1945

rok 1945 / MCMXLV XIX wiek « XX wiek » XXI wiek
1943 « 1944 « 1945 » 1946 » 1947

Rok 1945
Nadprezydent prowincji	Franz Reinhold Schwede-Coburg (Gauleiter)
Prezydent regencji	Hugo Ernst Karl Lotz

Rok 1945
Wojewoda	Leonard Borkowicz
Prezydent Szczecina	Piotr Zaremba

Wydarzenia

styczeń

• 22 stycznia - skasowano kursy pociągów dalekobieżnych przechodzących przez Szczecin. Pociągi z uciekinierami ze wschodu przetrzymywano na stacjach podmiejskich po kilka dni, izolując ewakuowanych Niemców od miejscowej ludności, by nie rozprzestrzeniać wiadomości wśród mieszkańców Szczecina o wielkim odwrocie niemieckim ze wschodu i postępującej inwazji armii radzieckiej
• 23 stycznia - silnie ograniczono ruch pocztowy, pozwalając wysyłać ze Szczecina listy tylko do obszarów podmiejskich. Elektrownia ograniczyła dostawę prądu do trzech razy na dzień po 2-3 godziny, skasowano również niektóre linie tramwajowe

luty

• 2 lutego - dwa kolejne naloty alianckie zniszczyły doszczętnie fabrykę benzyny syntetycznej w Policach, położoną w skrajnie północnej części szczecińskiej aglomeracji. Zginęło wówczas wielu polskich robotników pracujących przymusowo w tych zakładach
• 4 lutego - rozpoczęła się konferencja aliantów w Jałcie na Krymie, w wyniku jej postanowień podjęto decyzję o przesunięciu granic Polski na zachód
• 4 lutego - rozpoczęto likwidację poszczególnych przedsiębiorstw i firm prywatnych w Szczecinie oraz zaczęto regularny wywóz zdemontowanych maszyn i urządzeń na zachód. Osoby cywilne nie zatrudnione w ważnych przedsiębiorstwach otrzymywały indywidualnie polecenia opuszczenia z rodzinami miasta
• 9 lutego - potajemnie stracono szczecińskiego komunistę i antyfaszystę Waltera Empachera i członków jego grupy
• 11 lutego - zakończyła się konferencja aliantów w Jałcie na Krymie, w wyniku jej postanowień podjęto decyzję o przesunięciu granic Polski na zachód
• 16 lutego - powołano pod broń drugie, trzecie i czwarte pospolite ruszenie, jak również zmobilizowano niepracujące kobiety do kopania rowów przeciwczołgowych oraz polowych umocnień na przedmieściach Szczecina
• 18 lutego - do władz terenowych zostało rozesłane zarządzenie o wysiedleniu ludności niemieckiej zarówno z lewobrzeżnego, jak i z prawobrzeżnego Szczecina na wschód od Odry. Z instrukcji podpisanej Oberbereichsleiter Hube wynikało, że Szczecin musi opuścić około 200 tysięcy Niemców koleją oraz transportem rzeczno-morskim na wyspę Rugię i do powiatów nadmorskich. Instrukcja ewakuacyjna nr 318 przewidywała na razie ewakuowanie tą drogą ze Szczecina 2500-3000 osób dziennie
• 20 lutego - Józef W. Stalin w zarządzeniu Państwowego Komitetu Obrony godzi się na traktowanie linii Odry i Nysy Łużyckiej z włączeniem Szczecina jako tymczasowej granicy państwa polskiego
• 21 lutego - na polecenie władz hitlerowskich z 18 lutego 1945 rozpoczęto przymusową ewakuację mieszkańców Szczecina na tereny na wschód od Odry. Pierwsze transporty wyruszyły barkami i statkami do Ückermünde, i dalej koleją do miejsc przeznaczenia. W mieście pozostało ok. 5 tys. rodzimych mieszkańców
• 22 lutego - "Pommersche Zeitung" donosi "Stettin - slawisch!" (Szczecin słowiański) na wieść o zarządzeniu Państwowego Komitetu Obrony z dn. 20 lutego 1945, w którym J. Stalin godzi się na traktowanie linii Odry i Nysy Łużyckiej z włączeniem Szczecina jako tymczasowej granicy państwa polskiego
• 23 lutego - silnie ograniczono ruch pocztowy, pozwalając wysyłać ze Szczecina listy tylko do obszarów podmiejskich

marzec

• 7 marca - Sowieci docierają do Zalewu Szczecińskiego. Zmasowany ogień artyleryjski na Zalew i zachodni brzeg Odry
• 14 marca - Aleksander Kaczocha - Józefski obejmuje stanowisko Pełnomocnika Rządu na Okręg Pomorze Zachodnie
• 20 marca - 47. i 61. Armie Radzieckie przy pomocy 2. Armii Pancernej zdobyły Dąbie
• 20 marca - odjechał ostatni pociąg ewakuacyjny z jedynego czynnego szczecińskiego dworca kolejowego na Turzynie, wywożący zbiór obrazów muzealnych oraz, nieoficjalnie, kilku wysokich urzędników partyjnych

