Buczka – około 200 lat;
* tulipanowiec na ul. Wojska Polskiego - ok. 80 lat, wysokość 22 m, obwód 200 cm;
* lipa na ul. Cieszkowskiego - ponad 100 lat, wysokość 33 m, obwód 470 cm.

Obszar miasta jest miejscem rozrodu i okresowego przebywania wielu zwierząt zarówno objętych ochroną jak i tych pospolitych. Najcenniejszymi terenami w tym względzie, są doliny rzek Wieprzy i Moszczenicy. Są one siedliskiem występowania ryb łososiowatych, miejscem rozrodu ptaków: derkacza, czajki, kszyka oraz świerszczaka i strumieniówki. Tam również spotkać można chronione gatunki bezkręgowców<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 35.</ref>.

== Historia ==
[[Plik:800px-Lubinus Schlage.png|280px|right|thumb|Rycina miasta Sławno z mapy Lubinusa]]
Początki miasta łączą się ze wczesnośredniowiecznym grodem, stanowiącym ważny ośrodek wczesnofeudalnego księstwa sławieńskiego, w Starym Sławnie (Sławsku), położonym bardziej na północ w stosunku do późniejszego miasta lokacyjnego.
Nowe Sławno położone jest w widłach rzek Wieprzy i Moszczenicy<ref> Dzieje Sławna : praca zbiorowa. Red. Józef Lindmajer. Urząd Miejski w Sławnie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku. Instytut Historii. Słupsk ; Sławno : Urząd Miejski, 1994, s. 89.</ref>. Przywilej lokacyjny miasto otrzymało od [[ród Święców|rodu Święców]] w [[1317]] roku. Przybywający do grodu otrzymali między innymi prawo do budowy młynów oraz swobodnej żeglugi na [[rzeka Wieprza|Wieprzy]] aż do Bałtyku. Miasto zostało zwolnienie na osiem lat z podatku, aby mogło zostać obwarowane i uruchomiło najpotrzebniejsze inwestycje. Gród miał kształt owalu, ulice przecinały się pod katem prostym, a na rynku, w centrum miasta, wzniesiono ratusz. Poza murami miasta powstawały budowle gospodarcze, kaplice i pierwsze manufaktury świadczące o prężnym rozwoju miasta.
Wojna trzydziestoletnia i liczne epidemie wyludniły miasto. Podupadające miasto zasiedlano kolonizatorami z Niemiec, Czech i Niderlandów. Ożywienie gospodarcze nastąpiło dopiero w połowie XVIII wieku, kiedy w mieście organizowano jarmark świętojański, na który ściągali kupcy z Pomorza, Wielkopolski oraz Łotwy i Estonii.
Okres wojen napoleońskich bezpośrednio nie wpłynął na sytuację w mieście, jednak kontrybucje wojenne nałożone na państwo pruskie, w granicach którego leżało Sławno, doprowadziły do ponownego zubożenia grodu.
Po okresie wojen napoleońskich Sławno zostało siedzibą władz jednego z czterech największych na Pomorzu powiatów. Rozbudowywano lokalne drogi, wybudowano system miejskich wodociągów, uruchomiono linie kolejowe, stawiano murowane budynki. Działania zbrojne z okresu I wojny światowej oszczędziły miasto, natomiast marzec [[1945]] roku był dla Sławna tragiczną w swoich skutkach datą. Większość rdzennych mieszkańców opuściła już wcześniej Sławno. Wojska sowieckie bez problemu zdobyły prawie puste miasto. Przez kilka dni Sławno było plądrowane i palone. Zniszczeniu uległo 50 % budynków i 80 % zakładów komunalnych. Większość maszyn i urządzeń oraz tory kolejowe zostały zdemontowane przez wojska radzieckie i wywiezione do ZSRR. Po zakończeniu działań wojennych, dysponując nikłymi środkami na odbudowę miasta, władze remontowały tylko niezbędne budynki użyteczności publicznej, większość cennych historycznie zabudowań została rozebrana a cegła z nich trafiła do odbudowującej się Warszawy.
W ciągu sześćdziesięciu lat, jakie upłynęły od zakończenia wojny, miasto bardzo się zmieniło. W latach 60-tych wolne parcele w centrum miasta zabudowano blokami. Miasto utraciło jednak swój klimat malowniczego miasteczka pomorskiego.
Mimo zniszczeń i strat wojennych, można tu odnaleźć ciekawe obiekty i miejsca głęboko związane z jego historią; kościół Mariacki, ufundowany przez księżnę Zofię w [[1321]] roku, kościół pw. św. Antoniego budowany w latach [[1925-1928]] z oryginalnym wystrojem wnętrza, gotyckie bramy z XV wieku – ślady umocnień średniowiecznych, secesyjne kamieniczki o ozdobnych fasadach, budynek poczty, młyny, przedwojenna siedziba straży pożarnej, eklektyczny pałacyk właściciela przedwojennego browaru, dwie wieże ciśnień, budynek dworca kolejowego, ratusz miejski, budynek przedwojennego progimnazjum oraz obecnego gimnazjum i Szkoły Podstawowej nr 3, szpital powiatowy, ciekawe architektonicznie liczne wille wskazujące na zasobność mieszkańców przedwojennego Sławna<ref>[http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy miasta Sławna tworzą wspólnotę samorządową, która działa poprzez swoje organy. Organami samorządu są Rada Miejska oraz Burmistrz Miasta.
Rada Miasta, licząca 15 radnych, powołuje organy pomocnicze w postaci komisji:
* Komisja Rewizyjna
* Komisja Spraw Publicznych
* Komisja Gospodarki i Budżetu
* Komisja Socjalna
Rada Miasta podejmuje decyzje dotyczące wspólnoty samorządowej, na sesjach Rady Miasta, w formie uchwał.
Burmistrz jest organem wykonawczym Miasta, wykonuje uchwały Rady Miasta i zadania miasta określone przepisami prawa.
Urząd Miejski jest biurem realizującym zadania i kompetencje Burmistrza. Siedzibą Urzędu jest miasto Sławno. Kierownikiem Urzędu jest Burmistrz, który wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników Urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.W skład Urzędu wchodzą następujące komórki organizacyjne:
* Kierownictwo Urzędu: Burmistrz Miasta, Zastępca Burmistrza Miasta, Skarbnik Miasta, Sekretarz Miasta Sławno.
[[Plik:PIECZĘĆ sŁAWNA.png|280px|right|thumb|Średniowieczna pieczęć miejska]]
* Wydziały:
** Wydział Finansowo-Budżetowy
** Wydział Organizacyjny
** Wydział Gospodarki Przestrzennej i Obrotu Nieruchomościami
** Wydział Gospodarki Komunalnej i Inwestycji
** Wydział Spraw Obywatelskich i Urząd Stanu Cywilnego
** Wydział Spraw Społecznych i Edukacji
* Samodzielne stanowiska pracy: ds. zamówień publicznych i windykacji, ds. obronnych i zarządzania kryzysowego, ds. profilaktyki, uzależnień i przemocy, Radca prawny RP, ds. audytu wewnętrznego i kontroli,ds. promocji i współpracy zagranicznej.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Przez miasto przebiegają [[droga krajowa nr 6]] relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz drogi wojewódzkie nr 205 (z Darłówka do Sławna) i 209 (ze Sławna do Bytowa). W [[2006]] roku oddana została do użytku obwodnica miasta.
Przez południową część miasta przebiega linia kolejowa łącząca linie relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz [[Sławno]]-[[Darłowo]]. Uzupełnieniem połączeń komunikacyjnych w mieście są połączenia autobusowe.
Gospodarka miasta Sławno ma charakter usługowy,w niewielkim stopniu produkcyjny, największe znaczenie dla miasta i regionu ma jego potencjał turystyczny.
Do największych zakładów pracy sektora prywatnego należą:
POLDAN Zakłady Drzewne, ABWood Sp. z o.o. – fabryka przemysłu drzewnego; Przedsiębiorstwo Budownictwa Specjalistycznego Olszewski i Synowie; Przedsiębiorstwo Drogowe „Drobet”– Broś; Sklepy wielkopowierzchniowe, tj.: Intermarche, Biedronka, sieć sklepów „Społem”. Sektor publiczny reprezentują w tym względzie m.in.: Starostwo Powiatowe, Urząd Miejski, Urząd Gminy, Szkoły Podstawowe i Gimnazjum, Policja, Szpital, Sąd Rejonowy.
Największy udział w gospodarce miasta mają jednostki należące do branży sekcji G (handel hurtowy i detaliczny; naprawa
pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego.Drugą pod względem liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych jest sekcja K (obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności
gospodarczej). Trzecią, wartą uwagi, sekcją jest budownictwo (F), charakteryzujące się najszybszym tempem wzrostu<ref>Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.</ref>.

== Kultura ==
Życie kulturalne miasta koncentruje się wokół [[Sławieńskiego Domu Kultury]], który działa nieprzerwanie od [[1945]] roku. Placówka wyposażona jest w salę kinową na 280 miejsc, obok budynku głównego znajduje się amfiteatr (1500 miejsc) pozwalający na organizowanie imprez plenerowych.
Do zadań jednostki należy: organizacja imprez, festiwali, a także zajęć z zakresu: plastyki, muzyki, teatru, tańca oraz języków obcych, z których chętnie korzystają mieszkańcy.
W Sławnie regularnie organizowane są imprezy o zasięgu ponadlokalnym, do których zaliczyć można:
* Festiwal Orkiestr Dętych (międzynarodowy);
* Festiwal Piosenki Dziecięcej-Od przedszkola do idola;
* Prezentacja Zespołów Tanecznych;
* Festiwal Muzyczny „Rozśpiewana Estrada”;
* Prezentacje Kapel Rockowych;
* Prezentacja Amatorskich Zespołów Teatralnych
* Ogólnopolski Festiwal Twórczości Marka Grechuty.
[http://www.sdk.slawno.pl/ Sławieński Dom Kultury]

Na terenie miasta, od [[września 1946]] roku, funkcjonuje [[Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie]]. Biblioteka prowadzi różnorodną, skierowaną do szerokiego spektrumm czytelników, działalność kulturalno-oświatową, ukierunkowaną na rozbudzenie zainteresowań czytelniczych, upowszechnianie wiedzy i rozwój kultury.
Jest także miejscem spotkań z pisarzami, podróżnikami, politykami i innymi interesującymi ludźmi. Jest organizatorem wielu ciekawych wystaw, o których pisze lokalna prasa. Była min. współorganizatorem powiatowego konkursu plastycznego i literackiego pod wspólnym tytułem "Mój Europejski Partner", zorganizowanym z okazji akcesji Polski w struktury Unii Europejskiej. MBP w Sławnie zawsze włącza się czynnie w ogólnokrajowe akcji popularyzujące książkę i czytelnictwo np. akcja "Cala Polska Czyta Dzieciom", Rok Gombrowicza, Rok Rodziny, Europejski Rok Wychowania poprzez Sport. Sławieńska placówka gromadzi i opracowuje księgozbiór regionalny, dżs (dokumenty życia społecznego) oraz kartoteki poświęcone powiatowi sławieńskiemu. MBP to również stała siedziba związków i organizacji kombatanckich takich jak: Związek Inwalidów Wojennych, Światowy Związek Armii Krajowej. Współpracuje z różnymi stowarzyszeniami i instytucjami publicznymi np. Stowarzyszenie "Akson", Policja, Państwowa Szkoła Muzyczna — filia w Sławnie<ref>[https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/o-nas/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Oświata ==
W Sławnie funkcjonuje jeden żłobek, 4 przedszkola, należące do samorządu terytorialnego. W [[2007]] roku zostało utworzone publiczne przedszkole specjalne.
Obecnie na terenie Sławna funkcjonują następujące placówki oświatowe:
* Szkoła Podstawowa nr 1 im. Kornela Makuszyńskiego, ul. Kossaka 31;
* Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Sempołowskiej 2;
* Gimnazjum Miejskie nr 1 im. Mjra Henryka Sucharskiego, ul. Plac Sportowy 1;
* Zespół Szkół w Sławnie im. J. H. Dąbrowskiego, ul. Cieszkowskiego 4;
* Zespół Szkół Agrotechnicznych w Sławnie, ul. Sempołowskiej 2;
* Zespół Szkół Zawodowych ul. I Pułku Ułanów 11.
* Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Marii Grzegorzewskiej dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Sławnie
* Zasadnicza Szkoła Zawodowa
* Zespół Szkół Agrotechnicznych
* Szkoła Muzyczna<ref>[http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Kościół rzymskokatolicki
* diecezja: Koszalińsko-Kołobrzeska
* dekanat: Sławno
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sławnie]]
data erygowania: 3.12.1976; liczba wiernych: 8200. Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP gotycki, bud. 1326-1364, obiekt zabytkowy - nr rej. A-714 z 13.04.1964, poświęcony 16.10.1948, konsekrowany 26.11.2000 (bp Marian Gołębiewski)
punkt filialny: kaplica szpitalna w Sławnie
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Antoniego w Sławnie]]
data erygowania: 18.04.1924; liczba wiernych: 4811. Kościół parafialny św. Antoniego neogotycki, bud. 1928, obiekt zabytkowy (wraz z plebanią) - nr rej. A-772 z 2.09.1997, konsekrowany 29.05.1928 (bp Józef Deitmer)
kościół filialny pw. Niepokalanego Serca NMP w Kwasowie, gotycki, bud. XVI w., obiekt zabytkowy (wraz z cmentarzem przykościelnym i drzewostanem) - nr rej. A-712 z 28.04.1964, poświęcony 1.05.1948<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Sport ==
* Uczniowski Klub Sportowy OSiR BADMINTON
* Klub Sportowy MKS ŚWIĘC SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy MŁODZIK
* Uczniowski Klub Sportowy Niesłyszących SPRINT
* Miejski Klub Sportowy SŁAWA SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy AGRO<ref>[http://www.slawno.pl/ Kluby Sportowe w Sławnie. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Turystyka ==
* [[Miejska Trasa Turystyczna]]
Sławno posiada własną trasę turystyczną składającą się z 24 elementów, zabytków i ciekawych obiektów zlokalizowanych na terenie miasta.
* [[Regionalne Centrum Informacji Turystycznej]] funkcjonuje w budynku dworca kolejowego PKP.W punkcie RCIT można kupić wydawnictwa zawiązane z regionem, zasięgnąć informacji o noclegach, gastronomii, zakupić bilety na rejs na Bornholm itp. Oferta usług świadczonych w Regionalnym Centrum Informacji Turystycznej w Sławnie jest systematycznie rozszerzana. Placówka jest dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością.
* [[Pomorska Droga św. Jakuba]] przez Sławno wiedzie pielgrzymkowo-turystyczna trasa do Santiago de Compostela
* [[Europejski Szlak Gotyku Ceglanego]] to trasa turystyczna obejmująca 34 miasta z ceglaną architekturą gotycką w siedmiu krajach wokół Morza Bałtyckiego – w Szwecji, Danii, Niemczech, Polsce, na Litwie, Łotwie i w Estonii. Na szlaku znajdują się gotyckie kościoły, klasztory, bramy, baszty, ratusze w miastach, które w swojej historii związane były z Hanzą. Sławno jest jednym z miast współtworzących projekt.

== Demografia ==
Gmina Miejska Sławno zajmuje powierzchnię 1583 ha zamieszkiwaną przez 13105 osób. Na 1 km2 przypada 828 mieszkańców. Kobiety stanowią 52,46 % populacji gminy (6875 osób). W [[2011]] roku w gminie odnotowano ujemny przyrost naturalny (-43) oraz ujemne saldo migracji (-37). Struktura ludności miasta wg wydajności produkcyjnej przedstawia się następująco: 2406 osób w wieku przedprodukcyjnym, 8341 w wieku produkcyjnym oraz 2358 osób w wieku poprodukcyjnym. współczynnik mieszkańców w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym wynosi 57,1<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Obecnie w Sławnie działa 15 Zakładów Opieki Zdrowotnej:
* Niepubliczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej ”NO” s.c. Bożena, Mariusz Hrywniak;
* NZOZ „CEZET” Zdzisław Ceglioski;
* NZOZ „ARS MEDICA”;
* NZOZ „J.A.K.-MED.”;
* NZOZ “K.I.Wiśniewscy” s.c.;
* NZOZ “MEDICUS” s.c.;
* NZOZ “MEDYK”;
* NZOZ “PROTODENS”;
* NZOZ “STOMED”; 49
* NZOZ Igor Wiśniewski;
* NZOZ Pielęgniarek Środowiskowych – Rodzinnych s.c.;
* Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Sławnie;
* Samodzielny NZOZ „GENS”;
* Samodzielny NZOZ „GENS” Małgorzata Gens;
*Powiatowy Szpital w Sławnie.
Wg danych zebranych przez GUS w 2009 roku w Sławnie znajdowały się 4 apteki i
punkty apteczne, w których było zatrudnionych łącznie 8 magistrów farmacji. Na jedną
aptekę ogólnodostępną w 2009 roku przypadało 3 277 mieszkaoców Sławna.

== Herb ==
Herb Sławna jest jednopolowy. Przedstawia na czerwonym tle białego rybografa w postaci stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Po prawej stronie wyobrażony jest niebieski nurt rzeki. Historia herbu sięga średniowiecza, wiąże się z nadaniem praw miejskich. W średniowieczu przestrzegana była zasada, by w herbie miasta znajdowało się godło rodowe właścicieli. Sławno lokowane było na prawie lubeckim przez możnowładców pomorskich braci Święców - Jana Piotra i Wawrzyńca. Prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]] roku, wówczas miasto przyjęło herb Święców, którym był rybograf, zwany herbem Pobędzie<ref>Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0</ref>.

== Zabytki ==
* [[kościół parafialny pw. Wniebowstąpienia NMP]] - zabytek klasy I. Ufundowany przez księżną Zofię, żonę Bramina IV w [[1321]] roku. Gotyk, murowany z cegły, na kamiennej podmurówce, bazylikowy, trójnawowy.Wskutek zniszczeń wojennych nie posiada zabytkowego wystroju.
* [[kościół parafialny pw. św. Antoniego z Padwy]]. Neogotyk, budowany w latach [[1925-1928]], murowany z cegły klinkierowej, halowy. Zabytkowy wystrój stanowi renesansowy tryptyk z XVI wieku przedstawiający pięć scen z życia Matki Boskiej. Zamknięty odsłania ornament roślinny i świętych z czasów wczesnochrześcijańskich.
* [[bramy miejskie: Koszalińska i Słupska]], pozostałość obwarowań miejskich. w 1400 [[roku]] wymieniono po raz pierwszy mury obronne z czterema bramami, zachowały się dwie. Obie gotyckie, budowane z cegły na rzucie kwadratu, czterokondygnacyjne, elewacje ozdobione blendami<ref>Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2</ref>.
* [[Poczta w Sławnie]]. Gmach Poczty pochodzi z początku XX wieku. W wyniku działań wojennych budynek został znacznie zniszczony. W latach powojennych odbudowany i do dnia dzisiejszego służy jako Urząd Pocztowy.
* [[Dworzec PKP]] - Dworzec kolejowy znajdujący się w zachodniej części miasta został zbudowany w latach 60. XIX wieku. Połączenia kolejowe Sławna z Gdańskiem i Berlinem zostały uruchomione w 1869 roku. Do [[1945]] roku Sławno było dużym węzłem komunikacji kolejowej. Dworcowe budynki są murowane, licowane cegłą. Zachowane został wystrój architektoniczny i zabytkowe urządzenia techniczne. Przed budynkiem umiejscowiony jest zabytkowy elektryczny słup z lat 30.
* [[Ratusz Miejski w Sławnie]] (budynek dawnego starostwa) Reprezentacyjny gmach zbudowany został w stylu neobarokowym w latach 1905 – 1907, według projektu słupskiego architekta Eduarda Kocha.

== Pomniki ==
* Pieta - Cmentarz Komunalny przy kaplicy ul. Gdańska.
* Pomnik ku czci żołnierzy Armii Radzieckiej ul. Koszalińska.
* Pomnik poległych żołnierzy Cmentarz Komunalny ul. Gdańska.
* Pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego przy kościele Mariackim, plac ks.kardynała Stefana Wyszyńskiego.
* Pomnik Chrystus przybywa do Sławna przy Bramie Koszalińskiej ul. Jedności Narodowej.
* Czołg – pomnik wyzwolenia Ziemi Sławieńskiej skwer przy ul.Armii Krajowej<ref>[http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]</ref>.
[http://www.slawno.pl/ Pomniki w Sławnie]

== Osoby urodzone w miejscowości ==
== Osoby związane z miejscowością ==
W maju [[1994]] roku, Rada Miasta I kadencji ustanowiła [[odznaka Złotego Gryfa Sławieńskiego|odznakę Złotego Gryfa Sławieńskiego]] przyznawaną raz w roku osobom szczególnie zasłużonym dla miasta<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998, dz. cyt., s. 18.</ref>.
[[Plik:Złoty gryf sławieński.JPG|200px|right|thumb|Odznaka Złoty Gryf Sławieński]]
Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego:
* ks. prałat Marian Dziemianko
* Derk Steggewentz
* Stanisław Poprawski
* Włodzimierz Rączkowski
* Jan Brewiński
* Włodzimierz Olszewski
* Andrzej Czesław Wulczyński
* Elżbieta Bronowicka - Stawicka
* Karl-Heinz Buchholz
* Ullrich Balke<ref>[http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.
* Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.
* Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9
* Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2
* Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6
* Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0
* Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Kluby sportowe. W: Miasto Sławno] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/p.php?m=6&p=163/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]
* [http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica]]

Sławno

2013-10-08T09:32:38Z

Magda: /* Samorząd */

{{Miasto infobox
|miasto_nazwa = Sławno
|miasto_grafika = HERB sŁAWNA WITRAŻ.jpg
|opis_zdjecia = herb Sławna witraż
|nazwa_dawna = Nowe Sławno
|nazwa_niemiecka = Schlawe
|powiat = Powiat sławieński
|gmina = Gmina Miasto Sławno
|prawa_miejskie = 22 maja 1317
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Sławno''' (niem. ''Schlawe'') pomorskie miasto o długiej i bogatej historii - prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]]roku. Od początku XVII wieku było siedzibą powiatu. Na rozwój miasta miało wpływ usytuowanie na szlaku komunikacyjnym ze [[szczecin|Szczecina]] do [[Gdańsk|Gdańska]]. W granicach Polski miasto znalazło się w marcu [[1945]] roku<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9</ref>. Dziś liczy 13 163<ref> Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.</ref> mieszkańców i zajmuje powierzchnię 1583 ha. Obecnie Sławno stanowi powiat miejski w północno-wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]]. Leży na obszarze Równiny Słupskiej, u ujścia [[Moszczenica|Moszczenicy]] do [[Wieprza|Wieprzy]], jest atrakcyjnym miejscem turystycznym i wypoczynkowym.
== Geografia ==
=== Położenie ===
Miasto Sławno jest położone w zachodniej części Równinny Słupskiej. Leży w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, na 54°21'' szerokości geograficznej północnej i 16° 41'' długości geograficznej wschodniej.
Pod względem geomorfologicznym miasto jest zlokalizowane w obrębie następujących jednostek:
* prowincja: Niż Środkowoeuropejski
* podprowincja: Pobrzeże Południowobałtyckie
* makroegion: Pobrzeże Koszalińskie
* mezoregion: Równina Sławieńska<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.</ref>

=== Klimat ===
Sąsiedztwo morza Bałtyckiego, a także duża lesistość i liczba jezior okalającej miasto gminy wiejskiej w znacznym stopniu determinują klimat obszaru Sławna z wyraźnym oddziaływaniem strefy morskiej i kontynentalnej, co charakteryzuje się dużą zmiennością frontów atmosferycznych z szybkimi zmianami pogody. Miasto leży na obszarze III Krainy Klimatycznej (wg. K. Prawdzica) - północnego pasa Pojezierza Pomorskiego. Cechą charakterystyczną są długotrwałe wiosenne przymrozki w torfowych dolinach rzecznych. Dla Sławna: średnia roczna temperatura wynosi 6,5°C, średnioroczna amplituda temperatury 17,7°C, długość okresu wegetacyjnego przekracza 210 dni. Liczba dni mroźnych w ciągu roku 27, upalnych 8. Suma rocznych opadów zamyka się w przedziale 600 - 650 mm, wilgotność wynosi 84%<ref>Tamże, s. 9-10.</ref>.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Teren, na którym usytuowane zostało miasto jest nisko położony, dodatkowo odznacza się zróżnicowaniem wysokości wewnątrz obszaru miejskiego. Najniższy punkt w mieście znajduje się na wysokości 17 m.n.p.m., a najwyższy wznosi się na wysokość 50 m.n.p.m. Sławno leży w dorzeczu rzeki Wieprzy, jej źródła znajdują się w okolicy Bytowa, a do morza wpada w Darłówku, ok. 30 km od Sławna. Na odcinku miasta nurt rzeki został uregulowany, prace melioracyjne spowodowały wyprostowanie nurtu i utworzenie Kanału Miejskiego zwanego także Kanałem Młyńskim. W granicach Sławna nurt Wieprzy zasila rzeka Moszczenica, o niezbyt dużej głębokości ok. 0,5 m.<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 9.</ref>

=== Przyroda ===
Flora Sławna jest ściśle związana z działalnością człowieka, można ją podzielić na florę siedlisk naturalnych oraz florę zaprojektowaną przez człowieka tj. roślinność parków, ulic, cmentarzy, zieleńców i ogrodów. Tworzą ją zarówno gatunki rodzime, jak i obcego pochodzenia. Są wśród nich gatunki rzadkie jak zimowit jesienny, cis, bluszcz pospolity, barwinek, przebiśnieg, jednakże w zdecydowanej większości są to gatunki obce. Należą do nich daglezja zielona, świerk kłujący, żywotniki, pośród nich najrzadszy jest egzemplarz tulipanowca amerykańskiego, który można spotkać przy ul. Wojska Polskiego. Na terenie Sławna znajdują się cztery parki miejskie.

[[Ogród Botaniczny w Sławnie]]
Jak wynika z ustaleń historycznych pierwotny ogród botaniczny miał swoje miejsce na skwerze przy sławieńskim progimnazjum. Z dużym prawdopodobieństwem istniał już w [[1933]] roku, o czym świadczą pierwsze daty florystyczne z okolic Sławna w odnalezionym niedawno niemieckim zielniku z lat [[1933-1934]]. Po wojnie nosił nazwę Ogrodu Botanicznego przy Jedenastoletniej Szkole w Sławnie. Obecnie (od 2001 roku) na terenie byłego ogrodu botanicznego znajduje się "Szkolna Ostoja Przyrody", którą opiekują się uczniowie Liceum Ogólnokształcącego. Jak wynika z przeprowadzonych badań flora roślin naczyniowych ogrodu botanicznego jest reprezentowana przede wszystkim przez paprotniki, nagozalążkowe i okrytozalążkowe. Stwierdzono występowanie 196 gatunków należących do 73 rodzin i 169 rodzajów, z tego w latach[[1937-1943]] i [[1959-1961]] 147 gatunków, a w latach [[2002-2003]] 145 gatunków. Do szczególnie interesujących okazów należy szachownica koskowana (Fritillaria meleagris) notowana współcześnie tylko na jednym naturalnym stanowisku. Do dzisiaj zachowały się obrazki plamiste(Arum maculatum) i czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) nie posiadające na Pomorzu stanowisk naturalnych<ref>Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6</ref>.

Na terenie miasta Sławna znajduje się siedem pomników przyrody:
* dąb szypułkowy w lasku komunalnym - ok. 200 lat, wysokość 18 m, obwód 390 cm;
* dąb szypułkowy na ul. Cieszkowskiego - ok. 500 lat, wysokość 26 m, obwód 560 cm;
* lipa drobnolistna - ok. 300 lat wysokość 30 m, obwód 350 cm;
* dwa dęby na ul. Buczka – około 200 lat;
* tulipanowiec na ul. Wojska Polskiego - ok. 80 lat, wysokość 22 m, obwód 200 cm;
* lipa na ul. Cieszkowskiego - ponad 100 lat, wysokość 33 m, obwód 470 cm.

Obszar miasta jest miejscem rozrodu i okresowego przebywania wielu zwierząt zarówno objętych ochroną jak i tych pospolitych. Najcenniejszymi terenami w tym względzie, są doliny rzek Wieprzy i Moszczenicy. Są one siedliskiem występowania ryb łososiowatych, miejscem rozrodu ptaków: derkacza, czajki, kszyka oraz świerszczaka i strumieniówki. Tam również spotkać można chronione gatunki bezkręgowców<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 35.</ref>.

== Historia ==
[[Plik:800px-Lubinus Schlage.png|280px|right|thumb|Rycina miasta Sławno z mapy Lubinusa]]
Początki miasta łączą się ze wczesnośredniowiecznym grodem, stanowiącym ważny ośrodek wczesnofeudalnego księstwa sławieńskiego, w Starym Sławnie (Sławsku), położonym bardziej na północ w stosunku do późniejszego miasta lokacyjnego.
Nowe Sławno położone jest w widłach rzek Wieprzy i Moszczenicy<ref> Dzieje Sławna : praca zbiorowa. Red. Józef Lindmajer. Urząd Miejski w Sławnie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku. Instytut Historii. Słupsk ; Sławno : Urząd Miejski, 1994, s. 89.</ref>. Przywilej lokacyjny miasto otrzymało od [[ród Święców|rodu Święców]] w [[1317]] roku. Przybywający do grodu otrzymali między innymi prawo do budowy młynów oraz swobodnej żeglugi na [[rzeka Wieprza|Wieprzy]] aż do Bałtyku. Miasto zostało zwolnienie na osiem lat z podatku, aby mogło zostać obwarowane i uruchomiło najpotrzebniejsze inwestycje. Gród miał kształt owalu, ulice przecinały się pod katem prostym, a na rynku, w centrum miasta, wzniesiono ratusz. Poza murami miasta powstawały budowle gospodarcze, kaplice i pierwsze manufaktury świadczące o prężnym rozwoju miasta.
Wojna trzydziestoletnia i liczne epidemie wyludniły miasto. Podupadające miasto zasiedlano kolonizatorami z Niemiec, Czech i Niderlandów. Ożywienie gospodarcze nastąpiło dopiero w połowie XVIII wieku, kiedy w mieście organizowano jarmark świętojański, na który ściągali kupcy z Pomorza, Wielkopolski oraz Łotwy i Estonii.
Okres wojen napoleońskich bezpośrednio nie wpłynął na sytuację w mieście, jednak kontrybucje wojenne nałożone na państwo pruskie, w granicach którego leżało Sławno, doprowadziły do ponownego zubożenia grodu.
Po okresie wojen napoleońskich Sławno zostało siedzibą władz jednego z czterech największych na Pomorzu powiatów. Rozbudowywano lokalne drogi, wybudowano system miejskich wodociągów, uruchomiono linie kolejowe, stawiano murowane budynki. Działania zbrojne z okresu I wojny światowej oszczędziły miasto, natomiast marzec [[1945]] roku był dla Sławna tragiczną w swoich skutkach datą. Większość rdzennych mieszkańców opuściła już wcześniej Sławno. Wojska sowieckie bez problemu zdobyły prawie puste miasto. Przez kilka dni Sławno było plądrowane i palone. Zniszczeniu uległo 50 % budynków i 80 % zakładów komunalnych. Większość maszyn i urządzeń oraz tory kolejowe zostały zdemontowane przez wojska radzieckie i wywiezione do ZSRR. Po zakończeniu działań wojennych, dysponując nikłymi środkami na odbudowę miasta, władze remontowały tylko niezbędne budynki użyteczności publicznej, większość cennych historycznie zabudowań została rozebrana a cegła z nich trafiła do odbudowującej się Warszawy.
W ciągu sześćdziesięciu lat, jakie upłynęły od zakończenia wojny, miasto bardzo się zmieniło. W latach 60-tych wolne parcele w centrum miasta zabudowano blokami. Miasto utraciło jednak swój klimat malowniczego miasteczka pomorskiego.
Mimo zniszczeń i strat wojennych, można tu odnaleźć ciekawe obiekty i miejsca głęboko związane z jego historią; kościół Mariacki, ufundowany przez księżnę Zofię w [[1321]] roku, kościół pw. św. Antoniego budowany w latach [[1925-1928]] z oryginalnym wystrojem wnętrza, gotyckie bramy z XV wieku – ślady umocnień średniowiecznych, secesyjne kamieniczki o ozdobnych fasadach, budynek poczty, młyny, przedwojenna siedziba straży pożarnej, eklektyczny pałacyk właściciela przedwojennego browaru, dwie wieże ciśnień, budynek dworca kolejowego, ratusz miejski, budynek przedwojennego progimnazjum oraz obecnego gimnazjum i Szkoły Podstawowej nr 3, szpital powiatowy, ciekawe architektonicznie liczne wille wskazujące na zasobność mieszkańców przedwojennego Sławna<ref>[http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy miasta Sławna tworzą wspólnotę samorządową, która działa poprzez swoje organy. Organami samorządu są Rada Miejska oraz Burmistrz Miasta.
Rada Miasta, licząca 15 radnych, powołuje organy pomocnicze w postaci komisji:
* Komisja Rewizyjna
* Komisja Spraw Publicznych
* Komisja Gospodarki i Budżetu
* Komisja Socjalna
Rada Miasta podejmuje decyzje dotyczące wspólnoty samorządowej, na sesjach Rady Miasta, w formie uchwał.
Burmistrz jest organem wykonawczym Miasta, wykonuje uchwały Rady Miasta i zadania miasta określone przepisami prawa.
Urząd Miejski jest biurem realizującym zadania i kompetencje Burmistrza. Siedzibą Urzędu jest miasto Sławno. Kierownikiem Urzędu jest Burmistrz, który wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników Urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.W skład Urzędu wchodzą następujące komórki organizacyjne:
* Kierownictwo Urzędu: Burmistrz Miasta, Zastępca Burmistrza Miasta, Skarbnik Miasta, Sekretarz Miasta Sławno.
[[Plik:PIECZĘĆ sŁAWNA.png|100px|right|thumb|Średniowieczna pieczęć miejska]]
* Wydziały:
** Wydział Finansowo-Budżetowy
** Wydział Organizacyjny
** Wydział Gospodarki Przestrzennej i Obrotu Nieruchomościami
** Wydział Gospodarki Komunalnej i Inwestycji
** Wydział Spraw Obywatelskich i Urząd Stanu Cywilnego
** Wydział Spraw Społecznych i Edukacji
* Samodzielne stanowiska pracy: ds. zamówień publicznych i windykacji, ds. obronnych i zarządzania kryzysowego, ds. profilaktyki, uzależnień i przemocy, Radca prawny RP, ds. audytu wewnętrznego i kontroli,ds. promocji i współpracy zagranicznej.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Przez miasto przebiegają [[droga krajowa nr 6]] relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz drogi wojewódzkie nr 205 (z Darłówka do Sławna) i 209 (ze Sławna do Bytowa). W [[2006]] roku oddana została do użytku obwodnica miasta.
Przez południową część miasta przebiega linia kolejowa łącząca linie relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz [[Sławno]]-[[Darłowo]]. Uzupełnieniem połączeń komunikacyjnych w mieście są połączenia autobusowe.
Gospodarka miasta Sławno ma charakter usługowy,w niewielkim stopniu produkcyjny, największe znaczenie dla miasta i regionu ma jego potencjał turystyczny.
Do największych zakładów pracy sektora prywatnego należą:
POLDAN Zakłady Drzewne, ABWood Sp. z o.o. – fabryka przemysłu drzewnego; Przedsiębiorstwo Budownictwa Specjalistycznego Olszewski i Synowie; Przedsiębiorstwo Drogowe „Drobet”– Broś; Sklepy wielkopowierzchniowe, tj.: Intermarche, Biedronka, sieć sklepów „Społem”. Sektor publiczny reprezentują w tym względzie m.in.: Starostwo Powiatowe, Urząd Miejski, Urząd Gminy, Szkoły Podstawowe i Gimnazjum, Policja, Szpital, Sąd Rejonowy.
Największy udział w gospodarce miasta mają jednostki należące do branży sekcji G (handel hurtowy i detaliczny; naprawa
pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego.Drugą pod względem liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych jest sekcja K (obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności
gospodarczej). Trzecią, wartą uwagi, sekcją jest budownictwo (F), charakteryzujące się najszybszym tempem wzrostu<ref>Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.</ref>.

== Kultura ==
Życie kulturalne miasta koncentruje się wokół [[Sławieńskiego Domu Kultury]], który działa nieprzerwanie od [[1945]] roku. Placówka wyposażona jest w salę kinową na 280 miejsc, obok budynku głównego znajduje się amfiteatr (1500 miejsc) pozwalający na organizowanie imprez plenerowych.
Do zadań jednostki należy: organizacja imprez, festiwali, a także zajęć z zakresu: plastyki, muzyki, teatru, tańca oraz języków obcych, z których chętnie korzystają mieszkańcy.
W Sławnie regularnie organizowane są imprezy o zasięgu ponadlokalnym, do których zaliczyć można:
* Festiwal Orkiestr Dętych (międzynarodowy);
* Festiwal Piosenki Dziecięcej-Od przedszkola do idola;
* Prezentacja Zespołów Tanecznych;
* Festiwal Muzyczny „Rozśpiewana Estrada”;
* Prezentacje Kapel Rockowych;
* Prezentacja Amatorskich Zespołów Teatralnych
* Ogólnopolski Festiwal Twórczości Marka Grechuty.
[http://www.sdk.slawno.pl/ Sławieński Dom Kultury]

Na terenie miasta, od [[września 1946]] roku, funkcjonuje [[Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie]]. Biblioteka prowadzi różnorodną, skierowaną do szerokiego spektrumm czytelników, działalność kulturalno-oświatową, ukierunkowaną na rozbudzenie zainteresowań czytelniczych, upowszechnianie wiedzy i rozwój kultury.
Jest także miejscem spotkań z pisarzami, podróżnikami, politykami i innymi interesującymi ludźmi. Jest organizatorem wielu ciekawych wystaw, o których pisze lokalna prasa. Była min. współorganizatorem powiatowego konkursu plastycznego i literackiego pod wspólnym tytułem "Mój Europejski Partner", zorganizowanym z okazji akcesji Polski w struktury Unii Europejskiej. MBP w Sławnie zawsze włącza się czynnie w ogólnokrajowe akcji popularyzujące książkę i czytelnictwo np. akcja "Cala Polska Czyta Dzieciom", Rok Gombrowicza, Rok Rodziny, Europejski Rok Wychowania poprzez Sport. Sławieńska placówka gromadzi i opracowuje księgozbiór regionalny, dżs (dokumenty życia społecznego) oraz kartoteki poświęcone powiatowi sławieńskiemu. MBP to również stała siedziba związków i organizacji kombatanckich takich jak: Związek Inwalidów Wojennych, Światowy Związek Armii Krajowej. Współpracuje z różnymi stowarzyszeniami i instytucjami publicznymi np. Stowarzyszenie "Akson", Policja, Państwowa Szkoła Muzyczna — filia w Sławnie<ref>[https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/o-nas/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Oświata ==
W Sławnie funkcjonuje jeden żłobek, 4 przedszkola, należące do samorządu terytorialnego. W [[2007]] roku zostało utworzone publiczne przedszkole specjalne.
Obecnie na terenie Sławna funkcjonują następujące placówki oświatowe:
* Szkoła Podstawowa nr 1 im. Kornela Makuszyńskiego, ul. Kossaka 31;
* Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Sempołowskiej 2;
* Gimnazjum Miejskie nr 1 im. Mjra Henryka Sucharskiego, ul. Plac Sportowy 1;
* Zespół Szkół w Sławnie im. J. H. Dąbrowskiego, ul. Cieszkowskiego 4;
* Zespół Szkół Agrotechnicznych w Sławnie, ul. Sempołowskiej 2;
* Zespół Szkół Zawodowych ul. I Pułku Ułanów 11.
* Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Marii Grzegorzewskiej dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Sławnie
* Zasadnicza Szkoła Zawodowa
* Zespół Szkół Agrotechnicznych
* Szkoła Muzyczna<ref>[http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Kościół rzymskokatolicki
* diecezja: Koszalińsko-Kołobrzeska
* dekanat: Sławno
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sławnie]]
data erygowania: 3.12.1976; liczba wiernych: 8200. Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP gotycki, bud. 1326-1364, obiekt zabytkowy - nr rej. A-714 z 13.04.1964, poświęcony 16.10.1948, konsekrowany 26.11.2000 (bp Marian Gołębiewski)
punkt filialny: kaplica szpitalna w Sławnie
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Antoniego w Sławnie]]
data erygowania: 18.04.1924; liczba wiernych: 4811. Kościół parafialny św. Antoniego neogotycki, bud. 1928, obiekt zabytkowy (wraz z plebanią) - nr rej. A-772 z 2.09.1997, konsekrowany 29.05.1928 (bp Józef Deitmer)
kościół filialny pw. Niepokalanego Serca NMP w Kwasowie, gotycki, bud. XVI w., obiekt zabytkowy (wraz z cmentarzem przykościelnym i drzewostanem) - nr rej. A-712 z 28.04.1964, poświęcony 1.05.1948<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Sport ==
* Uczniowski Klub Sportowy OSiR BADMINTON
* Klub Sportowy MKS ŚWIĘC SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy MŁODZIK
* Uczniowski Klub Sportowy Niesłyszących SPRINT
* Miejski Klub Sportowy SŁAWA SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy AGRO<ref>[http://www.slawno.pl/ Kluby Sportowe w Sławnie. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Turystyka ==
* [[Miejska Trasa Turystyczna]]
Sławno posiada własną trasę turystyczną składającą się z 24 elementów, zabytków i ciekawych obiektów zlokalizowanych na terenie miasta.
* [[Regionalne Centrum Informacji Turystycznej]] funkcjonuje w budynku dworca kolejowego PKP.W punkcie RCIT można kupić wydawnictwa zawiązane z regionem, zasięgnąć informacji o noclegach, gastronomii, zakupić bilety na rejs na Bornholm itp. Oferta usług świadczonych w Regionalnym Centrum Informacji Turystycznej w Sławnie jest systematycznie rozszerzana. Placówka jest dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością.
* [[Pomorska Droga św. Jakuba]] przez Sławno wiedzie pielgrzymkowo-turystyczna trasa do Santiago de Compostela
* [[Europejski Szlak Gotyku Ceglanego]] to trasa turystyczna obejmująca 34 miasta z ceglaną architekturą gotycką w siedmiu krajach wokół Morza Bałtyckiego – w Szwecji, Danii, Niemczech, Polsce, na Litwie, Łotwie i w Estonii. Na szlaku znajdują się gotyckie kościoły, klasztory, bramy, baszty, ratusze w miastach, które w swojej historii związane były z Hanzą. Sławno jest jednym z miast współtworzących projekt.

== Demografia ==
Gmina Miejska Sławno zajmuje powierzchnię 1583 ha zamieszkiwaną przez 13105 osób. Na 1 km2 przypada 828 mieszkańców. Kobiety stanowią 52,46 % populacji gminy (6875 osób). W [[2011]] roku w gminie odnotowano ujemny przyrost naturalny (-43) oraz ujemne saldo migracji (-37). Struktura ludności miasta wg wydajności produkcyjnej przedstawia się następująco: 2406 osób w wieku przedprodukcyjnym, 8341 w wieku produkcyjnym oraz 2358 osób w wieku poprodukcyjnym. współczynnik mieszkańców w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym wynosi 57,1<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Obecnie w Sławnie działa 15 Zakładów Opieki Zdrowotnej:
* Niepubliczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej ”NO” s.c. Bożena, Mariusz Hrywniak;
* NZOZ „CEZET” Zdzisław Ceglioski;
* NZOZ „ARS MEDICA”;
* NZOZ „J.A.K.-MED.”;
* NZOZ “K.I.Wiśniewscy” s.c.;
* NZOZ “MEDICUS” s.c.;
* NZOZ “MEDYK”;
* NZOZ “PROTODENS”;
* NZOZ “STOMED”; 49
* NZOZ Igor Wiśniewski;
* NZOZ Pielęgniarek Środowiskowych – Rodzinnych s.c.;
* Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Sławnie;
* Samodzielny NZOZ „GENS”;
* Samodzielny NZOZ „GENS” Małgorzata Gens;
*Powiatowy Szpital w Sławnie.
Wg danych zebranych przez GUS w 2009 roku w Sławnie znajdowały się 4 apteki i
punkty apteczne, w których było zatrudnionych łącznie 8 magistrów farmacji. Na jedną
aptekę ogólnodostępną w 2009 roku przypadało 3 277 mieszkaoców Sławna.

