Tekst źródłowy strony Tancerka Antonia Mercé zw. La Argentina

__NOTOC__

{{Pomnik infobox
 |pomnik_nazwa         = Tancerka Antonia Mercé zw. La Argentina 
 |pomnik_grafika       = Tancerka Slevogt.jpg
 |grafika_opis         = Fot. Grzegorz Solecki, Arkadiusz Piętak.
 |autor                = Max Slevogt
 |lokalizacja          = [[Muzeum Narodowe w Szczecinie]]
 |data_powstania       = [[1926]]
 |materiał             = olej, płótno;<br />
100 x 80,5 cm
}}

'''Tancerka Antonia Mercé''' zw. La Argentina autorstwa Maksa Slevogta (1868 Landshut – 1932 Neukastel), którego twórczość  należy do najciekawszych zjawisk niemieckiego impresjonizmu, artysta wraz z Maksem Liebermannem i Lovisem Corinthem jest określany mianem „potrójnej gwiazdy impresjonizmu niemieckiego” (Dreigestirn des deutschen Impressionismus, Paul Cassirer). W zbiorach [[Muzeum Narodowe (Szczecin)|Muzeum Narodowego]] w Szczecinie. 

==Opis==

Powstały w [[1926]] roku obraz ze szczecińskiej kolekcji, przedstawia uchwyconą w tańcu, ciemnowłosą kobietę z rękami na biodrach, okrytą szalem, ubraną w długą, zapewniającą jednak swobodę ruchów, pastelowo żółtą suknię w czerwono-zielony kwiatowy wzór. Poprzez swobodę gestu malarskiego, brawurowe operowanie plamą barwną, nadał przedstawieniu lekkości. Modelując postać refleksami światła, pozostawiając fakturowe ślady pędzla Slevogt stworzył sugestywne wyobrażenie hiszpańskiego tańca, a także dał wyraz nieskrywanej zmysłowości kobiety.

==Autor==
 
Znaczący i bogaty rozdział w dorobku artystycznym '''Maksa Slevogta''' stanowią dzieła związane z przeżyciem muzyki, która była ważnym źródłem inspiracji malarza. W [[1902]] roku powstał bodaj najsłynniejszy jego obraz "Aria szampańska" - tzw. "Biały d’Andrade", w którym artysta utrwalił występ pochodzącego z Portugalii śpiewaka w Theater des Westens w Charlottenburgu (Alte Nationalgalerie Staatliche Museen zu Berlin Preussischer Kulturbesitz). <br />

Slevogt, ciekaw wszelkich przejawów życia współczesnego, zafascynowany światem dźwięku i ruchu – muzyki, teatru, opery, tańca tworzył nie tylko obrazy, rysunki i grafiki o tej tematyce, ale także zajmował się projektami scenografii oraz kostiumów do utworów scenicznych ("Wesołe kumoszki z Windsoru" Williama Szekspira w inscenizacji Maksa von Reinhardta, "Sąd Salomona" Pedra Calderóna de la Barki w inscenizacji Floriana Geyera dla Ottona Brahma). Wielokrotnie pracował dla teatrów operowych – Opery Unter den Linden w Berlinie oraz drezdeńskiej Staatsoper. <br />

W [[1920]] roku w berlińskiej oficynie Paula Cassirera wydano "Czarodziejski flet. Rysunki na marginesach manuskryptu Mozarta" ("Die Zauberflöte. Randzeichnungen zu Mozarts Handschrift"), rok później u Fritza Gurlitta ukazało się bibliofilskie, zilustrowane przez Slevogta drzeworytami, wydanie libretta Lorenza da Ponte do "Don Giovanniego" Mozarta. Dobiegający sześćdziesiątego roku życia artysta zaprojektował dla Hermanna Muthesiusa do jego domu w Berlinie malowidło ścienne "Wesele Figara" (''1927''). Fascynacja malarza tańcem jest wyraźnie widoczna już we wczesnym jego dziele — słynnym "Tryptyku tańca" z [[1895]] r., na który składają się: "Tancerka w srebrze" (1895, Landesmuseum Mainz), "Tancerka w zieleni" (1895, obraz zaginiony), "Tancerka w złocie" (1897, Max Slevogt-Galerie, Villa Ludwigshöhe). <br />

