Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl - Wkład użytkownika [pl]

Wały Chrobrego

2011-02-24T20:43:47Z

Therunner: dodano zdjęcia

{{Obiekt infobox
|obiekt = Wały Chrobrego
|obiekt_grafika = WałyChrobregoMaciozw0001.jpg
|grafika_opis = Wały Chrobrego
|nazwa_niemiecka = [[Hakenterrasse]]
|nazwa_dawna =
|lokalizacja = [[Stare Miasto]]
|GPS = 53.429823°N, 14.565529°E
|projektant = [[Wilhelm Meyer-Schwartau]] + [[Emil Drews]] i [[Paul Kischke]]
|data_budowy = 1902÷1921
|Wysokość
|Szerokość
|Długość
|Kubatura
|Powierzchnia
|Materiał
|Ciężar
|Styl architektoniczny
|Technika wykonania
|Koszt budowy
|mapa_link = http://mapy.google.pl/maps?q=53.429823,14.565529&num=1&t=h&sll=53.42997,14.56525&sspn=0.006295,0.006295&ie=UTF8&ll=53.429859,14.56553&spn=0.000826,0.00327&z=19
}}
'''Wały Chrobrego''' (niem. [[Hakenterrasse]]) - taras widokowy o długości około 500 metrów, położony 17 metrów nad poziomem [[Odra Zachodnia|Odry Zachodniej]]. Tarasy zostały wybudowane na terenach zlikwidowanego [[Fort Leopold|Fortu Leopold]].

Tarasy, bęben centralny w raz z pawilonami widokowymi zostały wybudowane w latach 1902÷1905.

Budynek obecnego [[Muzeum Narodowe|Muzeum Narodowego]] oraz [[Teatr Współczesny|Teatru Współczesnego]] (niem. [[Stadtmuseum]]) został wybudowany w latach 1908÷1911 (jego otwarcie nastąpiło 23 czerwca 1913 roku). Projektantem siedziby Stadtmuseum oraz tarasów widokowych był znany szczeciński architekt [[w:Wilhelm Meyer-Schwartau|Wilhelm Meyer-Schwartau]]

Lewy, niższy budynek [[Akademia Morska|Akademii Morskiej]] (niem. [[Landesversicherungsamt]]) powstał w latach 1902-1905. Budynek został wybudowany według projektu [[Emil Drews|Emila Drewsa]]. W budynku tym przed wojną znajdowała się siedziba [[Zakład Ubezpieczeń Ziemskich|Zakładu Ubezpieczeń Ziemskich]].

Obecny budynek [[Urząd Wojewódzki|Urzędu Wojewódzkiego]] (niem. [[Regierungsgebäude]]) został wybudowany w latach 1906÷1912 według projektu [[w:Paul Kieschke|Paula Kieschke]]. Przed wojną budynek był siedzibą [[Urząd Rejencji Prowincji Pomorskiej|Urzędu Rejencji Prowincji Pomorskiej]] (niem. [[das Regierungsgebäude der Pommerschen Provintz]]).

Prawy, wyższy budynek Akademii Morskiej (niem. [[Landesfinanzamt]]) został wybudowany najpóźniej, bo w latach 1918÷1921. Przed wojną w budynku swoją siedzibę miała [[Naczelna Izba Ceł]].

===Historia===
Decyzja o zabudowanie obecnych Wałów Chrobrego zapadła w 1901 r. dzięki staraniom i inicjatywie ówczesnego nadburmistrza [[w:Hermann Haken (prawnik)|H. Hakena]]. Pierwszy projekt zabudowy powstał w 1876 r., a drugi w 1884 r., już za kadencji Hakena (1878-1907).
Wykonie projektu urbanistycznego opracowania całości powierzono szczecińskiemu architektowi Adolfoli Wilhelmowi Meyer-Schwaratu. W projekcie uwzględnił on uwagi Naczelnego Dyrektora Działu Monumentalnego Budownictwa z Ministerstwa Robót Publicznych w [[w:Berlin|Berlinie]] dr. Karola Hickeldeyna zalecające wykonanie tarasów, aby ocalić wyjątkowe walory krajobrazowe pofortecznych terenów. Powstałe na wzniesieniu gmachy miały zachować jednolitą linię zabudowy. W latach 1902-1907 powstała pawilonowa architektura tarasów oraz schody. Ich reliefową dekorację wykonali rzeźbiarze Ruederffer i Volke. Podłucza otworów wejściowych do pawilonów zostały ozdobione plakietkami z motywami morskiej fauny i flory. Ściany pawilonów miały dekorację z powtarzających się herbów Szczecina, a ściany tarasów z herbów miast nadbałtyckich. Meyer-Schwartau latach 1902-8 wykonał również projekt usytuowanego w centrum założenia budynku muzeum. Prace budowlane rozpoczęto w 1908r. a 23 czerwca 1913 uroczyście otwarto gmach muzeum w obecności dyrektora doktora Ritzlera. Budynek muzeum powstał jako zwarta masywna bryła, oblicowana jasnym piaskowcem i granitem. Szczecin - Wały Chrobrego Podział elewacji wielkimi taflami okien i kolumnami podkreślającymi jego konstrukcję jest nawiązaniem do najnowszych tendencji stylowych, wczesnego modernizmu i secesji. Nowoczesna forma fasady zawiera starannie przemyślany program ikonogr. Pola między arkadami obrazują alegorie czterech epok na przykładzie motywów architektonicznych zaczerpniętych ze sztuki: starożytnej Bliskiego Wschodu, antycznej grecko-rzymskiej, średniowiecznej w niemieckim wydaniu i renesansowej w konwencji włoskiej. Muzealne przeznaczenie budynku podkreślone zostało poprzez umieszczenie na ścianie południowej ryzalitu alegorycznych postaci kobiecych, będących symbolami malarstwa, rzeźby i grafiki. W trakcie budowy muzeum w latach 1911-1913 [[w:Ludwig Manzel|Ludwig Manzel]] wykonał kamienną grupę [[Centaur walczący z Heraklesem|Centaura walczącego z Heraklesem]], która zdobi górną platformę tarasowych schodów. Starannie jak bryłę zewnętrzną wykonano wnętrze budowli. Należało do jednych z najnowocześniejszych w ówczesnej [[w:Europa|Europie]]. Główny dwukondygnacyjny hol jest nawiązaniem do antycznego westybulu. W jego centrum pod przeszkloną kopułą zostały ustawione kopie posągów greckich i rzymskich, w pięknych salach wystawowych prezentowano kolekcje waz antycznych fundacji szczec. kolekcjonera i wielkiego mecenasa sztuki dr A. Dohrna. Jednocześnie trwały prace przy budowie gmachu dawnej Rejencji Szczecińskiej (obecnie Urzędu Wojewódzkiego). Autorem projektu był Paul Kieschke architekt z Berlina, który zaprojektował m.in. gmachy rządowe w Poczdamie, Koblencji i Minden. Prace projektanckie i budowlane prowadzono od 1904-1911r. przy współudziale szczecińskiech architektów Rösenera i Lehmgrübnera. Powstała monumentalna, pięcioskrzydłowa, spiętrzona bryła budowli z dwoma dziedzińcami. Wzniesiona w stylu północno-niemieckiego renesansu, z czerwonej cegły, zdobiona jasnym detalem kamiennym, podkreśla malowniczość całego założenia. Monumentalne wieże zwieńczone dekoracyjnymi hełmami bliskie są formie artystycznej ratuszy i kościołów z czasów świetności miast [[w:Hanza|Hanzy]]. Główne wejście do budynku od strony płd. poprzedzone jest [[w:Portyk|kolumnowym portykiem]]. Tu też znajduje się najbardziej reprezentacyjny hol z potężną kolumną dźwigającą ozdobne sklepienie kryształowe. Klatki schodowe w poszczególnych halach wyłożono [[w:Marmur|marmurowymi]] płytami, a ściany wielu pomieszczeń ozdobną boazerią. Od strony dzisiejszej [[Ulica Szczerbcowa|ul. Szczerbcowej]] znajdowało się mieszkanie prezydenta [[w:Pomorze (prowincja)|Prowincji Pomorskiej]]. Zachował się oryginalny układ i boazeryjny wystrój pomieszczeń. Budynki obecnej Akademii Morskiej mieściły pierwotnie biura Krajowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (niem. Landesversicherungsanstalt) i Naczelnej Dyrekcji Ceł. Pierwszy, płd., wzniesiono w 1902-1905 wg projektu Emila Drewsa. Czteroskrzydłowa bryła zrealizowana została wokół czworobocznego dziedzińca. We wnętrzu zaprojektowano mieszkania służbowe i biura. Pierwotnie zdobione były boazeriami. Do dzisiaj zachowana jest reprezentacyjna klatka schodowa. Drugi, płn. budynek, początkowo projektowany do 1912r. przez K. Hinckeldeyna, następnie przez szczecińskiego architekta Osterwolda, który również nadzorował prace budowlane przy obiekcie. Prace ukończono w 1921r.
Oba budynki powstały w stylu północnoniemieckiego renesansu i swoją formą nawiązywały do gmachu dzisiejszego Urzędu Wojewódzkiego. Pomimo, że zrealizowany został stosunkowo późno, w okresie gdy stosowanie forma historycznych należało już do rzadkości, to świadomie posłużono się kostiumem historycznym, by zachować harmonijny układ artystyczny całego założenia Wałów Chrobrego. Charakterystyczne dla tego założenia jest staranne opracowanie detalu architektonicznego z bogato rzeźbionymi [[w:Wykusz|wykuszami]] i różnorodnymi zwieńczeniami szczytów i portali. Przy zachowaniu dekoracyjnej formy elewacji rozwiązanie wnętrz jest stosunkowo skromne. Są one rozplanowane w sposób funkcjonalny, kryte prostymi stropami, a poszczególne kondygnacje skomunikowane wygodną klatką schodową.<ref>http://miasteria.pl/miejsce/Waly-Chrobrego.html</ref>
<gallery>
Plik:Tarasyhakena.jpg|[[Wały Chrobrego]]
Plik:Fontannawaly.jpg|Fontanna
</gallery>

{{Przypisy}}

===Linki zewnętrzne===
*[http://sedina.pl/galeria/thumbnails.php?album=1187 Galeria przedwojenna 1 na sedina.pl]
*[http://sedina.pl/galeria/thumbnails.php?album=1560 Galeria przedwojenna 2 na sedina.pl]
*[http://www.google.pl/images?hl=pl&client=firefox-a&rls=org.mozilla:pl:official&num=100&as_epq=&as_oq=&as_eq=&lr=lang_pl&cr=&as_ft=i&as_filetype=&as_qdr=all&as_occt=any&as_dt=i&as_sitesearch=&as_rights=&safe=images&q=wa%C5%82y+chrobrego&um=1&ie=UTF-8&source=univ&ei=F6QNTdHEC4TKswauw8HxDA&sa=X&oi=image_result_group&ct=title&resnum=1&ved=0CDIQsAQwAA&biw=1600&bih=637 Galeria Google]
*[http://wikimapia.org/25797/pl/Wa%C5%82y-Chrobrego Wikimapa]
[[Kategoria:Architektura]]
[[Kategoria:Obiekty administracji publicznej]]

Plik:Fontannawaly.jpg

2011-02-24T20:42:36Z

Therunner: Fontanna przy Wałach Chrobrego fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Fontanna przy Wałach Chrobrego
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Tarasyhakena.jpg

2011-02-24T20:38:56Z

Therunner: Wały Chrobrego fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Wały Chrobrego
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Teatr Miejski

2011-02-13T19:48:26Z

Therunner: dodano zdjęcie

{{zwiki2|tytuł_wiki=Teatr_Miejski_w_Szczecinie}}
'''Teatr Miejski''' (niem. ''Stadttheater'') – nieistniejący teatr w Szczecinie.
[[Plik:Masztstatku.jpg|thumb|right|150px|Postawiony Maszt na dawnym miejscu Teatru Miejskiego]]
Reprezentacyjny budynek Teatru Miejskiego powstał w 1849. Przed jego powstaniem w Szczecinie działały głównie teatry amatorskie i wędrowne, np. scena przy Domu Żeglarza ([[Seglerhaus]]). Budynek mieścił się przy Königsplatz 13 (obecnie [[Plac Żołnierza Polskiego]], stoi tam obecnie [[maszt ze statku s/s "Kapitan K. Maciejewicz"]]). W 1904 budynek rozbudowano, powstało wtedy monumentalne wejście z charakterystycznymi wieżyczkami.

W czasie [[Naloty alianckie|nalotów]] dywanowych na Szczecin uszkodzone zostały górne partie budynku. Nadawał się on jednak do odbudowy. W 1954 [[prezydent szczecina]] [[Piotr Zaremba]] podjął decyzje o jego wyburzeniu. Jego zdaniem zasłaniał on widok na [[Odra|Odrę]].