== Herb ==
Herb Sławna jest jednopolowy. Przedstawia na czerwonym tle białego rybografa w postaci stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Po prawej stronie wyobrażony jest niebieski nurt rzeki. Historia herbu sięga średniowiecza, wiąże się z nadaniem praw miejskich. W średniowieczu przestrzegana była zasada, by w herbie miasta znajdowało się godło rodowe właścicieli. Sławno lokowane było na prawie lubeckim przez możnowładców pomorskich braci Święców - Jana Piotra i Wawrzyńca. Prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]] roku, wówczas miasto przyjęło herb Święców, którym był rybograf, zwany herbem Pobędzie<ref>Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0</ref>.

== Zabytki ==
* [[kościół parafialny pw. Wniebowstąpienia NMP]] - zabytek klasy I. Ufundowany przez księżną Zofię, żonę Bramina IV w [[1321]] roku. Gotyk, murowany z cegły, na kamiennej podmurówce, bazylikowy, trójnawowy.Wskutek zniszczeń wojennych nie posiada zabytkowego wystroju.
* [[kościół parafialny pw. św. Antoniego z Padwy]]. Neogotyk, budowany w latach [[1925-1928]], murowany z cegły klinkierowej, halowy. Zabytkowy wystrój stanowi renesansowy tryptyk z XVI wieku przedstawiający pięć scen z życia Matki Boskiej. Zamknięty odsłania ornament roślinny i świętych z czasów wczesnochrześcijańskich.
* [[bramy miejskie: Koszalińska i Słupska]], pozostałość obwarowań miejskich. w 1400 [[roku]] wymieniono po raz pierwszy mury obronne z czterema bramami, zachowały się dwie. Obie gotyckie, budowane z cegły na rzucie kwadratu, czterokondygnacyjne, elewacje ozdobione blendami<ref>Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2</ref>.
* [[Poczta w Sławnie]]. Gmach Poczty pochodzi z początku XX wieku. W wyniku działań wojennych budynek został znacznie zniszczony. W latach powojennych odbudowany i do dnia dzisiejszego służy jako Urząd Pocztowy.
* [[Dworzec PKP]] - Dworzec kolejowy znajdujący się w zachodniej części miasta został zbudowany w latach 60. XIX wieku. Połączenia kolejowe Sławna z Gdańskiem i Berlinem zostały uruchomione w 1869 roku. Do [[1945]] roku Sławno było dużym węzłem komunikacji kolejowej. Dworcowe budynki są murowane, licowane cegłą. Zachowane został wystrój architektoniczny i zabytkowe urządzenia techniczne. Przed budynkiem umiejscowiony jest zabytkowy elektryczny słup z lat 30.
* [[Ratusz Miejski w Sławnie]] (budynek dawnego starostwa) Reprezentacyjny gmach zbudowany został w stylu neobarokowym w latach 1905 – 1907, według projektu słupskiego architekta Eduarda Kocha.

== Pomniki ==
* Pieta - Cmentarz Komunalny przy kaplicy ul. Gdańska.
* Pomnik ku czci żołnierzy Armii Radzieckiej ul. Koszalińska.
* Pomnik poległych żołnierzy Cmentarz Komunalny ul. Gdańska.
* Pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego przy kościele Mariackim, plac ks.kardynała Stefana Wyszyńskiego.
* Pomnik Chrystus przybywa do Sławna przy Bramie Koszalińskiej ul. Jedności Narodowej.
* Czołg – pomnik wyzwolenia Ziemi Sławieńskiej skwer przy ul.Armii Krajowej<ref>[http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]</ref>.
[http://www.slawno.pl/ Pomniki w Sławnie]

== Osoby urodzone w miejscowości ==
== Osoby związane z miejscowością ==
W maju [[1994]] roku, Rada Miasta I kadencji ustanowiła [[odznaka Złotego Gryfa Sławieńskiego|odznakę Złotego Gryfa Sławieńskiego]] przyznawaną raz w roku osobom szczególnie zasłużonym dla miasta<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998, dz. cyt., s. 18.</ref>.
[[Plik:Złoty gryf sławieński.JPG|200px|right|thumb|Odznaka Złoty Gryf Sławieński]]
Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego:
* ks. prałat Marian Dziemianko
* Derk Steggewentz
* Stanisław Poprawski
* Włodzimierz Rączkowski
* Jan Brewiński
* Włodzimierz Olszewski
* Andrzej Czesław Wulczyński
* Elżbieta Bronowicka - Stawicka
* Karl-Heinz Buchholz
* Ullrich Balke<ref>[http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.
* Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.
* Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9
* Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2
* Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6
* Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0
* Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Kluby sportowe. W: Miasto Sławno] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/p.php?m=6&p=163/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]
* [http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica]]

Sławno

2013-10-08T09:30:42Z

Magda: /* Osoby związane z miejscowością */

{{Miasto infobox
|miasto_nazwa = Sławno
|miasto_grafika = HERB sŁAWNA WITRAŻ.jpg
|opis_zdjecia = herb Sławna witraż
|nazwa_dawna = Nowe Sławno
|nazwa_niemiecka = Schlawe
|powiat = Powiat sławieński
|gmina = Gmina Miasto Sławno
|prawa_miejskie = 22 maja 1317
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Sławno''' (niem. ''Schlawe'') pomorskie miasto o długiej i bogatej historii - prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]]roku. Od początku XVII wieku było siedzibą powiatu. Na rozwój miasta miało wpływ usytuowanie na szlaku komunikacyjnym ze [[szczecin|Szczecina]] do [[Gdańsk|Gdańska]]. W granicach Polski miasto znalazło się w marcu [[1945]] roku<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9</ref>. Dziś liczy 13 163<ref> Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.</ref> mieszkańców i zajmuje powierzchnię 1583 ha. Obecnie Sławno stanowi powiat miejski w północno-wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]]. Leży na obszarze Równiny Słupskiej, u ujścia [[Moszczenica|Moszczenicy]] do [[Wieprza|Wieprzy]], jest atrakcyjnym miejscem turystycznym i wypoczynkowym.
== Geografia ==
=== Położenie ===
Miasto Sławno jest położone w zachodniej części Równinny Słupskiej. Leży w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, na 54°21'' szerokości geograficznej północnej i 16° 41'' długości geograficznej wschodniej.
Pod względem geomorfologicznym miasto jest zlokalizowane w obrębie następujących jednostek:
* prowincja: Niż Środkowoeuropejski
* podprowincja: Pobrzeże Południowobałtyckie
* makroegion: Pobrzeże Koszalińskie
* mezoregion: Równina Sławieńska<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.</ref>

=== Klimat ===
Sąsiedztwo morza Bałtyckiego, a także duża lesistość i liczba jezior okalającej miasto gminy wiejskiej w znacznym stopniu determinują klimat obszaru Sławna z wyraźnym oddziaływaniem strefy morskiej i kontynentalnej, co charakteryzuje się dużą zmiennością frontów atmosferycznych z szybkimi zmianami pogody. Miasto leży na obszarze III Krainy Klimatycznej (wg. K. Prawdzica) - północnego pasa Pojezierza Pomorskiego. Cechą charakterystyczną są długotrwałe wiosenne przymrozki w torfowych dolinach rzecznych. Dla Sławna: średnia roczna temperatura wynosi 6,5°C, średnioroczna amplituda temperatury 17,7°C, długość okresu wegetacyjnego przekracza 210 dni. Liczba dni mroźnych w ciągu roku 27, upalnych 8. Suma rocznych opadów zamyka się w przedziale 600 - 650 mm, wilgotność wynosi 84%<ref>Tamże, s. 9-10.</ref>.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Teren, na którym usytuowane zostało miasto jest nisko położony, dodatkowo odznacza się zróżnicowaniem wysokości wewnątrz obszaru miejskiego. Najniższy punkt w mieście znajduje się na wysokości 17 m.n.p.m., a najwyższy wznosi się na wysokość 50 m.n.p.m. Sławno leży w dorzeczu rzeki Wieprzy, jej źródła znajdują się w okolicy Bytowa, a do morza wpada w Darłówku, ok. 30 km od Sławna. Na odcinku miasta nurt rzeki został uregulowany, prace melioracyjne spowodowały wyprostowanie nurtu i utworzenie Kanału Miejskiego zwanego także Kanałem Młyńskim. W granicach Sławna nurt Wieprzy zasila rzeka Moszczenica, o niezbyt dużej głębokości ok. 0,5 m.<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 9.</ref>

=== Przyroda ===
Flora Sławna jest ściśle związana z działalnością człowieka, można ją podzielić na florę siedlisk naturalnych oraz florę zaprojektowaną przez człowieka tj. roślinność parków, ulic, cmentarzy, zieleńców i ogrodów. Tworzą ją zarówno gatunki rodzime, jak i obcego pochodzenia. Są wśród nich gatunki rzadkie jak zimowit jesienny, cis, bluszcz pospolity, barwinek, przebiśnieg, jednakże w zdecydowanej większości są to gatunki obce. Należą do nich daglezja zielona, świerk kłujący, żywotniki, pośród nich najrzadszy jest egzemplarz tulipanowca amerykańskiego, który można spotkać przy ul. Wojska Polskiego. Na terenie Sławna znajdują się cztery parki miejskie.

[[Ogród Botaniczny w Sławnie]]
Jak wynika z ustaleń historycznych pierwotny ogród botaniczny miał swoje miejsce na skwerze przy sławieńskim progimnazjum. Z dużym prawdopodobieństwem istniał już w [[1933]] roku, o czym świadczą pierwsze daty florystyczne z okolic Sławna w odnalezionym niedawno niemieckim zielniku z lat [[1933-1934]]. Po wojnie nosił nazwę Ogrodu Botanicznego przy Jedenastoletniej Szkole w Sławnie. Obecnie (od 2001 roku) na terenie byłego ogrodu botanicznego znajduje się "Szkolna Ostoja Przyrody", którą opiekują się uczniowie Liceum Ogólnokształcącego. Jak wynika z przeprowadzonych badań flora roślin naczyniowych ogrodu botanicznego jest reprezentowana przede wszystkim przez paprotniki, nagozalążkowe i okrytozalążkowe. Stwierdzono występowanie 196 gatunków należących do 73 rodzin i 169 rodzajów, z tego w latach[[1937-1943]] i [[1959-1961]] 147 gatunków, a w latach [[2002-2003]] 145 gatunków. Do szczególnie interesujących okazów należy szachownica koskowana (Fritillaria meleagris) notowana współcześnie tylko na jednym naturalnym stanowisku. Do dzisiaj zachowały się obrazki plamiste(Arum maculatum) i czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) nie posiadające na Pomorzu stanowisk naturalnych<ref>Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6</ref>.

Na terenie miasta Sławna znajduje się siedem pomników przyrody:
* dąb szypułkowy w lasku komunalnym - ok. 200 lat, wysokość 18 m, obwód 390 cm;
* dąb szypułkowy na ul. Cieszkowskiego - ok. 500 lat, wysokość 26 m, obwód 560 cm;
* lipa drobnolistna - ok. 300 lat wysokość 30 m, obwód 350 cm;
* dwa dęby na ul. Buczka – około 200 lat;
* tulipanowiec na ul. Wojska Polskiego - ok. 80 lat, wysokość 22 m, obwód 200 cm;
* lipa na ul. Cieszkowskiego - ponad 100 lat, wysokość 33 m, obwód 470 cm.

Obszar miasta jest miejscem rozrodu i okresowego przebywania wielu zwierząt zarówno objętych ochroną jak i tych pospolitych. Najcenniejszymi terenami w tym względzie, są doliny rzek Wieprzy i Moszczenicy. Są one siedliskiem występowania ryb łososiowatych, miejscem rozrodu ptaków: derkacza, czajki, kszyka oraz świerszczaka i strumieniówki. Tam również spotkać można chronione gatunki bezkręgowców<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 35.</ref>.

== Historia ==
[[Plik:800px-Lubinus Schlage.png|280px|right|thumb|Rycina miasta Sławno z mapy Lubinusa]]
Początki miasta łączą się ze wczesnośredniowiecznym grodem, stanowiącym ważny ośrodek wczesnofeudalnego księstwa sławieńskiego, w Starym Sławnie (Sławsku), położonym bardziej na północ w stosunku do późniejszego miasta lokacyjnego.
Nowe Sławno położone jest w widłach rzek Wieprzy i Moszczenicy<ref> Dzieje Sławna : praca zbiorowa. Red. Józef Lindmajer. Urząd Miejski w Sławnie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku. Instytut Historii. Słupsk ; Sławno : Urząd Miejski, 1994, s. 89.</ref>. Przywilej lokacyjny miasto otrzymało od [[ród Święców|rodu Święców]] w [[1317]] roku. Przybywający do grodu otrzymali między innymi prawo do budowy młynów oraz swobodnej żeglugi na [[rzeka Wieprza|Wieprzy]] aż do Bałtyku. Miasto zostało zwolnienie na osiem lat z podatku, aby mogło zostać obwarowane i uruchomiło najpotrzebniejsze inwestycje. Gród miał kształt owalu, ulice przecinały się pod katem prostym, a na rynku, w centrum miasta, wzniesiono ratusz. Poza murami miasta powstawały budowle gospodarcze, kaplice i pierwsze manufaktury świadczące o prężnym rozwoju miasta.
Wojna trzydziestoletnia i liczne epidemie wyludniły miasto. Podupadające miasto zasiedlano kolonizatorami z Niemiec, Czech i Niderlandów. Ożywienie gospodarcze nastąpiło dopiero w połowie XVIII wieku, kiedy w mieście organizowano jarmark świętojański, na który ściągali kupcy z Pomorza, Wielkopolski oraz Łotwy i Estonii.
Okres wojen napoleońskich bezpośrednio nie wpłynął na sytuację w mieście, jednak kontrybucje wojenne nałożone na państwo pruskie, w granicach którego leżało Sławno, doprowadziły do ponownego zubożenia grodu.
Po okresie wojen napoleońskich Sławno zostało siedzibą władz jednego z czterech największych na Pomorzu powiatów. Rozbudowywano lokalne drogi, wybudowano system miejskich wodociągów, uruchomiono linie kolejowe, stawiano murowane budynki. Działania zbrojne z okresu I wojny światowej oszczędziły miasto, natomiast marzec [[1945]] roku był dla Sławna tragiczną w swoich skutkach datą. Większość rdzennych mieszkańców opuściła już wcześniej Sławno. Wojska sowieckie bez problemu zdobyły prawie puste miasto. Przez kilka dni Sławno było plądrowane i palone. Zniszczeniu uległo 50 % budynków i 80 % zakładów komunalnych. Większość maszyn i urządzeń oraz tory kolejowe zostały zdemontowane przez wojska radzieckie i wywiezione do ZSRR. Po zakończeniu działań wojennych, dysponując nikłymi środkami na odbudowę miasta, władze remontowały tylko niezbędne budynki użyteczności publicznej, większość cennych historycznie zabudowań została rozebrana a cegła z nich trafiła do odbudowującej się Warszawy.
W ciągu sześćdziesięciu lat, jakie upłynęły od zakończenia wojny, miasto bardzo się zmieniło. W latach 60-tych wolne parcele w centrum miasta zabudowano blokami. Miasto utraciło jednak swój klimat malowniczego miasteczka pomorskiego.
Mimo zniszczeń i strat wojennych, można tu odnaleźć ciekawe obiekty i miejsca głęboko związane z jego historią; kościół Mariacki, ufundowany przez księżnę Zofię w [[1321]] roku, kościół pw. św. Antoniego budowany w latach [[1925-1928]] z oryginalnym wystrojem wnętrza, gotyckie bramy z XV wieku – ślady umocnień średniowiecznych, secesyjne kamieniczki o ozdobnych fasadach, budynek poczty, młyny, przedwojenna siedziba straży pożarnej, eklektyczny pałacyk właściciela przedwojennego browaru, dwie wieże ciśnień, budynek dworca kolejowego, ratusz miejski, budynek przedwojennego progimnazjum oraz obecnego gimnazjum i Szkoły Podstawowej nr 3, szpital powiatowy, ciekawe architektonicznie liczne wille wskazujące na zasobność mieszkańców przedwojennego Sławna<ref>[http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy miasta Sławna tworzą wspólnotę samorządową, która działa poprzez swoje organy. Organami samorządu są Rada Miejska oraz Burmistrz Miasta.
Rada Miasta, licząca 15 radnych, powołuje organy pomocnicze w postaci komisji:
* Komisja Rewizyjna
* Komisja Spraw Publicznych
* Komisja Gospodarki i Budżetu
* Komisja Socjalna
Rada Miasta podejmuje decyzje dotyczące wspólnoty samorządowej, na sesjach Rady Miasta, w formie uchwał.
Burmistrz jest organem wykonawczym Miasta, wykonuje uchwały Rady Miasta i zadania miasta określone przepisami prawa.
Urząd Miejski jest biurem realizującym zadania i kompetencje Burmistrza. Siedzibą Urzędu jest miasto Sławno. Kierownikiem Urzędu jest Burmistrz, który wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników Urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.W skład Urzędu wchodzą następujące komórki organizacyjne:
* Kierownictwo Urzędu: Burmistrz Miasta, Zastępca Burmistrza Miasta, Skarbnik Miasta, Sekretarz Miasta Sławno.
* Wydziały:
** Wydział Finansowo-Budżetowy
** Wydział Organizacyjny
** Wydział Gospodarki Przestrzennej i Obrotu Nieruchomościami
** Wydział Gospodarki Komunalnej i Inwestycji
** Wydział Spraw Obywatelskich i Urząd Stanu Cywilnego
** Wydział Spraw Społecznych i Edukacji
* Samodzielne stanowiska pracy: ds. zamówień publicznych i windykacji, ds. obronnych i zarządzania kryzysowego, ds. profilaktyki, uzależnień i przemocy, Radca prawny RP, ds. audytu wewnętrznego i kontroli,ds. promocji i współpracy zagranicznej.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Przez miasto przebiegają [[droga krajowa nr 6]] relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz drogi wojewódzkie nr 205 (z Darłówka do Sławna) i 209 (ze Sławna do Bytowa). W [[2006]] roku oddana została do użytku obwodnica miasta.
Przez południową część miasta przebiega linia kolejowa łącząca linie relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz [[Sławno]]-[[Darłowo]]. Uzupełnieniem połączeń komunikacyjnych w mieście są połączenia autobusowe.
Gospodarka miasta Sławno ma charakter usługowy,w niewielkim stopniu produkcyjny, największe znaczenie dla miasta i regionu ma jego potencjał turystyczny.
Do największych zakładów pracy sektora prywatnego należą:
POLDAN Zakłady Drzewne, ABWood Sp. z o.o. – fabryka przemysłu drzewnego; Przedsiębiorstwo Budownictwa Specjalistycznego Olszewski i Synowie; Przedsiębiorstwo Drogowe „Drobet”– Broś; Sklepy wielkopowierzchniowe, tj.: Intermarche, Biedronka, sieć sklepów „Społem”. Sektor publiczny reprezentują w tym względzie m.in.: Starostwo Powiatowe, Urząd Miejski, Urząd Gminy, Szkoły Podstawowe i Gimnazjum, Policja, Szpital, Sąd Rejonowy.
Największy udział w gospodarce miasta mają jednostki należące do branży sekcji G (handel hurtowy i detaliczny; naprawa
pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego.Drugą pod względem liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych jest sekcja K (obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności
gospodarczej). Trzecią, wartą uwagi, sekcją jest budownictwo (F), charakteryzujące się najszybszym tempem wzrostu<ref>Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.</ref>.

== Kultura ==
Życie kulturalne miasta koncentruje się wokół [[Sławieńskiego Domu Kultury]], który działa nieprzerwanie od [[1945]] roku. Placówka wyposażona jest w salę kinową na 280 miejsc, obok budynku głównego znajduje się amfiteatr (1500 miejsc) pozwalający na organizowanie imprez plenerowych.
Do zadań jednostki należy: organizacja imprez, festiwali, a także zajęć z zakresu: plastyki, muzyki, teatru, tańca oraz języków obcych, z których chętnie korzystają mieszkańcy.
W Sławnie regularnie organizowane są imprezy o zasięgu ponadlokalnym, do których zaliczyć można:
* Festiwal Orkiestr Dętych (międzynarodowy);
* Festiwal Piosenki Dziecięcej-Od przedszkola do idola;
* Prezentacja Zespołów Tanecznych;
* Festiwal Muzyczny „Rozśpiewana Estrada”;
* Prezentacje Kapel Rockowych;
* Prezentacja Amatorskich Zespołów Teatralnych
* Ogólnopolski Festiwal Twórczości Marka Grechuty.
[http://www.sdk.slawno.pl/ Sławieński Dom Kultury]

Na terenie miasta, od [[września 1946]] roku, funkcjonuje [[Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie]]. Biblioteka prowadzi różnorodną, skierowaną do szerokiego spektrumm czytelników, działalność kulturalno-oświatową, ukierunkowaną na rozbudzenie zainteresowań czytelniczych, upowszechnianie wiedzy i rozwój kultury.
Jest także miejscem spotkań z pisarzami, podróżnikami, politykami i innymi interesującymi ludźmi. Jest organizatorem wielu ciekawych wystaw, o których pisze lokalna prasa. Była min. współorganizatorem powiatowego konkursu plastycznego i literackiego pod wspólnym tytułem "Mój Europejski Partner", zorganizowanym z okazji akcesji Polski w struktury Unii Europejskiej. MBP w Sławnie zawsze włącza się czynnie w ogólnokrajowe akcji popularyzujące książkę i czytelnictwo np. akcja "Cala Polska Czyta Dzieciom", Rok Gombrowicza, Rok Rodziny, Europejski Rok Wychowania poprzez Sport. Sławieńska placówka gromadzi i opracowuje księgozbiór regionalny, dżs (dokumenty życia społecznego) oraz kartoteki poświęcone powiatowi sławieńskiemu. MBP to również stała siedziba związków i organizacji kombatanckich takich jak: Związek Inwalidów Wojennych, Światowy Związek Armii Krajowej. Współpracuje z różnymi stowarzyszeniami i instytucjami publicznymi np. Stowarzyszenie "Akson", Policja, Państwowa Szkoła Muzyczna — filia w Sławnie<ref>[https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/o-nas/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Oświata ==
W Sławnie funkcjonuje jeden żłobek, 4 przedszkola, należące do samorządu terytorialnego. W [[2007]] roku zostało utworzone publiczne przedszkole specjalne.
Obecnie na terenie Sławna funkcjonują następujące placówki oświatowe:
* Szkoła Podstawowa nr 1 im. Kornela Makuszyńskiego, ul. Kossaka 31;
* Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Sempołowskiej 2;
* Gimnazjum Miejskie nr 1 im. Mjra Henryka Sucharskiego, ul. Plac Sportowy 1;
* Zespół Szkół w Sławnie im. J. H. Dąbrowskiego, ul. Cieszkowskiego 4;
* Zespół Szkół Agrotechnicznych w Sławnie, ul. Sempołowskiej 2;
* Zespół Szkół Zawodowych ul. I Pułku Ułanów 11.
* Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Marii Grzegorzewskiej dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Sławnie
* Zasadnicza Szkoła Zawodowa
* Zespół Szkół Agrotechnicznych
* Szkoła Muzyczna<ref>[http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Kościół rzymskokatolicki
* diecezja: Koszalińsko-Kołobrzeska
* dekanat: Sławno
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sławnie]]
data erygowania: 3.12.1976; liczba wiernych: 8200. Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP gotycki, bud. 1326-1364, obiekt zabytkowy - nr rej. A-714 z 13.04.1964, poświęcony 16.10.1948, konsekrowany 26.11.2000 (bp Marian Gołębiewski)
punkt filialny: kaplica szpitalna w Sławnie
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Antoniego w Sławnie]]
data erygowania: 18.04.1924; liczba wiernych: 4811. Kościół parafialny św. Antoniego neogotycki, bud. 1928, obiekt zabytkowy (wraz z plebanią) - nr rej. A-772 z 2.09.1997, konsekrowany 29.05.1928 (bp Józef Deitmer)
kościół filialny pw. Niepokalanego Serca NMP w Kwasowie, gotycki, bud. XVI w., obiekt zabytkowy (wraz z cmentarzem przykościelnym i drzewostanem) - nr rej. A-712 z 28.04.1964, poświęcony 1.05.1948<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Sport ==
* Uczniowski Klub Sportowy OSiR BADMINTON
* Klub Sportowy MKS ŚWIĘC SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy MŁODZIK
* Uczniowski Klub Sportowy Niesłyszących SPRINT
* Miejski Klub Sportowy SŁAWA SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy AGRO<ref>[http://www.slawno.pl/ Kluby Sportowe w Sławnie. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Turystyka ==
* [[Miejska Trasa Turystyczna]]
Sławno posiada własną trasę turystyczną składającą się z 24 elementów, zabytków i ciekawych obiektów zlokalizowanych na terenie miasta.
* [[Regionalne Centrum Informacji Turystycznej]] funkcjonuje w budynku dworca kolejowego PKP.W punkcie RCIT można kupić wydawnictwa zawiązane z regionem, zasięgnąć informacji o noclegach, gastronomii, zakupić bilety na rejs na Bornholm itp. Oferta usług świadczonych w Regionalnym Centrum Informacji Turystycznej w Sławnie jest systematycznie rozszerzana. Placówka jest dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością.
* [[Pomorska Droga św. Jakuba]] przez Sławno wiedzie pielgrzymkowo-turystyczna trasa do Santiago de Compostela
* [[Europejski Szlak Gotyku Ceglanego]] to trasa turystyczna obejmująca 34 miasta z ceglaną architekturą gotycką w siedmiu krajach wokół Morza Bałtyckiego – w Szwecji, Danii, Niemczech, Polsce, na Litwie, Łotwie i w Estonii. Na szlaku znajdują się gotyckie kościoły, klasztory, bramy, baszty, ratusze w miastach, które w swojej historii związane były z Hanzą. Sławno jest jednym z miast współtworzących projekt.

== Demografia ==
Gmina Miejska Sławno zajmuje powierzchnię 1583 ha zamieszkiwaną przez 13105 osób. Na 1 km2 przypada 828 mieszkańców. Kobiety stanowią 52,46 % populacji gminy (6875 osób). W [[2011]] roku w gminie odnotowano ujemny przyrost naturalny (-43) oraz ujemne saldo migracji (-37). Struktura ludności miasta wg wydajności produkcyjnej przedstawia się następująco: 2406 osób w wieku przedprodukcyjnym, 8341 w wieku produkcyjnym oraz 2358 osób w wieku poprodukcyjnym. współczynnik mieszkańców w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym wynosi 57,1<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Obecnie w Sławnie działa 15 Zakładów Opieki Zdrowotnej:
* Niepubliczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej ”NO” s.c. Bożena, Mariusz Hrywniak;
* NZOZ „CEZET” Zdzisław Ceglioski;
* NZOZ „ARS MEDICA”;
* NZOZ „J.A.K.-MED.”;
* NZOZ “K.I.Wiśniewscy” s.c.;
* NZOZ “MEDICUS” s.c.;
* NZOZ “MEDYK”;
* NZOZ “PROTODENS”;
* NZOZ “STOMED”; 49
* NZOZ Igor Wiśniewski;
* NZOZ Pielęgniarek Środowiskowych – Rodzinnych s.c.;
* Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Sławnie;
* Samodzielny NZOZ „GENS”;
* Samodzielny NZOZ „GENS” Małgorzata Gens;
*Powiatowy Szpital w Sławnie.
Wg danych zebranych przez GUS w 2009 roku w Sławnie znajdowały się 4 apteki i
punkty apteczne, w których było zatrudnionych łącznie 8 magistrów farmacji. Na jedną
aptekę ogólnodostępną w 2009 roku przypadało 3 277 mieszkaoców Sławna.

== Herb ==
Herb Sławna jest jednopolowy. Przedstawia na czerwonym tle białego rybografa w postaci stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Po prawej stronie wyobrażony jest niebieski nurt rzeki. Historia herbu sięga średniowiecza, wiąże się z nadaniem praw miejskich. W średniowieczu przestrzegana była zasada, by w herbie miasta znajdowało się godło rodowe właścicieli. Sławno lokowane było na prawie lubeckim przez możnowładców pomorskich braci Święców - Jana Piotra i Wawrzyńca. Prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]] roku, wówczas miasto przyjęło herb Święców, którym był rybograf, zwany herbem Pobędzie<ref>Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0</ref>.

== Zabytki ==
* [[kościół parafialny pw. Wniebowstąpienia NMP]] - zabytek klasy I. Ufundowany przez księżną Zofię, żonę Bramina IV w [[1321]] roku. Gotyk, murowany z cegły, na kamiennej podmurówce, bazylikowy, trójnawowy.Wskutek zniszczeń wojennych nie posiada zabytkowego wystroju.
* [[kościół parafialny pw. św. Antoniego z Padwy]]. Neogotyk, budowany w latach [[1925-1928]], murowany z cegły klinkierowej, halowy. Zabytkowy wystrój stanowi renesansowy tryptyk z XVI wieku przedstawiający pięć scen z życia Matki Boskiej. Zamknięty odsłania ornament roślinny i świętych z czasów wczesnochrześcijańskich.
* [[bramy miejskie: Koszalińska i Słupska]], pozostałość obwarowań miejskich. w 1400 [[roku]] wymieniono po raz pierwszy mury obronne z czterema bramami, zachowały się dwie. Obie gotyckie, budowane z cegły na rzucie kwadratu, czterokondygnacyjne, elewacje ozdobione blendami<ref>Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2</ref>.
* [[Poczta w Sławnie]]. Gmach Poczty pochodzi z początku XX wieku. W wyniku działań wojennych budynek został znacznie zniszczony. W latach powojennych odbudowany i do dnia dzisiejszego służy jako Urząd Pocztowy.
* [[Dworzec PKP]] - Dworzec kolejowy znajdujący się w zachodniej części miasta został zbudowany w latach 60. XIX wieku. Połączenia kolejowe Sławna z Gdańskiem i Berlinem zostały uruchomione w 1869 roku. Do [[1945]] roku Sławno było dużym węzłem komunikacji kolejowej. Dworcowe budynki są murowane, licowane cegłą. Zachowane został wystrój architektoniczny i zabytkowe urządzenia techniczne. Przed budynkiem umiejscowiony jest zabytkowy elektryczny słup z lat 30.
* [[Ratusz Miejski w Sławnie]] (budynek dawnego starostwa) Reprezentacyjny gmach zbudowany został w stylu neobarokowym w latach 1905 – 1907, według projektu słupskiego architekta Eduarda Kocha.

== Pomniki ==
* Pieta - Cmentarz Komunalny przy kaplicy ul. Gdańska.
* Pomnik ku czci żołnierzy Armii Radzieckiej ul. Koszalińska.
* Pomnik poległych żołnierzy Cmentarz Komunalny ul. Gdańska.
* Pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego przy kościele Mariackim, plac ks.kardynała Stefana Wyszyńskiego.
* Pomnik Chrystus przybywa do Sławna przy Bramie Koszalińskiej ul. Jedności Narodowej.
* Czołg – pomnik wyzwolenia Ziemi Sławieńskiej skwer przy ul.Armii Krajowej<ref>[http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]</ref>.
[http://www.slawno.pl/ Pomniki w Sławnie]

== Osoby urodzone w miejscowości ==
== Osoby związane z miejscowością ==
W maju [[1994]] roku, Rada Miasta I kadencji ustanowiła [[odznaka Złotego Gryfa Sławieńskiego|odznakę Złotego Gryfa Sławieńskiego]] przyznawaną raz w roku osobom szczególnie zasłużonym dla miasta<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998, dz. cyt., s. 18.</ref>.
[[Plik:Złoty gryf sławieński.JPG|200px|right|thumb|Odznaka Złoty Gryf Sławieński]]
Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego:
* ks. prałat Marian Dziemianko
* Derk Steggewentz
* Stanisław Poprawski
* Włodzimierz Rączkowski
* Jan Brewiński
* Włodzimierz Olszewski
* Andrzej Czesław Wulczyński
* Elżbieta Bronowicka - Stawicka
* Karl-Heinz Buchholz
* Ullrich Balke<ref>[http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.
* Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.
* Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9
* Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2
* Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6
* Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0
* Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Kluby sportowe. W: Miasto Sławno] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/p.php?m=6&p=163/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]
* [http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica]]

Sławno

2013-10-08T09:30:20Z

Magda: /* Osoby związane z miejscowością */

{{Miasto infobox
|miasto_nazwa = Sławno
|miasto_grafika = HERB sŁAWNA WITRAŻ.jpg
|opis_zdjecia = herb Sławna witraż
|nazwa_dawna = Nowe Sławno
|nazwa_niemiecka = Schlawe
|powiat = Powiat sławieński
|gmina = Gmina Miasto Sławno
|prawa_miejskie = 22 maja 1317
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Sławno''' (niem. ''Schlawe'') pomorskie miasto o długiej i bogatej historii - prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]]roku. Od początku XVII wieku było siedzibą powiatu. Na rozwój miasta miało wpływ usytuowanie na szlaku komunikacyjnym ze [[szczecin|Szczecina]] do [[Gdańsk|Gdańska]]. W granicach Polski miasto znalazło się w marcu [[1945]] roku<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9</ref>. Dziś liczy 13 163<ref> Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.</ref> mieszkańców i zajmuje powierzchnię 1583 ha. Obecnie Sławno stanowi powiat miejski w północno-wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]]. Leży na obszarze Równiny Słupskiej, u ujścia [[Moszczenica|Moszczenicy]] do [[Wieprza|Wieprzy]], jest atrakcyjnym miejscem turystycznym i wypoczynkowym.
== Geografia ==
=== Położenie ===
Miasto Sławno jest położone w zachodniej części Równinny Słupskiej. Leży w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, na 54°21'' szerokości geograficznej północnej i 16° 41'' długości geograficznej wschodniej.
Pod względem geomorfologicznym miasto jest zlokalizowane w obrębie następujących jednostek:
* prowincja: Niż Środkowoeuropejski
* podprowincja: Pobrzeże Południowobałtyckie
* makroegion: Pobrzeże Koszalińskie
* mezoregion: Równina Sławieńska<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.</ref>

=== Klimat ===
Sąsiedztwo morza Bałtyckiego, a także duża lesistość i liczba jezior okalającej miasto gminy wiejskiej w znacznym stopniu determinują klimat obszaru Sławna z wyraźnym oddziaływaniem strefy morskiej i kontynentalnej, co charakteryzuje się dużą zmiennością frontów atmosferycznych z szybkimi zmianami pogody. Miasto leży na obszarze III Krainy Klimatycznej (wg. K. Prawdzica) - północnego pasa Pojezierza Pomorskiego. Cechą charakterystyczną są długotrwałe wiosenne przymrozki w torfowych dolinach rzecznych. Dla Sławna: średnia roczna temperatura wynosi 6,5°C, średnioroczna amplituda temperatury 17,7°C, długość okresu wegetacyjnego przekracza 210 dni. Liczba dni mroźnych w ciągu roku 27, upalnych 8. Suma rocznych opadów zamyka się w przedziale 600 - 650 mm, wilgotność wynosi 84%<ref>Tamże, s. 9-10.</ref>.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Teren, na którym usytuowane zostało miasto jest nisko położony, dodatkowo odznacza się zróżnicowaniem wysokości wewnątrz obszaru miejskiego. Najniższy punkt w mieście znajduje się na wysokości 17 m.n.p.m., a najwyższy wznosi się na wysokość 50 m.n.p.m. Sławno leży w dorzeczu rzeki Wieprzy, jej źródła znajdują się w okolicy Bytowa, a do morza wpada w Darłówku, ok. 30 km od Sławna. Na odcinku miasta nurt rzeki został uregulowany, prace melioracyjne spowodowały wyprostowanie nurtu i utworzenie Kanału Miejskiego zwanego także Kanałem Młyńskim. W granicach Sławna nurt Wieprzy zasila rzeka Moszczenica, o niezbyt dużej głębokości ok. 0,5 m.<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 9.</ref>

=== Przyroda ===
Flora Sławna jest ściśle związana z działalnością człowieka, można ją podzielić na florę siedlisk naturalnych oraz florę zaprojektowaną przez człowieka tj. roślinność parków, ulic, cmentarzy, zieleńców i ogrodów. Tworzą ją zarówno gatunki rodzime, jak i obcego pochodzenia. Są wśród nich gatunki rzadkie jak zimowit jesienny, cis, bluszcz pospolity, barwinek, przebiśnieg, jednakże w zdecydowanej większości są to gatunki obce. Należą do nich daglezja zielona, świerk kłujący, żywotniki, pośród nich najrzadszy jest egzemplarz tulipanowca amerykańskiego, który można spotkać przy ul. Wojska Polskiego. Na terenie Sławna znajdują się cztery parki miejskie.

[[Ogród Botaniczny w Sławnie]]
Jak wynika z ustaleń historycznych pierwotny ogród botaniczny miał swoje miejsce na skwerze przy sławieńskim progimnazjum. Z dużym prawdopodobieństwem istniał już w [[1933]] roku, o czym świadczą pierwsze daty florystyczne z okolic Sławna w odnalezionym niedawno niemieckim zielniku z lat [[1933-1934]]. Po wojnie nosił nazwę Ogrodu Botanicznego przy Jedenastoletniej Szkole w Sławnie. Obecnie (od 2001 roku) na terenie byłego ogrodu botanicznego znajduje się "Szkolna Ostoja Przyrody", którą opiekują się uczniowie Liceum Ogólnokształcącego. Jak wynika z przeprowadzonych badań flora roślin naczyniowych ogrodu botanicznego jest reprezentowana przede wszystkim przez paprotniki, nagozalążkowe i okrytozalążkowe. Stwierdzono występowanie 196 gatunków należących do 73 rodzin i 169 rodzajów, z tego w latach[[1937-1943]] i [[1959-1961]] 147 gatunków, a w latach [[2002-2003]] 145 gatunków. Do szczególnie interesujących okazów należy szachownica koskowana (Fritillaria meleagris) notowana współcześnie tylko na jednym naturalnym stanowisku. Do dzisiaj zachowały się obrazki plamiste(Arum maculatum) i czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) nie posiadające na Pomorzu stanowisk naturalnych<ref>Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6</ref>.

Na terenie miasta Sławna znajduje się siedem pomników przyrody:
* dąb szypułkowy w lasku komunalnym - ok. 200 lat, wysokość 18 m, obwód 390 cm;
* dąb szypułkowy na ul. Cieszkowskiego - ok. 500 lat, wysokość 26 m, obwód 560 cm;
* lipa drobnolistna - ok. 300 lat wysokość 30 m, obwód 350 cm;
* dwa dęby na ul. Buczka – około 200 lat;
* tulipanowiec na ul. Wojska Polskiego - ok. 80 lat, wysokość 22 m, obwód 200 cm;
* lipa na ul. Cieszkowskiego - ponad 100 lat, wysokość 33 m, obwód 470 cm.

Obszar miasta jest miejscem rozrodu i okresowego przebywania wielu zwierząt zarówno objętych ochroną jak i tych pospolitych. Najcenniejszymi terenami w tym względzie, są doliny rzek Wieprzy i Moszczenicy. Są one siedliskiem występowania ryb łososiowatych, miejscem rozrodu ptaków: derkacza, czajki, kszyka oraz świerszczaka i strumieniówki. Tam również spotkać można chronione gatunki bezkręgowców<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 35.</ref>.

