Cmentarz ewangelicki (Goleniów)

Cmentarz ewangelicki w Goleniowie
Cmentarz na mapie z 1900 roku.
Adres	Goleniów, ulica Szczecińska
Wyznanie	ewangelicki
Data powstania	2. połowa XIX wieku
Data zamknięcia	ok. 1945
Stan obecny	zlikwidowany, teren Parku XXX-lecia
Zobacz cmentarz na:
	Mapa Google.
	[ Google Street View.]

Cmentarz ewangelicki w Goleniowie zlokalizowany był przy ulicy Szczecińskiej.

Był to największy z goleniowskich cmentarzy. Jego powierzchnia wynosiła ok. 4 ha. Założony został pod koniec XIX wieku z wydzielonej części puszczy, obok istniejącego już niewielkiego cmentarza żydowskiego. Jego wygląd odzwierciedlał ówczesną tendencję do nadawania cmentarzom charakteru parkowego: posiadał nieregularny kształt z dwoma głównymi alejami i z podziałem na kwatery oddzielone od siebie węższymi alejkami wysadzanymi głównie lipami. W centrum cmentarza znajdowała się kwatera zasłużonych. Cmentarz wyróżniał się bogactwem roślinności (różne odmiany drzew i krzewów, np. dęby czerwone, tuje, platany, wejmutki.

Po II wojnie światowej nie użytkowany cmentarz niszczał. Na początku lat 70. XX wieku postanowiono utworzyć w jego miejscu park miejski. Z terenu cmentarza usunięto niemieckie nagrobki oraz część krzewów, utwardzono alejki. W 1975 roku nadano parkowi nazwę: „Park XXX-lecia”.

W 1995 roku pośrodku parku ustawiono głaz – pomnik, zwany "Kamieniem Pojednania", a wokół niego umieszczono pięć pamiątkowych tablic z napisem „Pamięci wszystkich, którzy na zawsze spoczęli w Ziemi Goleniowskiej” w języku polskim, niemieckim, rosyjskim, czeskim oraz hebrajskim.

Bibliografia

• Gmina Goleniów. Szlaki rowerowe, szlaki sentymentalne, szlak kajakowy. Goleniów 2008.
• Przeździecki A. Stan cmentarzy protestanckich na terenie miasta i gminy Goleniów. W: Nekropolie, kirkuty, cmentarze: materiały konferencyjne. Red. A. Łazowski. T. 1. Szczecin 2002.

Autor opracowania: Agata Freindorf