== Linki zewnętrzne ==
* [http://sedina.pl/modules/coppermine/thumbnails.php?album=1767 Zbiór źródeł ikonograficznych] oraz [http://sedina.pl/modules/coppermine/thumbnails.php?album=605 fotografii ''Stadttheater'' w galerii Portalu Miłośników Dawnego Szczecina ''sedina.pl'']
{{DEFAULTSORT:Miejski, Teatr}}
[[Kategoria:Architektura i urbanistyka]]
[[Kategoria:Teatry]]

Plik:Masztstatku.jpg

2011-02-13T19:45:32Z

Therunner: maszt ze statku s/s "Kapitan K. Maciejewicz" fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

maszt ze statku s/s "Kapitan K. Maciejewicz"
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Ulsmocza.jpg

2011-02-11T12:45:50Z

Therunner:

Ul. Smocza
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Ulsmocza.jpg

2011-02-11T12:45:15Z

Therunner: Ul. Smocza

Ul. Smocza

Ulica Smocza

2011-02-11T12:44:43Z

Therunner: dodano zdjęcie

{{Ulica infobox
| ulica_nazwa = Ulica Smocza
| ulica_grafika = Ulsmocza.jpg
| grafika_opis = Ul. Smocza
| nazwa_pelna = Smocza
| nazwa_dawna =
| nazwa_niemiecka = Kolower Weg<br>(wcześniej Promenadestraße)
| dzielnica = [[Prawobrzeże]]
| osiedle = [[Podjuchy]]
| dlugosc =
| ulica_nazwa_mapa =Smocza}}
[[Kategoria:Podjuchy (ulice)]]
[[Kategoria:Ulice]]
{{DEFAULTSORT:Smocza}}

Most Długi

2011-02-11T12:44:01Z

Therunner: dodano zdjęcie

__NOTOC__
{{Most infobox
|most_grafika=Mostdlugi.jpg
|opis_zdjecia = Most Długi
|most_nazwa=Most Długi
|nazwa_niemiecka = Langebrücke, Hansabrücke
|nazwa_dawna =Most Długi im. Sobieskiego
|dlugosc=
|przeszkoda=[[Odra]]
|ilosc_przesel =3
|zbudowano=[[1283]]/[[1903]]
|zburzono=[[1945]]
|odbudowano=[[1959]]
|remont=początek XXI w.
|projektant=Henryk Żółtawski
|mapa_link=http://maps.google.pl/maps?q=53.422161,14.560404&num=1&t=h&sll=53.42219,14.560366&sspn=0.002506,0.008256&ie=UTF8&ll=53.42219,14.560366&spn=0.002506,0.008256&z=18
}}
{{zwiki2|tytuł_wiki=Most_Długi_w_Szczecinie}}
'''Most Długi''' im. Sobieskiego – most nad [[Odra Zachodnia|Odrą Zachodnią]] w [[Szczecin]]ie łączący część miasta leżącą na [[Łasztownia|Łasztowni]] z centrum.

== Historia ==
Most Długi był pierwszym mostem w [[Szczecin]]ie. Drewniany most z przepustem dla statków wybudowano w [[1283]] w miejsce dotychczasowej przeprawy promowej.

W [[1900]] przestarzały most rozebrano i [[8 maja]] [[1903]] oddano do użytku nowoczesny most nazwany Mostem Hanzy (niem. ''Hansabrücke''). W przeciwieństwie do poprzedniej konstrukcji był to most zwodzony. Pierwszy tramwaj kursujący po moście ([[tramwaje w Szczecinie#Tramwaje elektryczne do 1945 r.|linia nr 1]]) przejeżdżał przez niego siłą rozpędu do czasu położenia sieci trakcyjnej w [[1929]]. Most Hanzy został wysadzony [[20 kwietnia]] [[1945]] przez wycofujące się wojska Wehrmachtu.

W sierpniu [[1947]] na filarach zniszczonego mostu położono drewnianą kładkę.
W roku [[1959]] most został odbudowany według projektu [[Henryk Żółtawski|Henryka Żółtawskiego]]. Zwodzony do roku [[2000]], kiedy podczas renowacji zespawano go na stałe.

== Komunikacja ==
Przez most przejeżdżają linie tramwajowe nr: [[2]], [[7]] i [[8]], a dawniej również linie tramwajowe nocne. Przez most przejeżdzają także linie autobusowe zwykłe i pospieszne.

== Źródła ==
* {{cytuj książkę | tytuł = Encyklopedia Szczecina | tom = I A-O | wydawca = [[Uniwersytet Szczeciński]] | miejsce = Szczecin | rok = 1999 | strony = 628-629 | isbn = 83-87341-45-2 }}

== Linki zewnętrzne ==
{{commons|Category:Długi Bridge in Szczecin}}
* [http://sedina.pl/index.php/2007/11/04/most-zwodzony-na-odrze/ Most zwodzony na Odrze] - Inżynieria lądowa i wodna “Revue Generale” – Przegląd Ogólny – tygodnik przemysłu francuskiego i zagranicznego.
* [http://www.swiatowy.org/bilety/dlugi/dlugi.html "Most Długi" w serwisie swiatowy.org]
* [http://sedina.pl/galeria/thumbnails.php?album=1805 Bollwerk und Langebrücke ''sedina.pl'']
* [http://sedina.pl/galeria/thumbnails.php?album=1280 Bollwerk und Hansabrücke ''sedina.pl'']
* [http://sedina.pl/galeria/thumbnails.php?album=557 Hansabrücke (seit 1903) ''sedina.pl'']
* [http://www.youtube.com/watch?v=YtzKjGmuYIQ Remont Mostu Długiego - amatorski materiał filmowy]

{{DEFAULTSORT:Długi}}
{{Obiekty mostowe Szczecina}}
[[Kategoria:Mosty i wiadukty]]

Plik:Mostdlugi.jpg

2011-02-11T12:42:49Z

Therunner: Most Długi i Stare Miasto w tle fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Most Długi i Stare Miasto w tle
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Wyspa Pucka

2011-02-06T12:27:57Z

Therunner:

{{Wyspa infobox
| wyspa_nazwa = Wyspa Pucka
| wyspa_grafika=Portowe.jpg
| opis_zdjecia = [[Jezioro Portowe]]
| nazwa_niemiecka =Vorbruch
| nazwa_dawna =
| akwen =
| powierzchnia =
|mapa_link=http://maps.google.com/maps?q=53.396995,14.555769&num=1&t=h&sll=53.41695,14.559073&sspn=0.010026,0.033023&ie=UTF8&ll=53.392901,14.581861&spn=0.040127,0.132093&z=14
}}
{{zwiki}}

'''Wyspa Pucka''' (niem.''Vorbruch'') – wyspa rzeczna w [[Szczecin]]ie na [[Międzyodrze|Międzyodrzu]]. Administracyjnie leży w dzielnicy [[Śródmieście]] i daje nazwę osiedlu [[Międzyodrze-Wyspa Pucka]].

Otoczona jest wodami [[Przekop Parnicki|Przekopu Parnickiego]], [[Odra Zachodnia|Odry Zachodniej]], [[Regaliczka|Regaliczki]], [[Jezioro Portowe|Jeziora Portowego]] i [[Kanał Rybny|Kanału Rybnego]]. Powstała przez wykopanie Kanału Rybnego i Jeziora Portowego w zachodniej części [[Zaleskie Łęgi|Zaleskich Łęgów]]. Na zachodzie Przekop Parnicki oddziela ją od [[Wyspa Zielona|Wyspy Zielonej]]. Drogowy [[most nad Kanałem Rybnym]] (zlokalizowany w północnej części) jest jedynym prowadzącym na wyspę. Co prawda na południu wyspy istnieje jeszcze drugie połączenie ze stałym lądem, jednak powstało ono przez zasypanie fragmentu Regaliczki w miejscu, gdzie oddzielała się ona od Odry Zachodniej i utworzenie grobli.

Przed rozpoczęciem II wojny światowej na wyspie powstało osiedle mieszkaniowe ze szkołą i kaplicą<ref>[http://sedina.pl/galeria/thumbnails.php?album=790 Galeria fotografii przedwojennej Wyspy Puckiej w Portalu Miłośników Dawnego Szczecina ''sedina.pl'']</ref>. Wyspa zajęta jest głównie przez [[ogrody działkowe]] w północnej części – pozostała część wyspy to nieużytki, mokradła i trzcinowiska.

Komunikacja zbiorowa z resztą miasta zapewniona jest od [[10 lutego]] [[1968]] – uruchomiona została wówczas linia [[M]] (bądź MB) obsługiwana przez mikrobusy marki Nysa. [[30 maja]] [[1981]] Nysy zostały zastąpione Jelczami 080 a numer linii zmieniono na obowiązujący do dziś – [nr [[52]]. Ostatnia zmiana zaszła [[11 maja]] [[1984]] roku, kiedy to autobusy zaczęły jeździć na wydłużonej trasie do oddalonej o 800 metrów nowej [[Pętla przy Marynarskiej|pętli przy ul. Marynarskiej]]<ref>[http://www.mkm.szczecin.pl/encyklopedia.php?what=linia52 Encyklopedia Szczecińskiej Komunikacji – Linia 52: Tkacka-Wyspa Pucka]</ref>.

<gallery>
Plik:Portowe.jpg|[[Jezioro Portowe]]
Plik:Pucka.jpg|[[Parnica]] (w tle Wyspa Pucka)
Plik:Loko.jpg|Lokomotywownia Szczecin Port Centralny
Plik:Przepom.jpg|Przepompownia
</gallery>

{{przypisy|stopień= ====}}

[[Kategoria:Wyspy]]
{{DEFAULTSORT:Pucka, Wyspa}}

Międzyodrze-Wyspa Pucka

2011-02-06T12:15:33Z

Therunner:

__NOTOC__ {{Dzielnica infobox
|dzielnica_nazwa = Międzyodrze-Wyspa Pucka
|dzielnica_grafika = Kanalzielony.jpg
|opis_zdjecia = [[Międzyodrze]]: '''Kanał Zielony'''
|status = [[Osiedle administracyjne]]
|dzielnica = [[Śródmieście]]
|w_granicach_miasta =
|powierzchnia =
|nazwa_niemiecka =
|nazwa_dawna =
|populacja =
|mapa_miasta = Szczecin Miedzyodrze-Wyspa_Pucka 2010-05.png
|commons =
}}
{{zwiki2|tytuł_wiki=Międzyodrze-Wyspa_Pucka}}
'''Międzyodrze-Wyspa Pucka''' – [[podział administracyjny Szczecina|osiedle administracyjne]] Szczecina, w [[Śródmieście|Śródmieściu]].

Według danych z 4 maja 2010 na pobyt stały w osiedlu zameldowanych było 1111 osób <ref>{{cytuj stronę|url=http://bip.um.szczecin.pl/umszczecinbip/chapter_50049.asp|tytuł=Liczba mieszkańców|data=2010-05-04|praca=Biuletyn Informacji Publicznej|opublikowany=Urząd Miasta Szczecin|język=pl|data dostępu=2010-05-06}}</ref>. Większość mieszkańców zamieszkuje głównie w północnej części [[Wyspa Pucka|Wyspy Puckiej]].

Położona jest pomiędzy [[Odra|Odrą]], [[Regalica|Regalicą]] i jeziorem [[Jezioro Dąbie|Dąbie]]. Przez [[Międzyodrze]] prowadzą dwie drogi łączące lewo- i prawobrzeżną część miasta: północna – ul. [[Gdańska]] z ul. [[Energetyków]] ([[w:droga krajowa nr 10]]) i [[Trasa Zamkowa|Trasą Zamkową im. Piotra Zaremby]] ([[w:droga wojewódzka nr 115]]) oraz południowa – [[Autostrada Poznańska]] ([[w:droga krajowa nr 31]]).

=== Położenie ===
Administracyjnie składa się z [[Wyspa Pucka|Wyspy Puckiej]] (zabudowania, rodzinne ogrody działkowe, łąki, terenów dworca kolejowego i [[Lokomotywownia Port centralny|lokomotywowni "Szczecin Port Centralny", terenów portu szczecińskiego: [[Basen Górniczy|Basenu Górniczego]], [[Łasztownia|Łasztowni]] i [[Kępa Parnicka|Kępy Parnickiej]] oraz wysp: [[Zaleskie Łęgi]], [[Ostrów Grabowski]], [[Ostrów Mieleński]], [[Wielka Kępa]], [[Mieleńska Łąka]], [[Wyspa Grodzka]], [[Wyspa Zielona]] i innych.

Największą część [[Międzyodrze|Międzyodrza]] stanowią tereny [[port Szczecin|portowe]] oraz lasy [[w:Nadleśnictwo Gryfino|Nadleśnictwa Gryfino]]. Teren [[Port Szczecin|Portu Szczecin]] został przekazany władzom polskim przez Armię Czerwoną dopiero 17 września 1947.