== Historia ==
[[Plik:800px-Lubinus Schlage.png|280px|right|thumb|Rycina miasta Sławno z mapy Lubinusa]]
Początki miasta łączą się ze wczesnośredniowiecznym grodem, stanowiącym ważny ośrodek wczesnofeudalnego księstwa sławieńskiego, w Starym Sławnie (Sławsku), położonym bardziej na północ w stosunku do późniejszego miasta lokacyjnego.
Nowe Sławno położone jest w widłach rzek Wieprzy i Moszczenicy<ref> Dzieje Sławna : praca zbiorowa. Red. Józef Lindmajer. Urząd Miejski w Sławnie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku. Instytut Historii. Słupsk ; Sławno : Urząd Miejski, 1994, s. 89.</ref>. Przywilej lokacyjny miasto otrzymało od [[ród Święców|rodu Święców]] w [[1317]] roku. Przybywający do grodu otrzymali między innymi prawo do budowy młynów oraz swobodnej żeglugi na [[rzeka Wieprza|Wieprzy]] aż do Bałtyku. Miasto zostało zwolnienie na osiem lat z podatku, aby mogło zostać obwarowane i uruchomiło najpotrzebniejsze inwestycje. Gród miał kształt owalu, ulice przecinały się pod katem prostym, a na rynku, w centrum miasta, wzniesiono ratusz. Poza murami miasta powstawały budowle gospodarcze, kaplice i pierwsze manufaktury świadczące o prężnym rozwoju miasta.
Wojna trzydziestoletnia i liczne epidemie wyludniły miasto. Podupadające miasto zasiedlano kolonizatorami z Niemiec, Czech i Niderlandów. Ożywienie gospodarcze nastąpiło dopiero w połowie XVIII wieku, kiedy w mieście organizowano jarmark świętojański, na który ściągali kupcy z Pomorza, Wielkopolski oraz Łotwy i Estonii.
Okres wojen napoleońskich bezpośrednio nie wpłynął na sytuację w mieście, jednak kontrybucje wojenne nałożone na państwo pruskie, w granicach którego leżało Sławno, doprowadziły do ponownego zubożenia grodu.
Po okresie wojen napoleońskich Sławno zostało siedzibą władz jednego z czterech największych na Pomorzu powiatów. Rozbudowywano lokalne drogi, wybudowano system miejskich wodociągów, uruchomiono linie kolejowe, stawiano murowane budynki. Działania zbrojne z okresu I wojny światowej oszczędziły miasto, natomiast marzec [[1945]] roku był dla Sławna tragiczną w swoich skutkach datą. Większość rdzennych mieszkańców opuściła już wcześniej Sławno. Wojska sowieckie bez problemu zdobyły prawie puste miasto. Przez kilka dni Sławno było plądrowane i palone. Zniszczeniu uległo 50 % budynków i 80 % zakładów komunalnych. Większość maszyn i urządzeń oraz tory kolejowe zostały zdemontowane przez wojska radzieckie i wywiezione do ZSRR. Po zakończeniu działań wojennych, dysponując nikłymi środkami na odbudowę miasta, władze remontowały tylko niezbędne budynki użyteczności publicznej, większość cennych historycznie zabudowań została rozebrana a cegła z nich trafiła do odbudowującej się Warszawy.
W ciągu sześćdziesięciu lat, jakie upłynęły od zakończenia wojny, miasto bardzo się zmieniło. W latach 60-tych wolne parcele w centrum miasta zabudowano blokami. Miasto utraciło jednak swój klimat malowniczego miasteczka pomorskiego.
Mimo zniszczeń i strat wojennych, można tu odnaleźć ciekawe obiekty i miejsca głęboko związane z jego historią; kościół Mariacki, ufundowany przez księżnę Zofię w [[1321]] roku, kościół pw. św. Antoniego budowany w latach [[1925-1928]] z oryginalnym wystrojem wnętrza, gotyckie bramy z XV wieku – ślady umocnień średniowiecznych, secesyjne kamieniczki o ozdobnych fasadach, budynek poczty, młyny, przedwojenna siedziba straży pożarnej, eklektyczny pałacyk właściciela przedwojennego browaru, dwie wieże ciśnień, budynek dworca kolejowego, ratusz miejski, budynek przedwojennego progimnazjum oraz obecnego gimnazjum i Szkoły Podstawowej nr 3, szpital powiatowy, ciekawe architektonicznie liczne wille wskazujące na zasobność mieszkańców przedwojennego Sławna<ref>[http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy miasta Sławna tworzą wspólnotę samorządową, która działa poprzez swoje organy. Organami samorządu są Rada Miejska oraz Burmistrz Miasta.
Rada Miasta, licząca 15 radnych, powołuje organy pomocnicze w postaci komisji:
* Komisja Rewizyjna
* Komisja Spraw Publicznych
* Komisja Gospodarki i Budżetu
* Komisja Socjalna
Rada Miasta podejmuje decyzje dotyczące wspólnoty samorządowej, na sesjach Rady Miasta, w formie uchwał.
Burmistrz jest organem wykonawczym Miasta, wykonuje uchwały Rady Miasta i zadania miasta określone przepisami prawa.
Urząd Miejski jest biurem realizującym zadania i kompetencje Burmistrza. Siedzibą Urzędu jest miasto Sławno. Kierownikiem Urzędu jest Burmistrz, który wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników Urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.W skład Urzędu wchodzą następujące komórki organizacyjne:
* Kierownictwo Urzędu: Burmistrz Miasta, Zastępca Burmistrza Miasta, Skarbnik Miasta, Sekretarz Miasta Sławno.
* Wydziały:
** Wydział Finansowo-Budżetowy
** Wydział Organizacyjny
** Wydział Gospodarki Przestrzennej i Obrotu Nieruchomościami
** Wydział Gospodarki Komunalnej i Inwestycji
** Wydział Spraw Obywatelskich i Urząd Stanu Cywilnego
** Wydział Spraw Społecznych i Edukacji
* Samodzielne stanowiska pracy: ds. zamówień publicznych i windykacji, ds. obronnych i zarządzania kryzysowego, ds. profilaktyki, uzależnień i przemocy, Radca prawny RP, ds. audytu wewnętrznego i kontroli,ds. promocji i współpracy zagranicznej.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Przez miasto przebiegają [[droga krajowa nr 6]] relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz drogi wojewódzkie nr 205 (z Darłówka do Sławna) i 209 (ze Sławna do Bytowa). W [[2006]] roku oddana została do użytku obwodnica miasta.
Przez południową część miasta przebiega linia kolejowa łącząca linie relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz [[Sławno]]-[[Darłowo]]. Uzupełnieniem połączeń komunikacyjnych w mieście są połączenia autobusowe.
Gospodarka miasta Sławno ma charakter usługowy,w niewielkim stopniu produkcyjny, największe znaczenie dla miasta i regionu ma jego potencjał turystyczny.
Do największych zakładów pracy sektora prywatnego należą:
POLDAN Zakłady Drzewne, ABWood Sp. z o.o. – fabryka przemysłu drzewnego; Przedsiębiorstwo Budownictwa Specjalistycznego Olszewski i Synowie; Przedsiębiorstwo Drogowe „Drobet”– Broś; Sklepy wielkopowierzchniowe, tj.: Intermarche, Biedronka, sieć sklepów „Społem”. Sektor publiczny reprezentują w tym względzie m.in.: Starostwo Powiatowe, Urząd Miejski, Urząd Gminy, Szkoły Podstawowe i Gimnazjum, Policja, Szpital, Sąd Rejonowy.
Największy udział w gospodarce miasta mają jednostki należące do branży sekcji G (handel hurtowy i detaliczny; naprawa
pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego.Drugą pod względem liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych jest sekcja K (obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności
gospodarczej). Trzecią, wartą uwagi, sekcją jest budownictwo (F), charakteryzujące się najszybszym tempem wzrostu<ref>Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.</ref>.

== Kultura ==
Życie kulturalne miasta koncentruje się wokół [[Sławieńskiego Domu Kultury]], który działa nieprzerwanie od [[1945]] roku. Placówka wyposażona jest w salę kinową na 280 miejsc, obok budynku głównego znajduje się amfiteatr (1500 miejsc) pozwalający na organizowanie imprez plenerowych.
Do zadań jednostki należy: organizacja imprez, festiwali, a także zajęć z zakresu: plastyki, muzyki, teatru, tańca oraz języków obcych, z których chętnie korzystają mieszkańcy.
W Sławnie regularnie organizowane są imprezy o zasięgu ponadlokalnym, do których zaliczyć można:
* Festiwal Orkiestr Dętych (międzynarodowy);
* Festiwal Piosenki Dziecięcej-Od przedszkola do idola;
* Prezentacja Zespołów Tanecznych;
* Festiwal Muzyczny „Rozśpiewana Estrada”;
* Prezentacje Kapel Rockowych;
* Prezentacja Amatorskich Zespołów Teatralnych
* Ogólnopolski Festiwal Twórczości Marka Grechuty.
[http://www.sdk.slawno.pl/ Sławieński Dom Kultury]

Na terenie miasta, od [[września 1946]] roku, funkcjonuje [[Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie]]. Biblioteka prowadzi różnorodną, skierowaną do szerokiego spektrumm czytelników, działalność kulturalno-oświatową, ukierunkowaną na rozbudzenie zainteresowań czytelniczych, upowszechnianie wiedzy i rozwój kultury.
Jest także miejscem spotkań z pisarzami, podróżnikami, politykami i innymi interesującymi ludźmi. Jest organizatorem wielu ciekawych wystaw, o których pisze lokalna prasa. Była min. współorganizatorem powiatowego konkursu plastycznego i literackiego pod wspólnym tytułem "Mój Europejski Partner", zorganizowanym z okazji akcesji Polski w struktury Unii Europejskiej. MBP w Sławnie zawsze włącza się czynnie w ogólnokrajowe akcji popularyzujące książkę i czytelnictwo np. akcja "Cala Polska Czyta Dzieciom", Rok Gombrowicza, Rok Rodziny, Europejski Rok Wychowania poprzez Sport. Sławieńska placówka gromadzi i opracowuje księgozbiór regionalny, dżs (dokumenty życia społecznego) oraz kartoteki poświęcone powiatowi sławieńskiemu. MBP to również stała siedziba związków i organizacji kombatanckich takich jak: Związek Inwalidów Wojennych, Światowy Związek Armii Krajowej. Współpracuje z różnymi stowarzyszeniami i instytucjami publicznymi np. Stowarzyszenie "Akson", Policja, Państwowa Szkoła Muzyczna — filia w Sławnie<ref>[https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/o-nas/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Oświata ==
W Sławnie funkcjonuje jeden żłobek, 4 przedszkola, należące do samorządu terytorialnego. W [[2007]] roku zostało utworzone publiczne przedszkole specjalne.
Obecnie na terenie Sławna funkcjonują następujące placówki oświatowe:
* Szkoła Podstawowa nr 1 im. Kornela Makuszyńskiego, ul. Kossaka 31;
* Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Sempołowskiej 2;
* Gimnazjum Miejskie nr 1 im. Mjra Henryka Sucharskiego, ul. Plac Sportowy 1;
* Zespół Szkół w Sławnie im. J. H. Dąbrowskiego, ul. Cieszkowskiego 4;
* Zespół Szkół Agrotechnicznych w Sławnie, ul. Sempołowskiej 2;
* Zespół Szkół Zawodowych ul. I Pułku Ułanów 11.
* Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Marii Grzegorzewskiej dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Sławnie
* Zasadnicza Szkoła Zawodowa
* Zespół Szkół Agrotechnicznych
* Szkoła Muzyczna<ref>[http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Kościół rzymskokatolicki
* diecezja: Koszalińsko-Kołobrzeska
* dekanat: Sławno
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sławnie]]
data erygowania: 3.12.1976; liczba wiernych: 8200. Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP gotycki, bud. 1326-1364, obiekt zabytkowy - nr rej. A-714 z 13.04.1964, poświęcony 16.10.1948, konsekrowany 26.11.2000 (bp Marian Gołębiewski)
punkt filialny: kaplica szpitalna w Sławnie
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Antoniego w Sławnie]]
data erygowania: 18.04.1924; liczba wiernych: 4811. Kościół parafialny św. Antoniego neogotycki, bud. 1928, obiekt zabytkowy (wraz z plebanią) - nr rej. A-772 z 2.09.1997, konsekrowany 29.05.1928 (bp Józef Deitmer)
kościół filialny pw. Niepokalanego Serca NMP w Kwasowie, gotycki, bud. XVI w., obiekt zabytkowy (wraz z cmentarzem przykościelnym i drzewostanem) - nr rej. A-712 z 28.04.1964, poświęcony 1.05.1948<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Sport ==
* Uczniowski Klub Sportowy OSiR BADMINTON
* Klub Sportowy MKS ŚWIĘC SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy MŁODZIK
* Uczniowski Klub Sportowy Niesłyszących SPRINT
* Miejski Klub Sportowy SŁAWA SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy AGRO<ref>[http://www.slawno.pl/ Kluby Sportowe w Sławnie. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Turystyka ==
* [[Miejska Trasa Turystyczna]]
Sławno posiada własną trasę turystyczną składającą się z 24 elementów, zabytków i ciekawych obiektów zlokalizowanych na terenie miasta.
* [[Regionalne Centrum Informacji Turystycznej]] funkcjonuje w budynku dworca kolejowego PKP.W punkcie RCIT można kupić wydawnictwa zawiązane z regionem, zasięgnąć informacji o noclegach, gastronomii, zakupić bilety na rejs na Bornholm itp. Oferta usług świadczonych w Regionalnym Centrum Informacji Turystycznej w Sławnie jest systematycznie rozszerzana. Placówka jest dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością.
* [[Pomorska Droga św. Jakuba]] przez Sławno wiedzie pielgrzymkowo-turystyczna trasa do Santiago de Compostela
* [[Europejski Szlak Gotyku Ceglanego]] to trasa turystyczna obejmująca 34 miasta z ceglaną architekturą gotycką w siedmiu krajach wokół Morza Bałtyckiego – w Szwecji, Danii, Niemczech, Polsce, na Litwie, Łotwie i w Estonii. Na szlaku znajdują się gotyckie kościoły, klasztory, bramy, baszty, ratusze w miastach, które w swojej historii związane były z Hanzą. Sławno jest jednym z miast współtworzących projekt.

== Demografia ==
Gmina Miejska Sławno zajmuje powierzchnię 1583 ha zamieszkiwaną przez 13105 osób. Na 1 km2 przypada 828 mieszkańców. Kobiety stanowią 52,46 % populacji gminy (6875 osób). W [[2011]] roku w gminie odnotowano ujemny przyrost naturalny (-43) oraz ujemne saldo migracji (-37). Struktura ludności miasta wg wydajności produkcyjnej przedstawia się następująco: 2406 osób w wieku przedprodukcyjnym, 8341 w wieku produkcyjnym oraz 2358 osób w wieku poprodukcyjnym. współczynnik mieszkańców w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym wynosi 57,1<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Obecnie w Sławnie działa 15 Zakładów Opieki Zdrowotnej:
* Niepubliczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej ”NO” s.c. Bożena, Mariusz Hrywniak;
* NZOZ „CEZET” Zdzisław Ceglioski;
* NZOZ „ARS MEDICA”;
* NZOZ „J.A.K.-MED.”;
* NZOZ “K.I.Wiśniewscy” s.c.;
* NZOZ “MEDICUS” s.c.;
* NZOZ “MEDYK”;
* NZOZ “PROTODENS”;
* NZOZ “STOMED”; 49
* NZOZ Igor Wiśniewski;
* NZOZ Pielęgniarek Środowiskowych – Rodzinnych s.c.;
* Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Sławnie;
* Samodzielny NZOZ „GENS”;
* Samodzielny NZOZ „GENS” Małgorzata Gens;
*Powiatowy Szpital w Sławnie.
Wg danych zebranych przez GUS w 2009 roku w Sławnie znajdowały się 4 apteki i
punkty apteczne, w których było zatrudnionych łącznie 8 magistrów farmacji. Na jedną
aptekę ogólnodostępną w 2009 roku przypadało 3 277 mieszkaoców Sławna.

== Herb ==
Herb Sławna jest jednopolowy. Przedstawia na czerwonym tle białego rybografa w postaci stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Po prawej stronie wyobrażony jest niebieski nurt rzeki. Historia herbu sięga średniowiecza, wiąże się z nadaniem praw miejskich. W średniowieczu przestrzegana była zasada, by w herbie miasta znajdowało się godło rodowe właścicieli. Sławno lokowane było na prawie lubeckim przez możnowładców pomorskich braci Święców - Jana Piotra i Wawrzyńca. Prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]] roku, wówczas miasto przyjęło herb Święców, którym był rybograf, zwany herbem Pobędzie<ref>Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0</ref>.

== Zabytki ==
* [[kościół parafialny pw. Wniebowstąpienia NMP]] - zabytek klasy I. Ufundowany przez księżną Zofię, żonę Bramina IV w [[1321]] roku. Gotyk, murowany z cegły, na kamiennej podmurówce, bazylikowy, trójnawowy.Wskutek zniszczeń wojennych nie posiada zabytkowego wystroju.
* [[kościół parafialny pw. św. Antoniego z Padwy]]. Neogotyk, budowany w latach [[1925-1928]], murowany z cegły klinkierowej, halowy. Zabytkowy wystrój stanowi renesansowy tryptyk z XVI wieku przedstawiający pięć scen z życia Matki Boskiej. Zamknięty odsłania ornament roślinny i świętych z czasów wczesnochrześcijańskich.
* [[bramy miejskie: Koszalińska i Słupska]], pozostałość obwarowań miejskich. w 1400 [[roku]] wymieniono po raz pierwszy mury obronne z czterema bramami, zachowały się dwie. Obie gotyckie, budowane z cegły na rzucie kwadratu, czterokondygnacyjne, elewacje ozdobione blendami<ref>Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2</ref>.
* [[Poczta w Sławnie]]. Gmach Poczty pochodzi z początku XX wieku. W wyniku działań wojennych budynek został znacznie zniszczony. W latach powojennych odbudowany i do dnia dzisiejszego służy jako Urząd Pocztowy.
* [[Dworzec PKP]] - Dworzec kolejowy znajdujący się w zachodniej części miasta został zbudowany w latach 60. XIX wieku. Połączenia kolejowe Sławna z Gdańskiem i Berlinem zostały uruchomione w 1869 roku. Do [[1945]] roku Sławno było dużym węzłem komunikacji kolejowej. Dworcowe budynki są murowane, licowane cegłą. Zachowane został wystrój architektoniczny i zabytkowe urządzenia techniczne. Przed budynkiem umiejscowiony jest zabytkowy elektryczny słup z lat 30.
* [[Ratusz Miejski w Sławnie]] (budynek dawnego starostwa) Reprezentacyjny gmach zbudowany został w stylu neobarokowym w latach 1905 – 1907, według projektu słupskiego architekta Eduarda Kocha.

== Pomniki ==
* Pieta - Cmentarz Komunalny przy kaplicy ul. Gdańska.
* Pomnik ku czci żołnierzy Armii Radzieckiej ul. Koszalińska.
* Pomnik poległych żołnierzy Cmentarz Komunalny ul. Gdańska.
* Pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego przy kościele Mariackim, plac ks.kardynała Stefana Wyszyńskiego.
* Pomnik Chrystus przybywa do Sławna przy Bramie Koszalińskiej ul. Jedności Narodowej.
* Czołg – pomnik wyzwolenia Ziemi Sławieńskiej skwer przy ul.Armii Krajowej<ref>[http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]</ref>.
[http://www.slawno.pl/ Pomniki w Sławnie]

== Osoby urodzone w miejscowości ==
== Osoby związane z miejscowością ==
W maju [[1994]] roku, Rada Miasta I kadencji ustanowiła [[odznaka Złotego Gryfa Sławieńskiego|odznakę Złotego Gryfa Sławieńskiego]] przyznawaną raz w roku osobom szczególnie zasłużonym dla miasta<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998, dz. cyt., s. 18.</ref>.
[[Plik:Złoty gryf sławieński.JPG|280px|right|thumb|Odznaka Złoty Gryf Sławieński]]
Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego:
* ks. prałat Marian Dziemianko
* Derk Steggewentz
* Stanisław Poprawski
* Włodzimierz Rączkowski
* Jan Brewiński
* Włodzimierz Olszewski
* Andrzej Czesław Wulczyński
* Elżbieta Bronowicka - Stawicka
* Karl-Heinz Buchholz
* Ullrich Balke<ref>[http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.
* Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.
* Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9
* Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2
* Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6
* Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0
* Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Kluby sportowe. W: Miasto Sławno] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/p.php?m=6&p=163/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]
* [http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica]]

Sławno

2013-10-08T09:28:02Z

Magda: /* Historia */

{{Miasto infobox
|miasto_nazwa = Sławno
|miasto_grafika = HERB sŁAWNA WITRAŻ.jpg
|opis_zdjecia = herb Sławna witraż
|nazwa_dawna = Nowe Sławno
|nazwa_niemiecka = Schlawe
|powiat = Powiat sławieński
|gmina = Gmina Miasto Sławno
|prawa_miejskie = 22 maja 1317
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Sławno''' (niem. ''Schlawe'') pomorskie miasto o długiej i bogatej historii - prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]]roku. Od początku XVII wieku było siedzibą powiatu. Na rozwój miasta miało wpływ usytuowanie na szlaku komunikacyjnym ze [[szczecin|Szczecina]] do [[Gdańsk|Gdańska]]. W granicach Polski miasto znalazło się w marcu [[1945]] roku<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9</ref>. Dziś liczy 13 163<ref> Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.</ref> mieszkańców i zajmuje powierzchnię 1583 ha. Obecnie Sławno stanowi powiat miejski w północno-wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]]. Leży na obszarze Równiny Słupskiej, u ujścia [[Moszczenica|Moszczenicy]] do [[Wieprza|Wieprzy]], jest atrakcyjnym miejscem turystycznym i wypoczynkowym.
== Geografia ==
=== Położenie ===
Miasto Sławno jest położone w zachodniej części Równinny Słupskiej. Leży w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, na 54°21'' szerokości geograficznej północnej i 16° 41'' długości geograficznej wschodniej.
Pod względem geomorfologicznym miasto jest zlokalizowane w obrębie następujących jednostek:
* prowincja: Niż Środkowoeuropejski
* podprowincja: Pobrzeże Południowobałtyckie
* makroegion: Pobrzeże Koszalińskie
* mezoregion: Równina Sławieńska<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.</ref>

=== Klimat ===
Sąsiedztwo morza Bałtyckiego, a także duża lesistość i liczba jezior okalającej miasto gminy wiejskiej w znacznym stopniu determinują klimat obszaru Sławna z wyraźnym oddziaływaniem strefy morskiej i kontynentalnej, co charakteryzuje się dużą zmiennością frontów atmosferycznych z szybkimi zmianami pogody. Miasto leży na obszarze III Krainy Klimatycznej (wg. K. Prawdzica) - północnego pasa Pojezierza Pomorskiego. Cechą charakterystyczną są długotrwałe wiosenne przymrozki w torfowych dolinach rzecznych. Dla Sławna: średnia roczna temperatura wynosi 6,5°C, średnioroczna amplituda temperatury 17,7°C, długość okresu wegetacyjnego przekracza 210 dni. Liczba dni mroźnych w ciągu roku 27, upalnych 8. Suma rocznych opadów zamyka się w przedziale 600 - 650 mm, wilgotność wynosi 84%<ref>Tamże, s. 9-10.</ref>.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Teren, na którym usytuowane zostało miasto jest nisko położony, dodatkowo odznacza się zróżnicowaniem wysokości wewnątrz obszaru miejskiego. Najniższy punkt w mieście znajduje się na wysokości 17 m.n.p.m., a najwyższy wznosi się na wysokość 50 m.n.p.m. Sławno leży w dorzeczu rzeki Wieprzy, jej źródła znajdują się w okolicy Bytowa, a do morza wpada w Darłówku, ok. 30 km od Sławna. Na odcinku miasta nurt rzeki został uregulowany, prace melioracyjne spowodowały wyprostowanie nurtu i utworzenie Kanału Miejskiego zwanego także Kanałem Młyńskim. W granicach Sławna nurt Wieprzy zasila rzeka Moszczenica, o niezbyt dużej głębokości ok. 0,5 m.<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 9.</ref>

=== Przyroda ===
Flora Sławna jest ściśle związana z działalnością człowieka, można ją podzielić na florę siedlisk naturalnych oraz florę zaprojektowaną przez człowieka tj. roślinność parków, ulic, cmentarzy, zieleńców i ogrodów. Tworzą ją zarówno gatunki rodzime, jak i obcego pochodzenia. Są wśród nich gatunki rzadkie jak zimowit jesienny, cis, bluszcz pospolity, barwinek, przebiśnieg, jednakże w zdecydowanej większości są to gatunki obce. Należą do nich daglezja zielona, świerk kłujący, żywotniki, pośród nich najrzadszy jest egzemplarz tulipanowca amerykańskiego, który można spotkać przy ul. Wojska Polskiego. Na terenie Sławna znajdują się cztery parki miejskie.

[[Ogród Botaniczny w Sławnie]]
Jak wynika z ustaleń historycznych pierwotny ogród botaniczny miał swoje miejsce na skwerze przy sławieńskim progimnazjum. Z dużym prawdopodobieństwem istniał już w [[1933]] roku, o czym świadczą pierwsze daty florystyczne z okolic Sławna w odnalezionym niedawno niemieckim zielniku z lat [[1933-1934]]. Po wojnie nosił nazwę Ogrodu Botanicznego przy Jedenastoletniej Szkole w Sławnie. Obecnie (od 2001 roku) na terenie byłego ogrodu botanicznego znajduje się "Szkolna Ostoja Przyrody", którą opiekują się uczniowie Liceum Ogólnokształcącego. Jak wynika z przeprowadzonych badań flora roślin naczyniowych ogrodu botanicznego jest reprezentowana przede wszystkim przez paprotniki, nagozalążkowe i okrytozalążkowe. Stwierdzono występowanie 196 gatunków należących do 73 rodzin i 169 rodzajów, z tego w latach[[1937-1943]] i [[1959-1961]] 147 gatunków, a w latach [[2002-2003]] 145 gatunków. Do szczególnie interesujących okazów należy szachownica koskowana (Fritillaria meleagris) notowana współcześnie tylko na jednym naturalnym stanowisku. Do dzisiaj zachowały się obrazki plamiste(Arum maculatum) i czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) nie posiadające na Pomorzu stanowisk naturalnych<ref>Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6</ref>.

Na terenie miasta Sławna znajduje się siedem pomników przyrody:
* dąb szypułkowy w lasku komunalnym - ok. 200 lat, wysokość 18 m, obwód 390 cm;
* dąb szypułkowy na ul. Cieszkowskiego - ok. 500 lat, wysokość 26 m, obwód 560 cm;
* lipa drobnolistna - ok. 300 lat wysokość 30 m, obwód 350 cm;
* dwa dęby na ul. Buczka – około 200 lat;
* tulipanowiec na ul. Wojska Polskiego - ok. 80 lat, wysokość 22 m, obwód 200 cm;
* lipa na ul. Cieszkowskiego - ponad 100 lat, wysokość 33 m, obwód 470 cm.

Obszar miasta jest miejscem rozrodu i okresowego przebywania wielu zwierząt zarówno objętych ochroną jak i tych pospolitych. Najcenniejszymi terenami w tym względzie, są doliny rzek Wieprzy i Moszczenicy. Są one siedliskiem występowania ryb łososiowatych, miejscem rozrodu ptaków: derkacza, czajki, kszyka oraz świerszczaka i strumieniówki. Tam również spotkać można chronione gatunki bezkręgowców<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 35.</ref>.

== Historia ==
[[Plik:800px-Lubinus Schlage.png|280px|right|thumb|Rycina miasta Sławno z mapy Lubinusa]]
Początki miasta łączą się ze wczesnośredniowiecznym grodem, stanowiącym ważny ośrodek wczesnofeudalnego księstwa sławieńskiego, w Starym Sławnie (Sławsku), położonym bardziej na północ w stosunku do późniejszego miasta lokacyjnego.
Nowe Sławno położone jest w widłach rzek Wieprzy i Moszczenicy<ref> Dzieje Sławna : praca zbiorowa. Red. Józef Lindmajer. Urząd Miejski w Sławnie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku. Instytut Historii. Słupsk ; Sławno : Urząd Miejski, 1994, s. 89.</ref>. Przywilej lokacyjny miasto otrzymało od [[ród Święców|rodu Święców]] w [[1317]] roku. Przybywający do grodu otrzymali między innymi prawo do budowy młynów oraz swobodnej żeglugi na [[rzeka Wieprza|Wieprzy]] aż do Bałtyku. Miasto zostało zwolnienie na osiem lat z podatku, aby mogło zostać obwarowane i uruchomiło najpotrzebniejsze inwestycje. Gród miał kształt owalu, ulice przecinały się pod katem prostym, a na rynku, w centrum miasta, wzniesiono ratusz. Poza murami miasta powstawały budowle gospodarcze, kaplice i pierwsze manufaktury świadczące o prężnym rozwoju miasta.
Wojna trzydziestoletnia i liczne epidemie wyludniły miasto. Podupadające miasto zasiedlano kolonizatorami z Niemiec, Czech i Niderlandów. Ożywienie gospodarcze nastąpiło dopiero w połowie XVIII wieku, kiedy w mieście organizowano jarmark świętojański, na który ściągali kupcy z Pomorza, Wielkopolski oraz Łotwy i Estonii.
Okres wojen napoleońskich bezpośrednio nie wpłynął na sytuację w mieście, jednak kontrybucje wojenne nałożone na państwo pruskie, w granicach którego leżało Sławno, doprowadziły do ponownego zubożenia grodu.
Po okresie wojen napoleońskich Sławno zostało siedzibą władz jednego z czterech największych na Pomorzu powiatów. Rozbudowywano lokalne drogi, wybudowano system miejskich wodociągów, uruchomiono linie kolejowe, stawiano murowane budynki. Działania zbrojne z okresu I wojny światowej oszczędziły miasto, natomiast marzec [[1945]] roku był dla Sławna tragiczną w swoich skutkach datą. Większość rdzennych mieszkańców opuściła już wcześniej Sławno. Wojska sowieckie bez problemu zdobyły prawie puste miasto. Przez kilka dni Sławno było plądrowane i palone. Zniszczeniu uległo 50 % budynków i 80 % zakładów komunalnych. Większość maszyn i urządzeń oraz tory kolejowe zostały zdemontowane przez wojska radzieckie i wywiezione do ZSRR. Po zakończeniu działań wojennych, dysponując nikłymi środkami na odbudowę miasta, władze remontowały tylko niezbędne budynki użyteczności publicznej, większość cennych historycznie zabudowań została rozebrana a cegła z nich trafiła do odbudowującej się Warszawy.
W ciągu sześćdziesięciu lat, jakie upłynęły od zakończenia wojny, miasto bardzo się zmieniło. W latach 60-tych wolne parcele w centrum miasta zabudowano blokami. Miasto utraciło jednak swój klimat malowniczego miasteczka pomorskiego.
Mimo zniszczeń i strat wojennych, można tu odnaleźć ciekawe obiekty i miejsca głęboko związane z jego historią; kościół Mariacki, ufundowany przez księżnę Zofię w [[1321]] roku, kościół pw. św. Antoniego budowany w latach [[1925-1928]] z oryginalnym wystrojem wnętrza, gotyckie bramy z XV wieku – ślady umocnień średniowiecznych, secesyjne kamieniczki o ozdobnych fasadach, budynek poczty, młyny, przedwojenna siedziba straży pożarnej, eklektyczny pałacyk właściciela przedwojennego browaru, dwie wieże ciśnień, budynek dworca kolejowego, ratusz miejski, budynek przedwojennego progimnazjum oraz obecnego gimnazjum i Szkoły Podstawowej nr 3, szpital powiatowy, ciekawe architektonicznie liczne wille wskazujące na zasobność mieszkańców przedwojennego Sławna<ref>[http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy miasta Sławna tworzą wspólnotę samorządową, która działa poprzez swoje organy. Organami samorządu są Rada Miejska oraz Burmistrz Miasta.
Rada Miasta, licząca 15 radnych, powołuje organy pomocnicze w postaci komisji:
* Komisja Rewizyjna
* Komisja Spraw Publicznych
* Komisja Gospodarki i Budżetu
* Komisja Socjalna
Rada Miasta podejmuje decyzje dotyczące wspólnoty samorządowej, na sesjach Rady Miasta, w formie uchwał.
Burmistrz jest organem wykonawczym Miasta, wykonuje uchwały Rady Miasta i zadania miasta określone przepisami prawa.
Urząd Miejski jest biurem realizującym zadania i kompetencje Burmistrza. Siedzibą Urzędu jest miasto Sławno. Kierownikiem Urzędu jest Burmistrz, który wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników Urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.W skład Urzędu wchodzą następujące komórki organizacyjne:
* Kierownictwo Urzędu: Burmistrz Miasta, Zastępca Burmistrza Miasta, Skarbnik Miasta, Sekretarz Miasta Sławno.
* Wydziały:
** Wydział Finansowo-Budżetowy
** Wydział Organizacyjny
** Wydział Gospodarki Przestrzennej i Obrotu Nieruchomościami
** Wydział Gospodarki Komunalnej i Inwestycji
** Wydział Spraw Obywatelskich i Urząd Stanu Cywilnego
** Wydział Spraw Społecznych i Edukacji
* Samodzielne stanowiska pracy: ds. zamówień publicznych i windykacji, ds. obronnych i zarządzania kryzysowego, ds. profilaktyki, uzależnień i przemocy, Radca prawny RP, ds. audytu wewnętrznego i kontroli,ds. promocji i współpracy zagranicznej.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Przez miasto przebiegają [[droga krajowa nr 6]] relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz drogi wojewódzkie nr 205 (z Darłówka do Sławna) i 209 (ze Sławna do Bytowa). W [[2006]] roku oddana została do użytku obwodnica miasta.
Przez południową część miasta przebiega linia kolejowa łącząca linie relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz [[Sławno]]-[[Darłowo]]. Uzupełnieniem połączeń komunikacyjnych w mieście są połączenia autobusowe.
Gospodarka miasta Sławno ma charakter usługowy,w niewielkim stopniu produkcyjny, największe znaczenie dla miasta i regionu ma jego potencjał turystyczny.
Do największych zakładów pracy sektora prywatnego należą:
POLDAN Zakłady Drzewne, ABWood Sp. z o.o. – fabryka przemysłu drzewnego; Przedsiębiorstwo Budownictwa Specjalistycznego Olszewski i Synowie; Przedsiębiorstwo Drogowe „Drobet”– Broś; Sklepy wielkopowierzchniowe, tj.: Intermarche, Biedronka, sieć sklepów „Społem”. Sektor publiczny reprezentują w tym względzie m.in.: Starostwo Powiatowe, Urząd Miejski, Urząd Gminy, Szkoły Podstawowe i Gimnazjum, Policja, Szpital, Sąd Rejonowy.
Największy udział w gospodarce miasta mają jednostki należące do branży sekcji G (handel hurtowy i detaliczny; naprawa
pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego.Drugą pod względem liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych jest sekcja K (obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności
gospodarczej). Trzecią, wartą uwagi, sekcją jest budownictwo (F), charakteryzujące się najszybszym tempem wzrostu<ref>Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.</ref>.

== Kultura ==
Życie kulturalne miasta koncentruje się wokół [[Sławieńskiego Domu Kultury]], który działa nieprzerwanie od [[1945]] roku. Placówka wyposażona jest w salę kinową na 280 miejsc, obok budynku głównego znajduje się amfiteatr (1500 miejsc) pozwalający na organizowanie imprez plenerowych.
Do zadań jednostki należy: organizacja imprez, festiwali, a także zajęć z zakresu: plastyki, muzyki, teatru, tańca oraz języków obcych, z których chętnie korzystają mieszkańcy.
W Sławnie regularnie organizowane są imprezy o zasięgu ponadlokalnym, do których zaliczyć można:
* Festiwal Orkiestr Dętych (międzynarodowy);
* Festiwal Piosenki Dziecięcej-Od przedszkola do idola;
* Prezentacja Zespołów Tanecznych;
* Festiwal Muzyczny „Rozśpiewana Estrada”;
* Prezentacje Kapel Rockowych;
* Prezentacja Amatorskich Zespołów Teatralnych
* Ogólnopolski Festiwal Twórczości Marka Grechuty.
[http://www.sdk.slawno.pl/ Sławieński Dom Kultury]

Na terenie miasta, od [[września 1946]] roku, funkcjonuje [[Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie]]. Biblioteka prowadzi różnorodną, skierowaną do szerokiego spektrumm czytelników, działalność kulturalno-oświatową, ukierunkowaną na rozbudzenie zainteresowań czytelniczych, upowszechnianie wiedzy i rozwój kultury.
Jest także miejscem spotkań z pisarzami, podróżnikami, politykami i innymi interesującymi ludźmi. Jest organizatorem wielu ciekawych wystaw, o których pisze lokalna prasa. Była min. współorganizatorem powiatowego konkursu plastycznego i literackiego pod wspólnym tytułem "Mój Europejski Partner", zorganizowanym z okazji akcesji Polski w struktury Unii Europejskiej. MBP w Sławnie zawsze włącza się czynnie w ogólnokrajowe akcji popularyzujące książkę i czytelnictwo np. akcja "Cala Polska Czyta Dzieciom", Rok Gombrowicza, Rok Rodziny, Europejski Rok Wychowania poprzez Sport. Sławieńska placówka gromadzi i opracowuje księgozbiór regionalny, dżs (dokumenty życia społecznego) oraz kartoteki poświęcone powiatowi sławieńskiemu. MBP to również stała siedziba związków i organizacji kombatanckich takich jak: Związek Inwalidów Wojennych, Światowy Związek Armii Krajowej. Współpracuje z różnymi stowarzyszeniami i instytucjami publicznymi np. Stowarzyszenie "Akson", Policja, Państwowa Szkoła Muzyczna — filia w Sławnie<ref>[https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/o-nas/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Oświata ==
W Sławnie funkcjonuje jeden żłobek, 4 przedszkola, należące do samorządu terytorialnego. W [[2007]] roku zostało utworzone publiczne przedszkole specjalne.
Obecnie na terenie Sławna funkcjonują następujące placówki oświatowe:
* Szkoła Podstawowa nr 1 im. Kornela Makuszyńskiego, ul. Kossaka 31;
* Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Sempołowskiej 2;
* Gimnazjum Miejskie nr 1 im. Mjra Henryka Sucharskiego, ul. Plac Sportowy 1;
* Zespół Szkół w Sławnie im. J. H. Dąbrowskiego, ul. Cieszkowskiego 4;
* Zespół Szkół Agrotechnicznych w Sławnie, ul. Sempołowskiej 2;
* Zespół Szkół Zawodowych ul. I Pułku Ułanów 11.
* Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Marii Grzegorzewskiej dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Sławnie
* Zasadnicza Szkoła Zawodowa
* Zespół Szkół Agrotechnicznych
* Szkoła Muzyczna<ref>[http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Kościół rzymskokatolicki
* diecezja: Koszalińsko-Kołobrzeska
* dekanat: Sławno
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sławnie]]
data erygowania: 3.12.1976; liczba wiernych: 8200. Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP gotycki, bud. 1326-1364, obiekt zabytkowy - nr rej. A-714 z 13.04.1964, poświęcony 16.10.1948, konsekrowany 26.11.2000 (bp Marian Gołębiewski)
punkt filialny: kaplica szpitalna w Sławnie
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Antoniego w Sławnie]]
data erygowania: 18.04.1924; liczba wiernych: 4811. Kościół parafialny św. Antoniego neogotycki, bud. 1928, obiekt zabytkowy (wraz z plebanią) - nr rej. A-772 z 2.09.1997, konsekrowany 29.05.1928 (bp Józef Deitmer)
kościół filialny pw. Niepokalanego Serca NMP w Kwasowie, gotycki, bud. XVI w., obiekt zabytkowy (wraz z cmentarzem przykościelnym i drzewostanem) - nr rej. A-712 z 28.04.1964, poświęcony 1.05.1948<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Sport ==
* Uczniowski Klub Sportowy OSiR BADMINTON
* Klub Sportowy MKS ŚWIĘC SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy MŁODZIK
* Uczniowski Klub Sportowy Niesłyszących SPRINT
* Miejski Klub Sportowy SŁAWA SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy AGRO<ref>[http://www.slawno.pl/ Kluby Sportowe w Sławnie. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Turystyka ==
* [[Miejska Trasa Turystyczna]]
Sławno posiada własną trasę turystyczną składającą się z 24 elementów, zabytków i ciekawych obiektów zlokalizowanych na terenie miasta.
* [[Regionalne Centrum Informacji Turystycznej]] funkcjonuje w budynku dworca kolejowego PKP.W punkcie RCIT można kupić wydawnictwa zawiązane z regionem, zasięgnąć informacji o noclegach, gastronomii, zakupić bilety na rejs na Bornholm itp. Oferta usług świadczonych w Regionalnym Centrum Informacji Turystycznej w Sławnie jest systematycznie rozszerzana. Placówka jest dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością.
* [[Pomorska Droga św. Jakuba]] przez Sławno wiedzie pielgrzymkowo-turystyczna trasa do Santiago de Compostela
* [[Europejski Szlak Gotyku Ceglanego]] to trasa turystyczna obejmująca 34 miasta z ceglaną architekturą gotycką w siedmiu krajach wokół Morza Bałtyckiego – w Szwecji, Danii, Niemczech, Polsce, na Litwie, Łotwie i w Estonii. Na szlaku znajdują się gotyckie kościoły, klasztory, bramy, baszty, ratusze w miastach, które w swojej historii związane były z Hanzą. Sławno jest jednym z miast współtworzących projekt.

== Demografia ==
Gmina Miejska Sławno zajmuje powierzchnię 1583 ha zamieszkiwaną przez 13105 osób. Na 1 km2 przypada 828 mieszkańców. Kobiety stanowią 52,46 % populacji gminy (6875 osób). W [[2011]] roku w gminie odnotowano ujemny przyrost naturalny (-43) oraz ujemne saldo migracji (-37). Struktura ludności miasta wg wydajności produkcyjnej przedstawia się następująco: 2406 osób w wieku przedprodukcyjnym, 8341 w wieku produkcyjnym oraz 2358 osób w wieku poprodukcyjnym. współczynnik mieszkańców w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym wynosi 57,1<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Obecnie w Sławnie działa 15 Zakładów Opieki Zdrowotnej:
* Niepubliczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej ”NO” s.c. Bożena, Mariusz Hrywniak;
* NZOZ „CEZET” Zdzisław Ceglioski;
* NZOZ „ARS MEDICA”;
* NZOZ „J.A.K.-MED.”;
* NZOZ “K.I.Wiśniewscy” s.c.;
* NZOZ “MEDICUS” s.c.;
* NZOZ “MEDYK”;
* NZOZ “PROTODENS”;
* NZOZ “STOMED”; 49
* NZOZ Igor Wiśniewski;
* NZOZ Pielęgniarek Środowiskowych – Rodzinnych s.c.;
* Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Sławnie;
* Samodzielny NZOZ „GENS”;
* Samodzielny NZOZ „GENS” Małgorzata Gens;
*Powiatowy Szpital w Sławnie.
Wg danych zebranych przez GUS w 2009 roku w Sławnie znajdowały się 4 apteki i
punkty apteczne, w których było zatrudnionych łącznie 8 magistrów farmacji. Na jedną
aptekę ogólnodostępną w 2009 roku przypadało 3 277 mieszkaoców Sławna.

== Herb ==
Herb Sławna jest jednopolowy. Przedstawia na czerwonym tle białego rybografa w postaci stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Po prawej stronie wyobrażony jest niebieski nurt rzeki. Historia herbu sięga średniowiecza, wiąże się z nadaniem praw miejskich. W średniowieczu przestrzegana była zasada, by w herbie miasta znajdowało się godło rodowe właścicieli. Sławno lokowane było na prawie lubeckim przez możnowładców pomorskich braci Święców - Jana Piotra i Wawrzyńca. Prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]] roku, wówczas miasto przyjęło herb Święców, którym był rybograf, zwany herbem Pobędzie<ref>Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0</ref>.

== Zabytki ==
* [[kościół parafialny pw. Wniebowstąpienia NMP]] - zabytek klasy I. Ufundowany przez księżną Zofię, żonę Bramina IV w [[1321]] roku. Gotyk, murowany z cegły, na kamiennej podmurówce, bazylikowy, trójnawowy.Wskutek zniszczeń wojennych nie posiada zabytkowego wystroju.
* [[kościół parafialny pw. św. Antoniego z Padwy]]. Neogotyk, budowany w latach [[1925-1928]], murowany z cegły klinkierowej, halowy. Zabytkowy wystrój stanowi renesansowy tryptyk z XVI wieku przedstawiający pięć scen z życia Matki Boskiej. Zamknięty odsłania ornament roślinny i świętych z czasów wczesnochrześcijańskich.
* [[bramy miejskie: Koszalińska i Słupska]], pozostałość obwarowań miejskich. w 1400 [[roku]] wymieniono po raz pierwszy mury obronne z czterema bramami, zachowały się dwie. Obie gotyckie, budowane z cegły na rzucie kwadratu, czterokondygnacyjne, elewacje ozdobione blendami<ref>Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2</ref>.
* [[Poczta w Sławnie]]. Gmach Poczty pochodzi z początku XX wieku. W wyniku działań wojennych budynek został znacznie zniszczony. W latach powojennych odbudowany i do dnia dzisiejszego służy jako Urząd Pocztowy.
* [[Dworzec PKP]] - Dworzec kolejowy znajdujący się w zachodniej części miasta został zbudowany w latach 60. XIX wieku. Połączenia kolejowe Sławna z Gdańskiem i Berlinem zostały uruchomione w 1869 roku. Do [[1945]] roku Sławno było dużym węzłem komunikacji kolejowej. Dworcowe budynki są murowane, licowane cegłą. Zachowane został wystrój architektoniczny i zabytkowe urządzenia techniczne. Przed budynkiem umiejscowiony jest zabytkowy elektryczny słup z lat 30.
* [[Ratusz Miejski w Sławnie]] (budynek dawnego starostwa) Reprezentacyjny gmach zbudowany został w stylu neobarokowym w latach 1905 – 1907, według projektu słupskiego architekta Eduarda Kocha.