kwiecień

• 14 kwietnia - - Aleksander Kaczocha - Józefski oddaje stanowisko Pełnomocnika Rządu na Okręg Pomorze Zachodnie płk Leonardowi Borkowiczowi
• 26 kwietnia - do zniszczonego, opuszczonego przez wojska hitlerowskie i mieszkańców miasta wkroczyły wojska radzieckie 65. Armii gen. Pawła Batowa. Kapitulację cywilnych mieszkańców miasta przyjął gen Skorobogatkin
• 28 kwietnia - inż. Piotr Zaremba znalazł się po raz pierwszy w Szczecinie
• 30 kwietnia - do Szczecina przybyli pierwsi przedstawiciele polskich władz z nowo mianowanym prezydentem miasta inż. Piotrem Zarembą

maj

• 2 maja - na terenie Szczecina przebywa 210 Polaków
• 3 maja - uroczyście obchodzono święto narodowe. Przybyła pierwsza grupa 652 polskich osadników
• 6 maja - odprawiono pierwsze po wojnie polskie nabożeństwo w Szczecinie (w sali duszpasterskiej przy starej plebanii kościoła św. Jana Chrzciciela)
• 8 maja - przeniósł się z Piły do Szczecina ppłk Leonard Borkowicz - Pełnomocnik Rządu RP na Okręg Pomorza Zachodniego (późniejszy wojewoda szczeciński)
• 14 maja - urodziło się w mieście pierwsze polskie dziecko
• 15 maja - ogłoszono zapisy do pierwszej polskiej szkoły w Szczecinie
• 16 maja - władze polskie opuściły miasto

czerwiec

• 2 czerwca - urodził się Wojciech Matusiak, najlepszy kolarz w historii szczecińskiego kolarstwa
• 9 czerwca - władze polskie opuściły miasto

lipiec

• 5 lipca - o godz. 18:00 w siedzibie wojennego komendanta miasta (obecny gmach Urzędu Miejskiego) odbyło się przejęcie władzy w Szczecinie przez przedstawicieli państwa polskiego. Po tym okresie rozpoczęła się trwająca kilka lat akcja wysiedleńcza ludności niemieckiej
• 14 lipca - rozpoczęto wydawanie "Wiadomości Szczecińskich"

sierpień

• 17 sierpnia - pierwszy po wojnie pociąg wjechał na częściowo odbudowany Dworzec Główny
• 20 sierpnia - ruszyły pierwsze tramwaje

wrzesień

• 2 września - otwarto pierwszą polską szkołę powszechną oraz pierwsze gimnazjum i liceum ogólnokształcące. Organizatorem szkoły średniej była Janina Szczerska
• 5 września - rozpoczęto wydawanie "Pioniera Szczecińskiego"
• 16 września - w kościele przy ul Królowej Korony Polskiej odbył się ingres pierwszego administratora apostolskiego diecezji szczecińskiej - ks. dr. E. Nowickiego (rezydował w Gorzowie)

październik

• 6 października - rozpoczęto wydawanie "Kuriera Szczecińskiego"
• 14 października - przybyła pierwsza grupa polskich repatriantów z Zachodu, którzy ze Szczecina rozjeżdżali się dalej po kraju. Otwarto pierwszy odbudowany most i uruchomiono dwie linie tramwajowe. Statek "Piast" rozpoczął stałą komunikację między Szczecinem i Świnoujściem. Rozpoczęły działalność pierwsze spółdzielnie: "Społem", "Robotnik", "Samopomoc Chłopska" oraz Państwowa Centrala Handlowa. Odbył się pierwszy zjazd onomastyczny z udziałem ks. prof. Stanisława Kozierowskiego, autora wielu nazw geograficznych Pomorza.

grudzień

• 4 grudnia - odbyła się pierwsza konferencja poświęcona problematyce morskiej z udziałem ministrów: Eugeniusza Kwiatkowskiego i Stefana Jędrychowskiego
• 10 grudnia - na pierwsze posiedzenie Tymczasowej Miejskiej Rady Narodowej przybyło około 40 osób. Przewodniczącym został Józef Gendaszyk. Odbyło się Walne Zgromadzenie Członków Spółdzielni Wydawniczej "Polskie Pismo i Książka".
• 24 grudnia - w hotelu Continental z udziałem przedstawicieli władz miejskich i wojska odbyła się pierwsza polska wigilia
• 25 grudnia - wyemitowano pierwszą próbną audycję z odbudowywanej szczecińskiej radiostacji

Zmarli

• 15 listopada (data przybliżona)został zamordowany Paul Robien, szczeciński ornitolog, ekolog i pisarz

Linki zewnętrzne

• Rok 1945 w historii