Na szczecińskim Międzyodrzu znajduje się [[Elektrownia Szczecin]], urząd celny, Konsulat Meksyku oraz siedziba firmy żeglugowej [[Euroafrica]]. Funkcjonuje tu także [[Kąpielisko Dziewoklicz|kąpielisko miejskie Dziewoklicz]].

=== Samorząd mieszkańców ===
Rada Osiedla Międzyodrze-Wyspa Pucka liczy 15 członków. W wyborach do Rady Osiedla Międzyodrze-Wyspa Pucka 20 maja 2007 roku nie odbyło się głosowanie na kandydatów z powodu ich zbyt małej liczby, mimo że przedłużono zgłaszanie o 3 dni. Na podstawie ordynacji wyborczej za wybranych członków rady osiedla miejska komisja wyborcza uznała 15 zarejestrowanych kandydatów<ref>{{cytuj stronę|url=http://osiedla.szczecin.pl/osiedla/chapter_38804.asp?soid=904BBD531E744A01B450C01B840814CA|tytuł=Członkowie Rad Osiedli - Kadencja 2007-2011|opublikowany=Urząd Miasta Szczecin|język=pl|data dostępu=2010-05-07}}</ref>na podstawie (§22 ust.3) <ref>[http://www.szczecin.pl/umszczecinSwiat/chapter_59145.asp?soid=F1249D8EAF094355B5526BA009D8E256 Uchwała Nr V/133/07 Rady Miasta Szczecin z dnia 23 lutego 2007 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania wyborów do rad osiedli w Gminie Miasto Szczecin (Ordynacja wyborcza)] (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2007 r. Nr 32, poz. 473)</ref>. W wyborach do rady osiedla 13 kwietnia 2003 udział wzięło 66 głosujących, co stanowiło frekwencję 6,69%<ref>{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20050308181920/http://www.szczecin.pl/rada/rady/statystyka2003.htm|tytuł=Wybory do Rad Osiedli 13 kwietnia 2003 r. w statystyce|opublikowany=Urząd Miasta Szczecin|język=pl|data dostępu=2010-05-07}}</ref>.

Samorząd osiedla Międzyodrze-Wyspa Pucka został ustanowiony w 1990 roku<ref>[http://www.szczecin.pl/prawo/rada/1990/ur53_90.html Uchwała Nr VIII/53/90 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 28 listopada 1990 r. w sprawie utworzenia w mieście Szczecinie dzielnic i osiedli] ([http://www.loza-a5.pl/szczecin_uchwaly/uchwala_nr_VIII_53_90_2.pdf Załącznik nr 1])</ref>.

25 maja 1998 zmieniono nazwę osiedla z ''Wyspa Pucka'' na ''Międzyodrze-Wyspa Pucka''<ref>[http://www.szczecin.pl/prawo/rada/1994/1994_L_707.html Uchwała Nr L/707/94 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie zmiany uchwały Nr VIII/53/90 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 28.11.1990 r.]</ref>.

<gallery perrow=3 caption="Międzyodrze-Wyspa Pucka">
Plik:Kepaparnicka.jpg|[[Kępa Parnicka]]
Plik:Zabkepa.jpg|Zabudowania na [[Kępa Parnicka|Kępie Parnickiej]]
Plik:Portowe.jpg|[[Jezioro Portowe]]
Plik:Sanepid.jpg|Zabytkowy gmach Sanepidu
Plik:Pucka.jpg|[[Parnica]]
Plik:Loko.jpg|Lokomotywownia na [[Wyspa Pucka|Wyspie Puckiej]]
Plik:Kepaparn.jpg|[[Kępa Parnicka]]
Plik:Przepom.jpg|Przepompownia na [[Wyspa Pucka|Wyspie Puckiej]]
</gallery>

=== Zobacz też ===
* [[Międzyodrze]]
* [[Wyspa Pucka]]
* [[Parnica]]

{{Przypisy}}

=== Linki zewnętrzne ===
* [http://osiedla.szczecin.pl/osiedla/chapter_38452.asp Mapa osiedla na stronie Urzędu Miasta Szczecin]
{{Podział administracyjny Szczecina}}
[[Kategoria:Osiedla administracyjne]]

Stare Miasto

2011-02-05T15:21:38Z

Therunner: dodano galerię

{{Dzielnica infobox
|dzielnica_nazwa = Stare Miasto
|dzielnica_grafika = Starowka.jpg
|opis_zdjecia = Starówka nocą
|status = [[Osiedle administracyjne]]
|dzielnica = [[Śródmieście]]
|w_granicach_miasta =
|powierzchnia =
|nazwa_niemiecka = Altstadt
|nazwa_dawna =
|populacja = 4902
|mapa_miasta = Szczecin Stare Miasto 2010-05.png
|commons = Category:Old Town in Szczecin
}}
{{zwiki2|tytuł_wiki=Stare_Miasto_(Szczecin)}}
'''Stare Miasto''' – [[część miasta]] i [[osiedle administracyjne]] Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta, położone nad [[Odra|Odrą]]. Granicami osiedla są ul.: [[Kapitańska]], [[Malczewskiego]], [[Matejki]] z placem [[plac Hołdu Pruskiego|Hołdu Pruskiego]], [[plac Żołnierza|pl. Żołnierza Polskiego]] i [[Niepodległości]] i [[Dworcowa]] oraz rzeka [[Odra]].

Według danych z 4 maja 2010 w osiedlu na pobyt stały zameldowanych było 4902 osób<ref>{{cytuj stronę|url=http://bip.um.szczecin.pl/umszczecinbip/chapter_50049.asp|tytuł=Liczba mieszkańców|data=2010-05-04|praca=Biuletyn Informacji Publicznej|opublikowany=Urząd Miasta Szczecin|język=pl|data dostępu=2010-05-06}}</ref>.

== Historia i urbanistyka ==
Po wojnie Starego Miasta nie odbudowano, m.in. z powodu zawziętości prezydenta [[Piotr Zaremba|Piotra Zaremby]], który był przeciwnikiem odbudowy [[Starówka|Starówki]] i wielu zabytków (m.in. [[Teatr Miejski|Teatru Miejskiego]]), a postanowiono w latach 50. XX w. zbudować osiedle bloków mieszkalnych podobnych w swej konstrukcji do ''wielkiej płyty''. Jest to zazwyczaj zuniformizowana, luźna 3–5-piętrowa zabudowa mieszkalna, zwieńczona skośnymi dachami. Najwięcej zabytkowych budynków sprzed II wojny światowej przetrwało w rejonie [[Plac Orła Białego|placu Orła Białego]], ulicy [[Tkacka|Tkackiej]] (niektóre budynki z powodu braku należytej opieki konserwatorskiej i remontów musiały zostać wyburzone), [[Staromłyńska|Staromłyńskiej]]. Ulica [[Wyszyńskiego]] – główna ulica Starego Miasta – zamieniona została w ruchliwą, szeroką arterię (zmieniony został także układ ulic nie tylko na [[Wyszyńskiego]], a w wielu rejonach dzielnicy). Podobny los spotkał nabrzeże nad Odrą. Niegdyś wzdłuż brzegów ciągnęła się [[Bollwerk|zabytkowa zabudowa]]. Obecnie przebiega tamtędy tak zwana "[[arteria nadodrzańska]]", która psuje potencjał tego miejsca. Wojny nie przetrwał też [[Pomnik Sediny]] – najsłynniejszy pomnik w przedwojennym Szczecinie.

Najbardziej wartościowe zabytki na Starym Mieście to [[katedra św. Jakuba]], [[Zamek Książąt Pomorskich]], [[Ratusz Staromiejski|Stary Ratusz]], [[Baszta Panieńska|Baszta Siedmiu Płaszczy]], czy [[Kamienica Loitzów]].

Trwa też proces ponownej zabudowy Podzamcza (rejon dolnego Starego Miasta u podnóża Zamku, przy Odrze) – na ogół w nowoczesnym stylu, bez odtwarzania historycznego wyglądu kamienic. Część przedwojennego wyglądu odzyskał jednak [[Rynek Sienny]]. Brakuje jedynie jednej pierzei, którą zajmują budynki z okresu PRL.

=== Zabytki ===
Na Starym Mieście znajduje się wiele zabytków, przez które prowadzi Miejski Szlak TurystycznyInformacja: Miejski Szlak Turystyczny jest podzielony pomiędzy 3 osiedla: [[Nowe Miasto]] (1 i 41-42), Stare Miasto (2-31) i [[Centrum]] (32-40). Zabytki, które przetrwały wojnę, to mała część tego, co na szczecińskim Starym Mieście znajdowało się przed II wojną światową. [[Naloty alianckie|Bombardowania z lat 40. XX w.]] zniszczyły niemal 90% zabytkowej dzielnicy.
* [[Poczta nr 2|Gmach Poczty nr 2]] ([[1872]]-[[1914]] r.)
* Fragment obwarowań miejskich
* [[Kościół św. Jana Ewangelisty]] (XIV w.)
* [[Ratusz Staromiejski]] (XV w., przebudowany XVII w.)
* [[Kamienica Loitzów]] ([[1547]] r.)
* [[Zamek Książąt Pomorskich]] ([[1346]] r.)
* [[Baszta Panieńska]] (Siedmiu Płaszczy) (XIV w.)
* Budynek [[Akademia Morska|Akademii Morskiej]] ([[1902]]-[[1921]])
* [[Muzeum Narodowe]] (Oddział Morski) i [[Teatr Współczesny]] ([[1913]] r.)
* Zachodniopomorski [[Urząd Wojewódzki]] ([[1906]]-[[1911]])
* [[Pomnik Adama Mickiewicza]] w [[Park Żeromskiego|Parku im. Stefana Żeromskiego]]
* [[Brama Królewska]] ([[1727]] r.)
* [[Kościół św. Piotra Pawła]] (XIV w./XV w.)
* [[Bazylika Archikatedralna św. Jakuba]] (XIV w./XV w.)
* [[Fontanna Orła Białego|Fontanna z orłem]] ([[1732]] r.)
* [[Pałac Pod Globusem]] ([[1726]] r.)
* [[Pałac klasycystyczny]] ([[1778]] r.)
* [[Pałac Sejmu Stanów Pomorskich]] ([[1727]] r.)
* [[Gmach Muzeum Narodowego]] (XVIII w.)
<gallery>
Plik:Loitzhouse.jpg|[[Kamienica Loitzów]]
Plik:Ewangelistyibazylika.jpg|[[Kościół Jana Ewangelisty i Bazylika]]
Plik:Zamek.jpg|[[Wieża na zamku i zabudowania Starego Miasta]]
Plik:Baszta7.jpg|[[Baszta Panieńska]]
</gallery>

Nad Odrą na [[Wały Chrobrego|Wałach Chrobrego]] corocznie na przełomie czerwca i lipca odbywają się [[Dni Morza]].

Konsulaty na osiedlu Stare Miasto: Królestwa Norwegii (al. [[Niepodległości]]), Republiki Estonii (ul. [[Kurza Stopka]] i Republiki Kazachstanu (ul. [[Grodzka]]).

== Samorząd mieszkańców ==
Rada Osiedla Stare Miasto liczy 15 członków<ref>{{cytuj stronę|url=http://osiedla.szczecin.pl/osiedla/chapter_38804.asp?soid=904BBD531E744A01B450C01B840814CA|tytuł=Członkowie Rad Osiedli - Kadencja 2007-2011|opublikowany=Urząd Miasta Szczecin|język=pl|data dostępu=2010-05-07}}</ref>. W wyborach do rad osiedli 20 maja 2007 roku udział wzięło 124 głosujących, co stanowiło frekwencję na poziomie 2,78%<ref>{{cytuj stronę|url=http://osiedla.szczecin.pl/osiedla/chapter_38804.asp?soid=70C92171701D4075AFED69B5805ACFE9|tytuł=Wybory Rad Osiedlowych 20 maja 2007|opublikowany=Urząd Miasta Szczecin|język=pl|data dostępu=2010-05-07}}</ref>. W wyborach do rady osiedla 13 kwietnia 2003 udział wzięło 46 głosujących, co stanowiło frekwencję 1,03% (najmniejszą spośród osiedli Szczecina)<ref>{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20050308181920/http://www.szczecin.pl/rada/rady/statystyka2003.htm|tytuł=Wybory do Rad Osiedli 13 kwietnia 2003 r. w statystyce|opublikowany=Urząd Miasta Szczecin|język=pl|data dostępu=2010-05-07}}</ref>.