== Pomniki ==
* Pieta - Cmentarz Komunalny przy kaplicy ul. Gdańska.
* Pomnik ku czci żołnierzy Armii Radzieckiej ul. Koszalińska.
* Pomnik poległych żołnierzy Cmentarz Komunalny ul. Gdańska.
* Pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego przy kościele Mariackim, plac ks.kardynała Stefana Wyszyńskiego.
* Pomnik Chrystus przybywa do Sławna przy Bramie Koszalińskiej ul. Jedności Narodowej.
* Czołg – pomnik wyzwolenia Ziemi Sławieńskiej skwer przy ul.Armii Krajowej<ref>[http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]</ref>.
[http://www.slawno.pl/ Pomniki w Sławnie]

== Osoby urodzone w miejscowości ==
== Osoby związane z miejscowością ==
W maju [[1994]] roku, Rada Miasta I kadencji ustanowiła [[odznaka Złotego Gryfa Sławieńskiego|odznakę Złotego Gryfa Sławieńskiego]] przyznawaną raz w roku osobom szczególnie zasłużonym dla miasta<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998, dz. cyt., s. 18.</ref>.
Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego:
* ks. prałat Marian Dziemianko
* Derk Steggewentz
* Stanisław Poprawski
* Włodzimierz Rączkowski
* Jan Brewiński
* Włodzimierz Olszewski
* Andrzej Czesław Wulczyński
* Elżbieta Bronowicka - Stawicka
* Karl-Heinz Buchholz
* Ullrich Balke<ref>[http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.
* Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.
* Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9
* Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2
* Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6
* Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0
* Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Kluby sportowe. W: Miasto Sławno] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/p.php?m=6&p=163/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]
* [http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica]]

Sławno

2013-10-08T09:25:34Z

Magda:

{{Miasto infobox
|miasto_nazwa = Sławno
|miasto_grafika = HERB sŁAWNA WITRAŻ.jpg
|opis_zdjecia = herb Sławna witraż
|nazwa_dawna = Nowe Sławno
|nazwa_niemiecka = Schlawe
|powiat = Powiat sławieński
|gmina = Gmina Miasto Sławno
|prawa_miejskie = 22 maja 1317
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Sławno''' (niem. ''Schlawe'') pomorskie miasto o długiej i bogatej historii - prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]]roku. Od początku XVII wieku było siedzibą powiatu. Na rozwój miasta miało wpływ usytuowanie na szlaku komunikacyjnym ze [[szczecin|Szczecina]] do [[Gdańsk|Gdańska]]. W granicach Polski miasto znalazło się w marcu [[1945]] roku<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9</ref>. Dziś liczy 13 163<ref> Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.</ref> mieszkańców i zajmuje powierzchnię 1583 ha. Obecnie Sławno stanowi powiat miejski w północno-wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]]. Leży na obszarze Równiny Słupskiej, u ujścia [[Moszczenica|Moszczenicy]] do [[Wieprza|Wieprzy]], jest atrakcyjnym miejscem turystycznym i wypoczynkowym.
== Geografia ==
=== Położenie ===
Miasto Sławno jest położone w zachodniej części Równinny Słupskiej. Leży w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, na 54°21'' szerokości geograficznej północnej i 16° 41'' długości geograficznej wschodniej.
Pod względem geomorfologicznym miasto jest zlokalizowane w obrębie następujących jednostek:
* prowincja: Niż Środkowoeuropejski
* podprowincja: Pobrzeże Południowobałtyckie
* makroegion: Pobrzeże Koszalińskie
* mezoregion: Równina Sławieńska<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.</ref>

=== Klimat ===
Sąsiedztwo morza Bałtyckiego, a także duża lesistość i liczba jezior okalającej miasto gminy wiejskiej w znacznym stopniu determinują klimat obszaru Sławna z wyraźnym oddziaływaniem strefy morskiej i kontynentalnej, co charakteryzuje się dużą zmiennością frontów atmosferycznych z szybkimi zmianami pogody. Miasto leży na obszarze III Krainy Klimatycznej (wg. K. Prawdzica) - północnego pasa Pojezierza Pomorskiego. Cechą charakterystyczną są długotrwałe wiosenne przymrozki w torfowych dolinach rzecznych. Dla Sławna: średnia roczna temperatura wynosi 6,5°C, średnioroczna amplituda temperatury 17,7°C, długość okresu wegetacyjnego przekracza 210 dni. Liczba dni mroźnych w ciągu roku 27, upalnych 8. Suma rocznych opadów zamyka się w przedziale 600 - 650 mm, wilgotność wynosi 84%<ref>Tamże, s. 9-10.</ref>.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Teren, na którym usytuowane zostało miasto jest nisko położony, dodatkowo odznacza się zróżnicowaniem wysokości wewnątrz obszaru miejskiego. Najniższy punkt w mieście znajduje się na wysokości 17 m.n.p.m., a najwyższy wznosi się na wysokość 50 m.n.p.m. Sławno leży w dorzeczu rzeki Wieprzy, jej źródła znajdują się w okolicy Bytowa, a do morza wpada w Darłówku, ok. 30 km od Sławna. Na odcinku miasta nurt rzeki został uregulowany, prace melioracyjne spowodowały wyprostowanie nurtu i utworzenie Kanału Miejskiego zwanego także Kanałem Młyńskim. W granicach Sławna nurt Wieprzy zasila rzeka Moszczenica, o niezbyt dużej głębokości ok. 0,5 m.<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 9.</ref>

=== Przyroda ===
Flora Sławna jest ściśle związana z działalnością człowieka, można ją podzielić na florę siedlisk naturalnych oraz florę zaprojektowaną przez człowieka tj. roślinność parków, ulic, cmentarzy, zieleńców i ogrodów. Tworzą ją zarówno gatunki rodzime, jak i obcego pochodzenia. Są wśród nich gatunki rzadkie jak zimowit jesienny, cis, bluszcz pospolity, barwinek, przebiśnieg, jednakże w zdecydowanej większości są to gatunki obce. Należą do nich daglezja zielona, świerk kłujący, żywotniki, pośród nich najrzadszy jest egzemplarz tulipanowca amerykańskiego, który można spotkać przy ul. Wojska Polskiego. Na terenie Sławna znajdują się cztery parki miejskie.

[[Ogród Botaniczny w Sławnie]]
Jak wynika z ustaleń historycznych pierwotny ogród botaniczny miał swoje miejsce na skwerze przy sławieńskim progimnazjum. Z dużym prawdopodobieństwem istniał już w [[1933]] roku, o czym świadczą pierwsze daty florystyczne z okolic Sławna w odnalezionym niedawno niemieckim zielniku z lat [[1933-1934]]. Po wojnie nosił nazwę Ogrodu Botanicznego przy Jedenastoletniej Szkole w Sławnie. Obecnie (od 2001 roku) na terenie byłego ogrodu botanicznego znajduje się "Szkolna Ostoja Przyrody", którą opiekują się uczniowie Liceum Ogólnokształcącego. Jak wynika z przeprowadzonych badań flora roślin naczyniowych ogrodu botanicznego jest reprezentowana przede wszystkim przez paprotniki, nagozalążkowe i okrytozalążkowe. Stwierdzono występowanie 196 gatunków należących do 73 rodzin i 169 rodzajów, z tego w latach[[1937-1943]] i [[1959-1961]] 147 gatunków, a w latach [[2002-2003]] 145 gatunków. Do szczególnie interesujących okazów należy szachownica koskowana (Fritillaria meleagris) notowana współcześnie tylko na jednym naturalnym stanowisku. Do dzisiaj zachowały się obrazki plamiste(Arum maculatum) i czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) nie posiadające na Pomorzu stanowisk naturalnych<ref>Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6</ref>.

Na terenie miasta Sławna znajduje się siedem pomników przyrody:
* dąb szypułkowy w lasku komunalnym - ok. 200 lat, wysokość 18 m, obwód 390 cm;
* dąb szypułkowy na ul. Cieszkowskiego - ok. 500 lat, wysokość 26 m, obwód 560 cm;
* lipa drobnolistna - ok. 300 lat wysokość 30 m, obwód 350 cm;
* dwa dęby na ul. Buczka – około 200 lat;
* tulipanowiec na ul. Wojska Polskiego - ok. 80 lat, wysokość 22 m, obwód 200 cm;
* lipa na ul. Cieszkowskiego - ponad 100 lat, wysokość 33 m, obwód 470 cm.

Obszar miasta jest miejscem rozrodu i okresowego przebywania wielu zwierząt zarówno objętych ochroną jak i tych pospolitych. Najcenniejszymi terenami w tym względzie, są doliny rzek Wieprzy i Moszczenicy. Są one siedliskiem występowania ryb łososiowatych, miejscem rozrodu ptaków: derkacza, czajki, kszyka oraz świerszczaka i strumieniówki. Tam również spotkać można chronione gatunki bezkręgowców<ref>Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno, dz. cyt., s. 35.</ref>.

== Historia ==
Początki miasta łączą się ze wczesnośredniowiecznym grodem, stanowiącym ważny ośrodek wczesnofeudalnego księstwa sławieńskiego, w Starym Sławnie (Sławsku), położonym bardziej na północ w stosunku do późniejszego miasta lokacyjnego.
Nowe Sławno położone jest w widłach rzek Wieprzy i Moszczenicy<ref> Dzieje Sławna : praca zbiorowa. Red. Józef Lindmajer. Urząd Miejski w Sławnie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku. Instytut Historii. Słupsk ; Sławno : Urząd Miejski, 1994, s. 89.</ref>. Przywilej lokacyjny miasto otrzymało od [[ród Święców|rodu Święców]] w [[1317]] roku. Przybywający do grodu otrzymali między innymi prawo do budowy młynów oraz swobodnej żeglugi na [[rzeka Wieprza|Wieprzy]] aż do Bałtyku. Miasto zostało zwolnienie na osiem lat z podatku, aby mogło zostać obwarowane i uruchomiło najpotrzebniejsze inwestycje. Gród miał kształt owalu, ulice przecinały się pod katem prostym, a na rynku, w centrum miasta, wzniesiono ratusz. Poza murami miasta powstawały budowle gospodarcze, kaplice i pierwsze manufaktury świadczące o prężnym rozwoju miasta.
Wojna trzydziestoletnia i liczne epidemie wyludniły miasto. Podupadające miasto zasiedlano kolonizatorami z Niemiec, Czech i Niderlandów. Ożywienie gospodarcze nastąpiło dopiero w połowie XVIII wieku, kiedy w mieście organizowano jarmark świętojański, na który ściągali kupcy z Pomorza, Wielkopolski oraz Łotwy i Estonii.
Okres wojen napoleońskich bezpośrednio nie wpłynął na sytuację w mieście, jednak kontrybucje wojenne nałożone na państwo pruskie, w granicach którego leżało Sławno, doprowadziły do ponownego zubożenia grodu.
Po okresie wojen napoleońskich Sławno zostało siedzibą władz jednego z czterech największych na Pomorzu powiatów. Rozbudowywano lokalne drogi, wybudowano system miejskich wodociągów, uruchomiono linie kolejowe, stawiano murowane budynki. Działania zbrojne z okresu I wojny światowej oszczędziły miasto, natomiast marzec [[1945]] roku był dla Sławna tragiczną w swoich skutkach datą. Większość rdzennych mieszkańców opuściła już wcześniej Sławno. Wojska sowieckie bez problemu zdobyły prawie puste miasto. Przez kilka dni Sławno było plądrowane i palone. Zniszczeniu uległo 50 % budynków i 80 % zakładów komunalnych. Większość maszyn i urządzeń oraz tory kolejowe zostały zdemontowane przez wojska radzieckie i wywiezione do ZSRR. Po zakończeniu działań wojennych, dysponując nikłymi środkami na odbudowę miasta, władze remontowały tylko niezbędne budynki użyteczności publicznej, większość cennych historycznie zabudowań została rozebrana a cegła z nich trafiła do odbudowującej się Warszawy.
W ciągu sześćdziesięciu lat, jakie upłynęły od zakończenia wojny, miasto bardzo się zmieniło. W latach 60-tych wolne parcele w centrum miasta zabudowano blokami. Miasto utraciło jednak swój klimat malowniczego miasteczka pomorskiego.
Mimo zniszczeń i strat wojennych, można tu odnaleźć ciekawe obiekty i miejsca głęboko związane z jego historią; kościół Mariacki, ufundowany przez księżnę Zofię w [[1321]] roku, kościół pw. św. Antoniego budowany w latach [[1925-1928]] z oryginalnym wystrojem wnętrza, gotyckie bramy z XV wieku – ślady umocnień średniowiecznych, secesyjne kamieniczki o ozdobnych fasadach, budynek poczty, młyny, przedwojenna siedziba straży pożarnej, eklektyczny pałacyk właściciela przedwojennego browaru, dwie wieże ciśnień, budynek dworca kolejowego, ratusz miejski, budynek przedwojennego progimnazjum oraz obecnego gimnazjum i Szkoły Podstawowej nr 3, szpital powiatowy, ciekawe architektonicznie liczne wille wskazujące na zasobność mieszkańców przedwojennego Sławna<ref>[http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Samorząd ==
Wszyscy mieszkańcy miasta Sławna tworzą wspólnotę samorządową, która działa poprzez swoje organy. Organami samorządu są Rada Miejska oraz Burmistrz Miasta.
Rada Miasta, licząca 15 radnych, powołuje organy pomocnicze w postaci komisji:
* Komisja Rewizyjna
* Komisja Spraw Publicznych
* Komisja Gospodarki i Budżetu
* Komisja Socjalna
Rada Miasta podejmuje decyzje dotyczące wspólnoty samorządowej, na sesjach Rady Miasta, w formie uchwał.
Burmistrz jest organem wykonawczym Miasta, wykonuje uchwały Rady Miasta i zadania miasta określone przepisami prawa.
Urząd Miejski jest biurem realizującym zadania i kompetencje Burmistrza. Siedzibą Urzędu jest miasto Sławno. Kierownikiem Urzędu jest Burmistrz, który wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników Urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.W skład Urzędu wchodzą następujące komórki organizacyjne:
* Kierownictwo Urzędu: Burmistrz Miasta, Zastępca Burmistrza Miasta, Skarbnik Miasta, Sekretarz Miasta Sławno.
* Wydziały:
** Wydział Finansowo-Budżetowy
** Wydział Organizacyjny
** Wydział Gospodarki Przestrzennej i Obrotu Nieruchomościami
** Wydział Gospodarki Komunalnej i Inwestycji
** Wydział Spraw Obywatelskich i Urząd Stanu Cywilnego
** Wydział Spraw Społecznych i Edukacji
* Samodzielne stanowiska pracy: ds. zamówień publicznych i windykacji, ds. obronnych i zarządzania kryzysowego, ds. profilaktyki, uzależnień i przemocy, Radca prawny RP, ds. audytu wewnętrznego i kontroli,ds. promocji i współpracy zagranicznej.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Przez miasto przebiegają [[droga krajowa nr 6]] relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz drogi wojewódzkie nr 205 (z Darłówka do Sławna) i 209 (ze Sławna do Bytowa). W [[2006]] roku oddana została do użytku obwodnica miasta.
Przez południową część miasta przebiega linia kolejowa łącząca linie relacji [[Szczecin]]-[[Gdańsk]] oraz [[Sławno]]-[[Darłowo]]. Uzupełnieniem połączeń komunikacyjnych w mieście są połączenia autobusowe.
Gospodarka miasta Sławno ma charakter usługowy,w niewielkim stopniu produkcyjny, największe znaczenie dla miasta i regionu ma jego potencjał turystyczny.
Do największych zakładów pracy sektora prywatnego należą:
POLDAN Zakłady Drzewne, ABWood Sp. z o.o. – fabryka przemysłu drzewnego; Przedsiębiorstwo Budownictwa Specjalistycznego Olszewski i Synowie; Przedsiębiorstwo Drogowe „Drobet”– Broś; Sklepy wielkopowierzchniowe, tj.: Intermarche, Biedronka, sieć sklepów „Społem”. Sektor publiczny reprezentują w tym względzie m.in.: Starostwo Powiatowe, Urząd Miejski, Urząd Gminy, Szkoły Podstawowe i Gimnazjum, Policja, Szpital, Sąd Rejonowy.
Największy udział w gospodarce miasta mają jednostki należące do branży sekcji G (handel hurtowy i detaliczny; naprawa
pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego.Drugą pod względem liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych jest sekcja K (obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności
gospodarczej). Trzecią, wartą uwagi, sekcją jest budownictwo (F), charakteryzujące się najszybszym tempem wzrostu<ref>Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.</ref>.

== Kultura ==
Życie kulturalne miasta koncentruje się wokół [[Sławieńskiego Domu Kultury]], który działa nieprzerwanie od [[1945]] roku. Placówka wyposażona jest w salę kinową na 280 miejsc, obok budynku głównego znajduje się amfiteatr (1500 miejsc) pozwalający na organizowanie imprez plenerowych.
Do zadań jednostki należy: organizacja imprez, festiwali, a także zajęć z zakresu: plastyki, muzyki, teatru, tańca oraz języków obcych, z których chętnie korzystają mieszkańcy.
W Sławnie regularnie organizowane są imprezy o zasięgu ponadlokalnym, do których zaliczyć można:
* Festiwal Orkiestr Dętych (międzynarodowy);
* Festiwal Piosenki Dziecięcej-Od przedszkola do idola;
* Prezentacja Zespołów Tanecznych;
* Festiwal Muzyczny „Rozśpiewana Estrada”;
* Prezentacje Kapel Rockowych;
* Prezentacja Amatorskich Zespołów Teatralnych
* Ogólnopolski Festiwal Twórczości Marka Grechuty.
[http://www.sdk.slawno.pl/ Sławieński Dom Kultury]

Na terenie miasta, od [[września 1946]] roku, funkcjonuje [[Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie]]. Biblioteka prowadzi różnorodną, skierowaną do szerokiego spektrumm czytelników, działalność kulturalno-oświatową, ukierunkowaną na rozbudzenie zainteresowań czytelniczych, upowszechnianie wiedzy i rozwój kultury.
Jest także miejscem spotkań z pisarzami, podróżnikami, politykami i innymi interesującymi ludźmi. Jest organizatorem wielu ciekawych wystaw, o których pisze lokalna prasa. Była min. współorganizatorem powiatowego konkursu plastycznego i literackiego pod wspólnym tytułem "Mój Europejski Partner", zorganizowanym z okazji akcesji Polski w struktury Unii Europejskiej. MBP w Sławnie zawsze włącza się czynnie w ogólnokrajowe akcji popularyzujące książkę i czytelnictwo np. akcja "Cala Polska Czyta Dzieciom", Rok Gombrowicza, Rok Rodziny, Europejski Rok Wychowania poprzez Sport. Sławieńska placówka gromadzi i opracowuje księgozbiór regionalny, dżs (dokumenty życia społecznego) oraz kartoteki poświęcone powiatowi sławieńskiemu. MBP to również stała siedziba związków i organizacji kombatanckich takich jak: Związek Inwalidów Wojennych, Światowy Związek Armii Krajowej. Współpracuje z różnymi stowarzyszeniami i instytucjami publicznymi np. Stowarzyszenie "Akson", Policja, Państwowa Szkoła Muzyczna — filia w Sławnie<ref>[https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/o-nas/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Oświata ==
W Sławnie funkcjonuje jeden żłobek, 4 przedszkola, należące do samorządu terytorialnego. W [[2007]] roku zostało utworzone publiczne przedszkole specjalne.
Obecnie na terenie Sławna funkcjonują następujące placówki oświatowe:
* Szkoła Podstawowa nr 1 im. Kornela Makuszyńskiego, ul. Kossaka 31;
* Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Sempołowskiej 2;
* Gimnazjum Miejskie nr 1 im. Mjra Henryka Sucharskiego, ul. Plac Sportowy 1;
* Zespół Szkół w Sławnie im. J. H. Dąbrowskiego, ul. Cieszkowskiego 4;
* Zespół Szkół Agrotechnicznych w Sławnie, ul. Sempołowskiej 2;
* Zespół Szkół Zawodowych ul. I Pułku Ułanów 11.
* Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Marii Grzegorzewskiej dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Sławnie
* Zasadnicza Szkoła Zawodowa
* Zespół Szkół Agrotechnicznych
* Szkoła Muzyczna<ref>[http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Kościół rzymskokatolicki
* diecezja: Koszalińsko-Kołobrzeska
* dekanat: Sławno
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sławnie]]
data erygowania: 3.12.1976; liczba wiernych: 8200. Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP gotycki, bud. 1326-1364, obiekt zabytkowy - nr rej. A-714 z 13.04.1964, poświęcony 16.10.1948, konsekrowany 26.11.2000 (bp Marian Gołębiewski)
punkt filialny: kaplica szpitalna w Sławnie
** [[Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Antoniego w Sławnie]]
data erygowania: 18.04.1924; liczba wiernych: 4811. Kościół parafialny św. Antoniego neogotycki, bud. 1928, obiekt zabytkowy (wraz z plebanią) - nr rej. A-772 z 2.09.1997, konsekrowany 29.05.1928 (bp Józef Deitmer)
kościół filialny pw. Niepokalanego Serca NMP w Kwasowie, gotycki, bud. XVI w., obiekt zabytkowy (wraz z cmentarzem przykościelnym i drzewostanem) - nr rej. A-712 z 28.04.1964, poświęcony 1.05.1948<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.

== Sport ==
* Uczniowski Klub Sportowy OSiR BADMINTON
* Klub Sportowy MKS ŚWIĘC SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy MŁODZIK
* Uczniowski Klub Sportowy Niesłyszących SPRINT
* Miejski Klub Sportowy SŁAWA SŁAWNO
* Uczniowski Klub Sportowy AGRO<ref>[http://www.slawno.pl/ Kluby Sportowe w Sławnie. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>

== Turystyka ==
* [[Miejska Trasa Turystyczna]]
Sławno posiada własną trasę turystyczną składającą się z 24 elementów, zabytków i ciekawych obiektów zlokalizowanych na terenie miasta.
* [[Regionalne Centrum Informacji Turystycznej]] funkcjonuje w budynku dworca kolejowego PKP.W punkcie RCIT można kupić wydawnictwa zawiązane z regionem, zasięgnąć informacji o noclegach, gastronomii, zakupić bilety na rejs na Bornholm itp. Oferta usług świadczonych w Regionalnym Centrum Informacji Turystycznej w Sławnie jest systematycznie rozszerzana. Placówka jest dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością.
* [[Pomorska Droga św. Jakuba]] przez Sławno wiedzie pielgrzymkowo-turystyczna trasa do Santiago de Compostela
* [[Europejski Szlak Gotyku Ceglanego]] to trasa turystyczna obejmująca 34 miasta z ceglaną architekturą gotycką w siedmiu krajach wokół Morza Bałtyckiego – w Szwecji, Danii, Niemczech, Polsce, na Litwie, Łotwie i w Estonii. Na szlaku znajdują się gotyckie kościoły, klasztory, bramy, baszty, ratusze w miastach, które w swojej historii związane były z Hanzą. Sławno jest jednym z miast współtworzących projekt.

== Demografia ==
Gmina Miejska Sławno zajmuje powierzchnię 1583 ha zamieszkiwaną przez 13105 osób. Na 1 km2 przypada 828 mieszkańców. Kobiety stanowią 52,46 % populacji gminy (6875 osób). W [[2011]] roku w gminie odnotowano ujemny przyrost naturalny (-43) oraz ujemne saldo migracji (-37). Struktura ludności miasta wg wydajności produkcyjnej przedstawia się następująco: 2406 osób w wieku przedprodukcyjnym, 8341 w wieku produkcyjnym oraz 2358 osób w wieku poprodukcyjnym. współczynnik mieszkańców w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym wynosi 57,1<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Obecnie w Sławnie działa 15 Zakładów Opieki Zdrowotnej:
* Niepubliczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej ”NO” s.c. Bożena, Mariusz Hrywniak;
* NZOZ „CEZET” Zdzisław Ceglioski;
* NZOZ „ARS MEDICA”;
* NZOZ „J.A.K.-MED.”;
* NZOZ “K.I.Wiśniewscy” s.c.;
* NZOZ “MEDICUS” s.c.;
* NZOZ “MEDYK”;
* NZOZ “PROTODENS”;
* NZOZ “STOMED”; 49
* NZOZ Igor Wiśniewski;
* NZOZ Pielęgniarek Środowiskowych – Rodzinnych s.c.;
* Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Sławnie;
* Samodzielny NZOZ „GENS”;
* Samodzielny NZOZ „GENS” Małgorzata Gens;
*Powiatowy Szpital w Sławnie.
Wg danych zebranych przez GUS w 2009 roku w Sławnie znajdowały się 4 apteki i
punkty apteczne, w których było zatrudnionych łącznie 8 magistrów farmacji. Na jedną
aptekę ogólnodostępną w 2009 roku przypadało 3 277 mieszkaoców Sławna.

== Herb ==
Herb Sławna jest jednopolowy. Przedstawia na czerwonym tle białego rybografa w postaci stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Po prawej stronie wyobrażony jest niebieski nurt rzeki. Historia herbu sięga średniowiecza, wiąże się z nadaniem praw miejskich. W średniowieczu przestrzegana była zasada, by w herbie miasta znajdowało się godło rodowe właścicieli. Sławno lokowane było na prawie lubeckim przez możnowładców pomorskich braci Święców - Jana Piotra i Wawrzyńca. Prawa miejskie uzyskało [[22 maja]] [[1317]] roku, wówczas miasto przyjęło herb Święców, którym był rybograf, zwany herbem Pobędzie<ref>Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0</ref>.

== Zabytki ==
* [[kościół parafialny pw. Wniebowstąpienia NMP]] - zabytek klasy I. Ufundowany przez księżną Zofię, żonę Bramina IV w [[1321]] roku. Gotyk, murowany z cegły, na kamiennej podmurówce, bazylikowy, trójnawowy.Wskutek zniszczeń wojennych nie posiada zabytkowego wystroju.
* [[kościół parafialny pw. św. Antoniego z Padwy]]. Neogotyk, budowany w latach [[1925-1928]], murowany z cegły klinkierowej, halowy. Zabytkowy wystrój stanowi renesansowy tryptyk z XVI wieku przedstawiający pięć scen z życia Matki Boskiej. Zamknięty odsłania ornament roślinny i świętych z czasów wczesnochrześcijańskich.
* [[bramy miejskie: Koszalińska i Słupska]], pozostałość obwarowań miejskich. w 1400 [[roku]] wymieniono po raz pierwszy mury obronne z czterema bramami, zachowały się dwie. Obie gotyckie, budowane z cegły na rzucie kwadratu, czterokondygnacyjne, elewacje ozdobione blendami<ref>Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2</ref>.
* [[Poczta w Sławnie]]. Gmach Poczty pochodzi z początku XX wieku. W wyniku działań wojennych budynek został znacznie zniszczony. W latach powojennych odbudowany i do dnia dzisiejszego służy jako Urząd Pocztowy.
* [[Dworzec PKP]] - Dworzec kolejowy znajdujący się w zachodniej części miasta został zbudowany w latach 60. XIX wieku. Połączenia kolejowe Sławna z Gdańskiem i Berlinem zostały uruchomione w 1869 roku. Do [[1945]] roku Sławno było dużym węzłem komunikacji kolejowej. Dworcowe budynki są murowane, licowane cegłą. Zachowane został wystrój architektoniczny i zabytkowe urządzenia techniczne. Przed budynkiem umiejscowiony jest zabytkowy elektryczny słup z lat 30.
* [[Ratusz Miejski w Sławnie]] (budynek dawnego starostwa) Reprezentacyjny gmach zbudowany został w stylu neobarokowym w latach 1905 – 1907, według projektu słupskiego architekta Eduarda Kocha.

== Pomniki ==
* Pieta - Cmentarz Komunalny przy kaplicy ul. Gdańska.
* Pomnik ku czci żołnierzy Armii Radzieckiej ul. Koszalińska.
* Pomnik poległych żołnierzy Cmentarz Komunalny ul. Gdańska.
* Pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego przy kościele Mariackim, plac ks.kardynała Stefana Wyszyńskiego.
* Pomnik Chrystus przybywa do Sławna przy Bramie Koszalińskiej ul. Jedności Narodowej.
* Czołg – pomnik wyzwolenia Ziemi Sławieńskiej skwer przy ul.Armii Krajowej<ref>[http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]</ref>.
[http://www.slawno.pl/ Pomniki w Sławnie]

== Osoby urodzone w miejscowości ==
== Osoby związane z miejscowością ==
W maju [[1994]] roku, Rada Miasta I kadencji ustanowiła [[odznaka Złotego Gryfa Sławieńskiego|odznakę Złotego Gryfa Sławieńskiego]] przyznawaną raz w roku osobom szczególnie zasłużonym dla miasta<ref> Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998, dz. cyt., s. 18.</ref>.
Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego:
* ks. prałat Marian Dziemianko
* Derk Steggewentz
* Stanisław Poprawski
* Włodzimierz Rączkowski
* Jan Brewiński
* Włodzimierz Olszewski
* Andrzej Czesław Wulczyński
* Elżbieta Bronowicka - Stawicka
* Karl-Heinz Buchholz
* Ullrich Balke<ref>[http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].</ref>.
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Sławno na lata 2010 - 2020. Sławno 2010, s. 35.
* Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.
* Poprawska, Maria. Sławno 1994-1998. Sławno : Sławieński Dom Kultury, 1998, s. 2. ISBN 83-904281-9-9
* Sławno. Red. nacz. Androna Senska ; aut. tekstu Józef Lindmajer i in. Bydgoszcz : "Journal", 1995, s. 12. ISBN 83-86849-00-2
* Sobisz, Zbigniew [i inni]. Materiały do flory Ogrodu Botanicznego w Sławnie. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 2. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka ; Fundacja "Dziedzictwo" . Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2003, s. 117-127. ISBN 83-919236-0-6
* Sroka, Jan. Sławno. Sławno : Sławieński Dom Kultury, [2000], s. 2-3. ISBN 83-910690-6-0
* Waloryzacja przyrodnicza miasta Sławno: operat generalny. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody, 2004, s.6.

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina Miejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: GUS] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Kluby sportowe. W: Miasto Sławno] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Laureaci Złotego Gryfa Sławieńskiego. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [https://sites.google.com/site/bibliotekaslawno/ Miejska Biblioteka Publiczna w Sławnie] [online]. [Przegladany 29 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Oświata. W: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/p.php?m=6&p=163/ Parafie Sławno. W: Diecezja Koszalinsko-Kolobrzeska] [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
* [http://www.slawno.pl/ Pomniki. W: Miasto Sławno][online]. [Przeglądany 23 września 2013]
* [http://www.slawno.pl/ Sadowska, Maria. Historia. w: Miasto Sławno] [online]. [Przeglądany 29 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica]]

Plik:Herb.png

2013-10-08T09:23:02Z

Magda: {{Information |Description=Herb miasta Sławno |Source=własna praca |Date=23.11.2007 |Author=Poznaniak |Permission={{Polishsymbol}} {{cc-by-sa-2.5}} }} Category:Coats of arms of cities of Poland

{{Information |Description=Herb miasta Sławno |Source=własna praca |Date=23.11.2007 |Author=Poznaniak |Permission={{Polishsymbol}} {{cc-by-sa-2.5}} }} Category:Coats of arms of cities of Poland

Plik:Złoty gryf sławieński.JPG

2013-10-08T09:21:22Z

Magda: {{Informacje |Opis=Złoty Gryf Sławieński |Data=2012 |Źródło=UM Sławno |Autor=UM Sławno |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

{{Informacje |Opis=Złoty Gryf Sławieński |Data=2012 |Źródło=UM Sławno |Autor=UM Sławno |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

Plik:Sławno - rynek i kościół Mariacki w 1946 roku.jpg

2013-10-08T09:20:15Z

Magda: {{Informacje |Opis=Sławno: rynek i kościół Mariacki w 1946 r. |Data=2012 |Źródło="SŁAWNO" dawne fotografie i pocztówki |Autor= |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

{{Informacje |Opis=Sławno: rynek i kościół Mariacki w 1946 r. |Data=2012 |Źródło="SŁAWNO" dawne fotografie i pocztówki |Autor= |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

Plik:PIECZĘĆ sŁAWNA.png

2013-10-08T09:18:04Z

Magda: {{Informacje |Opis=średniowieczna pieczęć Sławna |Data=2013 |Źródło=UG Sławno |Autor=UG Sławno |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

{{Informacje |Opis=średniowieczna pieczęć Sławna |Data=2013 |Źródło=UG Sławno |Autor=UG Sławno |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

Plik:HERB sŁAWNA WITRAŻ.jpg

2013-10-08T09:16:44Z

Magda: {{Informacje |Opis=herb Sławna witraż |Data=2013 |Źródło="SŁAWNO" |Autor=Włodzimierz Raczkowski |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

{{Informacje |Opis=herb Sławna witraż |Data=2013 |Źródło="SŁAWNO" |Autor=Włodzimierz Raczkowski |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

Plik:800px-Lubinus Schlage.png

2013-10-08T09:02:28Z

Magda: {{Information |Description={{pl|1=Rycina miasta Sławno z mapy Lubinusa - Mapa księstwa pomorskiego z 1618 roku.}} |Source=(http://www.zamek.szczecin.pl/sladami/archiwalia/lubinus_de.asp |Author=Eilhard Lubinus (1565 - 1621) |Date=1618 |Permis

{{Information |Description={{pl|1=Rycina miasta Sławno z mapy Lubinusa - Mapa księstwa pomorskiego z 1618 roku.}} |Source=(http://www.zamek.szczecin.pl/sladami/archiwalia/lubinus_de.asp |Author=Eilhard Lubinus (1565 - 1621) |Date=1618 |Permis

Gmina Sławno

2013-10-08T08:56:55Z

Magda:

{{Gmina infobox
|gmina_nazwa = Gmina Sławno
|gmina_grafika = Urzad Gminy Sławno.jpg
|opis_zdjecia = Urząd Gminy Sławno
|nazwa_dawna =
|nazwa_niemiecka =
|powiat = Powiat sławieński
|gmina_rodzaj = wiejska
|solectwa_liczba = 22
|miejscowosci_liczba = 28
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Gmina Sławno''' gmina wiejska, zajmuje obszar 284,20 km2 [[Powiat sławieński|powiatu sławieńskiego]] w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Wewnątrz gminy, na powierzchni 15,78 km2, położone jest [[miasto Sławno]] stanowiące główny ośrodek gminy. Przez obszar przebiegają ważne szlaki komunikacyjne o znaczeniu międzynarodowym: linia kolejowa [[Szczecin]] - [[Gdańsk]] oraz droga nr 6. Obszar gminy to 3,8 % powierzchni województwa, mieszkańcy gminy stanowią 2% ogółu ludności województwa.
[[Plik:Gmina Sławno.jpg|300px|right|thumb|Gmina Sławno]]
== Geografia ==
=== Położenie ===
Gmina Sławno leży we wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]], w [[Powiat sławieński|powiecie sławieńskim]]. Graniczy z następującymi gminami: od północy [[gmina Postomino]] od północnego-zachodu gmina i miasto [[Darłowo]] od południowego zachodu, [[gmina Malechowo]] oraz z gminami należącymi do [[województwo pomorskie|województwa pomorskiego]]: od południowego-wschodu gmina i miasto [[Kępice]] oraz [[gmina Kobylnica]]. Miasto [[Sławno]] leży w centrum gminy i jest siedzibą Urzędu Gminy oraz Urzędu Miasta<ref>[http://www.gminaslawno.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.
W sensie geograficznym teren gminy został przyporządkowany do Równiny Sławieńskiej wchodzącej w skład Pobrzeża Południowobałtyckiego. Równinę Sławieńską przecina kilka szerokich i podmokłych dolin rzecznych m.in. Grabowy, Moszczeniczki, Reknicy, Wieprzy. Jedynym większym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Łętowskie (402ha pow.)

=== Klimat ===
Alojzy Woś<ref>Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5</ref> (1999) zaliczył teren północnej części gminy Sławno do [[Środkowonadmorskiego Regionu Klimatycznego]], zaś pozostałą, większą część do [[Regionu Środkowopomorskiego]]. Drugi region ma, w porównaniu z pierwszym, więcej dni przymrozkowych i mroźnych, a mniej dni ciepłych. Dłużej (o około 30 dni) trwa tam okres termicznej zimy i również dłuższy jest (o około 10 dni) okres termicznego lata. Klimat obszaru Gminy Sławno kształtują masy powietrza napływające znad Atlantyku, których cechy ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Bałtyku i deniwelacji terenu na granicy z lądem. Do jego cech charakterystycznych można zaliczyć stosunkowo łagodne zimy, opóźnione i chłodne wiosny, dość chłodne lata oraz długie, ciepłe jesienie. Przeciętna roczna temperatura wynosi ok. 7,5ºC, przy przeciętnej temperaturze miesiąca najcieplejszego (lipca) ok. 17,0ºC, a najchłodniejszego (stycznia) – ok. -1,5ºC. Przeciętnie w ciągu roku notuje się zaledwie 2 dni upalne (temperatura maksymalna – powyżej 30°C), a liczba dni gorących (z temperaturą maksymalną pow. 25ºC)sięga 15-20. Liczba dni mroźnych, z temperaturą maksymalną niższą od 0°C sięga 25, a bardzo mroźnych (temperatura maksymalna niższa od -10°C) wynosi 1 dzień. Pokrywa śnieżna utrzymuje się w północnej części gminy 50 dni, a w południowo-wschodniej o 5 dni dłużej, a okres jej zalegania dzieli się zwykle na kilka części.
Okres wegetacyjny trwa ponad 190 dni i zwykle mieści się pomiędzy 25 kwietnia a 30 października. Przeciętna roczna suma opadów w północnej i środkowej części gminy nie przekracza 700 mm, ale w kierunku południowo-wschodnim wzrasta do ok. 750 mm.
Na terenie gminy dominują wiatry wiejące z zachodu i północnego zachodu. Jego przeciętna roczna prędkość wynosi 5,3 m/s. Najbardziej wietrzny jest listopad.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Krajobraz Gminy Sławno posiada cechy charakterystyczne dla równin moreny dennej z kompleksami leśnymi, w których dominuje drzewostan mieszany. Obszary wodne znajdujące się na terenie gminy Sławno zajmują ok. 450 ha i są to:
* Rzeki: [[Wieprza]], [[Moszczenica]], [[Karwina]], [[Ścięgnica]]
* [[Jezioro Łętowskie]]
Pnadto na terenie gminy wstępują zasoby surowców mineralnych takich jak: kreda jeziorna w miejscowości Kwasowo oraz wapno łąkowe
w miejscowości Żabno.

=== Przyroda ===
[[Plik:Gmina Sławno panorama.JPG|280px|right|thumb|Gmina Sławno panorama]]
Na terenie gminy znajdują się obszary podlegające ochronie prawnej:
* [[rezerwat przyrody Janiewickie Bagno]] powołany w 1962r. za względu na ochronę m.in. reliktowych stanowisk maliny moroszki, kopułowatych torfowisk wysokich.
* [[obszar chronionego krajobrazu Jezioro Łętowskie oraz okolice Kępic]] trudno dostępne brzegi jeziora otoczone terenami bagiennymi i podmokłymi łąkami stanowią tereny lęgowe ptactwa.
* [[obszar krajobrazu chronionego Smardzewskie Bagna]] w Smardzewie
* [[rezerwat Sławieńskie Dęby]] w Bolszewie
* [[Korytarz ekologiczny rzeki Wieprzy]]<ref> Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 85-87.</ref>

== Historia ==
Gmina Sławno powołana została w obecnym kształcie terytorialnym w dniu 01 stycznia 1973 roku. W drugiej połowie lat 80-tych została połączona z miastem Sławno. Wybory do samorządu w roku 1990 odbywały się do Rady Miasta i Gminy Sławno. Jesienią 1991 roku Rada Miasta i Gminy podjęła uchwałę o podziale samorządu miejsko -gminnego na dwa odrębne samorządy. W miesiącu lutym 1992 roku odbyły się wybory uzupełniające do Rady Gminy Sławno. Pierwsze posiedzenie Rady odbyło się 5 marca 1992 r. Pierwszym Wójtem Gminy Sławno został wybrany Wojciech Stefanowski.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Gmina należy do słabo uprzemysłowionych, jej główną funkcją jest funkcja rolnicza oraz obsługa rolnictwa, leśnictwa oraz działalność turystyczno-wczasowa. Obszar gminy o powierzchni 284,2 km2 w znacznej mierze zajmują wsie, charakteryzujące
się wysokim bezrobociem – średnio powyżej 22%. Użytki rolne stanowią 50,3% a lasy 41%.
Działalność gospodarczą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Gminy prowadziło 335 podmiotów gospodarczych (stan na koniec 2005 roku). Były to przede wszystkim placówki handlowe i gastronomiczne, produkujące wyroby spożywcze i przemysłowe, usługi transportowe i budownictwo<ref>Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r., s. 11</ref>. Gmina Sławno charakteryzuje się wyraźną dominacją rolnictwa (łącznie z hodowlą ryb), drobnego przetwórstwa i usług: rzemieślniczych, turystycznych oraz handlu.
Układ drogowy gminy stanowią drogi krajowe klasy III i IV :
* droga krajowa nr 6 Szczecin – Gdańsk,
* nr 205 Sławno – Darłowo,
* nr 209 Sławno – Bytów,
* nr 207 Sławno – Miastko.
Oraz drogi powiatowe : drogi podstawowe kl. V, drogi pomocnicze. Ogólna długość dróg gminnych wynosi ok. 149 km, w tym 22 km drogi utwardzone<ref>Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 58.</ref>.

== Samorząd ==
* Wójt Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6459/]
* Rada Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6461]
* Regulamin Organizacyjny Urzędu Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695]

== Kultura ==
W Gminie Sławno funkcjonuje obecnie kilkanaście świetlic, dwie prowadzone są przez lokalne stowarzyszenia, w siedmiu zajęcia organizują świetliczanki zatrudnione przez Urząd Gminy. Wszystkie świetlice są przystosowane do realizacji zajęć z dziećmi w wieku szkolnym, zostały wyposażone w sprzęt komputerowy, w niektórych znajdują się się kuchnie, co umożliwia prowadzenie zajęć kulinarnych. Świetlice umożliwiają dzieciom i młodzieży aktywne spędzanie wolnego czasu, są w nich organizowane m.in. zajęcia plastyczne, muzyczne, wycieczki krajoznawcze oraz imprezy okolicznościowe (Dzień Dziecka, Dzień Matki, Jasełka, Dzień Strażaka). Sale wiejskie służą również lokalnej społeczności do spotkań integracyjnych, zebrań i wydarzeń kulturalnych.
[[Plik:Zespół Muzyki Dawnej Juwentus.JPG|280px|right|thumb|Zespół Muzyki Dawnej "Juwentus"]]
* Świetlica Wiejska w Tychowie
* Świetlica Wiejska w Rzyszczewie
* Świetlica Wiejska w Warszkówku
* Świetlica Wiejska w Sławsku
* Świetlica Wiejska w Starym Krakowie
* Świetlica Wiejska w Warszkowie
* Świetlica Wiejska w Kwasowie
* Świetlica Wiejska w Smardzewie
* Świetlica Wiejska w Bobrowiczkach
* Świetlica Wiejska w Bobrowicach
* Świetlica Wiejska w Łętowie
* Świetlica Wiejska w Janiewicach
Zespoły muzyczne:
* Wrzosy
* Juventus
* Wrześniaczki
Poza tym na terenie Gminy Sławno funkcjonują dwie Biblioteki Publiczno – Szkolne w Żukowie i Wrześnicy.
Corocznie odbywa się szereg imprez o charakterze kulturalnym, niektóre z nich maja charakter cykliczny, jak: Festyn średniowieczny pn. „Sobota na grodzisku” w Sławsku, Festyn pn. „Parafiada” w Sławsku oraz Gminne zawody strażackie w
Janiewicach<ref>Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006, s.16.</ref>.