Malarz portretował także znakomite artystki epoki: pochodzącą z Filipin, Mariettę di Rigardo, goszczącą w Berlinie podczas europejskiego tournée japońską tancerkę Sadę Yakko, kilkukrotnie portretował Tillę Durieux, żonę Paula Cassirera, Annę Pawłową oraz Jeanne Rachel (Minette).

==Antonia Mercé zw. La Argentina==

Bohaterką szczecińskiego dzieła jest uchodząca za odnowicielkę baletu hiszpańskiego, tancerka i choreografka Antonia Mercé zw. La Argentina (1890 Buenos Aires – 1936 San Sebastian). Była córką baletmistrza madryckiego Teatro Real Manuela Mercé i Josefy Lugue także tancerki, urodziła się podczas baletowego tournée rodziców po Argentynie. <br />

W wieku 9 lat debiutowała jako primabalerina w operze w Madrycie, w [[1905]] roku tańczyła z wielkim powodzeniem w tamtejszym Teatro Ateneo. W [[1910]] roku Paryż oglądał ją w operetkach na deskach Moulin Rouge oraz Olimpii, a później artystka odbyła tournée po Anglii, Belgii i Niemczech. <br />

W czasie I wojny światowej, która zastała ją w Rosji, La Argentina w [[1915]] roku w Madrycie przygotowała choreografię do baletu "Czarodziejska miłość" ("El Amor Brujo") Manuela de Falli. Potem wyjechała do Ameryki Południowej, a następnie na zaproszenie kompozytora Enrique’a Granadosa tańczyła w Nowym Jorku w jego Goyescas. Do końca wojny przebywała w Meksyku, z którego w [[1919]] roku powróciła do Paryża. Współpracowała z Federikiem Garcią Lorcą, Maurice’em Ravelem, Isaakiem Albénizem. La Argentina cieszyła się ogromna sławą, w [[1930]] roku została odznaczona Krzyżem Legii Honorowej. W [[1936]] roku, na krótko przed swą śmiercią, tańczyła w paryskiej Operze Komicznej z okazji wykładu Paula Valéry’ego. 

==Bibliografia==

* D. Kacprzak, H. Szenklewska, Między przeżyciem muzyki a portretem scenicznym. „Tancerka Antonia Mercé zw. La Argentina” Maksa Slevogta w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie, w: Kamienie milowe. Materiały opracowane z okazjii obchodów Europejskich Dni Dziedzictwa 2011 w województwie zachodniopomorskim, red. A. Bartczak, M. Witek, Szczecin 2011, s. 131–146.
* G. Frankhäuser, R. Krischke, S. Paas, Tänzerinnen um Slevogt, Max Slevogt-Galerie, Schloss Villa Ludwigshöhe, Edenkoben 19.08–25.11.2007, München-Berlin 2007.
* B. Ochaim, C. Balk, Variete-Tänzerinnen um 1900. Vom Sinnenrausch zur Tanzmoderne, Deutsches Theatermuseum München, 23.10.1998–17.01.1999, Frankfurt a/M.- Basel 1998, s. 118–119.


{{AutorP|[[User:Dariusz Kacprzak|dr Dariusz Kacprzak]]}}
{{RedaktorP|[[User:Sylwia Wesołowska|Sylwia Wesołowska]]}}
[[Kategoria:Pomeranica]]
[[Kategoria:Szczecin]]
[[Kategoria:Pomeranica - Muzealnictwo]]
[[Kategoria:Pomeranica - Malarstwo]]
[[Kategoria:Pomeranica - Sztuka]]
[[Kategoria:Pomeranica - Kultura]]


[[Kategoria:Pomeranica zredagowane 2016]]