Samorząd osiedla Stare Miasto został ustanowiony w 1990 roku<ref>[http://www.szczecin.pl/prawo/rada/1990/ur53_90.html Uchwała Nr VIII/53/90 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 28 listopada 1990 r. w sprawie utworzenia w mieście Szczecinie dzielnic i osiedli] ([http://www.loza-a5.pl/szczecin_uchwaly/uchwala_nr_VIII_53_90_2.pdf Załącznik nr 1])</ref>.

== Zobacz też ==
* [[Stare Miasto]]

{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://osiedla.szczecin.pl/osiedla/chapter_38515.asp Mapa osiedla na stronie Urzędu Miasta Szczecin]
* [http://www.infoludek.pl/turystyka/miejski Miejski Szlak Turystyczny (Infoludek)]

{{Podział administracyjny Szczecina}}
[[Kategoria:Osiedla administracyjne]]

Plik:Zamek.jpg

2011-02-05T15:19:31Z

Therunner: Wieża na Zamku i zabudowania Starego Miasta, w tle Odra fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Wieża na Zamku i zabudowania Starego Miasta, w tle Odra
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Starowka.jpg

2011-02-05T15:14:21Z

Therunner: Starówka Nocą fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Starówka Nocą
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Baszta7.jpg

2011-02-05T15:10:25Z

Therunner: Baszta Siedmiu Płaszczy fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Baszta Siedmiu Płaszczy
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Ewangelistyibazylika.jpg

2011-02-05T15:03:02Z

Therunner: Dwa zabytki, Kościół Jana Ewangelisty i Bazylika Archikatedralna fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Dwa zabytki, Kościół Jana Ewangelisty i Bazylika Archikatedralna
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Loitzhouse.jpg

2011-02-05T15:02:53Z

Therunner: Kamienica Loitzów fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Kamienica Loitzów
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Ulica Spedytorska

2011-02-05T12:20:41Z

Therunner: dodano opis

{{Ulica infobox
| ulica_nazwa = Ulica Spedytorska
| ulica_grafika = Sanepid.jpg
| grafika_opis = [[Sanepid|Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna]] wpisana do rejestru zabytków
| nazwa_pelna = Spedytorska
| nazwa_dawna =
| nazwa_niemiecka = Siedereistraße
| dzielnica = [[Śródmieście]]
| osiedle = [[Międzyodrze-Wyspa Pucka]]
| dlugosc =
| ulica_nazwa_mapa =Spedytorska}}
[[Kategoria:Międzyodrze-Wyspa Pucka (ulice)]]
[[Kategoria:Ulice]]
{{DEFAULTSORT:Spedytorska}}
Ulica Spedytorska jest jednym ze skrzyżowań z [[Heyki|ul. Heyki]]. Ulica również krzyżuje się z [[Bulwar_Beniowskiego_(ulica)|ul. Bulwar Beniowskiego]] przy nabrzeżu Przekopu [[Parnica|Parnickiego]], a po przeciwnej stronie z [[Bulwar Elbląski_(ulica)|ul. Bulwar Elbląski]] przy nabrzeżu [[Odra|Odry]]. Na tej ulicy znajduje się Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna, której to budynki są wpisane do rejestru zabytków nr. 139 decyzją DZ-4200/14/O/2003 z dnia 15 listopada 2003 r.<ref>https://docs.google.com/viewer?url=http://bip.alfatv.pl/pliki/wkz/File/Szczecin(7).xls&embedded=true&chrome=true</ref>

{{Przypisy}}

Plik:Koziej.jpg

2011-02-04T21:00:33Z

Therunner: Widok z wiaduktu przy ul. Koziej fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Widok z wiaduktu przy ul. Koziej
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Mostparnica.jpg

2011-02-04T19:20:28Z

Therunner: Most kolejowy nad Parnicą w tle Kościół św. Trójcy fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Most kolejowy nad Parnicą w tle Kościół św. Trójcy
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Pomnikczynu.jpg

2011-02-04T19:00:53Z

Therunner: Pomnik Czynu Polaków fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Pomnik Czynu Polaków
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Aleja Papieża Jana Pawła II

2011-02-04T18:54:41Z

Therunner: dodano zdjęcie

{{Ulica infobox
| ulica_nazwa = Aleja Jana Pawła II
| ulica_grafika = Janapawla.jpg
| grafika_opis = Al. Jana Pawła II w świątecznej krasie
| nazwa_pelna = [[w:Jan Paweł II|Papieża Jana Pawła II]]
| nazwa_dawna = Jedności Narodowej
| nazwa_niemiecka = Kaiser-Wilhelm-Straße
| dzielnica =
| dzielnica = [[Śródmieście-Północ]]; [[Centrum]]
| osiedle = [[Śródmieście]]
| dlugosc =
| ulica_nazwa_mapa =Aleja+Jana+Paw%B3a+II}}{{zwiki2|tytuł_wiki=Aleja_Jana_Pawła_II_w_Szczecinie}}
== Przynależność dzielnicowa ==
22a - 30; 1 - 22, 31 - 50
{{DEFAULTSORT:Jana Pawła II}}
'''Aleja Jana Pawła II''' ([[1877]]-[[1945]] niem. ''Kaiser-Wilhelm-Straße'', 1945-[[2007]] pol. ''Aleja Jedności Narodowej'') – aleja w dzielnicy [Śródmieście]] w Szczecinie, biegnąca od skrzyżowania [[Plac Żołnierza Polskiego|pl. Żołnierza Polskiego]] i [[Aleja Niepodległości|al. Niepodległości]] oraz do przecięcia [[Plac Grunwaldzki|pl. Grunwaldzkiego]] i [[Aleja Wyzwolenia|al. Wyzwolenia]] oraz dalej do [[Plac Armii Krajowej|pl. Armii Krajowej]].

== Historia ==
Ulica powstawała od lat 80. XIX w. w centrum dawnego [[Fort Wilhelma|Fortu Wilhelma]]. W tamtym okresie powstał jej reprezentacyjny wielkomiejski styl z eklektycznymi kamienicami w tle. Prace jej zabudowy zakończono ok. roku [[1924]].

W wyniku działań wojennych (II wojna światowa) obszar ten został zbombardowany a zabudowa ulicy na jej narożnikach została zniszczona. Po [[1945]] r. powstawała na tym obszarze Szczecińska [[Śródmiejska Dzielnica Mieszkaniowa]] zabudowana częściowo do [[1954]] r., była ona socrealistyczną inwestycją architektoniczną w powojennym Szczecinie. Od [[1974]] r. aleje zdobią zespoły fontann a od strony [[Urząd Miejski|Urzędu Miejskiego]] ustawiono [[Rzeźba Gryfa|rzeźbę Gryfa]] a w [[1980]] przy [[Plac Grunwaldzki|pl. Grunwaldzkim]] [[Pomnik Marynarza|pomnik marynarza]]. Na początku XXI wieku środkowa część alei została gruntownie odnowiona i ponownie zagospodarowana od [[Plac Grunwaldzki|pl. Grunwaldzkiego]] do [[Plac Lotników|pl. Lotników]].

=== Zmiana nazwy ===
[[11 czerwca]] [[2007]] Rada Miasta Szczecina zdecydowała o przemianowaniu Alei Jedności Narodowej w 20. rocznicę pobytu Papieża Polaka w Szczecinie na Aleję Jana Pawła II<ref>[http://miasta.gazeta.pl/szczecin/1,34959,4293882.html Aleja Jedności Narodowej zmienia nazwę na Jana Pawła II]</ref>. Tablice zostały powieszone [[3 lipca]] [[2007]].

{{Przypisy}}

== Źródła ==
* {{cytuj książkę | tytuł = Encyklopedia Szczecina | tom = I A-O | wydawca = [[Uniwersytet Szczeciński]] | miejsce = Szczecin | rok = 1999 | strony = 393-394 | isbn = 8387341452 }}
[[Kategoria:Aleje]]

Plik:Janapawla.jpg

2011-02-04T18:54:39Z

Therunner: Jana Pawła II w świątecznej krasie fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Jana Pawła II w świątecznej krasie
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Bukowiec

2011-02-04T17:05:11Z

Therunner:

{{Wzniesienie infobox
| wzniesienie_nazwa = Bukowiec
| wzniesienie_grafika = Bukowiec.jpg
| opis_zdjecia = Wieża na Bukowcu
| nazwa_niemiecka =
| nazwa_dawna =
| wysokosc = 148,3
| commons =
| mapa_link = http://maps.google.com/maps?t=h&q=53.338056,14.641667&ie=UTF8&ll=53.338056,14.641667&spn=0.02009,0.066047&z=15
}}
{{zwiki2|tytuł_wiki=Bukowiec_(Wzgórza_Bukowe)}}
'''Bukowiec''' - najwyższe wzniesienie, 148,3 m n.p.m., głównego grzbietu [[Wzgórza Bukowe|Wzgórz Bukowych]] i całego [[w:Pobrzeże Szczecińskie|Pobrzeża Szczecińskiego]], na obszarze [[Szczeciński Park Krajobrazowy "Puszcza Bukowa"|Szczecińskiego Parku Krajobrazowego "Puszcza Bukowa"]].

Wzgórze jest porośnięte starodrzewem bukowym, położone między przełęczami: [[Przełęcz Trzech Braci|Trzech Braci]] na zachodzie i [[Przełęcz Bukowa|Bukową]] na wschodzie. Wierzchołek płaski i rozległy, przecięty płytkim przekopem [[Droga Kołowska|Drogi Kołowskiej]]. Na północy stromo opada ku dolinie [[Zielawa|Zielawy]], a na południu ku dolinom [[Dolina Zięby|Zięby]] i [[Wilkowisko|Wilkowisku]]{{cytuj książkę|nazwisko=Lipniacki|imię=Wojciech|tytuł=Knieja Bukowa pod Szczecinem. Przewodnik|wydawca=Zakład Wydawniczo - Propagandowy PTTK|miejsce=Warszawa|data=1981|strony=79-80}}.

Na szczycie wieża stalowej konstrukcji, obserwacyjna ochrony przeciwpożarowej lasów, ustawiona w miejscu dawnej, z początku XX w. oraz węzeł znakowanych szlaków turystycznych:
* {{szlak|czerwony}} [[Szlak Nadodrzański]]
* [[Plik:Szlak start.svg|16px]] {{szlak|czarny}} [[Szlak Górski na Bukowiec]]

0,4 km na północny wschód ''Mały Bukowiec''.

== Zobacz też ==
* [[Pomnik Albrechta Rudelsdorffa]]

{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.bukowa.szczecin.pl/leksykon/-ab.html Leksykon Puszczy Bukowej Wojciecha Lipniackiego]

[[Kategoria:Wzniesienia]]
[[Kategoria:Wzgórza Bukowe]]

Ulica Leona Heyki

2011-02-04T17:02:28Z

Therunner: dodano opis

{{Ulica infobox
| ulica_nazwa = Ulica Heyki
| ulica_grafika = Heyki.jpg
| grafika_opis = Ulica Heyki (z lewej Zajezdnia PKS)
| nazwa_pelna = [[w:Leon Heyke|Leona Heyki]]
| nazwa_dawna =
| nazwa_niemiecka = Holzstraße
| dzielnica = [[Śródmieście]]
| osiedle = [[Międzyodrze-Wyspa Pucka]]
| dlugosc =
| ulica_nazwa_mapa =Heyki}}
[[Kategoria:Międzyodrze-Wyspa Pucka (ulice)]]
[[Kategoria:Ulice]]
{{DEFAULTSORT:Heyki, Leona }}
Główna i najdłuższa ulica [[Kępa Parnicka|Kępy Parnickiej]]. Ulica zaczyna się od [[Most Zielony|Mostu Zielonego]] i biegnie w linii prostej aż na [[Wyspa Zielona|Wyspę Zieloną]]. Natomiast poruszać się można tylko do skrzyżowania z [[Maklerska|ul. Maklerską]], dalsza część prowadząca na Wyspę Zieloną stanowi teren stoczni Porta Odra<ref>http://www.port.szczecin.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=195:stocznie&catid=33:adresy&Itemid=90</ref>. Przy ul. Heyki zlokalizowanych jest kilka budynków mieszkalnych i bardzo duża liczba prywatnych firm. Przy tej ulicy mieści się także oddział Szczecińskiego WOPR<ref>http://www.wopr.szczecin.pl/index.php/oddzialy/21-oddziay-wopr/18-oddzia-szczeciskie-wopr</ref> i zajezdnia PKS Szczecin.<ref>http://pksszczecin.info/kontakt.php</ref>

{{Przypisy}}

Chojnówka

2011-02-04T17:02:07Z

Therunner: zmieniono opis zdjęcia

{{Rzeka_infobox
|nazwa_rzeki= Chojnówka
|rzeka_grafika=Chojnowka.jpg
|opis_zdjecia=Chojnówka przy [[Szwedzki Młyn|Szwedzkim Młynie]]
|nazwa_niemiecka = Neun Spring Bach, Mühlbach
|nazwa_dawna =
|zrodlo_gdzie= [[Oczko Marzanny]]
|uchodzi_do=[[Cegielinka]] ([[Regalica]])
|uchodzi_gdzie=
|dlugosc= 6
|doplywy=
|mapa_link=
}}
'''Chojnówka''' (niem. ''Neun Spring Bach, Mühlbach'') – strumień, prawy dopływ [[Cegielinka|Cegielinki]]. Płynie przez [[Puszcza Bukowa|Puszczę Bukową]].