== Oświata ==
Przedszkola:
* Przedszkole w Gwiazdowie
* Punkt Przedszkolny w Sławsku
Szkoły podstawowe:
* Szkoła Podstawowa w Bobrowicach
* Szkoła Podstawowa im. Żołnierzy Armii Krajowej w Warszkowie
* Szkoła Podstawowa im. Gen. Stefana Roweckiego-Grota w Żukowie
* Szkoła Podstawowa we Wrześnicy
* Szkoła Podstawowa w Sławsku
Gimnazja:
* Gimnazjum w Sławsku
* Gimnazjum we Wrześnicy

Administrowaniem i obsługą finansową wszystkich szkół, dla których gmina jest organem założycielskim, zajmuje się Gminny Zespół Oświaty z siedzibą w Sławnie<ref>[http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
[[Plik:Kościół w Sławsku.jpg|280px|right|thumb|Kościół w Sławsku XV w.]]
[[Plik:Kościół w Żukowie.jpeg|280px|right|thumb|Kościół w Żukowie]]
* Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska
* Dekanat Sławno,za wyjatkiem miasta Sławno, obejmuje 8 parafii:
* Malechowo, parafia pw. MB Gromnicznej
kościół filialny: Rzyszczewo
* Ostrowiec, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
kościół filialny:
Krąg
Podgórki
Smardzewo
* Sieciemin, parafia pw. NSPJ
kościół filialny:
Dąbrowa
Karnieszewice
* Sławsko, parafia pw. św. Piotra i Pawła Ap.
kościół filialny:
Pieszcz
Radosław
Staniewice
* Słonowice, parafia pw. św. Stanisława Kostki
kościół filialny: Tychowo
* Sulechówko, parafia pw. św. Andrzeja Boboli
kościół filialny:
Niemica
* Sierakowo Sławieńskie
* Warszkowo, parafia pw. NMP Królowej Polski
kościół filialny: Wrześnica
* Żukowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Sport ==
Na terenie Gminy Sławno prężnie działają kluby sportowe. Najstarszy z nich - Wrzos Wrześnica funkcjonuje już 40 lat. Większość klubów piłkarskich bierze udział w rozgrywkach organizowanych przez Koszaliński Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Klasie B, Orzeł Smardzewo rozgrywa mecze w Klasie A. Kluby zrzeszają blisko 200 osób – zawodników, jak i członków zarządów. Działają aktywnie na rzecz lokalnych społeczności organizują festyny, zbiórki publiczne, mecze pokazowe, obozy treningowe w czasie wakacji letnich, włączają się w organizację dożynek i innych gminnych imprez. Propagując kulturę fizyczną, przeciwdziałają patologii młodzieży, integrują społeczność, ale również dbają o jakość życia mieszkańców gminy.
* Wrzos Wrześnica
* Tramp Janiewice
* Pogoń Noskowo
* Orzeł Smardzewo
* Olympic-Mieszko Warszkowo
* Kolorowi Rzyszczewo
* Derby Gwiazdowo
* Błękitni Tychowo
Bazę sportową dla klubów stanowią: wielofunkcyjne boisko w Sławsku oraz Orlik we Wrześnicy.

== Turystyka ==
[[Plik:Rzyszczewo dwór.jpg|280px|right|thumb|:Rzyszczewo dwór]]
Gmina Sławno posiada dobre warunki dla rozwoju turystyki, składają się na nie m.in. walory środowiska przyrodniczego, jak:
zróżnicowana rzeźba terenu, czyste powietrze, korzystny klimat o dużym nasłonecznieniu i stosunkowo niewielkiej liczbie opadów wiosną i latem oraz obecność rozległych dolin rzek Wieprzy i Reknicy. Wszystko to oraz bliskość morza umożliwia uprawianie rozmaitych form turystyki zarówno pobytowej jak i kwalifikowanej. Popularna w gminie jest turystyka wodna (spływy kajakowe, wędkarstwo), ekologiczna, krajoznawcza, zarówno piesza jak i rowerowa. Bazę noclegową zapewniają pola namiotowe, domki letniskowe, pokoje gościnne oraz coraz bardziej popularne gospodarstwa agroturystyczne.
Niemałe znaczenie maja również walory kulturowe gminy, okoliczne wsie zachowały pierwotny układ ruralistyczny, nierzadko można w nich zobaczyć zabytkowe dwory, pałace i kościoły, wiele obiektów zabytkowych ma cechy regionalne.
Na terenie Gminy Sławno opisano i umieszczono w ewidencji konserwatorskiej ponad 300 obiektów zabytkowych. Są to budynki mieszkalne, pomieszczenia gospodarcze, stodoły, szkoły, budynki gospodarcze, ogrodzenia, wozownia, spichlerz, dwór, plebania, leśniczówki, kuźnia, młyn, oraz liczne kościoły. W miejscowości Janiewice znajduje się Park Dworski z II połowy XIX wieku w stylu
naturalistycznym, z dobrze zachowanym drzewostanem oraz układem przestrzennym. Park zajmuje powierzchnię ok. 2,5 ha. Także w miejscowości Kwasowo znajduje się Park Pałacowy, z pierwszej połowy XIX w. który zajmuje powierzchnię 10,53 ha.

== Demografia ==
Gmina wiejska Sławno zajmuje powierzchnię 28439 ha zamieszkiwana przez 8908 osób, w tym przez 4385 kobiet. Wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 31 osób/km2. Na 100 mężczyzn przypada 97 kobiet, ludność w wieku nieprodukcyjnym na 100 mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosi 52,6. Przyrost naturalny w gminie kształtuje się na poziomie 28, wskaźnik żywych urodzeń wynosi 108.
Ludność w wieku przedprodukcyjnym : 2010, produkcyjnym: 5839, poprodukcyjnym 1059. Dane pochodzą z roku 2011<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Mieszkańcy Gminy Sławno w ramach podstawowej opieki zdrowotnej korzystają z usług świadczonych przez:
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej we Wrześnicy,
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Żukowie

== Herb ==
Herb Sławna przedstawia na czerwonym tle postać białego rybogryfa w postawie stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Z lewej strony tarczy herbowej wijący się niebieski nurt rzeki (w pionie)<ref> Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno - § 1. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)</ref>.

== Miejscowości i sołectwa ==
W skład gminy wchodzą 22 sołectwa: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Tychowo (powiat sławieński)|Tychowo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]] i [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Wsie: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Waliszewo (powiat sławieński)|Waliszewo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]], [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Dawne miejscowości: [[Boleszewo-Kolonia]], [[Borzyszkowiec]], [[Warszkowo-Kolonia]]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009.
* Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r.
* Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006.
* Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wyd. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5
* Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/public/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]

Gmina Sławno

2013-10-08T08:54:35Z

Magda:

{{Gmina infobox
|gmina_nazwa = Gmina Sławno
|gmina_grafika = Urzad Gminy Sławno.jpg
|opis_grafiki = Urząd Gminy Sławno
|nazwa_dawna =
|nazwa_niemiecka =
|powiat = Powiat sławieński
|gmina_rodzaj = wiejska
|solectwa_liczba = 22
|miejscowosci_liczba = 28
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Gmina Sławno''' gmina wiejska, zajmuje obszar 284,20 km2 [[Powiat sławieński|powiatu sławieńskiego]] w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Wewnątrz gminy, na powierzchni 15,78 km2, położone jest [[miasto Sławno]] stanowiące główny ośrodek gminy. Przez obszar przebiegają ważne szlaki komunikacyjne o znaczeniu międzynarodowym: linia kolejowa [[Szczecin]] - [[Gdańsk]] oraz droga nr 6. Obszar gminy to 3,8 % powierzchni województwa, mieszkańcy gminy stanowią 2% ogółu ludności województwa.
[[Plik:Gmina Sławno.jpg|300px|right|thumb|Gmina Sławno]]
== Geografia ==
=== Położenie ===
Gmina Sławno leży we wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]], w [[Powiat sławieński|powiecie sławieńskim]]. Graniczy z następującymi gminami: od północy [[gmina Postomino]] od północnego-zachodu gmina i miasto [[Darłowo]] od południowego zachodu, [[gmina Malechowo]] oraz z gminami należącymi do [[województwo pomorskie|województwa pomorskiego]]: od południowego-wschodu gmina i miasto [[Kępice]] oraz [[gmina Kobylnica]]. Miasto [[Sławno]] leży w centrum gminy i jest siedzibą Urzędu Gminy oraz Urzędu Miasta<ref>[http://www.gminaslawno.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.
W sensie geograficznym teren gminy został przyporządkowany do Równiny Sławieńskiej wchodzącej w skład Pobrzeża Południowobałtyckiego. Równinę Sławieńską przecina kilka szerokich i podmokłych dolin rzecznych m.in. Grabowy, Moszczeniczki, Reknicy, Wieprzy. Jedynym większym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Łętowskie (402ha pow.)

=== Klimat ===
Alojzy Woś<ref>Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5</ref> (1999) zaliczył teren północnej części gminy Sławno do [[Środkowonadmorskiego Regionu Klimatycznego]], zaś pozostałą, większą część do [[Regionu Środkowopomorskiego]]. Drugi region ma, w porównaniu z pierwszym, więcej dni przymrozkowych i mroźnych, a mniej dni ciepłych. Dłużej (o około 30 dni) trwa tam okres termicznej zimy i również dłuższy jest (o około 10 dni) okres termicznego lata. Klimat obszaru Gminy Sławno kształtują masy powietrza napływające znad Atlantyku, których cechy ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Bałtyku i deniwelacji terenu na granicy z lądem. Do jego cech charakterystycznych można zaliczyć stosunkowo łagodne zimy, opóźnione i chłodne wiosny, dość chłodne lata oraz długie, ciepłe jesienie. Przeciętna roczna temperatura wynosi ok. 7,5ºC, przy przeciętnej temperaturze miesiąca najcieplejszego (lipca) ok. 17,0ºC, a najchłodniejszego (stycznia) – ok. -1,5ºC. Przeciętnie w ciągu roku notuje się zaledwie 2 dni upalne (temperatura maksymalna – powyżej 30°C), a liczba dni gorących (z temperaturą maksymalną pow. 25ºC)sięga 15-20. Liczba dni mroźnych, z temperaturą maksymalną niższą od 0°C sięga 25, a bardzo mroźnych (temperatura maksymalna niższa od -10°C) wynosi 1 dzień. Pokrywa śnieżna utrzymuje się w północnej części gminy 50 dni, a w południowo-wschodniej o 5 dni dłużej, a okres jej zalegania dzieli się zwykle na kilka części.
Okres wegetacyjny trwa ponad 190 dni i zwykle mieści się pomiędzy 25 kwietnia a 30 października. Przeciętna roczna suma opadów w północnej i środkowej części gminy nie przekracza 700 mm, ale w kierunku południowo-wschodnim wzrasta do ok. 750 mm.
Na terenie gminy dominują wiatry wiejące z zachodu i północnego zachodu. Jego przeciętna roczna prędkość wynosi 5,3 m/s. Najbardziej wietrzny jest listopad.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Krajobraz Gminy Sławno posiada cechy charakterystyczne dla równin moreny dennej z kompleksami leśnymi, w których dominuje drzewostan mieszany. Obszary wodne znajdujące się na terenie gminy Sławno zajmują ok. 450 ha i są to:
* Rzeki: [[Wieprza]], [[Moszczenica]], [[Karwina]], [[Ścięgnica]]
* [[Jezioro Łętowskie]]
Pnadto na terenie gminy wstępują zasoby surowców mineralnych takich jak: kreda jeziorna w miejscowości Kwasowo oraz wapno łąkowe
w miejscowości Żabno.

=== Przyroda ===
[[Plik:Gmina Sławno panorama.JPG|280px|right|thumb|Gmina Sławno panorama]]
Na terenie gminy znajdują się obszary podlegające ochronie prawnej:
* [[rezerwat przyrody Janiewickie Bagno]] powołany w 1962r. za względu na ochronę m.in. reliktowych stanowisk maliny moroszki, kopułowatych torfowisk wysokich.
* [[obszar chronionego krajobrazu Jezioro Łętowskie oraz okolice Kępic]] trudno dostępne brzegi jeziora otoczone terenami bagiennymi i podmokłymi łąkami stanowią tereny lęgowe ptactwa.
* [[obszar krajobrazu chronionego Smardzewskie Bagna]] w Smardzewie
* [[rezerwat Sławieńskie Dęby]] w Bolszewie
* [[Korytarz ekologiczny rzeki Wieprzy]]<ref> Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 85-87.</ref>

== Historia ==
Gmina Sławno powołana została w obecnym kształcie terytorialnym w dniu 01 stycznia 1973 roku. W drugiej połowie lat 80-tych została połączona z miastem Sławno. Wybory do samorządu w roku 1990 odbywały się do Rady Miasta i Gminy Sławno. Jesienią 1991 roku Rada Miasta i Gminy podjęła uchwałę o podziale samorządu miejsko -gminnego na dwa odrębne samorządy. W miesiącu lutym 1992 roku odbyły się wybory uzupełniające do Rady Gminy Sławno. Pierwsze posiedzenie Rady odbyło się 5 marca 1992 r. Pierwszym Wójtem Gminy Sławno został wybrany Wojciech Stefanowski.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Gmina należy do słabo uprzemysłowionych, jej główną funkcją jest funkcja rolnicza oraz obsługa rolnictwa, leśnictwa oraz działalność turystyczno-wczasowa. Obszar gminy o powierzchni 284,2 km2 w znacznej mierze zajmują wsie, charakteryzujące
się wysokim bezrobociem – średnio powyżej 22%. Użytki rolne stanowią 50,3% a lasy 41%.
Działalność gospodarczą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Gminy prowadziło 335 podmiotów gospodarczych (stan na koniec 2005 roku). Były to przede wszystkim placówki handlowe i gastronomiczne, produkujące wyroby spożywcze i przemysłowe, usługi transportowe i budownictwo<ref>Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r., s. 11</ref>. Gmina Sławno charakteryzuje się wyraźną dominacją rolnictwa (łącznie z hodowlą ryb), drobnego przetwórstwa i usług: rzemieślniczych, turystycznych oraz handlu.
Układ drogowy gminy stanowią drogi krajowe klasy III i IV :
* droga krajowa nr 6 Szczecin – Gdańsk,
* nr 205 Sławno – Darłowo,
* nr 209 Sławno – Bytów,
* nr 207 Sławno – Miastko.
Oraz drogi powiatowe : drogi podstawowe kl. V, drogi pomocnicze. Ogólna długość dróg gminnych wynosi ok. 149 km, w tym 22 km drogi utwardzone<ref>Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 58.</ref>.

== Samorząd ==
* Wójt Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6459/]
* Rada Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6461]
* Regulamin Organizacyjny Urzędu Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695]

== Kultura ==
W Gminie Sławno funkcjonuje obecnie kilkanaście świetlic, dwie prowadzone są przez lokalne stowarzyszenia, w siedmiu zajęcia organizują świetliczanki zatrudnione przez Urząd Gminy. Wszystkie świetlice są przystosowane do realizacji zajęć z dziećmi w wieku szkolnym, zostały wyposażone w sprzęt komputerowy, w niektórych znajdują się się kuchnie, co umożliwia prowadzenie zajęć kulinarnych. Świetlice umożliwiają dzieciom i młodzieży aktywne spędzanie wolnego czasu, są w nich organizowane m.in. zajęcia plastyczne, muzyczne, wycieczki krajoznawcze oraz imprezy okolicznościowe (Dzień Dziecka, Dzień Matki, Jasełka, Dzień Strażaka). Sale wiejskie służą również lokalnej społeczności do spotkań integracyjnych, zebrań i wydarzeń kulturalnych.
[[Plik:Zespół Muzyki Dawnej Juwentus.JPG|280px|right|thumb|Zespół Muzyki Dawnej "Juwentus"]]
* Świetlica Wiejska w Tychowie
* Świetlica Wiejska w Rzyszczewie
* Świetlica Wiejska w Warszkówku
* Świetlica Wiejska w Sławsku
* Świetlica Wiejska w Starym Krakowie
* Świetlica Wiejska w Warszkowie
* Świetlica Wiejska w Kwasowie
* Świetlica Wiejska w Smardzewie
* Świetlica Wiejska w Bobrowiczkach
* Świetlica Wiejska w Bobrowicach
* Świetlica Wiejska w Łętowie
* Świetlica Wiejska w Janiewicach
Zespoły muzyczne:
* Wrzosy
* Juventus
* Wrześniaczki
Poza tym na terenie Gminy Sławno funkcjonują dwie Biblioteki Publiczno – Szkolne w Żukowie i Wrześnicy.
Corocznie odbywa się szereg imprez o charakterze kulturalnym, niektóre z nich maja charakter cykliczny, jak: Festyn średniowieczny pn. „Sobota na grodzisku” w Sławsku, Festyn pn. „Parafiada” w Sławsku oraz Gminne zawody strażackie w
Janiewicach<ref>Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006, s.16.</ref>.

== Oświata ==
Przedszkola:
* Przedszkole w Gwiazdowie
* Punkt Przedszkolny w Sławsku
Szkoły podstawowe:
* Szkoła Podstawowa w Bobrowicach
* Szkoła Podstawowa im. Żołnierzy Armii Krajowej w Warszkowie
* Szkoła Podstawowa im. Gen. Stefana Roweckiego-Grota w Żukowie
* Szkoła Podstawowa we Wrześnicy
* Szkoła Podstawowa w Sławsku
Gimnazja:
* Gimnazjum w Sławsku
* Gimnazjum we Wrześnicy

Administrowaniem i obsługą finansową wszystkich szkół, dla których gmina jest organem założycielskim, zajmuje się Gminny Zespół Oświaty z siedzibą w Sławnie<ref>[http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
[[Plik:Kościół w Sławsku.jpg|280px|right|thumb|Kościół w Sławsku XV w.]]
[[Plik:Kościół w Żukowie.jpeg|280px|right|thumb|Kościół w Żukowie]]
* Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska
* Dekanat Sławno,za wyjatkiem miasta Sławno, obejmuje 8 parafii:
* Malechowo, parafia pw. MB Gromnicznej
kościół filialny: Rzyszczewo
* Ostrowiec, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
kościół filialny:
Krąg
Podgórki
Smardzewo
* Sieciemin, parafia pw. NSPJ
kościół filialny:
Dąbrowa
Karnieszewice
* Sławsko, parafia pw. św. Piotra i Pawła Ap.
kościół filialny:
Pieszcz
Radosław
Staniewice
* Słonowice, parafia pw. św. Stanisława Kostki
kościół filialny: Tychowo
* Sulechówko, parafia pw. św. Andrzeja Boboli
kościół filialny:
Niemica
* Sierakowo Sławieńskie
* Warszkowo, parafia pw. NMP Królowej Polski
kościół filialny: Wrześnica
* Żukowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Sport ==
Na terenie Gminy Sławno prężnie działają kluby sportowe. Najstarszy z nich - Wrzos Wrześnica funkcjonuje już 40 lat. Większość klubów piłkarskich bierze udział w rozgrywkach organizowanych przez Koszaliński Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Klasie B, Orzeł Smardzewo rozgrywa mecze w Klasie A. Kluby zrzeszają blisko 200 osób – zawodników, jak i członków zarządów. Działają aktywnie na rzecz lokalnych społeczności organizują festyny, zbiórki publiczne, mecze pokazowe, obozy treningowe w czasie wakacji letnich, włączają się w organizację dożynek i innych gminnych imprez. Propagując kulturę fizyczną, przeciwdziałają patologii młodzieży, integrują społeczność, ale również dbają o jakość życia mieszkańców gminy.
* Wrzos Wrześnica
* Tramp Janiewice
* Pogoń Noskowo
* Orzeł Smardzewo
* Olympic-Mieszko Warszkowo
* Kolorowi Rzyszczewo
* Derby Gwiazdowo
* Błękitni Tychowo
Bazę sportową dla klubów stanowią: wielofunkcyjne boisko w Sławsku oraz Orlik we Wrześnicy.

== Turystyka ==
[[Plik:Rzyszczewo dwór.jpg|280px|right|thumb|:Rzyszczewo dwór]]
Gmina Sławno posiada dobre warunki dla rozwoju turystyki, składają się na nie m.in. walory środowiska przyrodniczego, jak:
zróżnicowana rzeźba terenu, czyste powietrze, korzystny klimat o dużym nasłonecznieniu i stosunkowo niewielkiej liczbie opadów wiosną i latem oraz obecność rozległych dolin rzek Wieprzy i Reknicy. Wszystko to oraz bliskość morza umożliwia uprawianie rozmaitych form turystyki zarówno pobytowej jak i kwalifikowanej. Popularna w gminie jest turystyka wodna (spływy kajakowe, wędkarstwo), ekologiczna, krajoznawcza, zarówno piesza jak i rowerowa. Bazę noclegową zapewniają pola namiotowe, domki letniskowe, pokoje gościnne oraz coraz bardziej popularne gospodarstwa agroturystyczne.
Niemałe znaczenie maja również walory kulturowe gminy, okoliczne wsie zachowały pierwotny układ ruralistyczny, nierzadko można w nich zobaczyć zabytkowe dwory, pałace i kościoły, wiele obiektów zabytkowych ma cechy regionalne.
Na terenie Gminy Sławno opisano i umieszczono w ewidencji konserwatorskiej ponad 300 obiektów zabytkowych. Są to budynki mieszkalne, pomieszczenia gospodarcze, stodoły, szkoły, budynki gospodarcze, ogrodzenia, wozownia, spichlerz, dwór, plebania, leśniczówki, kuźnia, młyn, oraz liczne kościoły. W miejscowości Janiewice znajduje się Park Dworski z II połowy XIX wieku w stylu
naturalistycznym, z dobrze zachowanym drzewostanem oraz układem przestrzennym. Park zajmuje powierzchnię ok. 2,5 ha. Także w miejscowości Kwasowo znajduje się Park Pałacowy, z pierwszej połowy XIX w. który zajmuje powierzchnię 10,53 ha.

== Demografia ==
Gmina wiejska Sławno zajmuje powierzchnię 28439 ha zamieszkiwana przez 8908 osób, w tym przez 4385 kobiet. Wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 31 osób/km2. Na 100 mężczyzn przypada 97 kobiet, ludność w wieku nieprodukcyjnym na 100 mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosi 52,6. Przyrost naturalny w gminie kształtuje się na poziomie 28, wskaźnik żywych urodzeń wynosi 108.
Ludność w wieku przedprodukcyjnym : 2010, produkcyjnym: 5839, poprodukcyjnym 1059. Dane pochodzą z roku 2011<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Mieszkańcy Gminy Sławno w ramach podstawowej opieki zdrowotnej korzystają z usług świadczonych przez:
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej we Wrześnicy,
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Żukowie

== Herb ==
Herb Sławna przedstawia na czerwonym tle postać białego rybogryfa w postawie stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Z lewej strony tarczy herbowej wijący się niebieski nurt rzeki (w pionie)<ref> Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno - § 1. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)</ref>.

== Miejscowości i sołectwa ==
W skład gminy wchodzą 22 sołectwa: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Tychowo (powiat sławieński)|Tychowo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]] i [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Wsie: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Waliszewo (powiat sławieński)|Waliszewo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]], [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Dawne miejscowości: [[Boleszewo-Kolonia]], [[Borzyszkowiec]], [[Warszkowo-Kolonia]]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009.
* Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r.
* Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006.
* Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wyd. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5
* Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/public/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]

Gmina Sławno

2013-10-08T08:52:44Z

Magda:

{{Gmina infobox
|gmina_nazwa = Gmina Sławno
|gmina_grafika = Urzad Gminy Sławno.jpg
|opis_zdjęcia = Urząd Gminy Sławno
|nazwa_dawna =
|nazwa_niemiecka =
|powiat = Powiat sławieński
|gmina_rodzaj = wiejska
|solectwa_liczba = 22
|miejscowosci_liczba = 28
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Gmina Sławno''' gmina wiejska, zajmuje obszar 284,20 km2 [[Powiat sławieński|powiatu sławieńskiego]] w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Wewnątrz gminy, na powierzchni 15,78 km2, położone jest [[miasto Sławno]] stanowiące główny ośrodek gminy. Przez obszar przebiegają ważne szlaki komunikacyjne o znaczeniu międzynarodowym: linia kolejowa [[Szczecin]] - [[Gdańsk]] oraz droga nr 6. Obszar gminy to 3,8 % powierzchni województwa, mieszkańcy gminy stanowią 2% ogółu ludności województwa.
[[Plik:Gmina Sławno.jpg|300px|right|thumb|Gmina Sławno]]
== Geografia ==
=== Położenie ===
Gmina Sławno leży we wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]], w [[Powiat sławieński|powiecie sławieńskim]]. Graniczy z następującymi gminami: od północy [[gmina Postomino]] od północnego-zachodu gmina i miasto [[Darłowo]] od południowego zachodu, [[gmina Malechowo]] oraz z gminami należącymi do [[województwo pomorskie|województwa pomorskiego]]: od południowego-wschodu gmina i miasto [[Kępice]] oraz [[gmina Kobylnica]]. Miasto [[Sławno]] leży w centrum gminy i jest siedzibą Urzędu Gminy oraz Urzędu Miasta<ref>[http://www.gminaslawno.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.
W sensie geograficznym teren gminy został przyporządkowany do Równiny Sławieńskiej wchodzącej w skład Pobrzeża Południowobałtyckiego. Równinę Sławieńską przecina kilka szerokich i podmokłych dolin rzecznych m.in. Grabowy, Moszczeniczki, Reknicy, Wieprzy. Jedynym większym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Łętowskie (402ha pow.)

=== Klimat ===
Alojzy Woś<ref>Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5</ref> (1999) zaliczył teren północnej części gminy Sławno do [[Środkowonadmorskiego Regionu Klimatycznego]], zaś pozostałą, większą część do [[Regionu Środkowopomorskiego]]. Drugi region ma, w porównaniu z pierwszym, więcej dni przymrozkowych i mroźnych, a mniej dni ciepłych. Dłużej (o około 30 dni) trwa tam okres termicznej zimy i również dłuższy jest (o około 10 dni) okres termicznego lata. Klimat obszaru Gminy Sławno kształtują masy powietrza napływające znad Atlantyku, których cechy ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Bałtyku i deniwelacji terenu na granicy z lądem. Do jego cech charakterystycznych można zaliczyć stosunkowo łagodne zimy, opóźnione i chłodne wiosny, dość chłodne lata oraz długie, ciepłe jesienie. Przeciętna roczna temperatura wynosi ok. 7,5ºC, przy przeciętnej temperaturze miesiąca najcieplejszego (lipca) ok. 17,0ºC, a najchłodniejszego (stycznia) – ok. -1,5ºC. Przeciętnie w ciągu roku notuje się zaledwie 2 dni upalne (temperatura maksymalna – powyżej 30°C), a liczba dni gorących (z temperaturą maksymalną pow. 25ºC)sięga 15-20. Liczba dni mroźnych, z temperaturą maksymalną niższą od 0°C sięga 25, a bardzo mroźnych (temperatura maksymalna niższa od -10°C) wynosi 1 dzień. Pokrywa śnieżna utrzymuje się w północnej części gminy 50 dni, a w południowo-wschodniej o 5 dni dłużej, a okres jej zalegania dzieli się zwykle na kilka części.
Okres wegetacyjny trwa ponad 190 dni i zwykle mieści się pomiędzy 25 kwietnia a 30 października. Przeciętna roczna suma opadów w północnej i środkowej części gminy nie przekracza 700 mm, ale w kierunku południowo-wschodnim wzrasta do ok. 750 mm.
Na terenie gminy dominują wiatry wiejące z zachodu i północnego zachodu. Jego przeciętna roczna prędkość wynosi 5,3 m/s. Najbardziej wietrzny jest listopad.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Krajobraz Gminy Sławno posiada cechy charakterystyczne dla równin moreny dennej z kompleksami leśnymi, w których dominuje drzewostan mieszany. Obszary wodne znajdujące się na terenie gminy Sławno zajmują ok. 450 ha i są to:
* Rzeki: [[Wieprza]], [[Moszczenica]], [[Karwina]], [[Ścięgnica]]
* [[Jezioro Łętowskie]]
Pnadto na terenie gminy wstępują zasoby surowców mineralnych takich jak: kreda jeziorna w miejscowości Kwasowo oraz wapno łąkowe
w miejscowości Żabno.

=== Przyroda ===
[[Plik:Gmina Sławno panorama.JPG|280px|right|thumb|Gmina Sławno panorama]]
Na terenie gminy znajdują się obszary podlegające ochronie prawnej:
* [[rezerwat przyrody Janiewickie Bagno]] powołany w 1962r. za względu na ochronę m.in. reliktowych stanowisk maliny moroszki, kopułowatych torfowisk wysokich.
* [[obszar chronionego krajobrazu Jezioro Łętowskie oraz okolice Kępic]] trudno dostępne brzegi jeziora otoczone terenami bagiennymi i podmokłymi łąkami stanowią tereny lęgowe ptactwa.
* [[obszar krajobrazu chronionego Smardzewskie Bagna]] w Smardzewie
* [[rezerwat Sławieńskie Dęby]] w Bolszewie
* [[Korytarz ekologiczny rzeki Wieprzy]]<ref> Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 85-87.</ref>

== Historia ==
Gmina Sławno powołana została w obecnym kształcie terytorialnym w dniu 01 stycznia 1973 roku. W drugiej połowie lat 80-tych została połączona z miastem Sławno. Wybory do samorządu w roku 1990 odbywały się do Rady Miasta i Gminy Sławno. Jesienią 1991 roku Rada Miasta i Gminy podjęła uchwałę o podziale samorządu miejsko -gminnego na dwa odrębne samorządy. W miesiącu lutym 1992 roku odbyły się wybory uzupełniające do Rady Gminy Sławno. Pierwsze posiedzenie Rady odbyło się 5 marca 1992 r. Pierwszym Wójtem Gminy Sławno został wybrany Wojciech Stefanowski.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Gmina należy do słabo uprzemysłowionych, jej główną funkcją jest funkcja rolnicza oraz obsługa rolnictwa, leśnictwa oraz działalność turystyczno-wczasowa. Obszar gminy o powierzchni 284,2 km2 w znacznej mierze zajmują wsie, charakteryzujące
się wysokim bezrobociem – średnio powyżej 22%. Użytki rolne stanowią 50,3% a lasy 41%.
Działalność gospodarczą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Gminy prowadziło 335 podmiotów gospodarczych (stan na koniec 2005 roku). Były to przede wszystkim placówki handlowe i gastronomiczne, produkujące wyroby spożywcze i przemysłowe, usługi transportowe i budownictwo<ref>Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r., s. 11</ref>. Gmina Sławno charakteryzuje się wyraźną dominacją rolnictwa (łącznie z hodowlą ryb), drobnego przetwórstwa i usług: rzemieślniczych, turystycznych oraz handlu.
Układ drogowy gminy stanowią drogi krajowe klasy III i IV :
* droga krajowa nr 6 Szczecin – Gdańsk,
* nr 205 Sławno – Darłowo,
* nr 209 Sławno – Bytów,
* nr 207 Sławno – Miastko.
Oraz drogi powiatowe : drogi podstawowe kl. V, drogi pomocnicze. Ogólna długość dróg gminnych wynosi ok. 149 km, w tym 22 km drogi utwardzone<ref>Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 58.</ref>.

== Samorząd ==
* Wójt Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6459/]
* Rada Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6461]
* Regulamin Organizacyjny Urzędu Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695]

== Kultura ==
W Gminie Sławno funkcjonuje obecnie kilkanaście świetlic, dwie prowadzone są przez lokalne stowarzyszenia, w siedmiu zajęcia organizują świetliczanki zatrudnione przez Urząd Gminy. Wszystkie świetlice są przystosowane do realizacji zajęć z dziećmi w wieku szkolnym, zostały wyposażone w sprzęt komputerowy, w niektórych znajdują się się kuchnie, co umożliwia prowadzenie zajęć kulinarnych. Świetlice umożliwiają dzieciom i młodzieży aktywne spędzanie wolnego czasu, są w nich organizowane m.in. zajęcia plastyczne, muzyczne, wycieczki krajoznawcze oraz imprezy okolicznościowe (Dzień Dziecka, Dzień Matki, Jasełka, Dzień Strażaka). Sale wiejskie służą również lokalnej społeczności do spotkań integracyjnych, zebrań i wydarzeń kulturalnych.
[[Plik:Zespół Muzyki Dawnej Juwentus.JPG|280px|right|thumb|Zespół Muzyki Dawnej "Juwentus"]]
* Świetlica Wiejska w Tychowie
* Świetlica Wiejska w Rzyszczewie
* Świetlica Wiejska w Warszkówku
* Świetlica Wiejska w Sławsku
* Świetlica Wiejska w Starym Krakowie
* Świetlica Wiejska w Warszkowie
* Świetlica Wiejska w Kwasowie
* Świetlica Wiejska w Smardzewie
* Świetlica Wiejska w Bobrowiczkach
* Świetlica Wiejska w Bobrowicach
* Świetlica Wiejska w Łętowie
* Świetlica Wiejska w Janiewicach
Zespoły muzyczne:
* Wrzosy
* Juventus
* Wrześniaczki
Poza tym na terenie Gminy Sławno funkcjonują dwie Biblioteki Publiczno – Szkolne w Żukowie i Wrześnicy.
Corocznie odbywa się szereg imprez o charakterze kulturalnym, niektóre z nich maja charakter cykliczny, jak: Festyn średniowieczny pn. „Sobota na grodzisku” w Sławsku, Festyn pn. „Parafiada” w Sławsku oraz Gminne zawody strażackie w
Janiewicach<ref>Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006, s.16.</ref>.

== Oświata ==
Przedszkola:
* Przedszkole w Gwiazdowie
* Punkt Przedszkolny w Sławsku
Szkoły podstawowe:
* Szkoła Podstawowa w Bobrowicach
* Szkoła Podstawowa im. Żołnierzy Armii Krajowej w Warszkowie
* Szkoła Podstawowa im. Gen. Stefana Roweckiego-Grota w Żukowie
* Szkoła Podstawowa we Wrześnicy
* Szkoła Podstawowa w Sławsku
Gimnazja:
* Gimnazjum w Sławsku
* Gimnazjum we Wrześnicy

Administrowaniem i obsługą finansową wszystkich szkół, dla których gmina jest organem założycielskim, zajmuje się Gminny Zespół Oświaty z siedzibą w Sławnie<ref>[http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
[[Plik:Kościół w Sławsku.jpg|280px|right|thumb|Kościół w Sławsku XV w.]]
[[Plik:Kościół w Żukowie.jpeg|280px|right|thumb|Kościół w Żukowie]]
* Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska
* Dekanat Sławno,za wyjatkiem miasta Sławno, obejmuje 8 parafii:
* Malechowo, parafia pw. MB Gromnicznej
kościół filialny: Rzyszczewo
* Ostrowiec, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
kościół filialny:
Krąg
Podgórki
Smardzewo
* Sieciemin, parafia pw. NSPJ
kościół filialny:
Dąbrowa
Karnieszewice
* Sławsko, parafia pw. św. Piotra i Pawła Ap.
kościół filialny:
Pieszcz
Radosław
Staniewice
* Słonowice, parafia pw. św. Stanisława Kostki
kościół filialny: Tychowo
* Sulechówko, parafia pw. św. Andrzeja Boboli
kościół filialny:
Niemica
* Sierakowo Sławieńskie
* Warszkowo, parafia pw. NMP Królowej Polski
kościół filialny: Wrześnica
* Żukowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Sport ==
Na terenie Gminy Sławno prężnie działają kluby sportowe. Najstarszy z nich - Wrzos Wrześnica funkcjonuje już 40 lat. Większość klubów piłkarskich bierze udział w rozgrywkach organizowanych przez Koszaliński Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Klasie B, Orzeł Smardzewo rozgrywa mecze w Klasie A. Kluby zrzeszają blisko 200 osób – zawodników, jak i członków zarządów. Działają aktywnie na rzecz lokalnych społeczności organizują festyny, zbiórki publiczne, mecze pokazowe, obozy treningowe w czasie wakacji letnich, włączają się w organizację dożynek i innych gminnych imprez. Propagując kulturę fizyczną, przeciwdziałają patologii młodzieży, integrują społeczność, ale również dbają o jakość życia mieszkańców gminy.
* Wrzos Wrześnica
* Tramp Janiewice
* Pogoń Noskowo
* Orzeł Smardzewo
* Olympic-Mieszko Warszkowo
* Kolorowi Rzyszczewo
* Derby Gwiazdowo
* Błękitni Tychowo
Bazę sportową dla klubów stanowią: wielofunkcyjne boisko w Sławsku oraz Orlik we Wrześnicy.

== Turystyka ==
[[Plik:Rzyszczewo dwór.jpg|280px|right|thumb|:Rzyszczewo dwór]]
Gmina Sławno posiada dobre warunki dla rozwoju turystyki, składają się na nie m.in. walory środowiska przyrodniczego, jak:
zróżnicowana rzeźba terenu, czyste powietrze, korzystny klimat o dużym nasłonecznieniu i stosunkowo niewielkiej liczbie opadów wiosną i latem oraz obecność rozległych dolin rzek Wieprzy i Reknicy. Wszystko to oraz bliskość morza umożliwia uprawianie rozmaitych form turystyki zarówno pobytowej jak i kwalifikowanej. Popularna w gminie jest turystyka wodna (spływy kajakowe, wędkarstwo), ekologiczna, krajoznawcza, zarówno piesza jak i rowerowa. Bazę noclegową zapewniają pola namiotowe, domki letniskowe, pokoje gościnne oraz coraz bardziej popularne gospodarstwa agroturystyczne.
Niemałe znaczenie maja również walory kulturowe gminy, okoliczne wsie zachowały pierwotny układ ruralistyczny, nierzadko można w nich zobaczyć zabytkowe dwory, pałace i kościoły, wiele obiektów zabytkowych ma cechy regionalne.
Na terenie Gminy Sławno opisano i umieszczono w ewidencji konserwatorskiej ponad 300 obiektów zabytkowych. Są to budynki mieszkalne, pomieszczenia gospodarcze, stodoły, szkoły, budynki gospodarcze, ogrodzenia, wozownia, spichlerz, dwór, plebania, leśniczówki, kuźnia, młyn, oraz liczne kościoły. W miejscowości Janiewice znajduje się Park Dworski z II połowy XIX wieku w stylu
naturalistycznym, z dobrze zachowanym drzewostanem oraz układem przestrzennym. Park zajmuje powierzchnię ok. 2,5 ha. Także w miejscowości Kwasowo znajduje się Park Pałacowy, z pierwszej połowy XIX w. który zajmuje powierzchnię 10,53 ha.

== Demografia ==
Gmina wiejska Sławno zajmuje powierzchnię 28439 ha zamieszkiwana przez 8908 osób, w tym przez 4385 kobiet. Wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 31 osób/km2. Na 100 mężczyzn przypada 97 kobiet, ludność w wieku nieprodukcyjnym na 100 mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosi 52,6. Przyrost naturalny w gminie kształtuje się na poziomie 28, wskaźnik żywych urodzeń wynosi 108.
Ludność w wieku przedprodukcyjnym : 2010, produkcyjnym: 5839, poprodukcyjnym 1059. Dane pochodzą z roku 2011<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Mieszkańcy Gminy Sławno w ramach podstawowej opieki zdrowotnej korzystają z usług świadczonych przez:
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej we Wrześnicy,
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Żukowie

== Herb ==
Herb Sławna przedstawia na czerwonym tle postać białego rybogryfa w postawie stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Z lewej strony tarczy herbowej wijący się niebieski nurt rzeki (w pionie)<ref> Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno - § 1. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)</ref>.

== Miejscowości i sołectwa ==
W skład gminy wchodzą 22 sołectwa: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Tychowo (powiat sławieński)|Tychowo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]] i [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Wsie: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Waliszewo (powiat sławieński)|Waliszewo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]], [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Dawne miejscowości: [[Boleszewo-Kolonia]], [[Borzyszkowiec]], [[Warszkowo-Kolonia]]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009.
* Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r.
* Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006.
* Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wyd. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5
* Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/public/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]

Plik:Urzad Gminy Sławno.jpg

2013-10-08T08:51:53Z

Magda: {{Informacje |Opis=Urzad Gminy Sławno |Data=2013 |Źródło=UG Sławno |Autor=UG Sławno |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

{{Informacje |Opis=Urzad Gminy Sławno |Data=2013 |Źródło=UG Sławno |Autor=UG Sławno |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

Gmina Sławno

2013-10-08T08:41:03Z

Magda: /* Kościoły i związki wyznaniowe */

{{Gmina infobox
|gmina_nazwa = Gmina Sławno
|gmina_grafika = dzielnica_brak.jpg
|opis_zdjecia =
|nazwa_dawna =
|nazwa_niemiecka =
|powiat = Powiat sławieński
|gmina_rodzaj = wiejska
|solectwa_liczba = 22
|miejscowosci_liczba = 28
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Gmina Sławno''' gmina wiejska, zajmuje obszar 284,20 km2 [[Powiat sławieński|powiatu sławieńskiego]] w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Wewnątrz gminy, na powierzchni 15,78 km2, położone jest [[miasto Sławno]] stanowiące główny ośrodek gminy. Przez obszar przebiegają ważne szlaki komunikacyjne o znaczeniu międzynarodowym: linia kolejowa [[Szczecin]] - [[Gdańsk]] oraz droga nr 6. Obszar gminy to 3,8 % powierzchni województwa, mieszkańcy gminy stanowią 2% ogółu ludności województwa.
[[Plik:Gmina Sławno.jpg|300px|right|thumb|Gmina Sławno]]
== Geografia ==
=== Położenie ===
Gmina Sławno leży we wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]], w [[Powiat sławieński|powiecie sławieńskim]]. Graniczy z następującymi gminami: od północy [[gmina Postomino]] od północnego-zachodu gmina i miasto [[Darłowo]] od południowego zachodu, [[gmina Malechowo]] oraz z gminami należącymi do [[województwo pomorskie|województwa pomorskiego]]: od południowego-wschodu gmina i miasto [[Kępice]] oraz [[gmina Kobylnica]]. Miasto [[Sławno]] leży w centrum gminy i jest siedzibą Urzędu Gminy oraz Urzędu Miasta<ref>[http://www.gminaslawno.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.
W sensie geograficznym teren gminy został przyporządkowany do Równiny Sławieńskiej wchodzącej w skład Pobrzeża Południowobałtyckiego. Równinę Sławieńską przecina kilka szerokich i podmokłych dolin rzecznych m.in. Grabowy, Moszczeniczki, Reknicy, Wieprzy. Jedynym większym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Łętowskie (402ha pow.)

=== Klimat ===
Alojzy Woś<ref>Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5</ref> (1999) zaliczył teren północnej części gminy Sławno do [[Środkowonadmorskiego Regionu Klimatycznego]], zaś pozostałą, większą część do [[Regionu Środkowopomorskiego]]. Drugi region ma, w porównaniu z pierwszym, więcej dni przymrozkowych i mroźnych, a mniej dni ciepłych. Dłużej (o około 30 dni) trwa tam okres termicznej zimy i również dłuższy jest (o około 10 dni) okres termicznego lata. Klimat obszaru Gminy Sławno kształtują masy powietrza napływające znad Atlantyku, których cechy ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Bałtyku i deniwelacji terenu na granicy z lądem. Do jego cech charakterystycznych można zaliczyć stosunkowo łagodne zimy, opóźnione i chłodne wiosny, dość chłodne lata oraz długie, ciepłe jesienie. Przeciętna roczna temperatura wynosi ok. 7,5ºC, przy przeciętnej temperaturze miesiąca najcieplejszego (lipca) ok. 17,0ºC, a najchłodniejszego (stycznia) – ok. -1,5ºC. Przeciętnie w ciągu roku notuje się zaledwie 2 dni upalne (temperatura maksymalna – powyżej 30°C), a liczba dni gorących (z temperaturą maksymalną pow. 25ºC)sięga 15-20. Liczba dni mroźnych, z temperaturą maksymalną niższą od 0°C sięga 25, a bardzo mroźnych (temperatura maksymalna niższa od -10°C) wynosi 1 dzień. Pokrywa śnieżna utrzymuje się w północnej części gminy 50 dni, a w południowo-wschodniej o 5 dni dłużej, a okres jej zalegania dzieli się zwykle na kilka części.
Okres wegetacyjny trwa ponad 190 dni i zwykle mieści się pomiędzy 25 kwietnia a 30 października. Przeciętna roczna suma opadów w północnej i środkowej części gminy nie przekracza 700 mm, ale w kierunku południowo-wschodnim wzrasta do ok. 750 mm.
Na terenie gminy dominują wiatry wiejące z zachodu i północnego zachodu. Jego przeciętna roczna prędkość wynosi 5,3 m/s. Najbardziej wietrzny jest listopad.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Krajobraz Gminy Sławno posiada cechy charakterystyczne dla równin moreny dennej z kompleksami leśnymi, w których dominuje drzewostan mieszany. Obszary wodne znajdujące się na terenie gminy Sławno zajmują ok. 450 ha i są to:
* Rzeki: [[Wieprza]], [[Moszczenica]], [[Karwina]], [[Ścięgnica]]
* [[Jezioro Łętowskie]]
Pnadto na terenie gminy wstępują zasoby surowców mineralnych takich jak: kreda jeziorna w miejscowości Kwasowo oraz wapno łąkowe
w miejscowości Żabno.

=== Przyroda ===
[[Plik:Gmina Sławno panorama.JPG|280px|right|thumb|Gmina Sławno panorama]]
Na terenie gminy znajdują się obszary podlegające ochronie prawnej:
* [[rezerwat przyrody Janiewickie Bagno]] powołany w 1962r. za względu na ochronę m.in. reliktowych stanowisk maliny moroszki, kopułowatych torfowisk wysokich.
* [[obszar chronionego krajobrazu Jezioro Łętowskie oraz okolice Kępic]] trudno dostępne brzegi jeziora otoczone terenami bagiennymi i podmokłymi łąkami stanowią tereny lęgowe ptactwa.
* [[obszar krajobrazu chronionego Smardzewskie Bagna]] w Smardzewie
* [[rezerwat Sławieńskie Dęby]] w Bolszewie
* [[Korytarz ekologiczny rzeki Wieprzy]]<ref> Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 85-87.</ref>

== Historia ==
Gmina Sławno powołana została w obecnym kształcie terytorialnym w dniu 01 stycznia 1973 roku. W drugiej połowie lat 80-tych została połączona z miastem Sławno. Wybory do samorządu w roku 1990 odbywały się do Rady Miasta i Gminy Sławno. Jesienią 1991 roku Rada Miasta i Gminy podjęła uchwałę o podziale samorządu miejsko -gminnego na dwa odrębne samorządy. W miesiącu lutym 1992 roku odbyły się wybory uzupełniające do Rady Gminy Sławno. Pierwsze posiedzenie Rady odbyło się 5 marca 1992 r. Pierwszym Wójtem Gminy Sławno został wybrany Wojciech Stefanowski.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Gmina należy do słabo uprzemysłowionych, jej główną funkcją jest funkcja rolnicza oraz obsługa rolnictwa, leśnictwa oraz działalność turystyczno-wczasowa. Obszar gminy o powierzchni 284,2 km2 w znacznej mierze zajmują wsie, charakteryzujące
się wysokim bezrobociem – średnio powyżej 22%. Użytki rolne stanowią 50,3% a lasy 41%.
Działalność gospodarczą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Gminy prowadziło 335 podmiotów gospodarczych (stan na koniec 2005 roku). Były to przede wszystkim placówki handlowe i gastronomiczne, produkujące wyroby spożywcze i przemysłowe, usługi transportowe i budownictwo<ref>Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r., s. 11</ref>. Gmina Sławno charakteryzuje się wyraźną dominacją rolnictwa (łącznie z hodowlą ryb), drobnego przetwórstwa i usług: rzemieślniczych, turystycznych oraz handlu.
Układ drogowy gminy stanowią drogi krajowe klasy III i IV :
* droga krajowa nr 6 Szczecin – Gdańsk,
* nr 205 Sławno – Darłowo,
* nr 209 Sławno – Bytów,
* nr 207 Sławno – Miastko.
Oraz drogi powiatowe : drogi podstawowe kl. V, drogi pomocnicze. Ogólna długość dróg gminnych wynosi ok. 149 km, w tym 22 km drogi utwardzone<ref>Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 58.</ref>.

== Samorząd ==
* Wójt Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6459/]
* Rada Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6461]
* Regulamin Organizacyjny Urzędu Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695]

== Kultura ==
W Gminie Sławno funkcjonuje obecnie kilkanaście świetlic, dwie prowadzone są przez lokalne stowarzyszenia, w siedmiu zajęcia organizują świetliczanki zatrudnione przez Urząd Gminy. Wszystkie świetlice są przystosowane do realizacji zajęć z dziećmi w wieku szkolnym, zostały wyposażone w sprzęt komputerowy, w niektórych znajdują się się kuchnie, co umożliwia prowadzenie zajęć kulinarnych. Świetlice umożliwiają dzieciom i młodzieży aktywne spędzanie wolnego czasu, są w nich organizowane m.in. zajęcia plastyczne, muzyczne, wycieczki krajoznawcze oraz imprezy okolicznościowe (Dzień Dziecka, Dzień Matki, Jasełka, Dzień Strażaka). Sale wiejskie służą również lokalnej społeczności do spotkań integracyjnych, zebrań i wydarzeń kulturalnych.
[[Plik:Zespół Muzyki Dawnej Juwentus.JPG|280px|right|thumb|Zespół Muzyki Dawnej "Juwentus"]]
* Świetlica Wiejska w Tychowie
* Świetlica Wiejska w Rzyszczewie
* Świetlica Wiejska w Warszkówku
* Świetlica Wiejska w Sławsku
* Świetlica Wiejska w Starym Krakowie
* Świetlica Wiejska w Warszkowie
* Świetlica Wiejska w Kwasowie
* Świetlica Wiejska w Smardzewie
* Świetlica Wiejska w Bobrowiczkach
* Świetlica Wiejska w Bobrowicach
* Świetlica Wiejska w Łętowie
* Świetlica Wiejska w Janiewicach
Zespoły muzyczne:
* Wrzosy
* Juventus
* Wrześniaczki
Poza tym na terenie Gminy Sławno funkcjonują dwie Biblioteki Publiczno – Szkolne w Żukowie i Wrześnicy.
Corocznie odbywa się szereg imprez o charakterze kulturalnym, niektóre z nich maja charakter cykliczny, jak: Festyn średniowieczny pn. „Sobota na grodzisku” w Sławsku, Festyn pn. „Parafiada” w Sławsku oraz Gminne zawody strażackie w
Janiewicach<ref>Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006, s.16.</ref>.

== Oświata ==
Przedszkola:
* Przedszkole w Gwiazdowie
* Punkt Przedszkolny w Sławsku
Szkoły podstawowe:
* Szkoła Podstawowa w Bobrowicach
* Szkoła Podstawowa im. Żołnierzy Armii Krajowej w Warszkowie
* Szkoła Podstawowa im. Gen. Stefana Roweckiego-Grota w Żukowie
* Szkoła Podstawowa we Wrześnicy
* Szkoła Podstawowa w Sławsku
Gimnazja:
* Gimnazjum w Sławsku
* Gimnazjum we Wrześnicy

Administrowaniem i obsługą finansową wszystkich szkół, dla których gmina jest organem założycielskim, zajmuje się Gminny Zespół Oświaty z siedzibą w Sławnie<ref>[http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
[[Plik:Kościół w Sławsku.jpg|280px|right|thumb|Kościół w Sławsku XV w.]]
[[Plik:Kościół w Żukowie.jpeg|280px|right|thumb|Kościół w Żukowie]]
* Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska
* Dekanat Sławno,za wyjatkiem miasta Sławno, obejmuje 8 parafii:
* Malechowo, parafia pw. MB Gromnicznej
kościół filialny: Rzyszczewo
* Ostrowiec, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
kościół filialny:
Krąg
Podgórki
Smardzewo
* Sieciemin, parafia pw. NSPJ
kościół filialny:
Dąbrowa
Karnieszewice
* Sławsko, parafia pw. św. Piotra i Pawła Ap.
kościół filialny:
Pieszcz
Radosław
Staniewice
* Słonowice, parafia pw. św. Stanisława Kostki
kościół filialny: Tychowo
* Sulechówko, parafia pw. św. Andrzeja Boboli
kościół filialny:
Niemica
* Sierakowo Sławieńskie
* Warszkowo, parafia pw. NMP Królowej Polski
kościół filialny: Wrześnica
* Żukowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Sport ==
Na terenie Gminy Sławno prężnie działają kluby sportowe. Najstarszy z nich - Wrzos Wrześnica funkcjonuje już 40 lat. Większość klubów piłkarskich bierze udział w rozgrywkach organizowanych przez Koszaliński Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Klasie B, Orzeł Smardzewo rozgrywa mecze w Klasie A. Kluby zrzeszają blisko 200 osób – zawodników, jak i członków zarządów. Działają aktywnie na rzecz lokalnych społeczności organizują festyny, zbiórki publiczne, mecze pokazowe, obozy treningowe w czasie wakacji letnich, włączają się w organizację dożynek i innych gminnych imprez. Propagując kulturę fizyczną, przeciwdziałają patologii młodzieży, integrują społeczność, ale również dbają o jakość życia mieszkańców gminy.
* Wrzos Wrześnica
* Tramp Janiewice
* Pogoń Noskowo
* Orzeł Smardzewo
* Olympic-Mieszko Warszkowo
* Kolorowi Rzyszczewo
* Derby Gwiazdowo
* Błękitni Tychowo
Bazę sportową dla klubów stanowią: wielofunkcyjne boisko w Sławsku oraz Orlik we Wrześnicy.

== Turystyka ==
[[Plik:Rzyszczewo dwór.jpg|280px|right|thumb|:Rzyszczewo dwór]]
Gmina Sławno posiada dobre warunki dla rozwoju turystyki, składają się na nie m.in. walory środowiska przyrodniczego, jak:
zróżnicowana rzeźba terenu, czyste powietrze, korzystny klimat o dużym nasłonecznieniu i stosunkowo niewielkiej liczbie opadów wiosną i latem oraz obecność rozległych dolin rzek Wieprzy i Reknicy. Wszystko to oraz bliskość morza umożliwia uprawianie rozmaitych form turystyki zarówno pobytowej jak i kwalifikowanej. Popularna w gminie jest turystyka wodna (spływy kajakowe, wędkarstwo), ekologiczna, krajoznawcza, zarówno piesza jak i rowerowa. Bazę noclegową zapewniają pola namiotowe, domki letniskowe, pokoje gościnne oraz coraz bardziej popularne gospodarstwa agroturystyczne.
Niemałe znaczenie maja również walory kulturowe gminy, okoliczne wsie zachowały pierwotny układ ruralistyczny, nierzadko można w nich zobaczyć zabytkowe dwory, pałace i kościoły, wiele obiektów zabytkowych ma cechy regionalne.
Na terenie Gminy Sławno opisano i umieszczono w ewidencji konserwatorskiej ponad 300 obiektów zabytkowych. Są to budynki mieszkalne, pomieszczenia gospodarcze, stodoły, szkoły, budynki gospodarcze, ogrodzenia, wozownia, spichlerz, dwór, plebania, leśniczówki, kuźnia, młyn, oraz liczne kościoły. W miejscowości Janiewice znajduje się Park Dworski z II połowy XIX wieku w stylu
naturalistycznym, z dobrze zachowanym drzewostanem oraz układem przestrzennym. Park zajmuje powierzchnię ok. 2,5 ha. Także w miejscowości Kwasowo znajduje się Park Pałacowy, z pierwszej połowy XIX w. który zajmuje powierzchnię 10,53 ha.

== Demografia ==
Gmina wiejska Sławno zajmuje powierzchnię 28439 ha zamieszkiwana przez 8908 osób, w tym przez 4385 kobiet. Wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 31 osób/km2. Na 100 mężczyzn przypada 97 kobiet, ludność w wieku nieprodukcyjnym na 100 mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosi 52,6. Przyrost naturalny w gminie kształtuje się na poziomie 28, wskaźnik żywych urodzeń wynosi 108.
Ludność w wieku przedprodukcyjnym : 2010, produkcyjnym: 5839, poprodukcyjnym 1059. Dane pochodzą z roku 2011<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Mieszkańcy Gminy Sławno w ramach podstawowej opieki zdrowotnej korzystają z usług świadczonych przez:
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej we Wrześnicy,
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Żukowie

== Herb ==
Herb Sławna przedstawia na czerwonym tle postać białego rybogryfa w postawie stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Z lewej strony tarczy herbowej wijący się niebieski nurt rzeki (w pionie)<ref> Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno - § 1. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)</ref>.

== Miejscowości i sołectwa ==
W skład gminy wchodzą 22 sołectwa: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Tychowo (powiat sławieński)|Tychowo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]] i [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Wsie: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Waliszewo (powiat sławieński)|Waliszewo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]], [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Dawne miejscowości: [[Boleszewo-Kolonia]], [[Borzyszkowiec]], [[Warszkowo-Kolonia]]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009.
* Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r.
* Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006.
* Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wyd. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5
* Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/public/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]

Plik:Kościół w Żukowie.jpeg

2013-10-08T08:39:49Z

Magda: {{Informacje |Opis=Kościół w Żukowie |Data=2013 |Źródło=UG Sławno |Autor=UG Sławno |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

{{Informacje |Opis=Kościół w Żukowie |Data=2013 |Źródło=UG Sławno |Autor=UG Sławno |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

Gmina Sławno

2013-10-08T08:33:06Z

Magda: /* Kościoły i związki wyznaniowe */

{{Gmina infobox
|gmina_nazwa = Gmina Sławno
|gmina_grafika = dzielnica_brak.jpg
|opis_zdjecia =
|nazwa_dawna =
|nazwa_niemiecka =
|powiat = Powiat sławieński
|gmina_rodzaj = wiejska
|solectwa_liczba = 22
|miejscowosci_liczba = 28
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Gmina Sławno''' gmina wiejska, zajmuje obszar 284,20 km2 [[Powiat sławieński|powiatu sławieńskiego]] w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Wewnątrz gminy, na powierzchni 15,78 km2, położone jest [[miasto Sławno]] stanowiące główny ośrodek gminy. Przez obszar przebiegają ważne szlaki komunikacyjne o znaczeniu międzynarodowym: linia kolejowa [[Szczecin]] - [[Gdańsk]] oraz droga nr 6. Obszar gminy to 3,8 % powierzchni województwa, mieszkańcy gminy stanowią 2% ogółu ludności województwa.
[[Plik:Gmina Sławno.jpg|300px|right|thumb|Gmina Sławno]]
== Geografia ==
=== Położenie ===
Gmina Sławno leży we wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]], w [[Powiat sławieński|powiecie sławieńskim]]. Graniczy z następującymi gminami: od północy [[gmina Postomino]] od północnego-zachodu gmina i miasto [[Darłowo]] od południowego zachodu, [[gmina Malechowo]] oraz z gminami należącymi do [[województwo pomorskie|województwa pomorskiego]]: od południowego-wschodu gmina i miasto [[Kępice]] oraz [[gmina Kobylnica]]. Miasto [[Sławno]] leży w centrum gminy i jest siedzibą Urzędu Gminy oraz Urzędu Miasta<ref>[http://www.gminaslawno.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.
W sensie geograficznym teren gminy został przyporządkowany do Równiny Sławieńskiej wchodzącej w skład Pobrzeża Południowobałtyckiego. Równinę Sławieńską przecina kilka szerokich i podmokłych dolin rzecznych m.in. Grabowy, Moszczeniczki, Reknicy, Wieprzy. Jedynym większym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Łętowskie (402ha pow.)

=== Klimat ===
Alojzy Woś<ref>Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5</ref> (1999) zaliczył teren północnej części gminy Sławno do [[Środkowonadmorskiego Regionu Klimatycznego]], zaś pozostałą, większą część do [[Regionu Środkowopomorskiego]]. Drugi region ma, w porównaniu z pierwszym, więcej dni przymrozkowych i mroźnych, a mniej dni ciepłych. Dłużej (o około 30 dni) trwa tam okres termicznej zimy i również dłuższy jest (o około 10 dni) okres termicznego lata. Klimat obszaru Gminy Sławno kształtują masy powietrza napływające znad Atlantyku, których cechy ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Bałtyku i deniwelacji terenu na granicy z lądem. Do jego cech charakterystycznych można zaliczyć stosunkowo łagodne zimy, opóźnione i chłodne wiosny, dość chłodne lata oraz długie, ciepłe jesienie. Przeciętna roczna temperatura wynosi ok. 7,5ºC, przy przeciętnej temperaturze miesiąca najcieplejszego (lipca) ok. 17,0ºC, a najchłodniejszego (stycznia) – ok. -1,5ºC. Przeciętnie w ciągu roku notuje się zaledwie 2 dni upalne (temperatura maksymalna – powyżej 30°C), a liczba dni gorących (z temperaturą maksymalną pow. 25ºC)sięga 15-20. Liczba dni mroźnych, z temperaturą maksymalną niższą od 0°C sięga 25, a bardzo mroźnych (temperatura maksymalna niższa od -10°C) wynosi 1 dzień. Pokrywa śnieżna utrzymuje się w północnej części gminy 50 dni, a w południowo-wschodniej o 5 dni dłużej, a okres jej zalegania dzieli się zwykle na kilka części.
Okres wegetacyjny trwa ponad 190 dni i zwykle mieści się pomiędzy 25 kwietnia a 30 października. Przeciętna roczna suma opadów w północnej i środkowej części gminy nie przekracza 700 mm, ale w kierunku południowo-wschodnim wzrasta do ok. 750 mm.
Na terenie gminy dominują wiatry wiejące z zachodu i północnego zachodu. Jego przeciętna roczna prędkość wynosi 5,3 m/s. Najbardziej wietrzny jest listopad.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Krajobraz Gminy Sławno posiada cechy charakterystyczne dla równin moreny dennej z kompleksami leśnymi, w których dominuje drzewostan mieszany. Obszary wodne znajdujące się na terenie gminy Sławno zajmują ok. 450 ha i są to:
* Rzeki: [[Wieprza]], [[Moszczenica]], [[Karwina]], [[Ścięgnica]]
* [[Jezioro Łętowskie]]
Pnadto na terenie gminy wstępują zasoby surowców mineralnych takich jak: kreda jeziorna w miejscowości Kwasowo oraz wapno łąkowe
w miejscowości Żabno.

=== Przyroda ===
[[Plik:Gmina Sławno panorama.JPG|280px|right|thumb|Gmina Sławno panorama]]
Na terenie gminy znajdują się obszary podlegające ochronie prawnej:
* [[rezerwat przyrody Janiewickie Bagno]] powołany w 1962r. za względu na ochronę m.in. reliktowych stanowisk maliny moroszki, kopułowatych torfowisk wysokich.
* [[obszar chronionego krajobrazu Jezioro Łętowskie oraz okolice Kępic]] trudno dostępne brzegi jeziora otoczone terenami bagiennymi i podmokłymi łąkami stanowią tereny lęgowe ptactwa.
* [[obszar krajobrazu chronionego Smardzewskie Bagna]] w Smardzewie
* [[rezerwat Sławieńskie Dęby]] w Bolszewie
* [[Korytarz ekologiczny rzeki Wieprzy]]<ref> Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 85-87.</ref>

== Historia ==
Gmina Sławno powołana została w obecnym kształcie terytorialnym w dniu 01 stycznia 1973 roku. W drugiej połowie lat 80-tych została połączona z miastem Sławno. Wybory do samorządu w roku 1990 odbywały się do Rady Miasta i Gminy Sławno. Jesienią 1991 roku Rada Miasta i Gminy podjęła uchwałę o podziale samorządu miejsko -gminnego na dwa odrębne samorządy. W miesiącu lutym 1992 roku odbyły się wybory uzupełniające do Rady Gminy Sławno. Pierwsze posiedzenie Rady odbyło się 5 marca 1992 r. Pierwszym Wójtem Gminy Sławno został wybrany Wojciech Stefanowski.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Gmina należy do słabo uprzemysłowionych, jej główną funkcją jest funkcja rolnicza oraz obsługa rolnictwa, leśnictwa oraz działalność turystyczno-wczasowa. Obszar gminy o powierzchni 284,2 km2 w znacznej mierze zajmują wsie, charakteryzujące
się wysokim bezrobociem – średnio powyżej 22%. Użytki rolne stanowią 50,3% a lasy 41%.
Działalność gospodarczą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Gminy prowadziło 335 podmiotów gospodarczych (stan na koniec 2005 roku). Były to przede wszystkim placówki handlowe i gastronomiczne, produkujące wyroby spożywcze i przemysłowe, usługi transportowe i budownictwo<ref>Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r., s. 11</ref>. Gmina Sławno charakteryzuje się wyraźną dominacją rolnictwa (łącznie z hodowlą ryb), drobnego przetwórstwa i usług: rzemieślniczych, turystycznych oraz handlu.
Układ drogowy gminy stanowią drogi krajowe klasy III i IV :
* droga krajowa nr 6 Szczecin – Gdańsk,
* nr 205 Sławno – Darłowo,
* nr 209 Sławno – Bytów,
* nr 207 Sławno – Miastko.
Oraz drogi powiatowe : drogi podstawowe kl. V, drogi pomocnicze. Ogólna długość dróg gminnych wynosi ok. 149 km, w tym 22 km drogi utwardzone<ref>Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 58.</ref>.

== Samorząd ==
* Wójt Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6459/]
* Rada Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6461]
* Regulamin Organizacyjny Urzędu Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695]

== Kultura ==
W Gminie Sławno funkcjonuje obecnie kilkanaście świetlic, dwie prowadzone są przez lokalne stowarzyszenia, w siedmiu zajęcia organizują świetliczanki zatrudnione przez Urząd Gminy. Wszystkie świetlice są przystosowane do realizacji zajęć z dziećmi w wieku szkolnym, zostały wyposażone w sprzęt komputerowy, w niektórych znajdują się się kuchnie, co umożliwia prowadzenie zajęć kulinarnych. Świetlice umożliwiają dzieciom i młodzieży aktywne spędzanie wolnego czasu, są w nich organizowane m.in. zajęcia plastyczne, muzyczne, wycieczki krajoznawcze oraz imprezy okolicznościowe (Dzień Dziecka, Dzień Matki, Jasełka, Dzień Strażaka). Sale wiejskie służą również lokalnej społeczności do spotkań integracyjnych, zebrań i wydarzeń kulturalnych.
[[Plik:Zespół Muzyki Dawnej Juwentus.JPG|280px|right|thumb|Zespół Muzyki Dawnej "Juwentus"]]
* Świetlica Wiejska w Tychowie
* Świetlica Wiejska w Rzyszczewie
* Świetlica Wiejska w Warszkówku
* Świetlica Wiejska w Sławsku
* Świetlica Wiejska w Starym Krakowie
* Świetlica Wiejska w Warszkowie
* Świetlica Wiejska w Kwasowie
* Świetlica Wiejska w Smardzewie
* Świetlica Wiejska w Bobrowiczkach
* Świetlica Wiejska w Bobrowicach
* Świetlica Wiejska w Łętowie
* Świetlica Wiejska w Janiewicach
Zespoły muzyczne:
* Wrzosy
* Juventus
* Wrześniaczki
Poza tym na terenie Gminy Sławno funkcjonują dwie Biblioteki Publiczno – Szkolne w Żukowie i Wrześnicy.
Corocznie odbywa się szereg imprez o charakterze kulturalnym, niektóre z nich maja charakter cykliczny, jak: Festyn średniowieczny pn. „Sobota na grodzisku” w Sławsku, Festyn pn. „Parafiada” w Sławsku oraz Gminne zawody strażackie w
Janiewicach<ref>Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006, s.16.</ref>.

== Oświata ==
Przedszkola:
* Przedszkole w Gwiazdowie
* Punkt Przedszkolny w Sławsku
Szkoły podstawowe:
* Szkoła Podstawowa w Bobrowicach
* Szkoła Podstawowa im. Żołnierzy Armii Krajowej w Warszkowie
* Szkoła Podstawowa im. Gen. Stefana Roweckiego-Grota w Żukowie
* Szkoła Podstawowa we Wrześnicy
* Szkoła Podstawowa w Sławsku
Gimnazja:
* Gimnazjum w Sławsku
* Gimnazjum we Wrześnicy

Administrowaniem i obsługą finansową wszystkich szkół, dla których gmina jest organem założycielskim, zajmuje się Gminny Zespół Oświaty z siedzibą w Sławnie<ref>[http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
[[Plik:Kościół w Sławsku.jpg|280px|right|thumb|Kościół w Sławsku XV w.]]
* Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska
* Dekanat Sławno,za wyjatkiem miasta Sławno, obejmuje 8 parafii:
* Malechowo, parafia pw. MB Gromnicznej
kościół filialny: Rzyszczewo
* Ostrowiec, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
kościół filialny:
Krąg
Podgórki
Smardzewo
* Sieciemin, parafia pw. NSPJ
kościół filialny:
Dąbrowa
Karnieszewice
* Sławsko, parafia pw. św. Piotra i Pawła Ap.
kościół filialny:
Pieszcz
Radosław
Staniewice
* Słonowice, parafia pw. św. Stanisława Kostki
kościół filialny: Tychowo
* Sulechówko, parafia pw. św. Andrzeja Boboli
kościół filialny:
Niemica
* Sierakowo Sławieńskie
* Warszkowo, parafia pw. NMP Królowej Polski
kościół filialny: Wrześnica
* Żukowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Sport ==
Na terenie Gminy Sławno prężnie działają kluby sportowe. Najstarszy z nich - Wrzos Wrześnica funkcjonuje już 40 lat. Większość klubów piłkarskich bierze udział w rozgrywkach organizowanych przez Koszaliński Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Klasie B, Orzeł Smardzewo rozgrywa mecze w Klasie A. Kluby zrzeszają blisko 200 osób – zawodników, jak i członków zarządów. Działają aktywnie na rzecz lokalnych społeczności organizują festyny, zbiórki publiczne, mecze pokazowe, obozy treningowe w czasie wakacji letnich, włączają się w organizację dożynek i innych gminnych imprez. Propagując kulturę fizyczną, przeciwdziałają patologii młodzieży, integrują społeczność, ale również dbają o jakość życia mieszkańców gminy.
* Wrzos Wrześnica
* Tramp Janiewice
* Pogoń Noskowo
* Orzeł Smardzewo
* Olympic-Mieszko Warszkowo
* Kolorowi Rzyszczewo
* Derby Gwiazdowo
* Błękitni Tychowo
Bazę sportową dla klubów stanowią: wielofunkcyjne boisko w Sławsku oraz Orlik we Wrześnicy.

== Turystyka ==
[[Plik:Rzyszczewo dwór.jpg|280px|right|thumb|:Rzyszczewo dwór]]
Gmina Sławno posiada dobre warunki dla rozwoju turystyki, składają się na nie m.in. walory środowiska przyrodniczego, jak:
zróżnicowana rzeźba terenu, czyste powietrze, korzystny klimat o dużym nasłonecznieniu i stosunkowo niewielkiej liczbie opadów wiosną i latem oraz obecność rozległych dolin rzek Wieprzy i Reknicy. Wszystko to oraz bliskość morza umożliwia uprawianie rozmaitych form turystyki zarówno pobytowej jak i kwalifikowanej. Popularna w gminie jest turystyka wodna (spływy kajakowe, wędkarstwo), ekologiczna, krajoznawcza, zarówno piesza jak i rowerowa. Bazę noclegową zapewniają pola namiotowe, domki letniskowe, pokoje gościnne oraz coraz bardziej popularne gospodarstwa agroturystyczne.
Niemałe znaczenie maja również walory kulturowe gminy, okoliczne wsie zachowały pierwotny układ ruralistyczny, nierzadko można w nich zobaczyć zabytkowe dwory, pałace i kościoły, wiele obiektów zabytkowych ma cechy regionalne.
Na terenie Gminy Sławno opisano i umieszczono w ewidencji konserwatorskiej ponad 300 obiektów zabytkowych. Są to budynki mieszkalne, pomieszczenia gospodarcze, stodoły, szkoły, budynki gospodarcze, ogrodzenia, wozownia, spichlerz, dwór, plebania, leśniczówki, kuźnia, młyn, oraz liczne kościoły. W miejscowości Janiewice znajduje się Park Dworski z II połowy XIX wieku w stylu
naturalistycznym, z dobrze zachowanym drzewostanem oraz układem przestrzennym. Park zajmuje powierzchnię ok. 2,5 ha. Także w miejscowości Kwasowo znajduje się Park Pałacowy, z pierwszej połowy XIX w. który zajmuje powierzchnię 10,53 ha.

== Demografia ==
Gmina wiejska Sławno zajmuje powierzchnię 28439 ha zamieszkiwana przez 8908 osób, w tym przez 4385 kobiet. Wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 31 osób/km2. Na 100 mężczyzn przypada 97 kobiet, ludność w wieku nieprodukcyjnym na 100 mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosi 52,6. Przyrost naturalny w gminie kształtuje się na poziomie 28, wskaźnik żywych urodzeń wynosi 108.
Ludność w wieku przedprodukcyjnym : 2010, produkcyjnym: 5839, poprodukcyjnym 1059. Dane pochodzą z roku 2011<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Mieszkańcy Gminy Sławno w ramach podstawowej opieki zdrowotnej korzystają z usług świadczonych przez:
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej we Wrześnicy,
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Żukowie

== Herb ==
Herb Sławna przedstawia na czerwonym tle postać białego rybogryfa w postawie stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Z lewej strony tarczy herbowej wijący się niebieski nurt rzeki (w pionie)<ref> Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno - § 1. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)</ref>.

== Miejscowości i sołectwa ==
W skład gminy wchodzą 22 sołectwa: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Tychowo (powiat sławieński)|Tychowo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]] i [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Wsie: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Waliszewo (powiat sławieński)|Waliszewo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]], [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Dawne miejscowości: [[Boleszewo-Kolonia]], [[Borzyszkowiec]], [[Warszkowo-Kolonia]]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009.
* Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r.
* Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006.
* Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wyd. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5
* Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/public/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]

Plik:Kościół w Sławsku.jpg

2013-10-08T08:31:38Z

Magda: {{Informacje |Opis=Kościół w Sławsku XV w. |Data=2013 |Źródło="Sławno"|Autor=Włodzimierz Rączkowski |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

{{Informacje |Opis=Kościół w Sławsku XV w. |Data=2013 |Źródło="Sławno"|Autor=Włodzimierz Rączkowski |Licencja=cc-by-sa-2.5{{own}}

Gmina Sławno

2013-10-08T08:26:17Z

Magda: /* Turystyka */

{{Gmina infobox
|gmina_nazwa = Gmina Sławno
|gmina_grafika = dzielnica_brak.jpg
|opis_zdjecia =
|nazwa_dawna =
|nazwa_niemiecka =
|powiat = Powiat sławieński
|gmina_rodzaj = wiejska
|solectwa_liczba = 22
|miejscowosci_liczba = 28
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Gmina Sławno''' gmina wiejska, zajmuje obszar 284,20 km2 [[Powiat sławieński|powiatu sławieńskiego]] w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Wewnątrz gminy, na powierzchni 15,78 km2, położone jest [[miasto Sławno]] stanowiące główny ośrodek gminy. Przez obszar przebiegają ważne szlaki komunikacyjne o znaczeniu międzynarodowym: linia kolejowa [[Szczecin]] - [[Gdańsk]] oraz droga nr 6. Obszar gminy to 3,8 % powierzchni województwa, mieszkańcy gminy stanowią 2% ogółu ludności województwa.
[[Plik:Gmina Sławno.jpg|300px|right|thumb|Gmina Sławno]]
== Geografia ==
=== Położenie ===
Gmina Sławno leży we wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]], w [[Powiat sławieński|powiecie sławieńskim]]. Graniczy z następującymi gminami: od północy [[gmina Postomino]] od północnego-zachodu gmina i miasto [[Darłowo]] od południowego zachodu, [[gmina Malechowo]] oraz z gminami należącymi do [[województwo pomorskie|województwa pomorskiego]]: od południowego-wschodu gmina i miasto [[Kępice]] oraz [[gmina Kobylnica]]. Miasto [[Sławno]] leży w centrum gminy i jest siedzibą Urzędu Gminy oraz Urzędu Miasta<ref>[http://www.gminaslawno.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.
W sensie geograficznym teren gminy został przyporządkowany do Równiny Sławieńskiej wchodzącej w skład Pobrzeża Południowobałtyckiego. Równinę Sławieńską przecina kilka szerokich i podmokłych dolin rzecznych m.in. Grabowy, Moszczeniczki, Reknicy, Wieprzy. Jedynym większym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Łętowskie (402ha pow.)

=== Klimat ===
Alojzy Woś<ref>Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5</ref> (1999) zaliczył teren północnej części gminy Sławno do [[Środkowonadmorskiego Regionu Klimatycznego]], zaś pozostałą, większą część do [[Regionu Środkowopomorskiego]]. Drugi region ma, w porównaniu z pierwszym, więcej dni przymrozkowych i mroźnych, a mniej dni ciepłych. Dłużej (o około 30 dni) trwa tam okres termicznej zimy i również dłuższy jest (o około 10 dni) okres termicznego lata. Klimat obszaru Gminy Sławno kształtują masy powietrza napływające znad Atlantyku, których cechy ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Bałtyku i deniwelacji terenu na granicy z lądem. Do jego cech charakterystycznych można zaliczyć stosunkowo łagodne zimy, opóźnione i chłodne wiosny, dość chłodne lata oraz długie, ciepłe jesienie. Przeciętna roczna temperatura wynosi ok. 7,5ºC, przy przeciętnej temperaturze miesiąca najcieplejszego (lipca) ok. 17,0ºC, a najchłodniejszego (stycznia) – ok. -1,5ºC. Przeciętnie w ciągu roku notuje się zaledwie 2 dni upalne (temperatura maksymalna – powyżej 30°C), a liczba dni gorących (z temperaturą maksymalną pow. 25ºC)sięga 15-20. Liczba dni mroźnych, z temperaturą maksymalną niższą od 0°C sięga 25, a bardzo mroźnych (temperatura maksymalna niższa od -10°C) wynosi 1 dzień. Pokrywa śnieżna utrzymuje się w północnej części gminy 50 dni, a w południowo-wschodniej o 5 dni dłużej, a okres jej zalegania dzieli się zwykle na kilka części.
Okres wegetacyjny trwa ponad 190 dni i zwykle mieści się pomiędzy 25 kwietnia a 30 października. Przeciętna roczna suma opadów w północnej i środkowej części gminy nie przekracza 700 mm, ale w kierunku południowo-wschodnim wzrasta do ok. 750 mm.
Na terenie gminy dominują wiatry wiejące z zachodu i północnego zachodu. Jego przeciętna roczna prędkość wynosi 5,3 m/s. Najbardziej wietrzny jest listopad.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Krajobraz Gminy Sławno posiada cechy charakterystyczne dla równin moreny dennej z kompleksami leśnymi, w których dominuje drzewostan mieszany. Obszary wodne znajdujące się na terenie gminy Sławno zajmują ok. 450 ha i są to:
* Rzeki: [[Wieprza]], [[Moszczenica]], [[Karwina]], [[Ścięgnica]]
* [[Jezioro Łętowskie]]
Pnadto na terenie gminy wstępują zasoby surowców mineralnych takich jak: kreda jeziorna w miejscowości Kwasowo oraz wapno łąkowe
w miejscowości Żabno.

=== Przyroda ===
[[Plik:Gmina Sławno panorama.JPG|280px|right|thumb|Gmina Sławno panorama]]
Na terenie gminy znajdują się obszary podlegające ochronie prawnej:
* [[rezerwat przyrody Janiewickie Bagno]] powołany w 1962r. za względu na ochronę m.in. reliktowych stanowisk maliny moroszki, kopułowatych torfowisk wysokich.
* [[obszar chronionego krajobrazu Jezioro Łętowskie oraz okolice Kępic]] trudno dostępne brzegi jeziora otoczone terenami bagiennymi i podmokłymi łąkami stanowią tereny lęgowe ptactwa.
* [[obszar krajobrazu chronionego Smardzewskie Bagna]] w Smardzewie
* [[rezerwat Sławieńskie Dęby]] w Bolszewie
* [[Korytarz ekologiczny rzeki Wieprzy]]<ref> Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 85-87.</ref>

== Historia ==
Gmina Sławno powołana została w obecnym kształcie terytorialnym w dniu 01 stycznia 1973 roku. W drugiej połowie lat 80-tych została połączona z miastem Sławno. Wybory do samorządu w roku 1990 odbywały się do Rady Miasta i Gminy Sławno. Jesienią 1991 roku Rada Miasta i Gminy podjęła uchwałę o podziale samorządu miejsko -gminnego na dwa odrębne samorządy. W miesiącu lutym 1992 roku odbyły się wybory uzupełniające do Rady Gminy Sławno. Pierwsze posiedzenie Rady odbyło się 5 marca 1992 r. Pierwszym Wójtem Gminy Sławno został wybrany Wojciech Stefanowski.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Gmina należy do słabo uprzemysłowionych, jej główną funkcją jest funkcja rolnicza oraz obsługa rolnictwa, leśnictwa oraz działalność turystyczno-wczasowa. Obszar gminy o powierzchni 284,2 km2 w znacznej mierze zajmują wsie, charakteryzujące
się wysokim bezrobociem – średnio powyżej 22%. Użytki rolne stanowią 50,3% a lasy 41%.
Działalność gospodarczą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Gminy prowadziło 335 podmiotów gospodarczych (stan na koniec 2005 roku). Były to przede wszystkim placówki handlowe i gastronomiczne, produkujące wyroby spożywcze i przemysłowe, usługi transportowe i budownictwo<ref>Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r., s. 11</ref>. Gmina Sławno charakteryzuje się wyraźną dominacją rolnictwa (łącznie z hodowlą ryb), drobnego przetwórstwa i usług: rzemieślniczych, turystycznych oraz handlu.
Układ drogowy gminy stanowią drogi krajowe klasy III i IV :
* droga krajowa nr 6 Szczecin – Gdańsk,
* nr 205 Sławno – Darłowo,
* nr 209 Sławno – Bytów,
* nr 207 Sławno – Miastko.
Oraz drogi powiatowe : drogi podstawowe kl. V, drogi pomocnicze. Ogólna długość dróg gminnych wynosi ok. 149 km, w tym 22 km drogi utwardzone<ref>Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 58.</ref>.

== Samorząd ==
* Wójt Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6459/]
* Rada Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6461]
* Regulamin Organizacyjny Urzędu Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695]

== Kultura ==
W Gminie Sławno funkcjonuje obecnie kilkanaście świetlic, dwie prowadzone są przez lokalne stowarzyszenia, w siedmiu zajęcia organizują świetliczanki zatrudnione przez Urząd Gminy. Wszystkie świetlice są przystosowane do realizacji zajęć z dziećmi w wieku szkolnym, zostały wyposażone w sprzęt komputerowy, w niektórych znajdują się się kuchnie, co umożliwia prowadzenie zajęć kulinarnych. Świetlice umożliwiają dzieciom i młodzieży aktywne spędzanie wolnego czasu, są w nich organizowane m.in. zajęcia plastyczne, muzyczne, wycieczki krajoznawcze oraz imprezy okolicznościowe (Dzień Dziecka, Dzień Matki, Jasełka, Dzień Strażaka). Sale wiejskie służą również lokalnej społeczności do spotkań integracyjnych, zebrań i wydarzeń kulturalnych.
[[Plik:Zespół Muzyki Dawnej Juwentus.JPG|280px|right|thumb|Zespół Muzyki Dawnej "Juwentus"]]
* Świetlica Wiejska w Tychowie
* Świetlica Wiejska w Rzyszczewie
* Świetlica Wiejska w Warszkówku
* Świetlica Wiejska w Sławsku
* Świetlica Wiejska w Starym Krakowie
* Świetlica Wiejska w Warszkowie
* Świetlica Wiejska w Kwasowie
* Świetlica Wiejska w Smardzewie
* Świetlica Wiejska w Bobrowiczkach
* Świetlica Wiejska w Bobrowicach
* Świetlica Wiejska w Łętowie
* Świetlica Wiejska w Janiewicach
Zespoły muzyczne:
* Wrzosy
* Juventus
* Wrześniaczki
Poza tym na terenie Gminy Sławno funkcjonują dwie Biblioteki Publiczno – Szkolne w Żukowie i Wrześnicy.
Corocznie odbywa się szereg imprez o charakterze kulturalnym, niektóre z nich maja charakter cykliczny, jak: Festyn średniowieczny pn. „Sobota na grodzisku” w Sławsku, Festyn pn. „Parafiada” w Sławsku oraz Gminne zawody strażackie w
Janiewicach<ref>Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006, s.16.</ref>.

== Oświata ==
Przedszkola:
* Przedszkole w Gwiazdowie
* Punkt Przedszkolny w Sławsku
Szkoły podstawowe:
* Szkoła Podstawowa w Bobrowicach
* Szkoła Podstawowa im. Żołnierzy Armii Krajowej w Warszkowie
* Szkoła Podstawowa im. Gen. Stefana Roweckiego-Grota w Żukowie
* Szkoła Podstawowa we Wrześnicy
* Szkoła Podstawowa w Sławsku
Gimnazja:
* Gimnazjum w Sławsku
* Gimnazjum we Wrześnicy

Administrowaniem i obsługą finansową wszystkich szkół, dla których gmina jest organem założycielskim, zajmuje się Gminny Zespół Oświaty z siedzibą w Sławnie<ref>[http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska
* Dekanat Sławno,za wyjatkiem miasta Sławno, obejmuje 8 parafii:
* Malechowo, parafia pw. MB Gromnicznej
kościół filialny: Rzyszczewo
* Ostrowiec, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
kościół filialny:
Krąg
Podgórki
Smardzewo
* Sieciemin, parafia pw. NSPJ
kościół filialny:
Dąbrowa
Karnieszewice
* Sławsko, parafia pw. św. Piotra i Pawła Ap.
kościół filialny:
Pieszcz
Radosław
Staniewice
* Słonowice, parafia pw. św. Stanisława Kostki
kościół filialny: Tychowo
* Sulechówko, parafia pw. św. Andrzeja Boboli
kościół filialny:
Niemica
* Sierakowo Sławieńskie
* Warszkowo, parafia pw. NMP Królowej Polski
kościół filialny: Wrześnica
* Żukowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Sport ==
Na terenie Gminy Sławno prężnie działają kluby sportowe. Najstarszy z nich - Wrzos Wrześnica funkcjonuje już 40 lat. Większość klubów piłkarskich bierze udział w rozgrywkach organizowanych przez Koszaliński Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Klasie B, Orzeł Smardzewo rozgrywa mecze w Klasie A. Kluby zrzeszają blisko 200 osób – zawodników, jak i członków zarządów. Działają aktywnie na rzecz lokalnych społeczności organizują festyny, zbiórki publiczne, mecze pokazowe, obozy treningowe w czasie wakacji letnich, włączają się w organizację dożynek i innych gminnych imprez. Propagując kulturę fizyczną, przeciwdziałają patologii młodzieży, integrują społeczność, ale również dbają o jakość życia mieszkańców gminy.
* Wrzos Wrześnica
* Tramp Janiewice
* Pogoń Noskowo
* Orzeł Smardzewo
* Olympic-Mieszko Warszkowo
* Kolorowi Rzyszczewo
* Derby Gwiazdowo
* Błękitni Tychowo
Bazę sportową dla klubów stanowią: wielofunkcyjne boisko w Sławsku oraz Orlik we Wrześnicy.