Strumień bierze początek w stawie [[Oczko Marzanny]], płynie ku północy na dnie malowniczego wąwozu przecinającego bogato urzeźbioną morenę czołową w obrębie [[Rezerwat przyrody Bukowe Zdroje|rezerwatu przyrody Bukowe Zdroje]]. Po obu brzegach pięknie wykształcone płaty zespołu łęgu jesionowego zdominowanego przez jesion wyniosły z udziałem olszy czarnej, sporadyczną domieszką wiązu szypułkowego i buka. Gęsty podszyt tworzą krzewy trzmieliny zwyczajnej, głogu jednoszyjkowego, derenia świdwy jak i nalot jesionu, wiązu, olszy, dębu, jaworu i grabu. W warstwie ziół najliczniejsze są zachodnie gatunki roślin: turzyca zgrzebłowata, stokłosa gałęzista i [[przytulia leśna]]. W zaroślach nadbrzeżnych gnieździ się wiele ptaków, w tym rzadko spotykane.

Na terenie [[Szczeciński Park Krajobrazowy "Puszcza Bukowa"|Szczecińskiego Parku Krajobrazowego "Puszcza Bukowa"]] na całym odcinku, Chojnówka przepływa przez [[rezerwat przyrody Bukowe Zdroje|rezerwat przyrody "Bukowe Zdroje"]]. Strumień płynie przez uroczysko [[Szwedzki Młyn]] oraz obok pomnikowego ''[[Szwedzki Kamień|Szwedzkiego Kamienia]]''. Przyjmuje z prawego brzegu kolejno: [[Jelonka|Jelonkę]], [[Wyciek]], [[Leniwka|Leniwkę]], [[Diabelnica|Diabelnicę]] oraz [[Stronia|Stronię]] z [[Grodarz|Grodarzem]]. Krytym kanałem przepływa przez [[Zdroje]] i uchodzi do [[Cegielinka|Cegielinki]], odnogi [[Regalica|Regalicy]]<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Lipniacki|imię=Wojciech|tytuł=Knieja Bukowa pod Szczecinem. Przewodnik|wydawca=Zakład Wydawniczo-Propagandowy PTTK|miejsce=Warszawa|data=1981|strony=31-32}}</ref>.

{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.bukowa.szczecin.pl/leksykon/c-d.html Leksykon Puszczy Bukowej Wojciecha Lipniackiego] [dostęp 27 kwietnia 2009]
[[Kategoria:Rzeki i strumienie]]

Plik:Mostkolejowynadparnica.jpg

2011-02-04T10:51:45Z

Therunner: Most Kolejowy nad Parnicą fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Most Kolejowy nad Parnicą
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Kanał Zielony

2011-02-04T10:44:35Z

Therunner: dodane zdjęcie

{{Kanał infobox
| nazwa_kanalu = Kanał Zielony
| kanal_grafika = Kanalzielony.jpg
| opis_zdjecia = Panorama Kanału Zielonego od strony [[Wyspa Pucka|Wyspy Puckiej]]
| nazwa_niemiecka = Grüner Graben
| nazwa_dawna =
| poczatek_gdzie =
| koniec_gdzie =
| rok_budowy =
| dlugosc =
| mapa_link =http://maps.google.com/maps?f=q&source=s_q&hl=pl&geocode=&q=przekop+parnicki&sll=37.0625,-95.677068&sspn=53.961216,135.263672&ie=UTF8&ll=53.418996,14.560318&spn=0.005013,0.016512&t=h&z=17
| commons =
}}
{{zwiki}}

'''Kanał Zielony''' (niem. ''Grüner Graben'') – kanał wodny w Szczecinie ([[Międzyodrze-Wyspa Pucka]]) pomiędzy [[Odra Zachodnia|Odrą Zachodnią]] a [[Parnica|Parnicą]] o długości ok. 300 m.
Oddziela [[Kępa Parnicka|Kępę Parnicką]] (na południu) od [[Łasztownia|Łasztowni]] (na północy). Nad kanałem prowadzi jeden most – [[Most Zielony]] w ciągu ulic [[Heyki]] i [[Celna|Celnej]].

=== Linki zewnętrzne ===
* [http://miasta.gazeta.pl/szczecin/51,84867,5476104.html?i=11 Kanał Zielony – fotografia z 1924 r.]

[[Kategoria:Kanały wodne]]
{{DEFAULTSORT:Zielony, Kanał}}

Ulica Bulwar Maurycego Beniowskiego

2011-02-04T10:42:04Z

Therunner:

{{Ulica infobox
| ulica_nazwa = Bulwar Beniowskiego (ulica)
| ulica_grafika = Bulben.jpg
| grafika_opis = Kamienica przy Bulwarze Beniowskiego
| nazwa_pelna = [[w:Maurycy Beniowski|Bulwar Maurycego Beniowskiego]]
| nazwa_dawna =
| nazwa_niemiecka = Parnitzbollwerk
| dzielnica = [[Śródmieście]]
| osiedle = [[Międzyodrze-Wyspa Pucka]]
| dlugosc =
| ulica_nazwa_mapa =Bulwar+Beniowskiego}}
[[Kategoria:Międzyodrze-Wyspa Pucka (ulice)]]
[[Kategoria:Ulice]]
{{DEFAULTSORT:Bulwar Beniowskiego, Maurycego}}
Ulica zaczyna się przy nabrzeżu ul. [[Maklerska|Maklerskiej]] i ciągnie się wzdłuż Przekopu [[Parnica|Parnickiego]] do ul. [[Targowa|Targowej]]. Dawniej ulica ciągnęła się dalej i kończyła się tuż za [[Most kolejowy nad Parnicą|Mostem kolejowym nad Parnicą]] nad [[Kanał Zielony|Kanałem Zielonym]]. Dzisiaj pozostał tylko fragment tej ulicy, reszta nabrzeża została zurbanizowana przez zakłady produkcyjne.

Niedźwiedzianka

2011-02-04T10:30:37Z

Therunner:

{{Rzeka_infobox
|nazwa_rzeki=Niedźwiedzianka
|rzeka_grafika=Niedzwiedz.jpg
|opis_zdjecia=Niedźwiedzianka
| nazwa_niemiecka = Bärenbruch Bach
| nazwa_dawna = Niedźwiadna, Miedźwa
|zrodlo_gdzie= [[Puszcza Bukowa]]
|uchodzi_do=[[Rzeka Płonia]]
|uchodzi_gdzie=
|dlugosc= ok. 6
|doplywy=[[Trawna]]
|mapa_link=
}}
{{zwiki}}
'''Niedźwiedzianka''' (niem. ''Bärenbruch Bach'') – struga<ref>{{cytuj książkę |autor=Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych|inni=Izabella Krauze-Tomczyk, Jerzy Ostrowski (oprac. red) |tytuł=Hydronimy |tom=1 |część=1 |tytuł części=Wody płynące, źródła, wodospady |url=http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/hydronimy1.pdf |rok=2006 |wydawca=Główny Urząd Geodezji i Kartografii |miejsce=Warszawa |isbn=83-239-9607-5}}</ref>, lewy dopływ [[Rzeka Płonia|Płoni]]. Płynie przez północno-wschodnią część [[Puszcza Bukowa|Puszczy Bukowej]].

Struga powstająca z połączenia [[Mała Niedźwiedzianka|Małej]] i [[Wielka Niedźwiedzianka|Wielkiej Niedźwiedzianki]] przy północnym krańcu [[Niedźwiadek|Niedźwiadka]], na północnym skraju Puszczy Bukowej. Dalej Niedźwiedzianka płynie już poza obrębem kompleksu leśnego przez części Szczecina: [[Kijewko]] i [[Kijewo]], gdzie od prawego brzegu uchodzi do niej [[Trawna|Trawnę]]. Następnie w [[Dąbie|Dąbiu]] struga uchodzi od lewego brzegu do rzeki [[Rzeka Płonia|Płoni]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.bukowa.szczecin.pl/leksykon/-nop.html|tytuł=Leksykon|praca=Puszcza Pukowa|opublikowany=Paweł Herbut|data dostępu=2010-09-13}}</ref>.

{{Przypisy|stopień= ===}}
[[Kategoria:Rzeki i strumienie]]

Jezioro Szmaragdowe

2011-02-04T10:29:52Z

Therunner:

{{Jezioro infobox
|jezioro_nazwa = Jezioro Szmaragdowe
|jezioro_grafika = Szmaragdowe.jpg
|opis_zdejcia = Szmaragdowe jesienią
| nazwa_niemiecka = Herta See, Kreide See
| nazwa_dawna =
| dlugosc = 289 m
| szerokosc = 165 m
| glebokosc_srednia =
| glebokosc_max = 18
| objetosc =
| rzeki_zasilajace =
| rzeki_wyplywajace =
| commons = Category:Szmaragdowe Lake
| wyspy =
| mapa_link = http://maps.google.com/maps?q=53.371334,14.624691&num=1&t=h&sll=53.507887,14.613608&sspn=0.005002,0.016512&ie=UTF8&ll=53.37031,14.625077&spn=0.010037,0.033023&z=16
}}
{{zwiki}}
'''Jezioro Szmaragdowe''' – (niem. ''Herta See, Kreide See'') - sztuczne jezioro położone w dzielnicy Szczecina – [[Zdroje|Zdrojach]] na obszarze [[Szczeciński Park Krajobrazowy "Puszcza Bukowa"|Parku Krajobrazowego Puszcza Bukowa]]. Zawdzięcza swą nazwę charakterystycznemu zabarwieniu wody (skutek zawartości węglanu wapnia).

=== Dane morfometryczne===
* powierzchnia: 28 540 m2
* długość: 289 m
* szerokość: do 165 m
* głębokość: 18 m
* objętość wody 53 330 m3
* wysokość lustra wody n.p.m 42 mAndrzej Piotrowski, Justyna Relisko-Rybak: Jezioro Szmaragdowe - jak powstało; Państwowy Instytut Geologiczny Zakład Regionalny Geologii Pomorza; Szczecin 2010

=== Historia ===
Jezioro powstało w wyrobisku dawnej kopalni kredy (porwak lodowcowy), eksploatowanej przez, powstałą w 1862]roku, pobliską fabrykę [[w:Cement portlandzki|cementu portlandzkiego]] "Stern". 16 lipca 1925 roku kopalnia ''[[Katharinen Kreidegrube]]'' została zalana przez wodę wybijającą z południowej ściany wyrobiska. Na dnie jeziora wciąż znajdują się pozostałości górniczych maszyn i urządzeń. Nieopodal zaś jego brzegu wznosi się betonowy mostek, pozostałość po torowisku wywożącej urobek kolejki. Wylew nastąpił spod wysokiej (ok. 50 m) pionowej ściany margli od płd. Łączy się z tym legenda miejscowa: już od chwili uruchomienia pierwszych kopalń w okolicy, na początku XIV w., grasował w nich chciwy i złośliwy duch zwany [[Skarbek|Skarbkiem]]. Przez tak długi czas nagromadził on ogromne bogactwa, które ukrył pod ziemią. Schowek znajdował się właśnie u podnóża płd. urwiska. Gdy kilof górnika odsłonił owe bogactwa, [[Skarbek]] zalał wszystko wodą<ref>[http://www.bukowa.px.pl/leksykon/leksykons.html Leksykon Puszczy Bukowej]</ref>

===Geologia===
Wzgórza Bukowe na terenie których leży Jezioro Szmaragdowe powstały w wyniku oddziaływania lądolodu ok. 200-300 tysięcy lat temu. Obecna rzeźba terenu Wzgórz ukształtowana została podczas ostatniego zlodowacenia (ok. 14500 lat temu). Oddziaływanie lądolodu spowodowało znaczące pofałdowanie, przemieszczenie i wypiętrzenie poszczególnych warstw skalnych tak, że niekiedy warstwy starsze znajdują się nad młodszymi. Lodowiec przywlókł tu także liczne porwaki i głazy narzutowe. W okolicy dzisiejszego Jeziora Szmaragdowego rozpoczęto w 1862 r. przemysłową eksploatację porwaka margli o miąższości ok. 40-60 m. Początkowo eksploatowano surowiec skalny powyżej poziomu wód gruntowych, później zaczęto zagłębiać się, tworząc wyrobisko o głębokości ok. 20 m w stosunku do poziomu otaczającego terenu.
Urobek transportowano do znajdującej się przy obecnej ul. [[Batalionów Chłopskich]] cementowni, niepotrzebny zaś nadkład składowano na hałdę (obecnie: [[Wzgórze Widok]]). 16 lipca 1925 natrafiono w ścianie południowej eksploatowanego wyrobiska na warstwę piasków zawodnionych, przez które nastąpił gwałtowny wlew wody i zalanie odkrywki. Jednocześnie nastąpiło częściowe osunięcie się ściany wyrobiska i powstanie stożka osuwiskowego. W 1959 nastąpiło ponowne osunięcie się ziemi w południowej części wyrobiska co spowodowało powiększenie się stożka osuwiskowego i zmniejszenie się powierzchni jeziora o ok. 0,4 ha. Woda gruntowa cały czas napływa do jeziora (można to zaobserwować wędrując ścieżka turystyczną tuż przy brzegu jeziora), a jej nadmiar spływa do studzienki kanalizacyjnej znajdującej się przy mostku widokowym. Strome ściany dawnego wyrobiska podlegają ciągłym zmianom na skutek zachodzących tu procesów geodynamicznych: tworzą się nowe rynny, osuwiska, obrywy i nisze abrazyjne.

===Przyroda===
Ze względu na duża zawartość węglanu wapnia, w wodach Jeziora Szmaragdowego nie rozwinęło się intensywne życie biologiczne. Brak trzcin i szuwarów na brzegach (które stanowią dla ptactwa wodnego naturalne miejsce schronienia i żerowania) sprawia, iż rzadko na jeziorze można zobaczyć przedstawicieli awifauny.
Lasy porastające okolice jeziora są pochodzenia naturalnego (wykształciły się bez ingerencji człowieka), a zaczęły powstawać po przerwaniu eksploatacji górniczej tego terenu (po 1925 r.). Początkowo na stromych stokach dawnej kopalni zaczęły pojawiać się brzozy i topole. Później: akacje, wiązy górskie, sosny, klony i inne gatunki. Obecnie w otoczeniu jeziora przeważa zespół buczyny pomorskiej, z niewielkimi fragmentami światłolubnej dąbrowy kserotermicznej.
Na nasłonecznionych stokach występuje roślinność kserotermiczna w tym między innymi: lepnica zwisłokwiatowa, koniczyna dwukłosowa, storczyk buławnik wielkokwiatowy. Można tu spotkać także rośliny chronione: bluszcz pospolity, czerniec gronkowy, marzankę wonną.

Świat zwierzęcy reprezentowany jest przez licznie gniazdujące tu ptaki (dzięcioły, kowaliki, kruki, kukułki, sikory, sójki, zięby) oraz ssaki (borsuki, dziki, kuny, lisy, wiewiórki, sarny).

===Otoczenie===
W pobliżu Jeziora Szmaragdowego znajduje się m.in.:
* [[zajazd Szmaragd]]
* ruiny [[Wieża Baresela|wieży Baresela]]
* [[Wzgórze Widok]]
* [[podziemia przy Jeziorze Szmaragdowym|podziemia]]

{{Przypisy|stopień= ===}}

=== Bibliografia ===
* [[Encyklopedia Szczecina]], Tom I'', [[Uniwersytet Szczeciński]], Szczecin 1999, ISBN 83-87341-45-2
* [[Marek Łuczak]], ''Szczecin Zdroje Finkenwalde'', Wydawnictwo Lega, Szczecin 2004, ISBN 83-917584-7-8

=== Linki zewnętrzne ===
* [http://www.bukowa.szczecin.pl/-jeziora/-jezioro-szmaragdowe.html Puszcza Bukowa]
* [http://maps.google.com/maps?t=h&z=16&om=1&ll=53.371296,14.624605&spn=0.006068,0.014462 zdjęcie satelitarne zbiornika] (maps.google.com)
{{DEFAULTSORT:Szmaragdowe, Jezioro}}
[[Kategoria:Jeziora i stawy]]

Jezioro Szmaragdowe

2011-02-04T10:26:40Z

Therunner:

{{Jezioro infobox
|jezioro_nazwa = Jezioro Szmaragdowe
|jezioro_grafika = Szmaragdowe.jpg
|opis_zdejcia = Szmaragdowe jesienią
| nazwa_niemiecka = Herta See, Kreide See
| nazwa_dawna =
| dlugosc = 0,289
| szerokosc = 0,165
| glebokosc_srednia =
| glebokosc_max = 18
| objetosc =
| rzeki_zasilajace =
| rzeki_wyplywajace =
| commons = Category:Szmaragdowe Lake
| wyspy =
| mapa_link = http://maps.google.com/maps?q=53.371334,14.624691&num=1&t=h&sll=53.507887,14.613608&sspn=0.005002,0.016512&ie=UTF8&ll=53.37031,14.625077&spn=0.010037,0.033023&z=16
}}
{{zwiki}}
'''Jezioro Szmaragdowe''' – (niem. ''Herta See, Kreide See'') - sztuczne jezioro położone w dzielnicy Szczecina – [[Zdroje|Zdrojach]] na obszarze [[Szczeciński Park Krajobrazowy "Puszcza Bukowa"|Parku Krajobrazowego Puszcza Bukowa]]. Zawdzięcza swą nazwę charakterystycznemu zabarwieniu wody (skutek zawartości węglanu wapnia).

=== Dane morfometryczne===
* powierzchnia: 28 540 m2
* długość: 289 m
* szerokość: do 165 m
* głębokość: 18 m
* objętość wody 53 330 m3
* wysokość lustra wody n.p.m 42 mAndrzej Piotrowski, Justyna Relisko-Rybak: Jezioro Szmaragdowe - jak powstało; Państwowy Instytut Geologiczny Zakład Regionalny Geologii Pomorza; Szczecin 2010

=== Historia ===
Jezioro powstało w wyrobisku dawnej kopalni kredy (porwak lodowcowy), eksploatowanej przez, powstałą w 1862]roku, pobliską fabrykę [[w:Cement portlandzki|cementu portlandzkiego]] "Stern". 16 lipca 1925 roku kopalnia ''[[Katharinen Kreidegrube]]'' została zalana przez wodę wybijającą z południowej ściany wyrobiska. Na dnie jeziora wciąż znajdują się pozostałości górniczych maszyn i urządzeń. Nieopodal zaś jego brzegu wznosi się betonowy mostek, pozostałość po torowisku wywożącej urobek kolejki. Wylew nastąpił spod wysokiej (ok. 50 m) pionowej ściany margli od płd. Łączy się z tym legenda miejscowa: już od chwili uruchomienia pierwszych kopalń w okolicy, na początku XIV w., grasował w nich chciwy i złośliwy duch zwany [[Skarbek|Skarbkiem]]. Przez tak długi czas nagromadził on ogromne bogactwa, które ukrył pod ziemią. Schowek znajdował się właśnie u podnóża płd. urwiska. Gdy kilof górnika odsłonił owe bogactwa, [[Skarbek]] zalał wszystko wodą<ref>[http://www.bukowa.px.pl/leksykon/leksykons.html Leksykon Puszczy Bukowej]</ref>

===Geologia===
Wzgórza Bukowe na terenie których leży Jezioro Szmaragdowe powstały w wyniku oddziaływania lądolodu ok. 200-300 tysięcy lat temu. Obecna rzeźba terenu Wzgórz ukształtowana została podczas ostatniego zlodowacenia (ok. 14500 lat temu). Oddziaływanie lądolodu spowodowało znaczące pofałdowanie, przemieszczenie i wypiętrzenie poszczególnych warstw skalnych tak, że niekiedy warstwy starsze znajdują się nad młodszymi. Lodowiec przywlókł tu także liczne porwaki i głazy narzutowe. W okolicy dzisiejszego Jeziora Szmaragdowego rozpoczęto w 1862 r. przemysłową eksploatację porwaka margli o miąższości ok. 40-60 m. Początkowo eksploatowano surowiec skalny powyżej poziomu wód gruntowych, później zaczęto zagłębiać się, tworząc wyrobisko o głębokości ok. 20 m w stosunku do poziomu otaczającego terenu.
Urobek transportowano do znajdującej się przy obecnej ul. [[Batalionów Chłopskich]] cementowni, niepotrzebny zaś nadkład składowano na hałdę (obecnie: [[Wzgórze Widok]]). 16 lipca 1925 natrafiono w ścianie południowej eksploatowanego wyrobiska na warstwę piasków zawodnionych, przez które nastąpił gwałtowny wlew wody i zalanie odkrywki. Jednocześnie nastąpiło częściowe osunięcie się ściany wyrobiska i powstanie stożka osuwiskowego. W 1959 nastąpiło ponowne osunięcie się ziemi w południowej części wyrobiska co spowodowało powiększenie się stożka osuwiskowego i zmniejszenie się powierzchni jeziora o ok. 0,4 ha. Woda gruntowa cały czas napływa do jeziora (można to zaobserwować wędrując ścieżka turystyczną tuż przy brzegu jeziora), a jej nadmiar spływa do studzienki kanalizacyjnej znajdującej się przy mostku widokowym. Strome ściany dawnego wyrobiska podlegają ciągłym zmianom na skutek zachodzących tu procesów geodynamicznych: tworzą się nowe rynny, osuwiska, obrywy i nisze abrazyjne.

===Przyroda===
Ze względu na duża zawartość węglanu wapnia, w wodach Jeziora Szmaragdowego nie rozwinęło się intensywne życie biologiczne. Brak trzcin i szuwarów na brzegach (które stanowią dla ptactwa wodnego naturalne miejsce schronienia i żerowania) sprawia, iż rzadko na jeziorze można zobaczyć przedstawicieli awifauny.
Lasy porastające okolice jeziora są pochodzenia naturalnego (wykształciły się bez ingerencji człowieka), a zaczęły powstawać po przerwaniu eksploatacji górniczej tego terenu (po 1925 r.). Początkowo na stromych stokach dawnej kopalni zaczęły pojawiać się brzozy i topole. Później: akacje, wiązy górskie, sosny, klony i inne gatunki. Obecnie w otoczeniu jeziora przeważa zespół buczyny pomorskiej, z niewielkimi fragmentami światłolubnej dąbrowy kserotermicznej.
Na nasłonecznionych stokach występuje roślinność kserotermiczna w tym między innymi: lepnica zwisłokwiatowa, koniczyna dwukłosowa, storczyk buławnik wielkokwiatowy. Można tu spotkać także rośliny chronione: bluszcz pospolity, czerniec gronkowy, marzankę wonną.

Świat zwierzęcy reprezentowany jest przez licznie gniazdujące tu ptaki (dzięcioły, kowaliki, kruki, kukułki, sikory, sójki, zięby) oraz ssaki (borsuki, dziki, kuny, lisy, wiewiórki, sarny).

===Otoczenie===
W pobliżu Jeziora Szmaragdowego znajduje się m.in.:
* [[zajazd Szmaragd]]
* ruiny [[Wieża Baresela|wieży Baresela]]
* [[Wzgórze Widok]]
* [[podziemia przy Jeziorze Szmaragdowym|podziemia]]

{{Przypisy|stopień= ===}}

=== Bibliografia ===
* [[Encyklopedia Szczecina]], Tom I'', [[Uniwersytet Szczeciński]], Szczecin 1999, ISBN 83-87341-45-2
* [[Marek Łuczak]], ''Szczecin Zdroje Finkenwalde'', Wydawnictwo Lega, Szczecin 2004, ISBN 83-917584-7-8

=== Linki zewnętrzne ===
* [http://www.bukowa.szczecin.pl/-jeziora/-jezioro-szmaragdowe.html Puszcza Bukowa]
* [http://maps.google.com/maps?t=h&z=16&om=1&ll=53.371296,14.624605&spn=0.006068,0.014462 zdjęcie satelitarne zbiornika] (maps.google.com)
{{DEFAULTSORT:Szmaragdowe, Jezioro}}
[[Kategoria:Jeziora i stawy]]

Wzgórze Widok

2011-02-04T10:26:02Z

Therunner: dodano odsyłacz do j. Szmaragdowego

'''Wzgórze Widok''' - sztuczne wywyższenie terenu o wys. 55 m n.p.m., położone na północny-zachód od [[Jezioro Szmaragdowe|Jeziora Szmaragdowego]], pomiędzy ulicami: [[Grabowa|Grabową]] i [[Kopalniana|Kopalnianą]]. Jest to jedna z hałd dawnej kopalni kredy, która znajdowała się w miejscu dzisiejszego Jeziora Szmaragdowego. Na skraju wzgórza zlokalizowany jest punkt widokowy zwany "[[Oko na Szczecin|Okiem na Szczecin]]", a okolica została zagospodarowana turystycznie (wiaty, ławeczki, miejsca na ogniska). Przed wojną na płaskim wierzchołku wzgórza znajdował się okrągły pawilon widokowy w kształcie monopterosu zaprojektowany przez [[Delbrück]]a. Pawilon nie zachował się. Do naszych czasów przetrwał natomiast niewielki, żelbetowy schron bojowy pochodzący z okresu II wojny światowej.
<gallery>
Plik:Polanawidok.jpg|[[Polana Widok]]
</gallery>
[[Plik:Pano.jpg|thumb|center|1024px|[[Panorama Szczecina widziana ze Wzgórza Widok]]]]
== Zobacz też ==
* [[Jezioro Szmaragdowe]]
[[Kategoria:Punkty widokowe]]
[[Kategoria:Wzniesienia]]