== Turystyka ==
[[Plik:Rzyszczewo dwór.jpg|280px|right|thumb|:Rzyszczewo dwór]]
Gmina Sławno posiada dobre warunki dla rozwoju turystyki, składają się na nie m.in. walory środowiska przyrodniczego, jak:
zróżnicowana rzeźba terenu, czyste powietrze, korzystny klimat o dużym nasłonecznieniu i stosunkowo niewielkiej liczbie opadów wiosną i latem oraz obecność rozległych dolin rzek Wieprzy i Reknicy. Wszystko to oraz bliskość morza umożliwia uprawianie rozmaitych form turystyki zarówno pobytowej jak i kwalifikowanej. Popularna w gminie jest turystyka wodna (spływy kajakowe, wędkarstwo), ekologiczna, krajoznawcza, zarówno piesza jak i rowerowa. Bazę noclegową zapewniają pola namiotowe, domki letniskowe, pokoje gościnne oraz coraz bardziej popularne gospodarstwa agroturystyczne.
Niemałe znaczenie maja również walory kulturowe gminy, okoliczne wsie zachowały pierwotny układ ruralistyczny, nierzadko można w nich zobaczyć zabytkowe dwory, pałace i kościoły, wiele obiektów zabytkowych ma cechy regionalne.
Na terenie Gminy Sławno opisano i umieszczono w ewidencji konserwatorskiej ponad 300 obiektów zabytkowych. Są to budynki mieszkalne, pomieszczenia gospodarcze, stodoły, szkoły, budynki gospodarcze, ogrodzenia, wozownia, spichlerz, dwór, plebania, leśniczówki, kuźnia, młyn, oraz liczne kościoły. W miejscowości Janiewice znajduje się Park Dworski z II połowy XIX wieku w stylu
naturalistycznym, z dobrze zachowanym drzewostanem oraz układem przestrzennym. Park zajmuje powierzchnię ok. 2,5 ha. Także w miejscowości Kwasowo znajduje się Park Pałacowy, z pierwszej połowy XIX w. który zajmuje powierzchnię 10,53 ha.

== Demografia ==
Gmina wiejska Sławno zajmuje powierzchnię 28439 ha zamieszkiwana przez 8908 osób, w tym przez 4385 kobiet. Wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 31 osób/km2. Na 100 mężczyzn przypada 97 kobiet, ludność w wieku nieprodukcyjnym na 100 mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosi 52,6. Przyrost naturalny w gminie kształtuje się na poziomie 28, wskaźnik żywych urodzeń wynosi 108.
Ludność w wieku przedprodukcyjnym : 2010, produkcyjnym: 5839, poprodukcyjnym 1059. Dane pochodzą z roku 2011<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Mieszkańcy Gminy Sławno w ramach podstawowej opieki zdrowotnej korzystają z usług świadczonych przez:
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej we Wrześnicy,
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Żukowie

== Herb ==
Herb Sławna przedstawia na czerwonym tle postać białego rybogryfa w postawie stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Z lewej strony tarczy herbowej wijący się niebieski nurt rzeki (w pionie)<ref> Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno - § 1. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)</ref>.

== Miejscowości i sołectwa ==
W skład gminy wchodzą 22 sołectwa: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Tychowo (powiat sławieński)|Tychowo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]] i [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Wsie: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Waliszewo (powiat sławieński)|Waliszewo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]], [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Dawne miejscowości: [[Boleszewo-Kolonia]], [[Borzyszkowiec]], [[Warszkowo-Kolonia]]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009.
* Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r.
* Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006.
* Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wyd. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5
* Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/public/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]

Gmina Sławno

2013-10-08T08:25:58Z

Magda: /* Turystyka */

{{Gmina infobox
|gmina_nazwa = Gmina Sławno
|gmina_grafika = dzielnica_brak.jpg
|opis_zdjecia =
|nazwa_dawna =
|nazwa_niemiecka =
|powiat = Powiat sławieński
|gmina_rodzaj = wiejska
|solectwa_liczba = 22
|miejscowosci_liczba = 28
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Gmina Sławno''' gmina wiejska, zajmuje obszar 284,20 km2 [[Powiat sławieński|powiatu sławieńskiego]] w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Wewnątrz gminy, na powierzchni 15,78 km2, położone jest [[miasto Sławno]] stanowiące główny ośrodek gminy. Przez obszar przebiegają ważne szlaki komunikacyjne o znaczeniu międzynarodowym: linia kolejowa [[Szczecin]] - [[Gdańsk]] oraz droga nr 6. Obszar gminy to 3,8 % powierzchni województwa, mieszkańcy gminy stanowią 2% ogółu ludności województwa.
[[Plik:Gmina Sławno.jpg|300px|right|thumb|Gmina Sławno]]
== Geografia ==
=== Położenie ===
Gmina Sławno leży we wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]], w [[Powiat sławieński|powiecie sławieńskim]]. Graniczy z następującymi gminami: od północy [[gmina Postomino]] od północnego-zachodu gmina i miasto [[Darłowo]] od południowego zachodu, [[gmina Malechowo]] oraz z gminami należącymi do [[województwo pomorskie|województwa pomorskiego]]: od południowego-wschodu gmina i miasto [[Kępice]] oraz [[gmina Kobylnica]]. Miasto [[Sławno]] leży w centrum gminy i jest siedzibą Urzędu Gminy oraz Urzędu Miasta<ref>[http://www.gminaslawno.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.
W sensie geograficznym teren gminy został przyporządkowany do Równiny Sławieńskiej wchodzącej w skład Pobrzeża Południowobałtyckiego. Równinę Sławieńską przecina kilka szerokich i podmokłych dolin rzecznych m.in. Grabowy, Moszczeniczki, Reknicy, Wieprzy. Jedynym większym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Łętowskie (402ha pow.)

=== Klimat ===
Alojzy Woś<ref>Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5</ref> (1999) zaliczył teren północnej części gminy Sławno do [[Środkowonadmorskiego Regionu Klimatycznego]], zaś pozostałą, większą część do [[Regionu Środkowopomorskiego]]. Drugi region ma, w porównaniu z pierwszym, więcej dni przymrozkowych i mroźnych, a mniej dni ciepłych. Dłużej (o około 30 dni) trwa tam okres termicznej zimy i również dłuższy jest (o około 10 dni) okres termicznego lata. Klimat obszaru Gminy Sławno kształtują masy powietrza napływające znad Atlantyku, których cechy ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Bałtyku i deniwelacji terenu na granicy z lądem. Do jego cech charakterystycznych można zaliczyć stosunkowo łagodne zimy, opóźnione i chłodne wiosny, dość chłodne lata oraz długie, ciepłe jesienie. Przeciętna roczna temperatura wynosi ok. 7,5ºC, przy przeciętnej temperaturze miesiąca najcieplejszego (lipca) ok. 17,0ºC, a najchłodniejszego (stycznia) – ok. -1,5ºC. Przeciętnie w ciągu roku notuje się zaledwie 2 dni upalne (temperatura maksymalna – powyżej 30°C), a liczba dni gorących (z temperaturą maksymalną pow. 25ºC)sięga 15-20. Liczba dni mroźnych, z temperaturą maksymalną niższą od 0°C sięga 25, a bardzo mroźnych (temperatura maksymalna niższa od -10°C) wynosi 1 dzień. Pokrywa śnieżna utrzymuje się w północnej części gminy 50 dni, a w południowo-wschodniej o 5 dni dłużej, a okres jej zalegania dzieli się zwykle na kilka części.
Okres wegetacyjny trwa ponad 190 dni i zwykle mieści się pomiędzy 25 kwietnia a 30 października. Przeciętna roczna suma opadów w północnej i środkowej części gminy nie przekracza 700 mm, ale w kierunku południowo-wschodnim wzrasta do ok. 750 mm.
Na terenie gminy dominują wiatry wiejące z zachodu i północnego zachodu. Jego przeciętna roczna prędkość wynosi 5,3 m/s. Najbardziej wietrzny jest listopad.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Krajobraz Gminy Sławno posiada cechy charakterystyczne dla równin moreny dennej z kompleksami leśnymi, w których dominuje drzewostan mieszany. Obszary wodne znajdujące się na terenie gminy Sławno zajmują ok. 450 ha i są to:
* Rzeki: [[Wieprza]], [[Moszczenica]], [[Karwina]], [[Ścięgnica]]
* [[Jezioro Łętowskie]]
Pnadto na terenie gminy wstępują zasoby surowców mineralnych takich jak: kreda jeziorna w miejscowości Kwasowo oraz wapno łąkowe
w miejscowości Żabno.

=== Przyroda ===
[[Plik:Gmina Sławno panorama.JPG|280px|right|thumb|Gmina Sławno panorama]]
Na terenie gminy znajdują się obszary podlegające ochronie prawnej:
* [[rezerwat przyrody Janiewickie Bagno]] powołany w 1962r. za względu na ochronę m.in. reliktowych stanowisk maliny moroszki, kopułowatych torfowisk wysokich.
* [[obszar chronionego krajobrazu Jezioro Łętowskie oraz okolice Kępic]] trudno dostępne brzegi jeziora otoczone terenami bagiennymi i podmokłymi łąkami stanowią tereny lęgowe ptactwa.
* [[obszar krajobrazu chronionego Smardzewskie Bagna]] w Smardzewie
* [[rezerwat Sławieńskie Dęby]] w Bolszewie
* [[Korytarz ekologiczny rzeki Wieprzy]]<ref> Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 85-87.</ref>

== Historia ==
Gmina Sławno powołana została w obecnym kształcie terytorialnym w dniu 01 stycznia 1973 roku. W drugiej połowie lat 80-tych została połączona z miastem Sławno. Wybory do samorządu w roku 1990 odbywały się do Rady Miasta i Gminy Sławno. Jesienią 1991 roku Rada Miasta i Gminy podjęła uchwałę o podziale samorządu miejsko -gminnego na dwa odrębne samorządy. W miesiącu lutym 1992 roku odbyły się wybory uzupełniające do Rady Gminy Sławno. Pierwsze posiedzenie Rady odbyło się 5 marca 1992 r. Pierwszym Wójtem Gminy Sławno został wybrany Wojciech Stefanowski.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Gmina należy do słabo uprzemysłowionych, jej główną funkcją jest funkcja rolnicza oraz obsługa rolnictwa, leśnictwa oraz działalność turystyczno-wczasowa. Obszar gminy o powierzchni 284,2 km2 w znacznej mierze zajmują wsie, charakteryzujące
się wysokim bezrobociem – średnio powyżej 22%. Użytki rolne stanowią 50,3% a lasy 41%.
Działalność gospodarczą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Gminy prowadziło 335 podmiotów gospodarczych (stan na koniec 2005 roku). Były to przede wszystkim placówki handlowe i gastronomiczne, produkujące wyroby spożywcze i przemysłowe, usługi transportowe i budownictwo<ref>Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r., s. 11</ref>. Gmina Sławno charakteryzuje się wyraźną dominacją rolnictwa (łącznie z hodowlą ryb), drobnego przetwórstwa i usług: rzemieślniczych, turystycznych oraz handlu.
Układ drogowy gminy stanowią drogi krajowe klasy III i IV :
* droga krajowa nr 6 Szczecin – Gdańsk,
* nr 205 Sławno – Darłowo,
* nr 209 Sławno – Bytów,
* nr 207 Sławno – Miastko.
Oraz drogi powiatowe : drogi podstawowe kl. V, drogi pomocnicze. Ogólna długość dróg gminnych wynosi ok. 149 km, w tym 22 km drogi utwardzone<ref>Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 58.</ref>.

== Samorząd ==
* Wójt Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6459/]
* Rada Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6461]
* Regulamin Organizacyjny Urzędu Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695]

== Kultura ==
W Gminie Sławno funkcjonuje obecnie kilkanaście świetlic, dwie prowadzone są przez lokalne stowarzyszenia, w siedmiu zajęcia organizują świetliczanki zatrudnione przez Urząd Gminy. Wszystkie świetlice są przystosowane do realizacji zajęć z dziećmi w wieku szkolnym, zostały wyposażone w sprzęt komputerowy, w niektórych znajdują się się kuchnie, co umożliwia prowadzenie zajęć kulinarnych. Świetlice umożliwiają dzieciom i młodzieży aktywne spędzanie wolnego czasu, są w nich organizowane m.in. zajęcia plastyczne, muzyczne, wycieczki krajoznawcze oraz imprezy okolicznościowe (Dzień Dziecka, Dzień Matki, Jasełka, Dzień Strażaka). Sale wiejskie służą również lokalnej społeczności do spotkań integracyjnych, zebrań i wydarzeń kulturalnych.
[[Plik:Zespół Muzyki Dawnej Juwentus.JPG|280px|right|thumb|Zespół Muzyki Dawnej "Juwentus"]]
* Świetlica Wiejska w Tychowie
* Świetlica Wiejska w Rzyszczewie
* Świetlica Wiejska w Warszkówku
* Świetlica Wiejska w Sławsku
* Świetlica Wiejska w Starym Krakowie
* Świetlica Wiejska w Warszkowie
* Świetlica Wiejska w Kwasowie
* Świetlica Wiejska w Smardzewie
* Świetlica Wiejska w Bobrowiczkach
* Świetlica Wiejska w Bobrowicach
* Świetlica Wiejska w Łętowie
* Świetlica Wiejska w Janiewicach
Zespoły muzyczne:
* Wrzosy
* Juventus
* Wrześniaczki
Poza tym na terenie Gminy Sławno funkcjonują dwie Biblioteki Publiczno – Szkolne w Żukowie i Wrześnicy.
Corocznie odbywa się szereg imprez o charakterze kulturalnym, niektóre z nich maja charakter cykliczny, jak: Festyn średniowieczny pn. „Sobota na grodzisku” w Sławsku, Festyn pn. „Parafiada” w Sławsku oraz Gminne zawody strażackie w
Janiewicach<ref>Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006, s.16.</ref>.

== Oświata ==
Przedszkola:
* Przedszkole w Gwiazdowie
* Punkt Przedszkolny w Sławsku
Szkoły podstawowe:
* Szkoła Podstawowa w Bobrowicach
* Szkoła Podstawowa im. Żołnierzy Armii Krajowej w Warszkowie
* Szkoła Podstawowa im. Gen. Stefana Roweckiego-Grota w Żukowie
* Szkoła Podstawowa we Wrześnicy
* Szkoła Podstawowa w Sławsku
Gimnazja:
* Gimnazjum w Sławsku
* Gimnazjum we Wrześnicy

Administrowaniem i obsługą finansową wszystkich szkół, dla których gmina jest organem założycielskim, zajmuje się Gminny Zespół Oświaty z siedzibą w Sławnie<ref>[http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska
* Dekanat Sławno,za wyjatkiem miasta Sławno, obejmuje 8 parafii:
* Malechowo, parafia pw. MB Gromnicznej
kościół filialny: Rzyszczewo
* Ostrowiec, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
kościół filialny:
Krąg
Podgórki
Smardzewo
* Sieciemin, parafia pw. NSPJ
kościół filialny:
Dąbrowa
Karnieszewice
* Sławsko, parafia pw. św. Piotra i Pawła Ap.
kościół filialny:
Pieszcz
Radosław
Staniewice
* Słonowice, parafia pw. św. Stanisława Kostki
kościół filialny: Tychowo
* Sulechówko, parafia pw. św. Andrzeja Boboli
kościół filialny:
Niemica
* Sierakowo Sławieńskie
* Warszkowo, parafia pw. NMP Królowej Polski
kościół filialny: Wrześnica
* Żukowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Sport ==
Na terenie Gminy Sławno prężnie działają kluby sportowe. Najstarszy z nich - Wrzos Wrześnica funkcjonuje już 40 lat. Większość klubów piłkarskich bierze udział w rozgrywkach organizowanych przez Koszaliński Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Klasie B, Orzeł Smardzewo rozgrywa mecze w Klasie A. Kluby zrzeszają blisko 200 osób – zawodników, jak i członków zarządów. Działają aktywnie na rzecz lokalnych społeczności organizują festyny, zbiórki publiczne, mecze pokazowe, obozy treningowe w czasie wakacji letnich, włączają się w organizację dożynek i innych gminnych imprez. Propagując kulturę fizyczną, przeciwdziałają patologii młodzieży, integrują społeczność, ale również dbają o jakość życia mieszkańców gminy.
* Wrzos Wrześnica
* Tramp Janiewice
* Pogoń Noskowo
* Orzeł Smardzewo
* Olympic-Mieszko Warszkowo
* Kolorowi Rzyszczewo
* Derby Gwiazdowo
* Błękitni Tychowo
Bazę sportową dla klubów stanowią: wielofunkcyjne boisko w Sławsku oraz Orlik we Wrześnicy.

== Turystyka ==
[[Plik::Rzyszczewo dwór.jpg|280px|right|thumb|:Rzyszczewo dwór]]
Gmina Sławno posiada dobre warunki dla rozwoju turystyki, składają się na nie m.in. walory środowiska przyrodniczego, jak:
zróżnicowana rzeźba terenu, czyste powietrze, korzystny klimat o dużym nasłonecznieniu i stosunkowo niewielkiej liczbie opadów wiosną i latem oraz obecność rozległych dolin rzek Wieprzy i Reknicy. Wszystko to oraz bliskość morza umożliwia uprawianie rozmaitych form turystyki zarówno pobytowej jak i kwalifikowanej. Popularna w gminie jest turystyka wodna (spływy kajakowe, wędkarstwo), ekologiczna, krajoznawcza, zarówno piesza jak i rowerowa. Bazę noclegową zapewniają pola namiotowe, domki letniskowe, pokoje gościnne oraz coraz bardziej popularne gospodarstwa agroturystyczne.
Niemałe znaczenie maja również walory kulturowe gminy, okoliczne wsie zachowały pierwotny układ ruralistyczny, nierzadko można w nich zobaczyć zabytkowe dwory, pałace i kościoły, wiele obiektów zabytkowych ma cechy regionalne.
Na terenie Gminy Sławno opisano i umieszczono w ewidencji konserwatorskiej ponad 300 obiektów zabytkowych. Są to budynki mieszkalne, pomieszczenia gospodarcze, stodoły, szkoły, budynki gospodarcze, ogrodzenia, wozownia, spichlerz, dwór, plebania, leśniczówki, kuźnia, młyn, oraz liczne kościoły. W miejscowości Janiewice znajduje się Park Dworski z II połowy XIX wieku w stylu
naturalistycznym, z dobrze zachowanym drzewostanem oraz układem przestrzennym. Park zajmuje powierzchnię ok. 2,5 ha. Także w miejscowości Kwasowo znajduje się Park Pałacowy, z pierwszej połowy XIX w. który zajmuje powierzchnię 10,53 ha.

== Demografia ==
Gmina wiejska Sławno zajmuje powierzchnię 28439 ha zamieszkiwana przez 8908 osób, w tym przez 4385 kobiet. Wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 31 osób/km2. Na 100 mężczyzn przypada 97 kobiet, ludność w wieku nieprodukcyjnym na 100 mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosi 52,6. Przyrost naturalny w gminie kształtuje się na poziomie 28, wskaźnik żywych urodzeń wynosi 108.
Ludność w wieku przedprodukcyjnym : 2010, produkcyjnym: 5839, poprodukcyjnym 1059. Dane pochodzą z roku 2011<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Mieszkańcy Gminy Sławno w ramach podstawowej opieki zdrowotnej korzystają z usług świadczonych przez:
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej we Wrześnicy,
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Żukowie

== Herb ==
Herb Sławna przedstawia na czerwonym tle postać białego rybogryfa w postawie stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Z lewej strony tarczy herbowej wijący się niebieski nurt rzeki (w pionie)<ref> Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno - § 1. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)</ref>.

== Miejscowości i sołectwa ==
W skład gminy wchodzą 22 sołectwa: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Tychowo (powiat sławieński)|Tychowo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]] i [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Wsie: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Waliszewo (powiat sławieński)|Waliszewo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]], [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Dawne miejscowości: [[Boleszewo-Kolonia]], [[Borzyszkowiec]], [[Warszkowo-Kolonia]]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009.
* Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r.
* Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006.
* Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wyd. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5
* Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/public/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]

Gmina Sławno

2013-10-08T08:23:37Z

Magda: /* Kultura */

{{Gmina infobox
|gmina_nazwa = Gmina Sławno
|gmina_grafika = dzielnica_brak.jpg
|opis_zdjecia =
|nazwa_dawna =
|nazwa_niemiecka =
|powiat = Powiat sławieński
|gmina_rodzaj = wiejska
|solectwa_liczba = 22
|miejscowosci_liczba = 28
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Gmina Sławno''' gmina wiejska, zajmuje obszar 284,20 km2 [[Powiat sławieński|powiatu sławieńskiego]] w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Wewnątrz gminy, na powierzchni 15,78 km2, położone jest [[miasto Sławno]] stanowiące główny ośrodek gminy. Przez obszar przebiegają ważne szlaki komunikacyjne o znaczeniu międzynarodowym: linia kolejowa [[Szczecin]] - [[Gdańsk]] oraz droga nr 6. Obszar gminy to 3,8 % powierzchni województwa, mieszkańcy gminy stanowią 2% ogółu ludności województwa.
[[Plik:Gmina Sławno.jpg|300px|right|thumb|Gmina Sławno]]
== Geografia ==
=== Położenie ===
Gmina Sławno leży we wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]], w [[Powiat sławieński|powiecie sławieńskim]]. Graniczy z następującymi gminami: od północy [[gmina Postomino]] od północnego-zachodu gmina i miasto [[Darłowo]] od południowego zachodu, [[gmina Malechowo]] oraz z gminami należącymi do [[województwo pomorskie|województwa pomorskiego]]: od południowego-wschodu gmina i miasto [[Kępice]] oraz [[gmina Kobylnica]]. Miasto [[Sławno]] leży w centrum gminy i jest siedzibą Urzędu Gminy oraz Urzędu Miasta<ref>[http://www.gminaslawno.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.
W sensie geograficznym teren gminy został przyporządkowany do Równiny Sławieńskiej wchodzącej w skład Pobrzeża Południowobałtyckiego. Równinę Sławieńską przecina kilka szerokich i podmokłych dolin rzecznych m.in. Grabowy, Moszczeniczki, Reknicy, Wieprzy. Jedynym większym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Łętowskie (402ha pow.)

=== Klimat ===
Alojzy Woś<ref>Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5</ref> (1999) zaliczył teren północnej części gminy Sławno do [[Środkowonadmorskiego Regionu Klimatycznego]], zaś pozostałą, większą część do [[Regionu Środkowopomorskiego]]. Drugi region ma, w porównaniu z pierwszym, więcej dni przymrozkowych i mroźnych, a mniej dni ciepłych. Dłużej (o około 30 dni) trwa tam okres termicznej zimy i również dłuższy jest (o około 10 dni) okres termicznego lata. Klimat obszaru Gminy Sławno kształtują masy powietrza napływające znad Atlantyku, których cechy ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Bałtyku i deniwelacji terenu na granicy z lądem. Do jego cech charakterystycznych można zaliczyć stosunkowo łagodne zimy, opóźnione i chłodne wiosny, dość chłodne lata oraz długie, ciepłe jesienie. Przeciętna roczna temperatura wynosi ok. 7,5ºC, przy przeciętnej temperaturze miesiąca najcieplejszego (lipca) ok. 17,0ºC, a najchłodniejszego (stycznia) – ok. -1,5ºC. Przeciętnie w ciągu roku notuje się zaledwie 2 dni upalne (temperatura maksymalna – powyżej 30°C), a liczba dni gorących (z temperaturą maksymalną pow. 25ºC)sięga 15-20. Liczba dni mroźnych, z temperaturą maksymalną niższą od 0°C sięga 25, a bardzo mroźnych (temperatura maksymalna niższa od -10°C) wynosi 1 dzień. Pokrywa śnieżna utrzymuje się w północnej części gminy 50 dni, a w południowo-wschodniej o 5 dni dłużej, a okres jej zalegania dzieli się zwykle na kilka części.
Okres wegetacyjny trwa ponad 190 dni i zwykle mieści się pomiędzy 25 kwietnia a 30 października. Przeciętna roczna suma opadów w północnej i środkowej części gminy nie przekracza 700 mm, ale w kierunku południowo-wschodnim wzrasta do ok. 750 mm.
Na terenie gminy dominują wiatry wiejące z zachodu i północnego zachodu. Jego przeciętna roczna prędkość wynosi 5,3 m/s. Najbardziej wietrzny jest listopad.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Krajobraz Gminy Sławno posiada cechy charakterystyczne dla równin moreny dennej z kompleksami leśnymi, w których dominuje drzewostan mieszany. Obszary wodne znajdujące się na terenie gminy Sławno zajmują ok. 450 ha i są to:
* Rzeki: [[Wieprza]], [[Moszczenica]], [[Karwina]], [[Ścięgnica]]
* [[Jezioro Łętowskie]]
Pnadto na terenie gminy wstępują zasoby surowców mineralnych takich jak: kreda jeziorna w miejscowości Kwasowo oraz wapno łąkowe
w miejscowości Żabno.

=== Przyroda ===
[[Plik:Gmina Sławno panorama.JPG|280px|right|thumb|Gmina Sławno panorama]]
Na terenie gminy znajdują się obszary podlegające ochronie prawnej:
* [[rezerwat przyrody Janiewickie Bagno]] powołany w 1962r. za względu na ochronę m.in. reliktowych stanowisk maliny moroszki, kopułowatych torfowisk wysokich.
* [[obszar chronionego krajobrazu Jezioro Łętowskie oraz okolice Kępic]] trudno dostępne brzegi jeziora otoczone terenami bagiennymi i podmokłymi łąkami stanowią tereny lęgowe ptactwa.
* [[obszar krajobrazu chronionego Smardzewskie Bagna]] w Smardzewie
* [[rezerwat Sławieńskie Dęby]] w Bolszewie
* [[Korytarz ekologiczny rzeki Wieprzy]]<ref> Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 85-87.</ref>

== Historia ==
Gmina Sławno powołana została w obecnym kształcie terytorialnym w dniu 01 stycznia 1973 roku. W drugiej połowie lat 80-tych została połączona z miastem Sławno. Wybory do samorządu w roku 1990 odbywały się do Rady Miasta i Gminy Sławno. Jesienią 1991 roku Rada Miasta i Gminy podjęła uchwałę o podziale samorządu miejsko -gminnego na dwa odrębne samorządy. W miesiącu lutym 1992 roku odbyły się wybory uzupełniające do Rady Gminy Sławno. Pierwsze posiedzenie Rady odbyło się 5 marca 1992 r. Pierwszym Wójtem Gminy Sławno został wybrany Wojciech Stefanowski.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Gmina należy do słabo uprzemysłowionych, jej główną funkcją jest funkcja rolnicza oraz obsługa rolnictwa, leśnictwa oraz działalność turystyczno-wczasowa. Obszar gminy o powierzchni 284,2 km2 w znacznej mierze zajmują wsie, charakteryzujące
się wysokim bezrobociem – średnio powyżej 22%. Użytki rolne stanowią 50,3% a lasy 41%.
Działalność gospodarczą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Gminy prowadziło 335 podmiotów gospodarczych (stan na koniec 2005 roku). Były to przede wszystkim placówki handlowe i gastronomiczne, produkujące wyroby spożywcze i przemysłowe, usługi transportowe i budownictwo<ref>Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r., s. 11</ref>. Gmina Sławno charakteryzuje się wyraźną dominacją rolnictwa (łącznie z hodowlą ryb), drobnego przetwórstwa i usług: rzemieślniczych, turystycznych oraz handlu.
Układ drogowy gminy stanowią drogi krajowe klasy III i IV :
* droga krajowa nr 6 Szczecin – Gdańsk,
* nr 205 Sławno – Darłowo,
* nr 209 Sławno – Bytów,
* nr 207 Sławno – Miastko.
Oraz drogi powiatowe : drogi podstawowe kl. V, drogi pomocnicze. Ogólna długość dróg gminnych wynosi ok. 149 km, w tym 22 km drogi utwardzone<ref>Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 58.</ref>.

== Samorząd ==
* Wójt Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6459/]
* Rada Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6461]
* Regulamin Organizacyjny Urzędu Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695]

== Kultura ==
W Gminie Sławno funkcjonuje obecnie kilkanaście świetlic, dwie prowadzone są przez lokalne stowarzyszenia, w siedmiu zajęcia organizują świetliczanki zatrudnione przez Urząd Gminy. Wszystkie świetlice są przystosowane do realizacji zajęć z dziećmi w wieku szkolnym, zostały wyposażone w sprzęt komputerowy, w niektórych znajdują się się kuchnie, co umożliwia prowadzenie zajęć kulinarnych. Świetlice umożliwiają dzieciom i młodzieży aktywne spędzanie wolnego czasu, są w nich organizowane m.in. zajęcia plastyczne, muzyczne, wycieczki krajoznawcze oraz imprezy okolicznościowe (Dzień Dziecka, Dzień Matki, Jasełka, Dzień Strażaka). Sale wiejskie służą również lokalnej społeczności do spotkań integracyjnych, zebrań i wydarzeń kulturalnych.
[[Plik:Zespół Muzyki Dawnej Juwentus.JPG|280px|right|thumb|Zespół Muzyki Dawnej "Juwentus"]]
* Świetlica Wiejska w Tychowie
* Świetlica Wiejska w Rzyszczewie
* Świetlica Wiejska w Warszkówku
* Świetlica Wiejska w Sławsku
* Świetlica Wiejska w Starym Krakowie
* Świetlica Wiejska w Warszkowie
* Świetlica Wiejska w Kwasowie
* Świetlica Wiejska w Smardzewie
* Świetlica Wiejska w Bobrowiczkach
* Świetlica Wiejska w Bobrowicach
* Świetlica Wiejska w Łętowie
* Świetlica Wiejska w Janiewicach
Zespoły muzyczne:
* Wrzosy
* Juventus
* Wrześniaczki
Poza tym na terenie Gminy Sławno funkcjonują dwie Biblioteki Publiczno – Szkolne w Żukowie i Wrześnicy.
Corocznie odbywa się szereg imprez o charakterze kulturalnym, niektóre z nich maja charakter cykliczny, jak: Festyn średniowieczny pn. „Sobota na grodzisku” w Sławsku, Festyn pn. „Parafiada” w Sławsku oraz Gminne zawody strażackie w
Janiewicach<ref>Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006, s.16.</ref>.

== Oświata ==
Przedszkola:
* Przedszkole w Gwiazdowie
* Punkt Przedszkolny w Sławsku
Szkoły podstawowe:
* Szkoła Podstawowa w Bobrowicach
* Szkoła Podstawowa im. Żołnierzy Armii Krajowej w Warszkowie
* Szkoła Podstawowa im. Gen. Stefana Roweckiego-Grota w Żukowie
* Szkoła Podstawowa we Wrześnicy
* Szkoła Podstawowa w Sławsku
Gimnazja:
* Gimnazjum w Sławsku
* Gimnazjum we Wrześnicy

Administrowaniem i obsługą finansową wszystkich szkół, dla których gmina jest organem założycielskim, zajmuje się Gminny Zespół Oświaty z siedzibą w Sławnie<ref>[http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska
* Dekanat Sławno,za wyjatkiem miasta Sławno, obejmuje 8 parafii:
* Malechowo, parafia pw. MB Gromnicznej
kościół filialny: Rzyszczewo
* Ostrowiec, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
kościół filialny:
Krąg
Podgórki
Smardzewo
* Sieciemin, parafia pw. NSPJ
kościół filialny:
Dąbrowa
Karnieszewice
* Sławsko, parafia pw. św. Piotra i Pawła Ap.
kościół filialny:
Pieszcz
Radosław
Staniewice
* Słonowice, parafia pw. św. Stanisława Kostki
kościół filialny: Tychowo
* Sulechówko, parafia pw. św. Andrzeja Boboli
kościół filialny:
Niemica
* Sierakowo Sławieńskie
* Warszkowo, parafia pw. NMP Królowej Polski
kościół filialny: Wrześnica
* Żukowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Sport ==
Na terenie Gminy Sławno prężnie działają kluby sportowe. Najstarszy z nich - Wrzos Wrześnica funkcjonuje już 40 lat. Większość klubów piłkarskich bierze udział w rozgrywkach organizowanych przez Koszaliński Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Klasie B, Orzeł Smardzewo rozgrywa mecze w Klasie A. Kluby zrzeszają blisko 200 osób – zawodników, jak i członków zarządów. Działają aktywnie na rzecz lokalnych społeczności organizują festyny, zbiórki publiczne, mecze pokazowe, obozy treningowe w czasie wakacji letnich, włączają się w organizację dożynek i innych gminnych imprez. Propagując kulturę fizyczną, przeciwdziałają patologii młodzieży, integrują społeczność, ale również dbają o jakość życia mieszkańców gminy.
* Wrzos Wrześnica
* Tramp Janiewice
* Pogoń Noskowo
* Orzeł Smardzewo
* Olympic-Mieszko Warszkowo
* Kolorowi Rzyszczewo
* Derby Gwiazdowo
* Błękitni Tychowo
Bazę sportową dla klubów stanowią: wielofunkcyjne boisko w Sławsku oraz Orlik we Wrześnicy.

== Turystyka ==
Gmina Sławno posiada dobre warunki dla rozwoju turystyki, składają się na nie m.in. walory środowiska przyrodniczego, jak:
zróżnicowana rzeźba terenu, czyste powietrze, korzystny klimat o dużym nasłonecznieniu i stosunkowo niewielkiej liczbie opadów wiosną i latem oraz obecność rozległych dolin rzek Wieprzy i Reknicy. Wszystko to oraz bliskość morza umożliwia uprawianie rozmaitych form turystyki zarówno pobytowej jak i kwalifikowanej. Popularna w gminie jest turystyka wodna (spływy kajakowe, wędkarstwo), ekologiczna, krajoznawcza, zarówno piesza jak i rowerowa. Bazę noclegową zapewniają pola namiotowe, domki letniskowe, pokoje gościnne oraz coraz bardziej popularne gospodarstwa agroturystyczne.
Niemałe znaczenie maja również walory kulturowe gminy, okoliczne wsie zachowały pierwotny układ ruralistyczny, nierzadko można w nich zobaczyć zabytkowe dwory, pałace i kościoły, wiele obiektów zabytkowych ma cechy regionalne.
Na terenie Gminy Sławno opisano i umieszczono w ewidencji konserwatorskiej ponad 300 obiektów zabytkowych. Są to budynki mieszkalne, pomieszczenia gospodarcze, stodoły, szkoły, budynki gospodarcze, ogrodzenia, wozownia, spichlerz, dwór, plebania, leśniczówki, kuźnia, młyn, oraz liczne kościoły. W miejscowości Janiewice znajduje się Park Dworski z II połowy XIX wieku w stylu
naturalistycznym, z dobrze zachowanym drzewostanem oraz układem przestrzennym. Park zajmuje powierzchnię ok. 2,5 ha. Także w miejscowości Kwasowo znajduje się Park Pałacowy, z pierwszej połowy XIX w. który zajmuje powierzchnię 10,53 ha.

== Demografia ==
Gmina wiejska Sławno zajmuje powierzchnię 28439 ha zamieszkiwana przez 8908 osób, w tym przez 4385 kobiet. Wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 31 osób/km2. Na 100 mężczyzn przypada 97 kobiet, ludność w wieku nieprodukcyjnym na 100 mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosi 52,6. Przyrost naturalny w gminie kształtuje się na poziomie 28, wskaźnik żywych urodzeń wynosi 108.
Ludność w wieku przedprodukcyjnym : 2010, produkcyjnym: 5839, poprodukcyjnym 1059. Dane pochodzą z roku 2011<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Mieszkańcy Gminy Sławno w ramach podstawowej opieki zdrowotnej korzystają z usług świadczonych przez:
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej we Wrześnicy,
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Żukowie

== Herb ==
Herb Sławna przedstawia na czerwonym tle postać białego rybogryfa w postawie stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Z lewej strony tarczy herbowej wijący się niebieski nurt rzeki (w pionie)<ref> Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno - § 1. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)</ref>.

== Miejscowości i sołectwa ==
W skład gminy wchodzą 22 sołectwa: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Tychowo (powiat sławieński)|Tychowo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]] i [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Wsie: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Waliszewo (powiat sławieński)|Waliszewo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]], [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Dawne miejscowości: [[Boleszewo-Kolonia]], [[Borzyszkowiec]], [[Warszkowo-Kolonia]]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009.
* Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r.
* Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006.
* Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wyd. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5
* Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/public/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]

Gmina Sławno

2013-10-08T08:23:18Z

Magda: /* Przyroda */

{{Gmina infobox
|gmina_nazwa = Gmina Sławno
|gmina_grafika = dzielnica_brak.jpg
|opis_zdjecia =
|nazwa_dawna =
|nazwa_niemiecka =
|powiat = Powiat sławieński
|gmina_rodzaj = wiejska
|solectwa_liczba = 22
|miejscowosci_liczba = 28
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Gmina Sławno''' gmina wiejska, zajmuje obszar 284,20 km2 [[Powiat sławieński|powiatu sławieńskiego]] w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Wewnątrz gminy, na powierzchni 15,78 km2, położone jest [[miasto Sławno]] stanowiące główny ośrodek gminy. Przez obszar przebiegają ważne szlaki komunikacyjne o znaczeniu międzynarodowym: linia kolejowa [[Szczecin]] - [[Gdańsk]] oraz droga nr 6. Obszar gminy to 3,8 % powierzchni województwa, mieszkańcy gminy stanowią 2% ogółu ludności województwa.
[[Plik:Gmina Sławno.jpg|300px|right|thumb|Gmina Sławno]]
== Geografia ==
=== Położenie ===
Gmina Sławno leży we wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]], w [[Powiat sławieński|powiecie sławieńskim]]. Graniczy z następującymi gminami: od północy [[gmina Postomino]] od północnego-zachodu gmina i miasto [[Darłowo]] od południowego zachodu, [[gmina Malechowo]] oraz z gminami należącymi do [[województwo pomorskie|województwa pomorskiego]]: od południowego-wschodu gmina i miasto [[Kępice]] oraz [[gmina Kobylnica]]. Miasto [[Sławno]] leży w centrum gminy i jest siedzibą Urzędu Gminy oraz Urzędu Miasta<ref>[http://www.gminaslawno.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.
W sensie geograficznym teren gminy został przyporządkowany do Równiny Sławieńskiej wchodzącej w skład Pobrzeża Południowobałtyckiego. Równinę Sławieńską przecina kilka szerokich i podmokłych dolin rzecznych m.in. Grabowy, Moszczeniczki, Reknicy, Wieprzy. Jedynym większym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Łętowskie (402ha pow.)

=== Klimat ===
Alojzy Woś<ref>Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5</ref> (1999) zaliczył teren północnej części gminy Sławno do [[Środkowonadmorskiego Regionu Klimatycznego]], zaś pozostałą, większą część do [[Regionu Środkowopomorskiego]]. Drugi region ma, w porównaniu z pierwszym, więcej dni przymrozkowych i mroźnych, a mniej dni ciepłych. Dłużej (o około 30 dni) trwa tam okres termicznej zimy i również dłuższy jest (o około 10 dni) okres termicznego lata. Klimat obszaru Gminy Sławno kształtują masy powietrza napływające znad Atlantyku, których cechy ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Bałtyku i deniwelacji terenu na granicy z lądem. Do jego cech charakterystycznych można zaliczyć stosunkowo łagodne zimy, opóźnione i chłodne wiosny, dość chłodne lata oraz długie, ciepłe jesienie. Przeciętna roczna temperatura wynosi ok. 7,5ºC, przy przeciętnej temperaturze miesiąca najcieplejszego (lipca) ok. 17,0ºC, a najchłodniejszego (stycznia) – ok. -1,5ºC. Przeciętnie w ciągu roku notuje się zaledwie 2 dni upalne (temperatura maksymalna – powyżej 30°C), a liczba dni gorących (z temperaturą maksymalną pow. 25ºC)sięga 15-20. Liczba dni mroźnych, z temperaturą maksymalną niższą od 0°C sięga 25, a bardzo mroźnych (temperatura maksymalna niższa od -10°C) wynosi 1 dzień. Pokrywa śnieżna utrzymuje się w północnej części gminy 50 dni, a w południowo-wschodniej o 5 dni dłużej, a okres jej zalegania dzieli się zwykle na kilka części.
Okres wegetacyjny trwa ponad 190 dni i zwykle mieści się pomiędzy 25 kwietnia a 30 października. Przeciętna roczna suma opadów w północnej i środkowej części gminy nie przekracza 700 mm, ale w kierunku południowo-wschodnim wzrasta do ok. 750 mm.
Na terenie gminy dominują wiatry wiejące z zachodu i północnego zachodu. Jego przeciętna roczna prędkość wynosi 5,3 m/s. Najbardziej wietrzny jest listopad.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Krajobraz Gminy Sławno posiada cechy charakterystyczne dla równin moreny dennej z kompleksami leśnymi, w których dominuje drzewostan mieszany. Obszary wodne znajdujące się na terenie gminy Sławno zajmują ok. 450 ha i są to:
* Rzeki: [[Wieprza]], [[Moszczenica]], [[Karwina]], [[Ścięgnica]]
* [[Jezioro Łętowskie]]
Pnadto na terenie gminy wstępują zasoby surowców mineralnych takich jak: kreda jeziorna w miejscowości Kwasowo oraz wapno łąkowe
w miejscowości Żabno.

=== Przyroda ===
[[Plik:Gmina Sławno panorama.JPG|280px|right|thumb|Gmina Sławno panorama]]
Na terenie gminy znajdują się obszary podlegające ochronie prawnej:
* [[rezerwat przyrody Janiewickie Bagno]] powołany w 1962r. za względu na ochronę m.in. reliktowych stanowisk maliny moroszki, kopułowatych torfowisk wysokich.
* [[obszar chronionego krajobrazu Jezioro Łętowskie oraz okolice Kępic]] trudno dostępne brzegi jeziora otoczone terenami bagiennymi i podmokłymi łąkami stanowią tereny lęgowe ptactwa.
* [[obszar krajobrazu chronionego Smardzewskie Bagna]] w Smardzewie
* [[rezerwat Sławieńskie Dęby]] w Bolszewie
* [[Korytarz ekologiczny rzeki Wieprzy]]<ref> Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 85-87.</ref>

== Historia ==
Gmina Sławno powołana została w obecnym kształcie terytorialnym w dniu 01 stycznia 1973 roku. W drugiej połowie lat 80-tych została połączona z miastem Sławno. Wybory do samorządu w roku 1990 odbywały się do Rady Miasta i Gminy Sławno. Jesienią 1991 roku Rada Miasta i Gminy podjęła uchwałę o podziale samorządu miejsko -gminnego na dwa odrębne samorządy. W miesiącu lutym 1992 roku odbyły się wybory uzupełniające do Rady Gminy Sławno. Pierwsze posiedzenie Rady odbyło się 5 marca 1992 r. Pierwszym Wójtem Gminy Sławno został wybrany Wojciech Stefanowski.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Gmina należy do słabo uprzemysłowionych, jej główną funkcją jest funkcja rolnicza oraz obsługa rolnictwa, leśnictwa oraz działalność turystyczno-wczasowa. Obszar gminy o powierzchni 284,2 km2 w znacznej mierze zajmują wsie, charakteryzujące
się wysokim bezrobociem – średnio powyżej 22%. Użytki rolne stanowią 50,3% a lasy 41%.
Działalność gospodarczą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Gminy prowadziło 335 podmiotów gospodarczych (stan na koniec 2005 roku). Były to przede wszystkim placówki handlowe i gastronomiczne, produkujące wyroby spożywcze i przemysłowe, usługi transportowe i budownictwo<ref>Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r., s. 11</ref>. Gmina Sławno charakteryzuje się wyraźną dominacją rolnictwa (łącznie z hodowlą ryb), drobnego przetwórstwa i usług: rzemieślniczych, turystycznych oraz handlu.
Układ drogowy gminy stanowią drogi krajowe klasy III i IV :
* droga krajowa nr 6 Szczecin – Gdańsk,
* nr 205 Sławno – Darłowo,
* nr 209 Sławno – Bytów,
* nr 207 Sławno – Miastko.
Oraz drogi powiatowe : drogi podstawowe kl. V, drogi pomocnicze. Ogólna długość dróg gminnych wynosi ok. 149 km, w tym 22 km drogi utwardzone<ref>Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 58.</ref>.