Wzgórza Bukowe

2011-02-02T13:58:34Z

Therunner: dodano zdjęcie

{{Wzniesienie infobox
| wzniesienie_nazwa = Wzgórza Bukowe
| wzniesienie_grafika = Bukowiec.jpg
| opis_zdjecia = Bukowiec
| nazwa_niemiecka =
| nazwa_dawna =
| wysokosc = 149 m n.p.m.
| commons =
| mapa_link =
}}
{{zwiki}}

'''Wzgórza Bukowe''' – mezoregion fizycznogeograficzny [[w:Pobrzeże Szczecińskie|Pobrzeża Szczecińskiego]] położony na południowy wschód od [[Szczecin]]a na prawym, wschodnim brzegu [[Odra|Odry]] - częściowo w granicach administracyjnych ([[Prawobrzeże|Prawobrzeża]]), a także przyległych gmin: [[w:gmina Gryfino|Gryfino]] i [[w:gmina Stare Czarnowo|Stare Czarnowo]].
Stanowi wysoki wał morenowy z najwyższym punktem, górą [[Bukowiec]], o wysokości 149 m n.p.m. Wzgórza oddzielone są od [[Wał Stobniański|Wału Stobniańskiego]] i [[Wzgórza Warszewskie|Wzgórz Warszewskich]] na zachodzie szeroką na kilka kilometrów [[w:Dolina Dolnej Odry|Doliną Dolnej Odry]]. Porośnięte lasem bukowym, zwanym [[Puszcza Bukowa|Puszczą Bukową]], chronioną jako [[Szczeciński Park Krajobrazowy]], fragmenty najcenniejsze pod względem przyrodniczym chronione są także w sześciu rezerwatach. W Puszczy wytyczono wiele turystycznych szlaków pieszych i tras rowerowych, również pole golfowe w [[Binowo|Binowie]]; popularne miejsce wypoczynku szczecinian z doskonałymi panoramami miasta i punktami widokowymi na dolinę [[Odra|Odry]].

Atrakcje [[turystyka|turystyczne]]:
* sztuczne [[Jezioro Szmaragdowe]] w [[Zdroje|Zdrojach]],
* [[Arboretum w Glinnej]]
* [[Niemiecki Cmentarz Wojenny]] w [[Glinna|Glinnej]]
* [[Uroczysko Mosty]]
* punkty widokowe: [[Wzgórze Widok]], [[Wzgórze Akademickie]], [[Wzgórze Bombardierów]], [[Śnieżna Górka]], [[Piaseczna Góra]]
* głazy narzutowe: [[Głaz Grońskiego]], [[Głaz Krajoznawców]], [[Głaz Kołyska]], [[Szwedzki Kamień]]
* jeziora: [[Jezioro Binowskie]], [[Glinna Wielka]]
* pole golfowe w [[Binowo|Binowie]]
* ośrodki jazdy konnej w [[Kołówko|Kołówku]] i [[Binowo|Binowie]]
* [[Dęby Krzywoustego]] w [[Klęskowo|Klęskowie]]

Baza noclegowa znajduje się głównie w południowych dzielnicach Szczecina oraz nad jeziorami Binowskim i Glinna Wielka, w mniejszych miejscowościach gospodarstwa agroturystyczne.

U podnóża Wzgórz przebiega [[w:autostrada A6 (Polska)|autostrada A6]], a od zachodu [[w:droga ekspresowa S3]].

== Zobacz też ==
* [[Puszcza Bukowa]]
* [[Pobrzeże Szczecińskie]]
* [[Wzniesienia Szczecińskie]]

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.bukowa.szczecin.pl Serwis o Puszczy Bukowej]

[[Kategoria:Wzgórza Bukowe]]
[[Kategoria:Wzniesienia]]

Kępa Parnicka

2011-01-31T18:38:12Z

Therunner: poprawa błędu w nazwie obrazka

{{Wyspa infobox
|wyspa_nazwa = Kępa Parnicka
|wyspa_grafika = Kepaparn.jpg
|opis_zdjecia = Kępa Parnicka z lotu ptaka
|nazwa_niemiecka=Silberwiese
|nazwa_dawna=
|akwen =
|powierzchnia =
|commons=
|mapa_link=http://maps.google.com/maps?q=53.416515,14.555748&num=1&t=h&sll=53.419686,14.619391&sspn=0.010026,0.033023&ie=UTF8&ll=53.416899,14.556048&spn=0.010026,0.033023&z=16
}}
{{zwiki}}

'''Kępa Parnicka''' (do [[1945]] (niem.) ''Silberwiese'') – wyspa w [[Szczecin]]ie na [[Międzyodrze|Międzyodrzu]], położona pomiędzy [[Odra Zachodnia|Odrą Zachodnią]] i [[Parnica|Parnicą]].

== Charakterystyka ==
Jej powierzchnia wynosi 21,21 ha. Na północy [[Kanał Zielony]] oddziela ją od [[Łasztownia|Łasztowni]] natomiast w południowej części jest połączona z [[Wyspa Zielona|Wyspą Zieloną]] groblą usypaną przez stare koryto [[Parnica|Parnicy]].

== Historia ==
Od [[1243]] stanowiła własność Szczecina, używana jako miejsce wypasu bydła i pozyskiwania drewna. W XVII wieku, podczas panowania szwedzkiego, zabudowana fortyfikacjami. W XVIII wieku fortyfikacje na wyspie zostały rozebrane. Rozpoczęto osuszanie terenu i wznoszenie magazynów. Niemiecka nazwa wyspy oznacza dosłownie ''srebrną łąkę'' z uwagi na istniejącą tu swego czasu hutę srebra<ref>[http://83.168.91.102/przewodnik/mst/01.htm Przewodnik po Szczecinie]</ref>.

W [[1841]] wyspę kupiło Towarzystwo Budowy Kolei. W [[1846]] w północnej części zbudowano przecinający wyspę nasyp kolejowy (pomiędzy współczesnym dworcem [[Szczecin Główny]] i stacją [[Szczecin Port Centralny]]), zaś jej południową część przeznaczono pod zabudowę mieszkalną. W [[1850]] powstał drogowy [[Most Zielony]] łączący wyspę z Łasztownią ponad Kanałem Zielonym a w [[1854]] [[Most Dworcowy]], łączący ją z lewobrzeżną częścią Szczecina. W [[1868]] r. wzdłuż linii kolejowej przecinającej północną część wyspy wybudowano blaszany tunel w celu ochrony przeciwpożarowej pobliskich składów od iskier sypiących się z kominów przejeżdżających lokomotyw. Tunel został zdemontowany w [[1924]] r.<ref>[http://miasta.gazeta.pl/szczecin/51,84867,5476104.html?i=11 Stary Szczecin na fotografiach: Kanał Zielony, Kępa Parnicka i Łasztownia]</ref>

W czasie II wojny światowej na Kępie Parnickiej mieścił się obóz pracy przymusowej. W [[1944]] większa część zabudowań została zniszczona w wyniku nalotu alianckiego.

Po [[1945]] nie odbudowano wysadzonego przez Niemców [[Most Dworcowy|Mostu Dworcowego]], zaś zabudowę mieszkalną zastąpiono składowo-magazynową. Do dnia dzisiejszego przetrwało jedynie 8 budynków o charakterze mieszkalnym, które stanowią część osiedla [[Międzyodrze-Wyspa Pucka]]. Główną ulicą jest Leona Heyki, przy której znajduje się m.in. baza autobusowa PKS Szczecin. Na Kępie Parnickiej znajduje się też Sanepid.

<gallery>
Plik:Kepaparn.jpg|Kępa z lotu ptaka
Plik:Zabkepa.jpg|Jedne z nielicznych budynków mieszkalnych
Plik:Sanepid.jpg|[[Sanepid]]
Plik:Bulben.jpg|Budynek przy ul. [[Bulwar Beniowskiego (ulica)|Bulwar Beniowskiego]]
Plik:Maklerska3.jpg|Kępa Parnicka
Plik:Heyki.jpg|Główna ulica Kępy Parnickiej
Plik:Mostzielony.jpg|[[Most Zielony]] łączący Kępę Parnicką z [[Łasztownia|Łasztownią]]
Plik:Maklerska4.jpg|[[Zieleń na Kępie Parnickiej]]
Plik:Powodznakepie.jpg|[[Zalana Kępa Parnicka 15.10.2009]]
</gallery>

{{Przypisy}}

== Zobacz też ==
* [[Parnica]]
* [[Most Dworcowy]]
{{DEFAULTSORT:Parnicka, Kępa}}
[[Kategoria:Wyspy]]

Plik:Powodznakepie.jpg

2011-01-31T18:38:09Z

Therunner: Październik 2009, powódź na Kępie Parnickiej fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Październik 2009, powódź na Kępie Parnickiej
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Katedra.jpg

2011-01-31T18:29:13Z

Therunner:

Bazylika świętego Jakuba
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Puszcza Bukowa

2011-01-31T18:29:07Z

Therunner:

{{zwiki}}
'''Puszcza Bukowa''' – kompleks leśny położony przy południowo-wschodnich dzielnicach Szczecina na [[Wzgórza Bukowe|Wzgórzach Bukowych]]. Wchodzi w skład [[Szczeciński Park Krajobrazowy "Puszcza Bukowa"|Szczecińskiego Parku Krajobrazowego "Puszcza Bukowa"]], utworzonego w [[1981]] r. oraz Leśnego Kompleksu Promocyjnego "[[Puszcze Szczecińskie]]", utworzonego w [[1996]] r. Wyróżnia się dominacją dobrze zachowanych żyznych lasów liściastych, zwłaszcza buczyn, które występują tu w wielu postaciach siedliskowych (buczyny kwaśne, żyzne, źródliskowe). Występują tu poza tym lasy łęgowe (w tym rzadki na niżu podgórski łęg jesionow]), olsy, dąbrowy, bory sosnowe i grądy. Czynnikiem sprzyjającym zróżnicowaniu lasów i zachowaniu ich walorów naturalnych jest bogata rzeźba [[Wzgórza Bukowe|Wzgórz Bukowych]] i dominacja żyznych siedlisk świeżych i wilgotnych.

== Geografia Puszczy ==
Najważniejsze '''szczyty''' to: [[Bukowiec]] – 149 m n.p.m., [[Lisica]] – 140 m n.p.m., [[Łowczyn]] – 138 m n.p.m., [[Czajcza Góra]] – 133 m n.p.m., [[Jelonki]] – 132 m n.p.m., [[Świątek]] – 119 m n.p.m., [[Sobolowa Góra]] – 119 m n.p.m.

'''Strumienie''' należą do trzech zlewisk:
* rzeki [[Rzeka Płonia|Płoni]] ([[Niedźwiedzianka]], [[Śmierdnicki Potok|Potok Śmierdnicki]], [[Kłobucki Potok|Potok Kłobucki]] wraz z dopływami)
* [[Odra|Odry]] ([[Chojnówka]], [[Rudzianka]], [[Jeziorna]])
* rzeki [[Krzekna|Krzekny]] ([[Słoneczny Potok]], [[Dobropolski Potok]], [[Glinna Wielka|kanał z Jeziora Glinna Wielka]])

'''Jeziora''' w Szczecińskim Parku Krajobrazowym wypełniają na ogół naturalne, polodowcowe zagłębienia terenu. Występują głównie w południowej części Parku. W granicach parku znajduje się 17 jezior pochodzenia polodowcowego (największe z nich to [[Jezioro Binowskie]] i [[Glinna Wielka]]) oraz 2 powstałe w wyniku działalności człowieka. Są to: [[Jezioro Szmaragdowe]] oraz tzw. [[Nowy Staw]].
<gallery>
Plik:Szmaragdowe.jpg|[[Jezioro Szmaragdowe]]
Plik:Niedzwiedz.jpg|[[Niedźwiedzianka]]
Plik:Chojnowka.jpg|[[Chojnówka]]
Plik:Bukowiec.jpg|[[Bukowiec]]
</gallery>

== Flora ==
Różnorodność siedlisk Wzgórz Bukowych powoduje, że wykształciły się tu wyjątkowo liczne zbiorowiska roślinne z bardzo bogatą florą.
Flora Puszczy Bukowej obejmuje ok. 1250 gatunków roślin, w tym 53 gatunki podlegające całkowitej ochronie (m.in. cis pospolity, jarząb szwedzki, rokitnik zwyczajny, bluszcz pospolity, barwinek pospolity, wiciokrzew pomorski, rosiczka okrągłolistna, lilia złotogłów, sasanka łąkowa, storczyk krwisty, buławnik wielkokwiatowy). Na terenie Puszczy Bukowej w licznych dolinach strumieni występują łęgi: olszowo – jesionowe, jesionowe (podgórskie). W bezodpływowych zagłębieniach terenu z wysokim poziomem wody występują olsy i łozowiska.

== Fauna ==
Fauna Puszczy Bukowej jest bardzo bogata, obejmuje 141 gatunków ptaków, 36 gatunków ssaków, 16 gatunków płazów i gadów. Rzadkie gatunki (podlegające całkowitej ochronie prawnej) to m.in.:
* ptaki – bocian czarny, bielik, orlik krzykliwy, kania ruda;
* gady – padalec, żmija zygzakowata, zaskroniec, gniewosz plamisty;
Bardzo bogata jest również flora motyli, reprezentowana przez około 400 gatunków, przy czym motyle dzienne stanowią około 60 gatunków (m.in. paź królowej, niestrzęp głogowiec, mienia tęczowiec, strażnik), odkryto też rzadkie gatunki kosarzy, pajęczaków, chrząszczy i mięczaków. Spośród wszystkich rozpoznanych dotąd w Puszczy gatunków fauny 169 objętych jest ochronną prawną. Jeszcze bardziej rygorystycznej ochronie podlegają stanowiska lęgowe bielika, kani rudej, orlika krzykliwego, bociana czarnego.
Obszar Puszczy Bukowej to miejsce występowania gatunków znajdujących się w spisie Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt. Należą do nich m.in.: bąk, kania ruda, bielik, orlik krzykliwy, ohar, kozioróg bukowiec, jelonek rogacz.

== Rezerwaty przyrody ==
* [[Rezerwat przyrody Bukowe Zdroje|'''Bukowe Zdroje''']]
* [[Rezerwat przyrody Trawiasta Buczyna|'''Trawiasta Buczyna''']]
* [[Rezerwat przyrody Źródliskowa Buczyna|'''Źródliskowa Buczyna''']]
* [[Rezerwat przyrody Kołowskie Parowy|'''Kołowskie Parowy''']]
* [[Rezerwat przyrody Buczynowe Wąwozy|'''Buczynowe Wąwozy''']]
* [[Rezerwat przyrody Zdroje|'''Zdroje''']]

== Głazy narzutowe ==
{| class="wikitable sortable"
! Nazwa
! Opis
! Obwód (cm)
! Wysokość (cm)
! style="width:80px"|Położenie (numer oddziału)
! class="unsortable"|Zdjęcie
|-
| [[Głaz Grońskiego]]
| gnejs szaro-różowy, średnioziarnisty
| 1230
| 140
| 238
| [[Plik:Gronskiego.jpg|center|70px]]
|-
| Głaz Szwedzki
| gnejs plagioklazowo-biotytowy, różowo-szary, granoblastyczny z żyłą pegmatytową
| 970
| 180
| |251
| [[Plik:Szwedzki.jpg|center|70px]]
|-
| Głaz Serce
| gnejs smalandzki szaro-różowy
| 1450
| 150
| 261
| [[Plik:Glazserce.jpg|center|70px]]
|-
| Głaz Krajoznawców
| granit biotytowy , różowo-szary, różnoziarnisty
| 1750
| 270
| 186
| [[Plik:Glaz Krajoznawcow.jpg|center|70px]]
|-
| Głaz Słupi
| granit biotytowy, różowy, różnoziarnisty
| 865
| 150
| 283
| [[Plik:Slupi Glaz.jpg|center|70px]]
|-
| Głaz Słupieniec
| granit
| 870
| 150
| 281
|
|-
| Głaz Omszały
| granit biotytowy, różowy, różnoziarnisty
| 900
| 120
| 250
|
|-
| Głaz Ukryty
| granit szary
| 1200
| 100
| 173
|
|-
| Głaz Kołyska
| granit szary
| 900
| 200
| 346
|
|-
| Głaz przy Leśnej Szosie
| granit szary, zagłębiony
| 1250
| 50
| 156
|
|-
| Głaz przy autostradzie
| b.d.
| b.d
| b.d
| b.d
|
|-
| Głaz Antoni<ref>[http://www.wielgowo.pl/bukowa/kamyki.htm Kamienie i głazy w Puszczy Bukowej]</ref>
| b.d.
| b.d
| b.d
| b.d
| [http://www.wielgowo.pl/bukowa/images/kamyk_antoni1.jpg link]
|-
| Głaz Błażej<ref>[http://www.wielgowo.pl/bukowa/kamyki.htm Kamienie i głazy w Puszczy Bukowej]</ref>
| b.d.
| b.d
| b.d
| b.d
| [http://www.wielgowo.pl/bukowa/images/kamyk_blazej1.jpg link]
|}

==Pomniki==
* [[Pomnik Carla Ludwika Gene]] na Wzgórzu [[Piekielnik]]
* [[Pomnik Albrechta Rudelsdorffa]] koło [[Bukowiec|Bukowca]]
* [[Pomnik Carla Frierdicha Meyera]] na wzgórzu [[Świątek]] (zdewastowany)

== Szlaki turystyczne ==
{{szlak|czerwony}} [[Szlak Nadodrzański]]
{{szlak|czerwony}} [[Szlak im. Stanisława Pawelskiego]]
{{szlak|czerwony}} [[Szlak przez Słupi Głaz im. Wojciecha Lipniackiego]]
{{szlak|czerwony}} [[Szlak przez Trawiastą Buczynę]]

{{szlak|niebieski}} [[Szlak im. Stanisława Grońskiego]]
{{szlak|niebieski}} [[Szlak Równiny Wełtyńskiej i Pojezierza Myśliborskiego]]

{{szlak|zielony}} [[Szlak im. Bolesława Czwójdzińskiego]]
{{szlak|zielony}} [[Szlak Woja Żelisława]]

{{szlak|żółty}} [[Szlak im. Bolesława Krzywoustego]]
{{szlak|żółty}} [[Szlak Artyleryjski]]
{{szlak|żółty}} [[Szlak Buczynowych Wąwozów]]
{{szlak|żółty}} [[Szlak do Szwedzkiego Kamienia]]
{{szlak|żółty}} [[Szlak Familijny przez Park Leśny Zdroje]]

{{szlak|czarny}} [[Szlak PTTK "Wiercipięty"]]
{{szlak|czarny}} [[Szlak Górski na Bukowiec]]
{{szlak|czarny}} [[Szlak "Vadam"]]
{{szlak|czarny}} [[Szlak Sekwoi]]
{{szlak|czarny}} [[Szlak przez Wielecki Staw]]
{{szlak|czarny}} [[Szlak do Jeziora Szmaragdowego]]

[[Plik:Szlak rowerowy zielony.svg|25px]] [[Szlak "Zielona Odra"]]

== Punkty widokowe ==
* [[Wzgórze Widok]]
* [[Wzgórze Akademickie]]
* [[Wzgórze Bombardierów]]
* [[Śnieżna Górka]]
* [[Piaseczna Góra]]
* [[Glapi Garb]]

== Zobacz też ==
* [[Wzgórza Bukowe]]
* [[Zdroje]]
* [[Osiedle Bukowe]]
* [[Klęskowo]]
* [[Podjuchy]]
* [[Klucz]]

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.bukowa.szczecin.pl Serwis o Puszczy Bukowej]
* [http://www.bukowa.vel.pl Galeria zdjęć Puszczy Bukowej]
* [http://puszczabukowa.prv.pl Strona o historii Puszczy Bukowej (m.in. schrony)]
* [http://www.szczecin.lasy.gov.pl/strony/1/i/12017.php Nadleśnictwo Gryfino – Puszcza Bukowa]
* [http://www.puszcza-bukowa.cba.pl/ Tajemnicza Puszcza Bukowa]
* [http://www.turystyka.szczecin.pl/turystyka/files/41424AE366E540F0B967B05B4E995961/szlaki_piesze.jpeg Mapa pieszych szlaków turystycznych Puszczy Bukowej i okolic]
* [http://www.szymongiemza.republika.pl/puszcza/index.html Piesze szlaki turystyczne Puszczy Bukowej (mapa)]

{{Przypisy}}

[[Kategoria:Obszary zielone]]
[[Kategoria:Wzgórza Bukowe]]

Plik:Trasazamkowa.jpg

2011-01-31T18:23:56Z

Therunner:

Trasa Zamkowa (widok z Mostu Portowego)
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Szwedzki.jpg

2011-01-31T18:23:02Z

Therunner:

Szwedzki Kamień
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Sercepuszczy.jpg

2011-01-31T18:22:41Z

Therunner:

Głaz Serce Puszczy
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Gronskiego.jpg

2011-01-31T18:21:06Z

Therunner:

Głaz Grońskiego
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Dabksiazecy.jpg

2011-01-31T18:17:43Z

Therunner: Dąb Książęcy fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Dąb Książęcy
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Zajazd Szmaragd

2011-01-31T18:16:11Z

Therunner: dodano zdjęcia

'''Zajazd Szmaragd''' - popularny lokal gastronomiczny, posiadający również bazę noclegową (20 miejsc). Pierwsze zabudowania w tym miejscu powstały w 1783 r., kiedy to [[Ludwik Mohring]] wzniósł tu folwark wraz z dworem i nadał mu, na cześć swej żony, nazwę [[Katharinenhof]] (Dwór Katarzyny). Pod koniec XIX w. dwór stał się własnością [[Cementownia Stern|cementowni "Stern"]];, która urządziła w nim kwatery dla robotników zatrudnionych w pobliskiej kopalni kredy. Po II wojnie światowej budynek został przebudowany i dostosowany do pełnionych obecnie funkcji. W pobliżu Zajazdu znajdują się pomniki przyrody: [[cis Warcisław]] i [[Dęby Książęce]].
<gallery>
Plik:Szmaragd.jpg|[[Zajazd Szmaragd]]
Plik:Dabksiazecy.jpg|[[Dąb Książęcy]]
</gallery>

== Zobacz też ==
* [[Jezioro Szmaragdowe]]
[[Kategoria:Restauracje i zajazdy]]

Plik:Szmaragd.jpg

2011-01-31T18:13:44Z

Therunner: Zajazd Szmaragd fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Zajazd Szmaragd
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Wzgórze Widok

2011-01-31T18:08:15Z

Therunner: dodane zdjęcia

'''Wzgórze Widok''' - sztuczne wywyższenie terenu o wys. 55 m n.p.m., położone na północny-zachód od Jeziora Szmaragdowego, pomiędzy ulicami: [[Grabowa|Grabową]] i [[Kopalniana|Kopalnianą]]. Jest to jedna z hałd dawnej kopalni kredy, która znajdowała się w miejscu dzisiejszego Jeziora Szmaragdowego. Na skraju wzgórza zlokalizowany jest punkt widokowy zwany "[[Oko na Szczecin|Okiem na Szczecin]]", a okolica została zagospodarowana turystycznie (wiaty, ławeczki, miejsca na ogniska). Przed wojną na płaskim wierzchołku wzgórza znajdował się okrągły pawilon widokowy w kształcie monopterosu zaprojektowany przez [[Delbrück]]a. Pawilon nie zachował się. Do naszych czasów przetrwał natomiast niewielki, żelbetowy schron bojowy pochodzący z okresu II wojny światowej.
<gallery>
Plik:Polanawidok.jpg|[[Polana Widok]]
</gallery>
[[Plik:Pano.jpg|thumb|center|1024px|[[Panorama Szczecina widziana ze Wzgórza Widok]]]]
== Zobacz też ==
* [[Jezioro Szmaragdowe]]
[[Kategoria:Punkty widokowe]]
[[Kategoria:Wzniesienia]]

Plik:Pano.jpg

2011-01-31T18:04:38Z

Therunner: Panorama Szczecina widziana z Polany Widok fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Panorama Szczecina widziana z Polany Widok
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Polanawidok.jpg

2011-01-31T17:56:17Z

Therunner: Polana Widok fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Polana Widok
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}

Plik:Rtcn.jpg

2011-01-31T17:47:13Z

Therunner: Radiowo-Telewizyjne Centrum Nadawcze w Kołowie fot. Sebastian Barejsza {{CC-BY-SA-3.0}}

Radiowo-Telewizyjne Centrum Nadawcze w Kołowie
fot. Sebastian Barejsza
{{CC-BY-SA-3.0}}