== Samorząd ==
* Wójt Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6459/]
* Rada Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6461]
* Regulamin Organizacyjny Urzędu Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695]

== Kultura ==
W Gminie Sławno funkcjonuje obecnie kilkanaście świetlic, dwie prowadzone są przez lokalne stowarzyszenia, w siedmiu zajęcia organizują świetliczanki zatrudnione przez Urząd Gminy. Wszystkie świetlice są przystosowane do realizacji zajęć z dziećmi w wieku szkolnym, zostały wyposażone w sprzęt komputerowy, w niektórych znajdują się się kuchnie, co umożliwia prowadzenie zajęć kulinarnych. Świetlice umożliwiają dzieciom i młodzieży aktywne spędzanie wolnego czasu, są w nich organizowane m.in. zajęcia plastyczne, muzyczne, wycieczki krajoznawcze oraz imprezy okolicznościowe (Dzień Dziecka, Dzień Matki, Jasełka, Dzień Strażaka). Sale wiejskie służą również lokalnej społeczności do spotkań integracyjnych, zebrań i wydarzeń kulturalnych.
[[Plik:Zespół Muzyki Dawnej Juwentus.JPG|230px|right|thumb|Zespół Muzyki Dawnej "Juwentus"]]
* Świetlica Wiejska w Tychowie
* Świetlica Wiejska w Rzyszczewie
* Świetlica Wiejska w Warszkówku
* Świetlica Wiejska w Sławsku
* Świetlica Wiejska w Starym Krakowie
* Świetlica Wiejska w Warszkowie
* Świetlica Wiejska w Kwasowie
* Świetlica Wiejska w Smardzewie
* Świetlica Wiejska w Bobrowiczkach
* Świetlica Wiejska w Bobrowicach
* Świetlica Wiejska w Łętowie
* Świetlica Wiejska w Janiewicach
Zespoły muzyczne:
* Wrzosy
* Juventus
* Wrześniaczki
Poza tym na terenie Gminy Sławno funkcjonują dwie Biblioteki Publiczno – Szkolne w Żukowie i Wrześnicy.
Corocznie odbywa się szereg imprez o charakterze kulturalnym, niektóre z nich maja charakter cykliczny, jak: Festyn średniowieczny pn. „Sobota na grodzisku” w Sławsku, Festyn pn. „Parafiada” w Sławsku oraz Gminne zawody strażackie w
Janiewicach<ref>Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006, s.16.</ref>.

== Oświata ==
Przedszkola:
* Przedszkole w Gwiazdowie
* Punkt Przedszkolny w Sławsku
Szkoły podstawowe:
* Szkoła Podstawowa w Bobrowicach
* Szkoła Podstawowa im. Żołnierzy Armii Krajowej w Warszkowie
* Szkoła Podstawowa im. Gen. Stefana Roweckiego-Grota w Żukowie
* Szkoła Podstawowa we Wrześnicy
* Szkoła Podstawowa w Sławsku
Gimnazja:
* Gimnazjum w Sławsku
* Gimnazjum we Wrześnicy

Administrowaniem i obsługą finansową wszystkich szkół, dla których gmina jest organem założycielskim, zajmuje się Gminny Zespół Oświaty z siedzibą w Sławnie<ref>[http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska
* Dekanat Sławno,za wyjatkiem miasta Sławno, obejmuje 8 parafii:
* Malechowo, parafia pw. MB Gromnicznej
kościół filialny: Rzyszczewo
* Ostrowiec, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
kościół filialny:
Krąg
Podgórki
Smardzewo
* Sieciemin, parafia pw. NSPJ
kościół filialny:
Dąbrowa
Karnieszewice
* Sławsko, parafia pw. św. Piotra i Pawła Ap.
kościół filialny:
Pieszcz
Radosław
Staniewice
* Słonowice, parafia pw. św. Stanisława Kostki
kościół filialny: Tychowo
* Sulechówko, parafia pw. św. Andrzeja Boboli
kościół filialny:
Niemica
* Sierakowo Sławieńskie
* Warszkowo, parafia pw. NMP Królowej Polski
kościół filialny: Wrześnica
* Żukowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Sport ==
Na terenie Gminy Sławno prężnie działają kluby sportowe. Najstarszy z nich - Wrzos Wrześnica funkcjonuje już 40 lat. Większość klubów piłkarskich bierze udział w rozgrywkach organizowanych przez Koszaliński Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Klasie B, Orzeł Smardzewo rozgrywa mecze w Klasie A. Kluby zrzeszają blisko 200 osób – zawodników, jak i członków zarządów. Działają aktywnie na rzecz lokalnych społeczności organizują festyny, zbiórki publiczne, mecze pokazowe, obozy treningowe w czasie wakacji letnich, włączają się w organizację dożynek i innych gminnych imprez. Propagując kulturę fizyczną, przeciwdziałają patologii młodzieży, integrują społeczność, ale również dbają o jakość życia mieszkańców gminy.
* Wrzos Wrześnica
* Tramp Janiewice
* Pogoń Noskowo
* Orzeł Smardzewo
* Olympic-Mieszko Warszkowo
* Kolorowi Rzyszczewo
* Derby Gwiazdowo
* Błękitni Tychowo
Bazę sportową dla klubów stanowią: wielofunkcyjne boisko w Sławsku oraz Orlik we Wrześnicy.

== Turystyka ==
Gmina Sławno posiada dobre warunki dla rozwoju turystyki, składają się na nie m.in. walory środowiska przyrodniczego, jak:
zróżnicowana rzeźba terenu, czyste powietrze, korzystny klimat o dużym nasłonecznieniu i stosunkowo niewielkiej liczbie opadów wiosną i latem oraz obecność rozległych dolin rzek Wieprzy i Reknicy. Wszystko to oraz bliskość morza umożliwia uprawianie rozmaitych form turystyki zarówno pobytowej jak i kwalifikowanej. Popularna w gminie jest turystyka wodna (spływy kajakowe, wędkarstwo), ekologiczna, krajoznawcza, zarówno piesza jak i rowerowa. Bazę noclegową zapewniają pola namiotowe, domki letniskowe, pokoje gościnne oraz coraz bardziej popularne gospodarstwa agroturystyczne.
Niemałe znaczenie maja również walory kulturowe gminy, okoliczne wsie zachowały pierwotny układ ruralistyczny, nierzadko można w nich zobaczyć zabytkowe dwory, pałace i kościoły, wiele obiektów zabytkowych ma cechy regionalne.
Na terenie Gminy Sławno opisano i umieszczono w ewidencji konserwatorskiej ponad 300 obiektów zabytkowych. Są to budynki mieszkalne, pomieszczenia gospodarcze, stodoły, szkoły, budynki gospodarcze, ogrodzenia, wozownia, spichlerz, dwór, plebania, leśniczówki, kuźnia, młyn, oraz liczne kościoły. W miejscowości Janiewice znajduje się Park Dworski z II połowy XIX wieku w stylu
naturalistycznym, z dobrze zachowanym drzewostanem oraz układem przestrzennym. Park zajmuje powierzchnię ok. 2,5 ha. Także w miejscowości Kwasowo znajduje się Park Pałacowy, z pierwszej połowy XIX w. który zajmuje powierzchnię 10,53 ha.

== Demografia ==
Gmina wiejska Sławno zajmuje powierzchnię 28439 ha zamieszkiwana przez 8908 osób, w tym przez 4385 kobiet. Wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 31 osób/km2. Na 100 mężczyzn przypada 97 kobiet, ludność w wieku nieprodukcyjnym na 100 mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosi 52,6. Przyrost naturalny w gminie kształtuje się na poziomie 28, wskaźnik żywych urodzeń wynosi 108.
Ludność w wieku przedprodukcyjnym : 2010, produkcyjnym: 5839, poprodukcyjnym 1059. Dane pochodzą z roku 2011<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Mieszkańcy Gminy Sławno w ramach podstawowej opieki zdrowotnej korzystają z usług świadczonych przez:
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej we Wrześnicy,
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Żukowie

== Herb ==
Herb Sławna przedstawia na czerwonym tle postać białego rybogryfa w postawie stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Z lewej strony tarczy herbowej wijący się niebieski nurt rzeki (w pionie)<ref> Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno - § 1. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)</ref>.

== Miejscowości i sołectwa ==
W skład gminy wchodzą 22 sołectwa: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Tychowo (powiat sławieński)|Tychowo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]] i [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Wsie: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Waliszewo (powiat sławieński)|Waliszewo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]], [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Dawne miejscowości: [[Boleszewo-Kolonia]], [[Borzyszkowiec]], [[Warszkowo-Kolonia]]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009.
* Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r.
* Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006.
* Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wyd. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5
* Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/public/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]

Gmina Sławno

2013-10-08T08:21:10Z

Magda: /* Kultura */

{{Gmina infobox
|gmina_nazwa = Gmina Sławno
|gmina_grafika = dzielnica_brak.jpg
|opis_zdjecia =
|nazwa_dawna =
|nazwa_niemiecka =
|powiat = Powiat sławieński
|gmina_rodzaj = wiejska
|solectwa_liczba = 22
|miejscowosci_liczba = 28
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Gmina Sławno''' gmina wiejska, zajmuje obszar 284,20 km2 [[Powiat sławieński|powiatu sławieńskiego]] w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Wewnątrz gminy, na powierzchni 15,78 km2, położone jest [[miasto Sławno]] stanowiące główny ośrodek gminy. Przez obszar przebiegają ważne szlaki komunikacyjne o znaczeniu międzynarodowym: linia kolejowa [[Szczecin]] - [[Gdańsk]] oraz droga nr 6. Obszar gminy to 3,8 % powierzchni województwa, mieszkańcy gminy stanowią 2% ogółu ludności województwa.
[[Plik:Gmina Sławno.jpg|300px|right|thumb|Gmina Sławno]]
== Geografia ==
=== Położenie ===
Gmina Sławno leży we wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]], w [[Powiat sławieński|powiecie sławieńskim]]. Graniczy z następującymi gminami: od północy [[gmina Postomino]] od północnego-zachodu gmina i miasto [[Darłowo]] od południowego zachodu, [[gmina Malechowo]] oraz z gminami należącymi do [[województwo pomorskie|województwa pomorskiego]]: od południowego-wschodu gmina i miasto [[Kępice]] oraz [[gmina Kobylnica]]. Miasto [[Sławno]] leży w centrum gminy i jest siedzibą Urzędu Gminy oraz Urzędu Miasta<ref>[http://www.gminaslawno.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.
W sensie geograficznym teren gminy został przyporządkowany do Równiny Sławieńskiej wchodzącej w skład Pobrzeża Południowobałtyckiego. Równinę Sławieńską przecina kilka szerokich i podmokłych dolin rzecznych m.in. Grabowy, Moszczeniczki, Reknicy, Wieprzy. Jedynym większym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Łętowskie (402ha pow.)

=== Klimat ===
Alojzy Woś<ref>Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5</ref> (1999) zaliczył teren północnej części gminy Sławno do [[Środkowonadmorskiego Regionu Klimatycznego]], zaś pozostałą, większą część do [[Regionu Środkowopomorskiego]]. Drugi region ma, w porównaniu z pierwszym, więcej dni przymrozkowych i mroźnych, a mniej dni ciepłych. Dłużej (o około 30 dni) trwa tam okres termicznej zimy i również dłuższy jest (o około 10 dni) okres termicznego lata. Klimat obszaru Gminy Sławno kształtują masy powietrza napływające znad Atlantyku, których cechy ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Bałtyku i deniwelacji terenu na granicy z lądem. Do jego cech charakterystycznych można zaliczyć stosunkowo łagodne zimy, opóźnione i chłodne wiosny, dość chłodne lata oraz długie, ciepłe jesienie. Przeciętna roczna temperatura wynosi ok. 7,5ºC, przy przeciętnej temperaturze miesiąca najcieplejszego (lipca) ok. 17,0ºC, a najchłodniejszego (stycznia) – ok. -1,5ºC. Przeciętnie w ciągu roku notuje się zaledwie 2 dni upalne (temperatura maksymalna – powyżej 30°C), a liczba dni gorących (z temperaturą maksymalną pow. 25ºC)sięga 15-20. Liczba dni mroźnych, z temperaturą maksymalną niższą od 0°C sięga 25, a bardzo mroźnych (temperatura maksymalna niższa od -10°C) wynosi 1 dzień. Pokrywa śnieżna utrzymuje się w północnej części gminy 50 dni, a w południowo-wschodniej o 5 dni dłużej, a okres jej zalegania dzieli się zwykle na kilka części.
Okres wegetacyjny trwa ponad 190 dni i zwykle mieści się pomiędzy 25 kwietnia a 30 października. Przeciętna roczna suma opadów w północnej i środkowej części gminy nie przekracza 700 mm, ale w kierunku południowo-wschodnim wzrasta do ok. 750 mm.
Na terenie gminy dominują wiatry wiejące z zachodu i północnego zachodu. Jego przeciętna roczna prędkość wynosi 5,3 m/s. Najbardziej wietrzny jest listopad.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Krajobraz Gminy Sławno posiada cechy charakterystyczne dla równin moreny dennej z kompleksami leśnymi, w których dominuje drzewostan mieszany. Obszary wodne znajdujące się na terenie gminy Sławno zajmują ok. 450 ha i są to:
* Rzeki: [[Wieprza]], [[Moszczenica]], [[Karwina]], [[Ścięgnica]]
* [[Jezioro Łętowskie]]
Pnadto na terenie gminy wstępują zasoby surowców mineralnych takich jak: kreda jeziorna w miejscowości Kwasowo oraz wapno łąkowe
w miejscowości Żabno.

=== Przyroda ===
Na terenie gminy znajdują się obszary podlegające ochronie prawnej:
* [[rezerwat przyrody Janiewickie Bagno]] powołany w 1962r. za względu na ochronę m.in. reliktowych stanowisk maliny moroszki, kopułowatych torfowisk wysokich.
* [[obszar chronionego krajobrazu Jezioro Łętowskie oraz okolice Kępic]] trudno dostępne brzegi jeziora otoczone terenami bagiennymi i podmokłymi łąkami stanowią tereny lęgowe ptactwa.
* [[obszar krajobrazu chronionego Smardzewskie Bagna]] w Smardzewie
* [[rezerwat Sławieńskie Dęby]] w Bolszewie
* [[Korytarz ekologiczny rzeki Wieprzy]]<ref> Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 85-87.</ref>

== Historia ==
Gmina Sławno powołana została w obecnym kształcie terytorialnym w dniu 01 stycznia 1973 roku. W drugiej połowie lat 80-tych została połączona z miastem Sławno. Wybory do samorządu w roku 1990 odbywały się do Rady Miasta i Gminy Sławno. Jesienią 1991 roku Rada Miasta i Gminy podjęła uchwałę o podziale samorządu miejsko -gminnego na dwa odrębne samorządy. W miesiącu lutym 1992 roku odbyły się wybory uzupełniające do Rady Gminy Sławno. Pierwsze posiedzenie Rady odbyło się 5 marca 1992 r. Pierwszym Wójtem Gminy Sławno został wybrany Wojciech Stefanowski.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Gmina należy do słabo uprzemysłowionych, jej główną funkcją jest funkcja rolnicza oraz obsługa rolnictwa, leśnictwa oraz działalność turystyczno-wczasowa. Obszar gminy o powierzchni 284,2 km2 w znacznej mierze zajmują wsie, charakteryzujące
się wysokim bezrobociem – średnio powyżej 22%. Użytki rolne stanowią 50,3% a lasy 41%.
Działalność gospodarczą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Gminy prowadziło 335 podmiotów gospodarczych (stan na koniec 2005 roku). Były to przede wszystkim placówki handlowe i gastronomiczne, produkujące wyroby spożywcze i przemysłowe, usługi transportowe i budownictwo<ref>Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r., s. 11</ref>. Gmina Sławno charakteryzuje się wyraźną dominacją rolnictwa (łącznie z hodowlą ryb), drobnego przetwórstwa i usług: rzemieślniczych, turystycznych oraz handlu.
Układ drogowy gminy stanowią drogi krajowe klasy III i IV :
* droga krajowa nr 6 Szczecin – Gdańsk,
* nr 205 Sławno – Darłowo,
* nr 209 Sławno – Bytów,
* nr 207 Sławno – Miastko.
Oraz drogi powiatowe : drogi podstawowe kl. V, drogi pomocnicze. Ogólna długość dróg gminnych wynosi ok. 149 km, w tym 22 km drogi utwardzone<ref>Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 58.</ref>.

== Samorząd ==
* Wójt Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6459/]
* Rada Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6461]
* Regulamin Organizacyjny Urzędu Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695]

== Kultura ==
W Gminie Sławno funkcjonuje obecnie kilkanaście świetlic, dwie prowadzone są przez lokalne stowarzyszenia, w siedmiu zajęcia organizują świetliczanki zatrudnione przez Urząd Gminy. Wszystkie świetlice są przystosowane do realizacji zajęć z dziećmi w wieku szkolnym, zostały wyposażone w sprzęt komputerowy, w niektórych znajdują się się kuchnie, co umożliwia prowadzenie zajęć kulinarnych. Świetlice umożliwiają dzieciom i młodzieży aktywne spędzanie wolnego czasu, są w nich organizowane m.in. zajęcia plastyczne, muzyczne, wycieczki krajoznawcze oraz imprezy okolicznościowe (Dzień Dziecka, Dzień Matki, Jasełka, Dzień Strażaka). Sale wiejskie służą również lokalnej społeczności do spotkań integracyjnych, zebrań i wydarzeń kulturalnych.
[[Plik:Zespół Muzyki Dawnej Juwentus.JPG|230px|right|thumb|Zespół Muzyki Dawnej "Juwentus"]]
* Świetlica Wiejska w Tychowie
* Świetlica Wiejska w Rzyszczewie
* Świetlica Wiejska w Warszkówku
* Świetlica Wiejska w Sławsku
* Świetlica Wiejska w Starym Krakowie
* Świetlica Wiejska w Warszkowie
* Świetlica Wiejska w Kwasowie
* Świetlica Wiejska w Smardzewie
* Świetlica Wiejska w Bobrowiczkach
* Świetlica Wiejska w Bobrowicach
* Świetlica Wiejska w Łętowie
* Świetlica Wiejska w Janiewicach
Zespoły muzyczne:
* Wrzosy
* Juventus
* Wrześniaczki
Poza tym na terenie Gminy Sławno funkcjonują dwie Biblioteki Publiczno – Szkolne w Żukowie i Wrześnicy.
Corocznie odbywa się szereg imprez o charakterze kulturalnym, niektóre z nich maja charakter cykliczny, jak: Festyn średniowieczny pn. „Sobota na grodzisku” w Sławsku, Festyn pn. „Parafiada” w Sławsku oraz Gminne zawody strażackie w
Janiewicach<ref>Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006, s.16.</ref>.

== Oświata ==
Przedszkola:
* Przedszkole w Gwiazdowie
* Punkt Przedszkolny w Sławsku
Szkoły podstawowe:
* Szkoła Podstawowa w Bobrowicach
* Szkoła Podstawowa im. Żołnierzy Armii Krajowej w Warszkowie
* Szkoła Podstawowa im. Gen. Stefana Roweckiego-Grota w Żukowie
* Szkoła Podstawowa we Wrześnicy
* Szkoła Podstawowa w Sławsku
Gimnazja:
* Gimnazjum w Sławsku
* Gimnazjum we Wrześnicy

Administrowaniem i obsługą finansową wszystkich szkół, dla których gmina jest organem założycielskim, zajmuje się Gminny Zespół Oświaty z siedzibą w Sławnie<ref>[http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska
* Dekanat Sławno,za wyjatkiem miasta Sławno, obejmuje 8 parafii:
* Malechowo, parafia pw. MB Gromnicznej
kościół filialny: Rzyszczewo
* Ostrowiec, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
kościół filialny:
Krąg
Podgórki
Smardzewo
* Sieciemin, parafia pw. NSPJ
kościół filialny:
Dąbrowa
Karnieszewice
* Sławsko, parafia pw. św. Piotra i Pawła Ap.
kościół filialny:
Pieszcz
Radosław
Staniewice
* Słonowice, parafia pw. św. Stanisława Kostki
kościół filialny: Tychowo
* Sulechówko, parafia pw. św. Andrzeja Boboli
kościół filialny:
Niemica
* Sierakowo Sławieńskie
* Warszkowo, parafia pw. NMP Królowej Polski
kościół filialny: Wrześnica
* Żukowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Sport ==
Na terenie Gminy Sławno prężnie działają kluby sportowe. Najstarszy z nich - Wrzos Wrześnica funkcjonuje już 40 lat. Większość klubów piłkarskich bierze udział w rozgrywkach organizowanych przez Koszaliński Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Klasie B, Orzeł Smardzewo rozgrywa mecze w Klasie A. Kluby zrzeszają blisko 200 osób – zawodników, jak i członków zarządów. Działają aktywnie na rzecz lokalnych społeczności organizują festyny, zbiórki publiczne, mecze pokazowe, obozy treningowe w czasie wakacji letnich, włączają się w organizację dożynek i innych gminnych imprez. Propagując kulturę fizyczną, przeciwdziałają patologii młodzieży, integrują społeczność, ale również dbają o jakość życia mieszkańców gminy.
* Wrzos Wrześnica
* Tramp Janiewice
* Pogoń Noskowo
* Orzeł Smardzewo
* Olympic-Mieszko Warszkowo
* Kolorowi Rzyszczewo
* Derby Gwiazdowo
* Błękitni Tychowo
Bazę sportową dla klubów stanowią: wielofunkcyjne boisko w Sławsku oraz Orlik we Wrześnicy.

== Turystyka ==
Gmina Sławno posiada dobre warunki dla rozwoju turystyki, składają się na nie m.in. walory środowiska przyrodniczego, jak:
zróżnicowana rzeźba terenu, czyste powietrze, korzystny klimat o dużym nasłonecznieniu i stosunkowo niewielkiej liczbie opadów wiosną i latem oraz obecność rozległych dolin rzek Wieprzy i Reknicy. Wszystko to oraz bliskość morza umożliwia uprawianie rozmaitych form turystyki zarówno pobytowej jak i kwalifikowanej. Popularna w gminie jest turystyka wodna (spływy kajakowe, wędkarstwo), ekologiczna, krajoznawcza, zarówno piesza jak i rowerowa. Bazę noclegową zapewniają pola namiotowe, domki letniskowe, pokoje gościnne oraz coraz bardziej popularne gospodarstwa agroturystyczne.
Niemałe znaczenie maja również walory kulturowe gminy, okoliczne wsie zachowały pierwotny układ ruralistyczny, nierzadko można w nich zobaczyć zabytkowe dwory, pałace i kościoły, wiele obiektów zabytkowych ma cechy regionalne.
Na terenie Gminy Sławno opisano i umieszczono w ewidencji konserwatorskiej ponad 300 obiektów zabytkowych. Są to budynki mieszkalne, pomieszczenia gospodarcze, stodoły, szkoły, budynki gospodarcze, ogrodzenia, wozownia, spichlerz, dwór, plebania, leśniczówki, kuźnia, młyn, oraz liczne kościoły. W miejscowości Janiewice znajduje się Park Dworski z II połowy XIX wieku w stylu
naturalistycznym, z dobrze zachowanym drzewostanem oraz układem przestrzennym. Park zajmuje powierzchnię ok. 2,5 ha. Także w miejscowości Kwasowo znajduje się Park Pałacowy, z pierwszej połowy XIX w. który zajmuje powierzchnię 10,53 ha.

== Demografia ==
Gmina wiejska Sławno zajmuje powierzchnię 28439 ha zamieszkiwana przez 8908 osób, w tym przez 4385 kobiet. Wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 31 osób/km2. Na 100 mężczyzn przypada 97 kobiet, ludność w wieku nieprodukcyjnym na 100 mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosi 52,6. Przyrost naturalny w gminie kształtuje się na poziomie 28, wskaźnik żywych urodzeń wynosi 108.
Ludność w wieku przedprodukcyjnym : 2010, produkcyjnym: 5839, poprodukcyjnym 1059. Dane pochodzą z roku 2011<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Mieszkańcy Gminy Sławno w ramach podstawowej opieki zdrowotnej korzystają z usług świadczonych przez:
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej we Wrześnicy,
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Żukowie

== Herb ==
Herb Sławna przedstawia na czerwonym tle postać białego rybogryfa w postawie stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Z lewej strony tarczy herbowej wijący się niebieski nurt rzeki (w pionie)<ref> Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno - § 1. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)</ref>.

== Miejscowości i sołectwa ==
W skład gminy wchodzą 22 sołectwa: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Tychowo (powiat sławieński)|Tychowo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]] i [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Wsie: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Waliszewo (powiat sławieński)|Waliszewo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]], [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Dawne miejscowości: [[Boleszewo-Kolonia]], [[Borzyszkowiec]], [[Warszkowo-Kolonia]]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009.
* Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r.
* Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006.
* Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wyd. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5
* Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/public/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]

Gmina Sławno

2013-10-08T08:20:35Z

Magda: /* Kultura */

{{Gmina infobox
|gmina_nazwa = Gmina Sławno
|gmina_grafika = dzielnica_brak.jpg
|opis_zdjecia =
|nazwa_dawna =
|nazwa_niemiecka =
|powiat = Powiat sławieński
|gmina_rodzaj = wiejska
|solectwa_liczba = 22
|miejscowosci_liczba = 28
|mapa_link =
|www = http://www.slawno.pl/
}}
'''Gmina Sławno''' gmina wiejska, zajmuje obszar 284,20 km2 [[Powiat sławieński|powiatu sławieńskiego]] w [[województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]]. Wewnątrz gminy, na powierzchni 15,78 km2, położone jest [[miasto Sławno]] stanowiące główny ośrodek gminy. Przez obszar przebiegają ważne szlaki komunikacyjne o znaczeniu międzynarodowym: linia kolejowa [[Szczecin]] - [[Gdańsk]] oraz droga nr 6. Obszar gminy to 3,8 % powierzchni województwa, mieszkańcy gminy stanowią 2% ogółu ludności województwa.
[[Plik:Gmina Sławno.jpg|300px|right|thumb|Gmina Sławno]]
== Geografia ==
=== Położenie ===
Gmina Sławno leży we wschodniej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]], w [[Powiat sławieński|powiecie sławieńskim]]. Graniczy z następującymi gminami: od północy [[gmina Postomino]] od północnego-zachodu gmina i miasto [[Darłowo]] od południowego zachodu, [[gmina Malechowo]] oraz z gminami należącymi do [[województwo pomorskie|województwa pomorskiego]]: od południowego-wschodu gmina i miasto [[Kępice]] oraz [[gmina Kobylnica]]. Miasto [[Sławno]] leży w centrum gminy i jest siedzibą Urzędu Gminy oraz Urzędu Miasta<ref>[http://www.gminaslawno.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.
W sensie geograficznym teren gminy został przyporządkowany do Równiny Sławieńskiej wchodzącej w skład Pobrzeża Południowobałtyckiego. Równinę Sławieńską przecina kilka szerokich i podmokłych dolin rzecznych m.in. Grabowy, Moszczeniczki, Reknicy, Wieprzy. Jedynym większym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Łętowskie (402ha pow.)

=== Klimat ===
Alojzy Woś<ref>Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5</ref> (1999) zaliczył teren północnej części gminy Sławno do [[Środkowonadmorskiego Regionu Klimatycznego]], zaś pozostałą, większą część do [[Regionu Środkowopomorskiego]]. Drugi region ma, w porównaniu z pierwszym, więcej dni przymrozkowych i mroźnych, a mniej dni ciepłych. Dłużej (o około 30 dni) trwa tam okres termicznej zimy i również dłuższy jest (o około 10 dni) okres termicznego lata. Klimat obszaru Gminy Sławno kształtują masy powietrza napływające znad Atlantyku, których cechy ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Bałtyku i deniwelacji terenu na granicy z lądem. Do jego cech charakterystycznych można zaliczyć stosunkowo łagodne zimy, opóźnione i chłodne wiosny, dość chłodne lata oraz długie, ciepłe jesienie. Przeciętna roczna temperatura wynosi ok. 7,5ºC, przy przeciętnej temperaturze miesiąca najcieplejszego (lipca) ok. 17,0ºC, a najchłodniejszego (stycznia) – ok. -1,5ºC. Przeciętnie w ciągu roku notuje się zaledwie 2 dni upalne (temperatura maksymalna – powyżej 30°C), a liczba dni gorących (z temperaturą maksymalną pow. 25ºC)sięga 15-20. Liczba dni mroźnych, z temperaturą maksymalną niższą od 0°C sięga 25, a bardzo mroźnych (temperatura maksymalna niższa od -10°C) wynosi 1 dzień. Pokrywa śnieżna utrzymuje się w północnej części gminy 50 dni, a w południowo-wschodniej o 5 dni dłużej, a okres jej zalegania dzieli się zwykle na kilka części.
Okres wegetacyjny trwa ponad 190 dni i zwykle mieści się pomiędzy 25 kwietnia a 30 października. Przeciętna roczna suma opadów w północnej i środkowej części gminy nie przekracza 700 mm, ale w kierunku południowo-wschodnim wzrasta do ok. 750 mm.
Na terenie gminy dominują wiatry wiejące z zachodu i północnego zachodu. Jego przeciętna roczna prędkość wynosi 5,3 m/s. Najbardziej wietrzny jest listopad.

=== Obiekty fizjograficzne ===
Krajobraz Gminy Sławno posiada cechy charakterystyczne dla równin moreny dennej z kompleksami leśnymi, w których dominuje drzewostan mieszany. Obszary wodne znajdujące się na terenie gminy Sławno zajmują ok. 450 ha i są to:
* Rzeki: [[Wieprza]], [[Moszczenica]], [[Karwina]], [[Ścięgnica]]
* [[Jezioro Łętowskie]]
Pnadto na terenie gminy wstępują zasoby surowców mineralnych takich jak: kreda jeziorna w miejscowości Kwasowo oraz wapno łąkowe
w miejscowości Żabno.

=== Przyroda ===
Na terenie gminy znajdują się obszary podlegające ochronie prawnej:
* [[rezerwat przyrody Janiewickie Bagno]] powołany w 1962r. za względu na ochronę m.in. reliktowych stanowisk maliny moroszki, kopułowatych torfowisk wysokich.
* [[obszar chronionego krajobrazu Jezioro Łętowskie oraz okolice Kępic]] trudno dostępne brzegi jeziora otoczone terenami bagiennymi i podmokłymi łąkami stanowią tereny lęgowe ptactwa.
* [[obszar krajobrazu chronionego Smardzewskie Bagna]] w Smardzewie
* [[rezerwat Sławieńskie Dęby]] w Bolszewie
* [[Korytarz ekologiczny rzeki Wieprzy]]<ref> Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 85-87.</ref>

== Historia ==
Gmina Sławno powołana została w obecnym kształcie terytorialnym w dniu 01 stycznia 1973 roku. W drugiej połowie lat 80-tych została połączona z miastem Sławno. Wybory do samorządu w roku 1990 odbywały się do Rady Miasta i Gminy Sławno. Jesienią 1991 roku Rada Miasta i Gminy podjęła uchwałę o podziale samorządu miejsko -gminnego na dwa odrębne samorządy. W miesiącu lutym 1992 roku odbyły się wybory uzupełniające do Rady Gminy Sławno. Pierwsze posiedzenie Rady odbyło się 5 marca 1992 r. Pierwszym Wójtem Gminy Sławno został wybrany Wojciech Stefanowski.

== Gospodarka i infrastruktura ==
Gmina należy do słabo uprzemysłowionych, jej główną funkcją jest funkcja rolnicza oraz obsługa rolnictwa, leśnictwa oraz działalność turystyczno-wczasowa. Obszar gminy o powierzchni 284,2 km2 w znacznej mierze zajmują wsie, charakteryzujące
się wysokim bezrobociem – średnio powyżej 22%. Użytki rolne stanowią 50,3% a lasy 41%.
Działalność gospodarczą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Gminy prowadziło 335 podmiotów gospodarczych (stan na koniec 2005 roku). Były to przede wszystkim placówki handlowe i gastronomiczne, produkujące wyroby spożywcze i przemysłowe, usługi transportowe i budownictwo<ref>Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r., s. 11</ref>. Gmina Sławno charakteryzuje się wyraźną dominacją rolnictwa (łącznie z hodowlą ryb), drobnego przetwórstwa i usług: rzemieślniczych, turystycznych oraz handlu.
Układ drogowy gminy stanowią drogi krajowe klasy III i IV :
* droga krajowa nr 6 Szczecin – Gdańsk,
* nr 205 Sławno – Darłowo,
* nr 209 Sławno – Bytów,
* nr 207 Sławno – Miastko.
Oraz drogi powiatowe : drogi podstawowe kl. V, drogi pomocnicze. Ogólna długość dróg gminnych wynosi ok. 149 km, w tym 22 km drogi utwardzone<ref>Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009, s. 58.</ref>.

== Samorząd ==
* Wójt Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6459/]
* Rada Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/popup.php?id_menu_item=6461]
* Regulamin Organizacyjny Urzędu Gminy Sławno [http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695]

== Kultura ==
W Gminie Sławno funkcjonuje obecnie kilkanaście świetlic, dwie prowadzone są przez lokalne stowarzyszenia, w siedmiu zajęcia organizują świetliczanki zatrudnione przez Urząd Gminy. Wszystkie świetlice są przystosowane do realizacji zajęć z dziećmi w wieku szkolnym, zostały wyposażone w sprzęt komputerowy, w niektórych znajdują się się kuchnie, co umożliwia prowadzenie zajęć kulinarnych. Świetlice umożliwiają dzieciom i młodzieży aktywne spędzanie wolnego czasu, są w nich organizowane m.in. zajęcia plastyczne, muzyczne, wycieczki krajoznawcze oraz imprezy okolicznościowe (Dzień Dziecka, Dzień Matki, Jasełka, Dzień Strażaka). Sale wiejskie służą również lokalnej społeczności do spotkań integracyjnych, zebrań i wydarzeń kulturalnych.
[[Plik:Zespół Muzyki Dawnej Juwentus.JPG|200px|right|thumb|Zespół Muzyki Dawnej "Juwentus"]]
* Świetlica Wiejska w Tychowie
* Świetlica Wiejska w Rzyszczewie
* Świetlica Wiejska w Warszkówku
* Świetlica Wiejska w Sławsku
* Świetlica Wiejska w Starym Krakowie
* Świetlica Wiejska w Warszkowie
* Świetlica Wiejska w Kwasowie
* Świetlica Wiejska w Smardzewie
* Świetlica Wiejska w Bobrowiczkach
* Świetlica Wiejska w Bobrowicach
* Świetlica Wiejska w Łętowie
* Świetlica Wiejska w Janiewicach
Zespoły muzyczne:
* Wrzosy
* Juventus
* Wrześniaczki
Poza tym na terenie Gminy Sławno funkcjonują dwie Biblioteki Publiczno – Szkolne w Żukowie i Wrześnicy.
Corocznie odbywa się szereg imprez o charakterze kulturalnym, niektóre z nich maja charakter cykliczny, jak: Festyn średniowieczny pn. „Sobota na grodzisku” w Sławsku, Festyn pn. „Parafiada” w Sławsku oraz Gminne zawody strażackie w
Janiewicach<ref>Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006, s.16.</ref>.

== Oświata ==
Przedszkola:
* Przedszkole w Gwiazdowie
* Punkt Przedszkolny w Sławsku
Szkoły podstawowe:
* Szkoła Podstawowa w Bobrowicach
* Szkoła Podstawowa im. Żołnierzy Armii Krajowej w Warszkowie
* Szkoła Podstawowa im. Gen. Stefana Roweckiego-Grota w Żukowie
* Szkoła Podstawowa we Wrześnicy
* Szkoła Podstawowa w Sławsku
Gimnazja:
* Gimnazjum w Sławsku
* Gimnazjum we Wrześnicy

Administrowaniem i obsługą finansową wszystkich szkół, dla których gmina jest organem założycielskim, zajmuje się Gminny Zespół Oświaty z siedzibą w Sławnie<ref>[http://ug.slawno.ibip.pl/public/?id=146695/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Kościoły i związki wyznaniowe ==
* Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska
* Dekanat Sławno,za wyjatkiem miasta Sławno, obejmuje 8 parafii:
* Malechowo, parafia pw. MB Gromnicznej
kościół filialny: Rzyszczewo
* Ostrowiec, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
kościół filialny:
Krąg
Podgórki
Smardzewo
* Sieciemin, parafia pw. NSPJ
kościół filialny:
Dąbrowa
Karnieszewice
* Sławsko, parafia pw. św. Piotra i Pawła Ap.
kościół filialny:
Pieszcz
Radosław
Staniewice
* Słonowice, parafia pw. św. Stanisława Kostki
kościół filialny: Tychowo
* Sulechówko, parafia pw. św. Andrzeja Boboli
kościół filialny:
Niemica
* Sierakowo Sławieńskie
* Warszkowo, parafia pw. NMP Królowej Polski
kościół filialny: Wrześnica
* Żukowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego<ref>[http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Sport ==
Na terenie Gminy Sławno prężnie działają kluby sportowe. Najstarszy z nich - Wrzos Wrześnica funkcjonuje już 40 lat. Większość klubów piłkarskich bierze udział w rozgrywkach organizowanych przez Koszaliński Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Klasie B, Orzeł Smardzewo rozgrywa mecze w Klasie A. Kluby zrzeszają blisko 200 osób – zawodników, jak i członków zarządów. Działają aktywnie na rzecz lokalnych społeczności organizują festyny, zbiórki publiczne, mecze pokazowe, obozy treningowe w czasie wakacji letnich, włączają się w organizację dożynek i innych gminnych imprez. Propagując kulturę fizyczną, przeciwdziałają patologii młodzieży, integrują społeczność, ale również dbają o jakość życia mieszkańców gminy.
* Wrzos Wrześnica
* Tramp Janiewice
* Pogoń Noskowo
* Orzeł Smardzewo
* Olympic-Mieszko Warszkowo
* Kolorowi Rzyszczewo
* Derby Gwiazdowo
* Błękitni Tychowo
Bazę sportową dla klubów stanowią: wielofunkcyjne boisko w Sławsku oraz Orlik we Wrześnicy.

== Turystyka ==
Gmina Sławno posiada dobre warunki dla rozwoju turystyki, składają się na nie m.in. walory środowiska przyrodniczego, jak:
zróżnicowana rzeźba terenu, czyste powietrze, korzystny klimat o dużym nasłonecznieniu i stosunkowo niewielkiej liczbie opadów wiosną i latem oraz obecność rozległych dolin rzek Wieprzy i Reknicy. Wszystko to oraz bliskość morza umożliwia uprawianie rozmaitych form turystyki zarówno pobytowej jak i kwalifikowanej. Popularna w gminie jest turystyka wodna (spływy kajakowe, wędkarstwo), ekologiczna, krajoznawcza, zarówno piesza jak i rowerowa. Bazę noclegową zapewniają pola namiotowe, domki letniskowe, pokoje gościnne oraz coraz bardziej popularne gospodarstwa agroturystyczne.
Niemałe znaczenie maja również walory kulturowe gminy, okoliczne wsie zachowały pierwotny układ ruralistyczny, nierzadko można w nich zobaczyć zabytkowe dwory, pałace i kościoły, wiele obiektów zabytkowych ma cechy regionalne.
Na terenie Gminy Sławno opisano i umieszczono w ewidencji konserwatorskiej ponad 300 obiektów zabytkowych. Są to budynki mieszkalne, pomieszczenia gospodarcze, stodoły, szkoły, budynki gospodarcze, ogrodzenia, wozownia, spichlerz, dwór, plebania, leśniczówki, kuźnia, młyn, oraz liczne kościoły. W miejscowości Janiewice znajduje się Park Dworski z II połowy XIX wieku w stylu
naturalistycznym, z dobrze zachowanym drzewostanem oraz układem przestrzennym. Park zajmuje powierzchnię ok. 2,5 ha. Także w miejscowości Kwasowo znajduje się Park Pałacowy, z pierwszej połowy XIX w. który zajmuje powierzchnię 10,53 ha.

== Demografia ==
Gmina wiejska Sławno zajmuje powierzchnię 28439 ha zamieszkiwana przez 8908 osób, w tym przez 4385 kobiet. Wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 31 osób/km2. Na 100 mężczyzn przypada 97 kobiet, ludność w wieku nieprodukcyjnym na 100 mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosi 52,6. Przyrost naturalny w gminie kształtuje się na poziomie 28, wskaźnik żywych urodzeń wynosi 108.
Ludność w wieku przedprodukcyjnym : 2010, produkcyjnym: 5839, poprodukcyjnym 1059. Dane pochodzą z roku 2011<ref>[http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].</ref>.

== Służba zdrowia ==
Mieszkańcy Gminy Sławno w ramach podstawowej opieki zdrowotnej korzystają z usług świadczonych przez:
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej we Wrześnicy,
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Żukowie

== Herb ==
Herb Sławna przedstawia na czerwonym tle postać białego rybogryfa w postawie stojącej z żółto-niebieską szachownicą zamiast ogona. Z lewej strony tarczy herbowej wijący się niebieski nurt rzeki (w pionie)<ref> Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno - § 1. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)</ref>.

== Miejscowości i sołectwa ==
W skład gminy wchodzą 22 sołectwa: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Tychowo (powiat sławieński)|Tychowo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]] i [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Wsie: [[Bobrowice (województwo zachodniopomorskie)|Bobrowice]], [[Bobrowiczki]], [[Boleszewo]], [[Brzeście (województwo zachodniopomorskie)|Brzeście]], [[Gwiazdowo (powiat sławieński)|Gwiazdowo]], [[Janiewice]], [[Kwasowo]], [[Łętowo (województwo zachodniopomorskie)|Łętowo]], [[Noskowo (województwo zachodniopomorskie)|Noskowo]], [[Pomiłowo]], [[Radosław (województwo zachodniopomorskie)|Radosław]], [[Rzyszczewo (powiat sławieński)|Rzyszczewo]], [[Sławsko]], [[Smardzewo (województwo zachodniopomorskie)|Smardzewo]], [[Stary Kraków]], [[Tokary (województwo zachodniopomorskie)|Tokary]], [[Waliszewo (powiat sławieński)|Waliszewo]], [[Warszkowo (województwo zachodniopomorskie)|Warszkowo]], [[Warszkówko]], [[Wrześnica (powiat sławieński)|Wrześnica]], [[Żabno (województwo zachodniopomorskie)|Żabno]], [[Żukowo (powiat sławieński)|Żukowo]]

; Dawne miejscowości: [[Boleszewo-Kolonia]], [[Borzyszkowiec]], [[Warszkowo-Kolonia]]

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Program ochrony środowiska dla Gminy Sławno na lata 2009 – 2013 z perspektywą do roku 2017, Sławno 2009.
* Strategia polityki i integracji społecznej w Gminie Sławno, Sławno 2006 r.
* Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Sławno na lata 2006-2015. Sławno 2006.
* Woś, Alojzy. Klimat Polski. Warszawa : Wyd. Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12780-5
* Uchwała nr XXII/161/2004 Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. Herbu Miasta Sławno. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 36 z dnia 25 maja 2004 - Poz. 678)

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/d.php?m=6&d=17/ Dekanat Sławno. W: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/ Gmina Sławno. W: Regionalna Platforma Cyfrowa Dorzecza Wieprzy i Grabowej] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://www.stat.gov.pl/ Gmina wiejska Sławno: Statystyczne Vademecum Samorządowca. W: Główny Urząd Statystyczny] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].
* [http://um.slawno.ibip.pl/public/ Jednostki budżetowe Gminy Sławno. W: BIP Urząd Gminy Sławno] [online]. [Przeglądany 23 września 2013].

== Zobacz też ==
[[Kategoria:Pomeranica - redakcyjne]]